3696 Boekwerk Jaarstukken 2023
Tekst van het document
56
•
Toeristenbelasting
Wat gaan we ervoor doen? Ook economische promotie levert een bijdrage aan de bezoekerseconomie en het in stand houden van voorzieningen binnen de gemeente. Bezoekers van buiten zorgen voor inkomsten en banen in onze gemeente. Onze gemeente heeft veel moois te bieden en dat dragen we graag uit. Bedrijven en organisaties, actief in de recreatie en het toerisme, zijn een economische factor van belang en kunnen op onze steun rekenen. Evenementen zetten onze gemeente op de kaart. We promoten recreatie en toerisme door citymarketing gericht op alle drie de kernen onder meer door: Faciliteren van ondernemersfondsen om de toekomst en vitaliteit van de winkelgebieden Huygenskwartier en Leidschendam Centrum te behouden Uitvoering promotieplan LV Verrast om het toeristisch-recreatieve profiel van de gemeente uit te dragen en de bezoekerseconomie zowel kwalitatief als kwantitatief te versterken. Uitvoering evenementenbeleid met focus op verspreide kleinschalige en middelgrote evenementen
Wat hebben wij daarvoor gedaan? In het kader van de promotiecampagne “LV-Verrast” zijn promotiemiddelen zoals bus- en bioscoopreclames ingezet. Het magazine LV Verrast is verschenen en voorbereidingen zijn getroffen voor het magazine van 2024. Een Engelstalige versie van de website van LV Verrast is operationeel en er zijn sociale mediakanalen gestart. De ondernemersfondsen in beide winkelgebieden zijn gecontinueerd.
Acties Acties 2023 De promotiecampagne “LV-Verrast” zal in 2023 voortgezet worden.
Status
Toelichting acties: De promotiecampagne “LV-Verrast” zal in 2023 voortgezet worden. • De promotiecampagne is voortgezet.
Wat heeft het gekost? Economische promotie
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
403
0
403
383
20
Baten
379
140
519
500
-18
Saldo van lasten en baten
-25
140
115
117
2
Bedragen x € 1.000
De lasten bestaan uit de subsidiëring van het ondernemersfonds en de beleidsadvisering en uitvoering van het uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme en evenementenbeleid. De baten betreffen de toeristenbelasting en de reclamebelasting. De baten van de reclamebelasting worden ingezet voor de subsidiëring van het ondernemersfonds.
57
Verbonden partij(en)
58
Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Economie
Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2023 2023
Begroting na wijziging 2023
Realisatie 2023
Voor- / nadeel
Lasten Economische ontwikkeling
801
639
1.441
1.321
120
Fysiek bedrijfsinfrastructuur
129
6
135
178
-43
Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
58
38
96
96
0
Economische promotie
403
0
403
383
20
1.392
684
2.076
1.978
97
Economische ontwikkeling
0
0
0
0
0
Fysiek bedrijfsinfrastructuur
0
0
0
38
38
Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
82
-25
57
60
2
Economische promotie
379
140
519
500
-18
Totaal baten
461
115
576
598
22
Saldo van baten en lasten
-931
-569
-1.500
-1.381
119
Totaal lasten Baten
Bedragen x € 1.000
Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Economie is ten opzichte van de begroting 2023 in totaal € 119.000 voordelig. Overheveling Er is sprake van een niet volledig besteed incidenteel budget voor projectmanagement en begeleiding voor aanleg glasvezelkabel (€ 64.500). De restant uitgaven hiervoor zullen in 2024 plaatsvinden.
59
Programma 4. Onderwijs Omschrijving De bekostiging van onderwijs gaat via het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap direct naar de schoolbesturen. De gemeente is verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs, leerlingenvervoer en de uitvoering van de Leerplichtwet. Ook heeft de gemeente een rol in het terugdringen van onderwijsachterstanden, onder andere door de bekostiging van nieuwkomersgroepen en voor- en vroegschoolse educatie. Volwasseneneducatie valt ook onder dit programma.
Taakvelden per programma Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.
Naam taakveld
4.1
Openbaar basisonderwijs
4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Wat willen wij bereiken? We willen dat ieder kind in onze gemeente kansrijk en gezond kan opgroeien en volwassenen zich blijven ontwikkelen. Goed onderwijs en talentontwikkeling leidt tot kansengelijkheid, door persoonlijke aandacht, door inspiratie om hun interesses en passies te volgen, en door ze aan te moedigen hun talent te ontplooien. We zetten in op het minimaliseren van onterecht verzuim en voorkomen van schoolverlaten. De Wet Regionale Meld- en Coördinatiefunctie verplicht gemeenten jongeren zonder startkwalificatie te volgen tot ze 23 jaar zijn en te stimuleren dat zij alsnog hun startkwalificatie halen. Andere wettelijke taken van gemeenten zijn om ervoor te zorgen dat kinderen van 2 tot 4 jaar zo goed mogelijk zijn voorbereid wanneer zij instromen in het primair onderwijs. Daarnaast moeten gemeenten zorgdragen voor voldoende en passende onderwijshuisvesting. Tenslotte hebben gemeenten vanuit hun wettelijke taken op het gebied van jeugd contacten met alle betrokken partners in dit veld, een belangrijke taak in het voeren van regie op de samenwerking tussen zorg- en onderwijspartners. Dat doen we onder meer door: • Ieder kind toegang te bieden tot goed onderwijs in een duurzaam en modern schoolgebouw en groene pleinen.
• Door het onderwijs uit te dagen de buitenwereld naar binnen te halen, inclusief de ouders, om daarmee de brede ontwikkeling van kinderen te stimuleren. Indicatoren Conform de begroting zijn de landelijk verplichte indicatoren in het jaarverslag opgenomen bij de programma's. De vermelde cijfers zijn gebaseerd op de meest recente gegevens die door het CBS (www.waarstaatjegemeente.nl) zijn gepubliceerd. Nr. Naam
Eenheid
Peiljaar
Waarde
Bron
60
17 Absoluut verzuim (niet op school ingeschreven leerplichtigen) 18 Relatief verzuim 19 Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %
Aantal per 1.000 inwoners 5-18 jaar
2019
1,1 (landelijk DUO/Ingrado 2,4)
Aantal per 1.000 inwoners 5-18 jaar %
2022
37 (landelijk DUO/Ingrado 24) 1,7 (landelijk DUO/Ingrado 2,4)
2023
Toelichting op de indicatoren 17 Absoluut verzuim (niet op school ingeschreven leerplichtigen) Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht niet is ingeschreven op een school of instelling en ook niet vrijgesteld is van de inschrijvingsplicht. 18 Relatief verzuim Van relatief verzuim is sprake als een jongeren wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt (ongeoorloofd afwezig). Ook veelvoudig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. 19 Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) % Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 tot 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs: Vanaf 2019 zijn geen structurele lasten en baten op het gebied van openbaar onderwijs in de gemeentelijke begroting omdat de Panta Rhei groep het onderhoud verzorgt en daarom ook rechtstreeks de budgetten van het Ministerie ontvangt.
Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben wij daarvoor gedaan?
Acties Acties 2023
Status
61
Toelichting acties:
Wat heeft het gekost? Openbaar basisonderwijs
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
0
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
0
Saldo van lasten en baten
0
0
0
0
0
Bedragen x € 1.000
Er zijn binnen dit taakveld vanaf 2019 geen structurele lasten en baten.
Verbonden partij(en)
Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs: • • •
Nieuwbouw, aanpassing en uitbreiding van bestaande schoolgebouwen De verhuur van (bijvoorbeeld een gymnastieklokaal). Opstellen programma onderwijshuisvesting.
Wat gaan we ervoor doen? De gemeente geeft samen met de schoolbesturen uitvoering aan de Integrale Huisvestingsplannen voor het primair en voortgezet onderwijs. Bij nieuwbouw is, in het kader van duurzaamheid en leefbaarheid, de norm voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG normen) inmiddels in het bouwbesluit opgenomen. Ook wordt zoveel mogelijk invulling gegeven aan groen/blauwe schoolpleinen (groen is leefomgeving en blauw is adaptatie van regenwater). Speciale aandacht is er voor binnenklimaat en ventilatie van de schoolgebouwen. Samen met de schoolbesturen stelt de gemeente een integraal huisvestingsplan (IHP) voor de jaren 2024-2028 op waarin renovatie- en nieuwbouwplannen van schoolgebouwen voor primair en voortgezet onderwijs voor vier jaar zijn vastgelegd. Hierbij is aandacht in de plannen voor een deugdelijke spreiding van het onderwijsaanbod.
62
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Het jeugd- en onderwijsbeleid richt zich op een voorspoedige ontwikkeling van kinderen en jongeren, waarbij zo nodig passende ondersteuning in de ontwikkeling wordt georganiseerd. Het nieuwe onderwijsbeleid (LEA), het fundamentele gesprek over opgroeien, opvoeden en ontwikkelen (motie Raad) en de nieuwe programmering van schoolgebouw (IHP) dragen hieraan allemaal aan bij. Het college brengt deze trajecten daarom bewust in onderling verband. Dat heeft geleid tot een aangepaste tijdplanning. Uitvoeren huidig IHP PO 2019-2023 De nieuwbouw van Kindcentrum De Telescoop (voorheen basisschool Pius X) is geopend en in gebruik genomen Voor RKBS Maria Bernadette zijn we gestart met het opstellen van het ruimtelijk kader (incl. bijbehorend voorlopig budget) Voor De Vijverhof is het definitief ontwerp en bijbehorend krediet vastgesteld door de Raad. Start bouw staat gepland voor januari 2025. Uitvoeren huidig IHP VO 2017-2026 Voor het Sint-Maartenscollege is een massastudie uitgevoerd en het ruimtelijk kader is vastgesteld door de raad (incl. bijbehorend voorlopig budget) Voor het Dalton college is er gestart met het opstellen van een huisvestingsonderzoek (onderzoek mogelijkheden vernieuwbouw) Nieuw IHP PO+VO 2024-2040 We zijn gestart met het opstellen van een gecombineerd IHP voor PO en VO (2024-2028, met een doorkijk naar 2040).
Er wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar voorzieningen voor (langdurige) tijdelijke onderwijshuisvesting. Er is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd voor een onderwijsvoorziening in KPP (in de vorm van een dislocatie). De dislocatie is (onder voorbehoud) toegewezen aan Lucas Onderwijs, als uitbreiding van De Zonnewijzer.
Acties Acties 2023 Uitvoeren huidig integraal huisvestingsplan (IHP).
Status
Voortvloeiend uit het IHP Raadsvoorstel massastudie Maartenscollege en Maria Bernadette en bijhorend budget. IHP voor de jaren 2024-2028 opstellen. Toelichting acties: Uitvoeren huidig integraal huisvestingsplan (IHP) De uitvoering van projecten uit het IHP's PO 2019-2023 (Vijverhof en Maria Bernadette) en VO 20172026 (Sint-Maartenscollege en Dalton) lopen achter op de oorspronkelijke planning (zie toelichting actie 2) Voortvloeiend uit het IHP Raadsvoorstel massastudie Sint-Maartenscollege en Maria Bernadette en bijhorend budget De massastudie voor het Sint-Maartenscollege duurde langer dan oorspronkelijk gepland. Het ruimtelijk kader is inmiddels door de gemeenteraad vastgesteld. Het schoolbestuur is bezig met de
63
aanbesteding voor de inhuur van een projectmanager, na de zomer van 2024 wordt de architectenselectie uitgevoerd. Dit is ongeveer 6 maanden later dan oorspronkelijk gepland. Bij de Maria Bernadette (Kindcentrum Ruysdael) was er onduidelijkheid over de positie van Tafeltennisvereniging VVV op de locatie. Het ruimtelijk kader kan nu verder worden opgesteld en zal uiterlijk begin Q2 2024 ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad (incl. bijbehorend budget). IHP voor de jaren 2024-2028 opstellen Het jeugd- en onderwijsbeleid richt zich op een voorspoedige ontwikkeling van kinderen en jongeren, waarbij zo nodig passende ondersteuning in de ontwikkeling wordt georganiseerd. Het nieuwe onderwijsbeleid (LEA), het fundamentele gesprek over opgroeien, opvoeden en ontwikkelen (motie Raad) en de nieuwe programmering van schoolgebouw (IHP) dragen hieraan allemaal aan bij. Het college brengt deze trajecten daarom bewust in onderling verband. Dat heeft geleid tot een aangepaste tijdplanning.
Wat heeft het gekost? Onderwijshuisvesting
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
5.365
-134
5.231
5.025
206
Baten
144
0
144
0
-144
-5.221
134
-5.087
-5.025
62
Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen rentelasten, afschrijvingen en exploitatielasten van schoolgebouwen. De baten betreffen huurlasten ter dekking van de kapitaallasten met betrekking tot vierkante meters kinderopvang in schoolgebouwen (IKCs).
Verbonden partij(en)
Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Tot dit taakveld behoren de organisatie van het leerlingenvervoer, het aanbieden van voorschoolse educatie, het voeren van onderwijsachterstandenbeleid, het mede zorg dragen voor passend onderwijs, het aanbieden van volwasseneneducatie en het stimuleren van schooldeelname door leerplicht en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten.
Wat gaan we ervoor doen? De inzet op passend onderwijs, leerplicht, laaggeletterdheid, platform Economie, Onderwijs & Arbeidsmarkt en peuteropvang wordt gecontinueerd of geïntensiveerd. De deelname aan voorschoolse educatie (VE) wordt gemonitord. Vanaf 2023 wordt deelgenomen aan een VEmonitoringssysteem om doelgroeppeuters nog beter te monitoren. Tevens wordt ingezet op het terugdringen van voortijdig schoolverlaten, onder andere door het verstevigen van de preventieve aanpak. Een visie op leerplicht-RMC (Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) wordt hiertoe opgesteld. Ook in 2023 worden in samenwerking met scholen, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang,
64
(jeugdgezondheids)zorg, bibliotheken en andere lokale partijen maatregelen ingezet in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs ter bestrijding van (leer)achterstanden als gevolg van de coronacrisis en in het kader van de uitvoering van de Lokale Educatieve Agenda. Voor de periode 2023-2027 wordt in samenwerking met partners en de gemeenteraad een nieuwe Lokale Educatieve Agenda opgesteld. Het blijkt dat mensen die laaggeletterd zijn vaker een lager inkomen hebben, werkloos zijn, schulden of gezondheidsproblemen hebben. Ook kan het gebruik van computer of smartphone voor hen lastig zijn. Door de inzet van volwasseneneducatie willen we ervoor zorgen dat iedereen mee kan doen.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Binnen dit taakveld subsidiëren wij de Voor- en vroegschoolse Educatie (VVE) en Peuteropvanggroepen. Er zijn 9 locaties met groepen voor VVE. In 2023 zijn er knelpunten geweest in de dienstverlening van vervoerder van het jeugd- en leerlingenvervoer, de firma NOOT. Er zijn vanuit de gemeente intensieve gesprekken gevoerd voor het verbeteren van de dienstverlening en er zijn gesprekken gevoerd met ouders. Daarnaast heeft de gemeente NOOT een boete opgelegd wegens het niet voldoen aan de gestelde eisen. Daarnaast zetten we in op snelle toeleiding naar regulier onderwijs voor nieuwkomerskinderen door het subsidiëren van meerdere schakel-/taalklassen. Er zijn 5 taalklassen bij het primair onderwijs, 2 bij De Driemaster, 2 bij De waterlelie en 1 bij De Margriet. Het starten van een taalklas bij de peuteropvang is in voorbereiding. Voor leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten zijn we bezig de werkwijzen te actualiseren en kinderen/jongeren meer preventief te benaderen om uitval te voorkomen en hiervoor de samenwerking met het onderwijs en partners te versterken.
Acties Acties 2023 Opstellen Lokale Educatieve Agenda 2023-2027
Status
Deelnemen aan VE-monitorsysteem om doelgroeppeuters beter te monitoren Implementeren visie leerplicht-RMC Herijken Onderwijsvisie 2014 Scholen uitnodigen bij de gemeenteraad om te leren over democratie en besluitvorming. Toelichting acties: Het jeugd- en onderwijsbeleid richt zich op een voorspoedige ontwikkeling van kinderen en jongeren, waarbij zo nodig passende ondersteuning in de ontwikkeling wordt georganiseerd. Het nieuwe onderwijsbeleid (LEA), het fundamentele gesprek over opgroeien, opvoeden en ontwikkelen (motie Raad) en de nieuwe programmering van schoolgebouw (IHP) dragen hieraan allemaal aan bij. Het college brengt deze trajecten daarom bewust in onderling verband. Dat heeft geleid tot een aangepaste tijdplanning. Opstellen Lokale Educatieve Agenda 2023-2027 De lokale educatieve agenda is in ontwikkeling. Verwachting is dat de dit in Q2 2024 wordt afgerond. Een onderdeel hiervan is het fundamentele gesprek op jeugd en onderwijs dat plaatsvindt in Q1 2024.
65
Deelnemen aan VE-monitorsysteem om doelgroeppeuters beter te monitoren. We zijn bezig om intern maatregelen op het gebied van privacy te nemen. We verwachten in Q2 2024 te starten met het implementatietraject van de peutermonitor. Implementeren visie leerplicht-RMC Voor leerplicht-RMC is het uitvoeringskader vrijwel gereed. In 2024 wordt dit bestuurlijk de route in gedaan. Herijken Onderwijsvisie 2014 Het college maakt geen separate onderwijsvisie maar maakt deze onderdeel van de LEA en het IHP. Scholen uitnodigen bij de gemeenteraad om te leren over democratie en besluitvorming. Scholen worden uitgenodigd bij de gemeenteraad.
Wat heeft het gekost? Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
3.636
405
4.041
3.783
258
Baten
2.353
253
2.606
2.885
279
Saldo van lasten en baten
-1.282
-152
-1.434
-898
536
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen leerlingenvervoer, voor- en vroegschoolse educatie, instroomgroepen statushouders, laaggeletterdheid, brede school activiteiten, leerplicht en de lokale educatieve agenda. De baten betreffen de Rijksmiddelen ten behoeve van onderwijsachterstandenbeleid en leerplicht. Vanaf 2022 zijn ook de lasten en baten toegevoegd van het Nationaal Programma Onderwijs.
Verbonden partij(en)
66
Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Onderwijs
Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2023 2023
Begroting na wijziging 2023
Realisatie 2023
Voor- / nadeel
Lasten Openbaar basisonderwijs
0
0
0
0
0
Onderwijshuisvesting
5.365
-134
5.231
5.025
206
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.636
405
4.041
3.783
258
Totaal lasten
9.001
271
9.272
8.809
463
0
0
0
0
0
144
0
144
0
-144
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.353
253
2.606
2.885
279
Totaal baten
2.497
253
2.750
2.885
134
Saldo van baten en lasten
-6.503
-18
-6.521
-5.924
598
Baten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting
Bedragen x € 1.000
Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Onderwijs is ten opzichte van de begroting 2023 in totaal € 598.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen. Lasten Taakveld Onderwijshuisvesting (€ 206.000 voordeel) Door een vertraging in de uitvoering van het verduurzamen van onderwijsvastgoed, zijn er minder uitgaven dan begroot. Tegenover dit voordeel staat een lagere onttrekking uit de reserve Duurzaamheid & Energietransitie. Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 258.000 voordeel) Het voordeel wordt veroorzaakt door lagere lasten op: • Leerlingenvervoer (€ 77.000). Het saldo wordt verklaard door de extra inzet die het afgelopen jaar is gedaan op het controleren van de juistheid van de facturen van het leerlingenvervoer; enkel daadwerkelijk gereden kilometers zijn gefactureerd. De controle op de facturen heeft na de laatste bijstelling op de budgetten in de 2e tussentijdse rapportage plaatsgevonden. • Lokaal onderwijs beleid (€ 162.000). Door onderbezetting is het niet gelukt om de planning volledig uit te voeren (€ 93.000), tevens is er een verschuiving van de uitgaven met het taakveld 5.3 Cultuureducatie van de subsidietafel Basisvaardigheden en Talentontwikkelingen (€ 44.000). Baten Taakveld Onderwijshuisvesting (€ 144.000 nadeel)
67
Tegenover dit nadeel staat een voordeel op de baten van taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie. Dit wordt verklaard doordat de begrote huurinkomsten van de Integrale Kind Centra (IKC) op taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting staan en de realisatie op taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie landt. Voor 2024 wordt de begroting hierop aangepast. Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 279.000 voordeel) De baten nemen bij dit taakveld toe doordat er meer rijksmiddelen ontvangen zijn. Het gaat om € 84.000 meer voor het Nationaal Programma Onderwijs en € 182.000 meer voor het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Door de hogere bijdrage van het OAB konden alle gemaakte kosten gedeclareerd worden, terwijl er in de begroting rekening gehouden was met een gemeentelijke aanvulling op dit budget.
68
Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving De gemeente heeft verschillende wettelijke taken die verband houden met cultuur. Het gaat om het aanbieden van een bibliotheekfunctie, zorgen voor een toereikend lokaal media aanbod en het beschermen en toegankelijk maken van cultureel erfgoed (archeologisch en cultuurhistorisch). De gemeente heeft tevens de wettelijke taak om speelvoorzieningen in de openbare ruimte te inspecteren en veilig te houden en een zorgplicht ten aanzien van het bomenbestand in de openbare ruimte. Op het gebied van sport en bewegen heeft de gemeente een rol bij het aanbieden van preventieprogramma's in samenwerking met sportverenigingen en beweegpartners. Daarnaast beheert, onderhoudt en exploiteert de gemeente de sportaccommodaties, zodat die van goede kwaliteit en gebruiksklaar zijn.
Taakvelden per programma Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.
Naam taakveld
5.1
Sportbeleid en activering
5.2
Sportaccommodaties
5.3
Cultuurpres.,productie&participatie
5.4
Musea
5.5
Cultureel erfgoed
5.6
Media
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Wat willen wij bereiken? Sport, kunst, cultuur en recreatie is belangrijk, omdat dit onze gemeente levendig en aantrekkelijk maakt. Het draagt bij aan de ontwikkeling en vaardigheden, maar natuurlijk ook gewoon aan het plezier van onze inwoners. Doordat de gemeente ruim baan geeft aan creatieve ondernemers en vrijwilligers en ruimte biedt voor samenspraak, steken zij frisse energie in de organisatie van mooie evenementen en activiteiten. Sport, kunst, cultuur en recreatie moeten bereikbaar zijn voor iedereen in onze gemeente. Bij de inrichting van onze openbare ruimte is sport daarom een centraal thema. Dat doen we onder meer door: • Onze gedeelde geschiedenis te vertellen op een eigentijdse manier. • Sport en bewegen in de openbaar ruimte en in wijken te stimuleren met extra aandacht voor brede doelgroepen. • Samen met sportverenigingen te blijven investeren in de kwaliteit van sportaccommodaties door een investeringsfonds op te richten. • Onze monumenten en erfgoed te koesteren. Daarnaast blijven we natuurlijk beschikken over goede theatervoorzieningen en een multifunctionele bibliotheek.
69
Indicatoren Conform de begroting zijn de landelijk verplichte indicatoren in het jaarverslag opgenomen bij de programma's. De vermelde cijfers zijn gebaseerd op de meest recente gegevens die door het CBS (www.waarstaatjegemeente.nl) zijn gepubliceerd. Nr. Naam
Eenheid
Peiljaar
Waarde
Bron
20 Niet-sporters
%
2022
42,4% (landelijk 46,4%)
Gezondheidsmonitor volwassenen, GGD’en, CBS en RIVM
Toelichting op de indicatoren 20 Niet-sporters Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van sport zoals: sportstimulering en het lokale sportakkoord, de JOGG-aanpak “Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst" (voorheen Jongeren op gezond gewicht) en de buurtsportcoaches en cultuurcoaches (Brede Regeling Combinatiefuncties) en het stimuleringsprogramma Gezond in de stad (GIDS).
Wat gaan we ervoor doen? Het beleid van de gemeente en haar partners vloeit voort uit de landelijke Regeling sportakkoord en leefstijlinterventies en staat verwoord in het Lokaal Sportakkoord. In 2023 gaan we in gesprek met sport en beweegaanbieders en zetten we de huidige aanpak Lokaal sportakkoord door. Om aansprekend te zijn voor de jeugd gaan we coaches en lokale helden als rolmodellen gericht inzetten op wijkniveau en via andere aanbieders meer zichtbaar maken in campagnes. De wijkgerichte aanpak van de combinatiefunctionarissen continueren we en maken we zichtbaarder.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Er is vervolg gegeven aan het sportakkoord door samen met partners en betrokkenen een sportakkoord 2.0 op te stellen. Dit Sportakkoord loopt van 2023-2026. De combinatiefunctionarissen hebben we zichtbaarder in de wijk ingezet bij bijvoorbeeld de brede school, maar ook in de nationale sportweek (september) met pleinsport, bij de QR-fit routes of de Nationale Diabetes Challenge. Er is een start gemaakt met rolmodellen in de wijk Leidschendam-Noord, vormgegeven door in te zetten op bewegen, dans, zang, rap en muziek. In 2024 wordt hier verder uitvoering aangegeven om de rolmodellen te verankeren.
Acties Acties 2023 In 2023 gaan we in gesprek met sport en beweegaanbieders en zetten we de huidige aanpak Lokaal sportakkoord door
Status
70
Om aansprekend te zijn voor de jeugd gaan we coaches en lokale helden als rolmodellen gericht inzetten op wijkniveau en via andere aanbieders meer zichtbaar maken in campagnes De wijkgerichte aanpak van de combinatiefunctionarissen continueren we en maken we zichtbaarder Toelichting acties: In 2023 gaan we in gesprek met sport en beweegaanbieders en zetten we de huidige aanpak Lokaal sportakkoord door Er is vervolg gegeven aan het sportakkoord door samen met partners en betrokkenen een sportakkoord 2.0 op te stellen. Dit Sportakkoord loopt van 2023-2026. Om aansprekend te zijn voor de jeugd gaan we coaches en lokale helden als rolmodellen gericht inzetten op wijkniveau en via andere aanbieders meer zichtbaar maken in campagnes Er is een start gemaakt met rolmodellen in de wijk Leidschendam-Noord, vormgegeven door in te zetten op bewegen, dans, zang, rap en muziek. In 2024 wordt hier verder uitvoering aangegeven om de rolmodellen te verankeren. De combinatiefunctionarissen hebben we zichtbaarder in de wijk ingezet bij bijvoorbeeld de brede school, maar ook in de nationale sportweek (september) met pleinsport, bij de QR-fit routes of de Nationale Diabetes Challenge. De wijkgerichte aanpak van de combinatiefunctionarissen continueren we en maken we zichtbaarder.
Wat heeft het gekost? Sportbeleid en activering
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
1.077
208
1.285
1.068
217
Baten
0
431
431
405
-26
-1.077
223
-854
-663
191
Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000
De lasten met betrekking tot sportbeleid en activering betreffen met name de financiering van combinatiefunctionarissen en sportstimuleringsmaatregelen en de uitvoering van het lokaal sportakkoord. De baten hebben betrekking op de Brede Specifieke Uitkering (Brede SPUK): middelen die het Rijk beschikbaar stelt voor het integrale Plan van aanpak Gezond en Actief leven (GALA), Sportakkoord II en Integraal Zorgakkoord.
Verbonden partij(en)
Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Tot dit taakveld behoren beheer en exploitatie van accommodaties voor sportbeoefening: zoals gymnastieklokalen, sporthallen, zwembaden en sportparken.
Wat gaan we ervoor doen?
71
We houden de sportaccommodaties op een hoog niveau. Het onderhoud van de sportaccommodaties is gebaseerd op het geldende Beheerplan buitensportvoorzieningen en het Meerjarenonderhoudsplan (gebouwen).
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Op dagelijkse basis zijn de sportaccommodaties onderhouden om te voldoen aan de normen en eisen van de sportbonden en om de sportverenigingen te kunnen laten sporten. Denk aan sporttechnische aanpassingen van sportvelden. Het onderhoud van de sportaccommodaties is gebaseerd op het geldende Beheerplan buitensportvoorzieningen en de Meerjaren Onderhouds Prognose (gebouwen). De uitvoering van de plannen is in 2023 ongewijzigd voortgezet en uitgevoerd. In 2023 is een gedeelte van het beschikbare geld gebruikt voor de algemene inrichting van de sportaccommodaties, zoals bestrating, hekwerken, onderhoud van groen et cetera. Daarnaast zijn er een aantal grote renovaties uitgevoerd: • Renovatie van volwaterveld 1 en E-layer op Sportpark Duivesteyn • Renovatie van volwaterveld 4 op Sportpark Duivesteyn • Renovatie asfaltveld handbal op sportpark de Meerhorst • Afronding van de akoestische aanpassingen in binnensportaccommodaties • Aanleg van een nieuw rugbyveld op sportpark Westvliet
Acties Acties 2023 De Voorburgse Rugbyclub verhuist in 2023 naar de nieuwe locatie.
Status
Op basis van de uitgevoerde analyse vellen van 341 aangetaste bomen op en rondom het sportpark Westvliet. Bij het herplanten worden meerdere soorten bomen terug geplant, zodat het bomenbestand meer divers, duurzamer en meer natuurwaarde krijgt. Toelichting acties: Het rugbyveld en het beachvolleybalveld zijn gereed en in het jaar 2024 wordt de kleed/douche accommodatie nog gebouwd. In de komende jaren gaan we verder met het planten van bomen.
Wat heeft het gekost? Sportaccommodaties
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
5.767
4.860
10.628
6.321
4.306
Baten
2.390
5.049
7.439
2.599
-4.840
Saldo van lasten en baten
-3.378
188
-3.189
-3.722
-533
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen beheer, exploitatie, onderhoud, rente, en afschrijvingslasten van sportaccommodaties. De baten betreffen huurinkomsten voor sportaccommodaties.
72
Verbonden partij(en)
Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie & cultuurparticipatie Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel waaronder: het subsidiëren van amateurkunst beoefening, kunstzinnige vorming en cultuureducatie, het bevorderen van het educatief aanbod, de ondersteuning van het theater en overige cultuurvoorzieningen.
Wat gaan we ervoor doen? Cultuur is een belangrijke basis van onze samenleving en we zijn dan ook trots op het aanbod binnen onze gemeente. Wel heeft de culturele sector het zwaar gehad tijdens de COVID periode en ook nu zijn de gevolgen hiervan nog zichtbaar. De basis is stevig, maar er is meer uit te halen voor ons allemaal. We willen in 2023 de sluimerende ambities kracht bij zetten door met de partners en de inwoners gezamenlijk naar de toekomst te kijken door middel van een nieuwe, breed gedragen, cultuurvisie. Een visie die naar de toekomst kijkt met respect voor het verleden. Met een belangrijke rol voor de musea, de theaters, de bibliotheek, media en verenigingen, maar ook de kunst- en cultuurevenementen. We kunnen als gemeente écht onderscheidend zijn op het gebied van kunst en cultuur, als we deze uitdaging samen aan gaan. Binnen deze visie zal Cultuur & Co een belangrijke rol houden als adviserend en verbindend netwerk en onderkennen we onder meer het belang van muziekonderwijs in de klas. We maken onze rijke historie in de musea en buiten, virtueel ondersteund, nog meer zichtbaar.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft de bestaande cultuureducatieprogramma’s, Cultuurmenu en Cultuureducatie met Kwaliteit, voortgezet. Het Cultuureducatie met Kwaliteit wordt met cofinanciering vanuit het rijk gerealiseerd en loopt tot 2028. Het Cultuurmenu heeft onder scholen onderzoek gedaan naar eventuele drempels tot deelname en zijn zichzelf aan het her-ontwikkelen in samenspraak met de gemeente. Voor kunstbeoefening en bevordering zijn de structurele subsidies aan culturele verenigingen en stichtingen uitgekeerd zoals de fanfare en zangkoren, zodat ook zij dit jaar hun werkzaamheden kunnen voortzetten. Vanuit de Makersregeling Coronagelden zijn dit jaar verschillende culturele initiatieven gefinancierd, op het gebied van beeldende kunst, muziek en cross-over theater om het culturele veld post-corona een boost te geven en herstel in de cultuursector te bevorderen. Dat budget is per 1 januari 2024 stopgezet. De subsidiemogelijkheden voor Cultuur & Co zijn geïndexeerd en voortgezet. Hiermee zijn verschillende kleine eenmalige culturele activiteiten gerealiseerd, zoals herkenningsconcerten voor ouderen in verzorgingscentra. Daarnaast zijn er enkele culturele evenementen gefinancierd, zoals het Huygensfestival. De ontwikkeling van de cultuurvisie loopt op schema. In het eerste kwartaal van 2024 wordt de koersnota aan de gemeenteraad gestuurd.
De cultuurvisie wordt beoogd voor Q3 2024. De inzet voor muziekonderwijs wordt besproken in het participatieproces van de Cultuurvisie. In 2023 is tevens een start gemaakt met het visualiseren van het cultureel erfgoed van de gemeente Leidschendam-Voorburg. Er is bestuurlijke afstemming geweest met de stichting Verborgen Stad over de gemeenschappelijke doelstellingen. Historici, vrijwilligers, het Huygensmuseum zijn tevens betrokken bij deze plannen. In 2024 wordt het plan van aanpak aan de raad gepresenteerd. Zie www.stichtingverborgenstad.nl voor voorbeelden van andere gemeenten.
73
Acties Acties 2023 Onderzoek doen naar de behoefte bij de scholen aan (ondersteuning bij) muziekonderwijs. De resultaten worden met een voorstel voor gelegd aan de raad. Opstellen van een cultuurvisie.
Status
Toelichting acties: Onderzoek doen naar de behoefte bij de scholen aan (ondersteuning bij) muziekonderwijs. De resultaten worden met een voorstel voorgelegd aan de raad. Deze vraagstelling wordt meegenomen in de participatie voor de cultuurvisie met onderwijsstakeholders en resultaten zullen landen in de cultuurvisie. Opstellen van een cultuurvisie. De cultuurvisie zal het tweede van in Q3 2024 aan de Raad worden aangeboden ter vaststelling.
Wat heeft het gekost? Cultuurpres.,productie&participatie
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
966
176
1.141
1.134
7
Baten
98
8
106
111
5
-868
-167
-1.035
-1.023
12
Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen subsidie aan theater, cultuureducatie, amateurkunst beoefening en beheer gemeentelijke accommodaties voor cultuur. De baten betreffen huurinkomsten voor deze accommodaties.
Verbonden partij(en)
Taakveld 5.4 Musea Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur: het subsidiëren van musea en exposities, archeologie en historische archieven.
Wat gaan we ervoor doen? Om kunst en cultuur goed in de gemeente te positioneren, werken verschillende culturele partijen nauw samen. Sinds 2022 hebben we één Huygens museum verdeeld over twee locaties. Het college stuurt aan op een duidelijke keuze rondom het vraagstuk over de huisvesting en financiering van museum Swaensteyn.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente subsidieert het museum en het erfgoedpodium. Huijgens Hofwijck en Swaensteijn
74
opereren sinds 2022 als 1 museum. Daarmee is er een keuze gemaakt over de toekomst van museum Swaensteijn. In 2023 is een nieuwe directeur aangetreden die inzet op verdere professionalisering en minder afhankelijkheid van de gemeente Leidschendam-Voorburg.
Acties Acties 2023 Er wordt aangestuurd op een duidelijke keuze over de toekomst van museum Swaensteyn.
Status
Toelichting acties: De 2 musea zijn samen 1 organisatie geworden. Verder wordt het meegenomen in de doorontwikkeling van het cultuurbeleid
Wat heeft het gekost? Musea
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
838
163
1.001
935
67
Baten
54
4
58
80
22
-784
-159
-944
-855
89
Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen met name subsidies aan Musea en archiefbeheer. De baten betreffen huurinkomsten legesopbrengsten met betrekking tot archieven.
Verbonden partij(en)
Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Tot dit taakveld behoren taken gericht op behouden, beschermen en benutten en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed: • •
Historische gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten, archeologische resten en overige objecten met historische waarde in de publieke ruimte Subsidie, beheer, onderhoud, toezicht en handhaven van cultureel erfgoed
Wat gaan we ervoor doen? Leidschendam-Voorburg beschikt over een rijke historie. Om cultureel erfgoed onder de aandacht van het publiek te brengen, ondersteunen wij het Erfgoedpodium. Hierdoor is het mogelijk voor de erfgoedpartners het hele jaar door diverse laagdrempelige projecten te organiseren rond de iconen (zoals de Romeinen, de Vliet en buitenplaatsen) en de Open Monumentendag. Tevens zoeken we de samenwerking op met bijvoorbeeld recreatie en toerisme om het publiek in aanraking te laten komen met erfgoed. Wij zorg daarnaast dat het erfgoedbeleid ingepast wordt in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Wij gaan onderzoeken hoe we onze rijke historie meer kunnen uitdragen, zoals in
75
de musea, buiten, mogelijk virtueel ondersteund en zo ons erfgoed zichtbaar te maken op een laagdrempelige manier. Hierbij zullen we ons in eerste instantie richten op onze iconen, zoals ons Unesco Werelderfgoed, maar ook verborgen schatten zijn hierbij van belang.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? In 2023 heeft de gemeente het Erfgoedpodium ondersteund. Het Erfgoedpodium heeft onder andere de Erfgoeddag georganiseerd. Door samen te werken met de Trekvaartdag werd het een zeer goed bezocht evenement waarbij het erfgoed van de gemeente op een laagdrempelige manier toegankelijk werd gemaakt voor een breed publiek. Tevens heeft de gemeente de Stichting Open Monumentendag gesteund om Open Monumentendag te organiseren, met het thema Levend Erfgoed. Deze dag werd met de opengestelde monumenten en de activiteiten die daaraan gekoppeld waren zeer goed ontvangen en bezocht door het publiek. De productie van reizende tentoonstelling Romeinen is grotendeels gereed om in 2024 van start te gaan. Tot slot is de gemeente gestart met het opstellen van de Gebiedsbiografieën Erfgoed, een totaaloverzicht van het erfgoed met een ruimtelijke component in onze gemeente. Deze informatie zal worden gebruikt en vertaald naar de Omgevingsvisie.
Acties Acties 2023
Status
Toelichting acties:
Wat heeft het gekost? Cultureel erfgoed
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
399
15
413
461
-48
Baten
0
0
0
0
0
-399
-15
-413
-461
-48
Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen met name subsidies monumentenzorg en reguliere uitgaven ten behoeve van erfgoedbeheer. Er zijn geen financiële baten begroot.
Verbonden partij(en)
Taakveld 5.6 Media Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: • •
Bibliotheken, artotheek, videotheek Lokale pers, lokale omroep
76
• •
Lokale informatievoorziening Overkoepelende organen
Wat gaan we ervoor doen? Vanaf 2023 krijgt de bibliotheek een vaste basissubsidie voor de wettelijke taken die zij uitvoert. Daartoe zijn er resultaatafspraken gemaakt waarbij ook de uitkomsten van het participatietraject tbv de bibliotheek van de toekomst een plek hebben. Hierbij gaat het om bezoekersaantallen en leden aantallen, samenwerking in de wijken en een duidelijk zichtbare maatschappelijke rol. De implementatie van het raadsbesluit over de bibliotheek van de toekomst gaat in 2023 door; dit betekent de verbouwing, herinrichting en verhuizing op het Fluitpolderplein en het verder vormgeven van het Huis van Verhalen (samenwerking bibliotheek en theater) in Voorburg. Midvliet is in 2022 opnieuw de lokale omroep van Leidschendam-Voorburg geworden. In 2023 monitoren wij de gemaakte resultaatafspraken.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeenteraad heeft het voorstel voor de ontwikkeling van de bibliotheek aan het Fluitpolderplein vastgesteld. De gemeente heeft op meerdere momenten per jaar contact gehad met Midvliet om afspraken te monitoren en landelijke ontwikkelingen te bespreken. De Midvliet rapportage over de resultaatafspraken is in oktober 2023 ter informatie aan de raad gestuurd.
Acties Acties 2023 Nieuwe langjarige subsidiearrangement met bibliotheek.
Status
Start maatregelen locatie Fluitpolderplein voor de bibliotheek. Rapportage aan de raad over voortgang resultaatafspraken Midvliet. Toelichting acties: Nieuwe langjarige subsidiearrangement met bibliotheek De exploitatiesubsidie van de bibliotheek is per 2023 van de subsidietafel gehaald en omgezet naar een 2.5 subsidie. Hieraan worden prestatieafspraken gekoppeld over bijvoorbeeld het bijhouden van en rapporteren over bezoekersaantallen en ledenaantallen. Hier is voor gekozen om beter te kunnen sturen naar aanleiding van het raadsbesluit 1974 over de bibliotheek van de toekomst. Start maatregelen locatie Fluitpolderplein voor de bibliotheek. In 2023 is een projectgroep verdergegaan met het uitvoeren van het raadsbesluit 1974 over verhuizing/ verbouwing van de bibliotheek in Leidschendam. In maart 2023 is de gemeenteraad geïnformeerd (raadsbrief 3190) over de besteding van het beschikbaar gestelde krediet en het Voorlopig ontwerp van de vernieuwde bibliotheek. In december 2023 zijn aanvullende kredieten aangevraagd voor het verduurzamen van het gebouw en het meenemen van het aanliggende pand. (Raadsbesluit 3359) Rapportage aan de raad over voortgang resultaatafspraken Midvliet. De rapportage aan de gemeenteraad over de voortgang prestatieafspraken Midvliet is aan de raad gestuurd op 28 november 2023 met Ibabs nummer 3570
77
Wat heeft het gekost? Media
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
2.180
260
2.440
2.481
-41
Baten
286
95
382
404
23
-1.894
-164
-2.058
-2.076
-18
Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen de subsidies aan bibliotheken en de lokale omroep. De baten betreffen huurinkomsten voor de bibliotheekgebouwen.
Verbonden partij(en)
Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie: • • • •
Natuurbescherming, vergroten biodiversiteit en klimaat adaptief maken van de buitenruimte Aanleg en onderhoud van openbaar groen Aanleg en onderhoud van openbaar water: vijvers en kleine watergangen, waaronder schoonhouden sloten, onderhouden van taluds en beschoeiing Aanleg en onderhoud van speelvoorzieningen, recreatievoorzieningen
Wat gaan we ervoor doen? De gemeente zet met het onderhouden en beheren van de openbare ruimte en infrastructuur in op het behoud van het groene karakter, het vergroten van de variatie en beleving van groen in de wijken en de verbindingen tussen het stedelijk en buitengebied. Uitgangspunten hiervoor zijn om de openbare ruimte bestendig te maken voor de extreme weersomstandigheden en het versterken van de biodiversiteit. Daarnaast het ontwikkelen en investeren in een groen netwerk van parken, buitenruimten, bermen en water voor een gezond en aantrekkelijke leefomgeving voor de inwoners. Initiatieven van bewoners die hun buurt groener en robuuster willen maken worden zoveel mogelijk gefaciliteerd. In het nog vast te stellen beheerplan kunstwerken en oevers 2023-2026 wordt het vergroten van de biodiversiteit nader uitgewerkt door bestaande lage beschoeiingen te laten vervallen tot natuurvriendelijke oevers, die ook veilig zijn voor spelende kinderen. De financiële consequenties worden opgenomen in het genoemde beheerplan.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Eind 2023 is het GroenActiePlan vastgesteld dat inzet op biodiversiteitsherstel, klimaatadaptatie, beeldkwaliteit en gezondheid. Uitgangspunt is dat iedere schop in de grond, van ruimtelijke ontwikkeling tot beheer en onderhoud, natuur inclusief en klimaat adaptief is. Ook zijn de eerste acties van het GroenActiePlan uitgevoerd, zoals de ontharding van het pleintje bij de Burgemeester Roeringlaan en het aanleggen van extra plantvakken langs de Overburgkade. Verder zijn op diverse locaties binnen de gemeente extra bomen aangeplant.
78
Het beheerplan kunstwerken en oevers wordt in februari 2024 vastgesteld. Hiermee wordt, onder andere op nadrukkelijk verzoek van de Raad, planmatig beheer en onderhoud ingezet. Ook hier is volop aandacht voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. Zie ook paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen onderdeel groen en water en riolering.
Acties Acties 2023 Start met het opstellen van een GroenActiePlan om de gemeente verder te vergroenen en klimaatbestendiger te maken.
Status
Toelichting acties: Start met het opstellen van een GroenActiePlan om de gemeente verder te vergroenen en klimaatbestendiger te maken. Het GroenActiePlan is in 2023 vastgesteld.
Wat heeft het gekost? Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023
Realisatie 2023
Verschil 2023
Lasten
8.995
1.906
10.902
9.800
1.101
Baten
743
261
1.004
1.307
303
-8.253
-1.645
-9.898
-8.493
1.404
Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen met name het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarnaast zijn er beheer en exploitatielasten van watergangen, parken, plantsoenbanken, speelvoorzieningen en openbare kunst. In 2023 is er net zoals in 2022 een eenmalig budget voor groenrenovatie. Ook zijn er uitgaven voor de aanpassingen in Park Vreugd & Rust en Duin, Horst en Weide (DHW). De baten betreffen huurinkomsten volkstuinen en subsidies van de provincie voor Park Vreugd & Rust en DHW.
Verbonden partij(en) Dunea N.V. Doelstelling Dunea N.V. Drinkwaterbedrijf Zuid-Holland levert betrouwbaar drinkwater en beheert de duinen tussen Monster en Katwijk. Ontwikkelingen
79
De huidige bronnen van Dunea, de Lek en de Maas staan onder druk. Dat komt door een combinatie van klimaatverandering en bevolkingsgroei. Dunea streeft naar een duurzame drinkwatervoorziening in 2040. Om naar deze visie toe te groeien en de drinkwatervoorziening in het leveringsgebied klaar te maken voor de toekomst, gaat Dunea op korte termijn het huidige systeem optimaliseren om op korte termijn aan de stijgende vraag te voldoen. Daarnaast intensiveert Dunea de samenwerking met partners voor schone bronnen en robuuste watersystemen en zet Dunea in op beïnvloeding van de vraag en voorkomen van verspilling. Op lange termijn (na 2030) moet er een duurzaam systeem komen dat blijvend veerkracht en leveringszekerheid biedt (invulling van de multi-bronnenstrategie). Dat is een drinkwatervoorziening die beschikt over meerdere, onderling onafhankelijke bronnen van goede kwaliteit. Dunea is zich bewust van de versnelde bevolkingsgroei, PFAS problematiek en de daarmee gaande investeringen. Voor het financieren van met name de investeringen die worden beschreven in de 3 scenario’s van de multi-bronnen strategie is een hoge investering benodigd. Er wordt steeds voldaan aan de minimale solvabiliteitseis van de banken van 30%. Daarnaast kan Dunea met aquathermie uit drinkwater een rol te pakken in de energietransitie.
Daarvoor heeft Dunea een dochtervennootschap opgericht zodat Dunea in een later stadium kan beschikken over een vergunde warmtedochter die een rol kan spelen bij projecten op het gebied van aquathermie binnen het leveringsgebied van Dunea. De Drinkwaterwet stelt eisen aan de activiteiten van drinkwaterbedrijven, onder meer gericht op financiën en transparantie. Om de niet drinkwateractiviteiten, zowel vanuit het oogpunt van aansprakelijkheid als vanuit transparantie, gescheiden te houden van de (wettelijke) drinkwateractiviteiten is het gebruikelijk om voor dergelijke activiteiten een aparte dochteronderneming in te richten.
80
Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Sport, cultuur en recreatie
Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2023 2023
Begroting na wijziging 2023
Realisatie 2023
Voor- / nadeel
Lasten Sportbeleid en activering
1.077
208
1.285
1.068
217
Sportaccommodaties
5.767
4.860
10.628
6.321
4.306
Cultuurpres.,productie&participatie
966
176
1.141
1.134
7
Musea
838
163
1.001
935
67
Cultureel erfgoed
399
15
413
461
-48
Media
2.180
260
2.440
2.481
-41
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
8.995
1.906
10.902
9.800
1.101
Totaal lasten
20.223
7.587
27.810
22.199
5.610
0
431
431
405
-26
2.390
5.049
7.439
2.599
-4.840
Cultuurpres.,productie&participatie
98
8
106
111
5
Musea
54
4
58
80
22
Cultureel erfgoed
0
0
0
0
0
Media
286
95
382
404
23
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
743
261
1.004
1.307
303
3.571
5.848
9.419
4.906
-4.513
-16.652
-1.739
-18.391
-17.294
1.097
Baten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties
Totaal baten Saldo van baten en lasten Bedragen x € 1.000
Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Sport, cultuur en recreatie is ten opzichte van de begroting 2023 in totaal € 1.097.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen.
Lasten Sportbeleid en activering (€ 217.000 voordeel) Het voordeel op dit taakveld is deels ontstaan doordat onderzoek naar mogelijke locaties voor buitenzwemwater (zie ibabs 3150) door de ambtelijke organisatie zelf is uitgevoerd en niet - zoals eerder voorzien was - uitbesteed. Daarnaast is het incidentele budget ten behoeve van de bewegwijzering naar recreatieve bezienswaardigheden niet in 2023 besteed. Dit zal in 2024 plaatsvinden. Overheveling
81
In 2024 wordt gewerkt aan goede bewegwijzering naar recreatieve bezienswaardigheden (fiets-, wandelpaden en MTB-trails door Stompwijk, het Groene Hart en Vlietland). Het incidentele budget van €100.000 hiervoor in 2023 wordt in 2024 ingezet. Sportaccommodaties (€ 4.306.000 voordeel) Tegenover het voordeel op de lasten van dit taakveld staat een even groot nadeel op de baten. Omdat Sportfondsen Nederland eind 2023 een verklaring heeft gekregen van de Belastingdienst dat ze een BTW-firma zijn, worden de kostprijs dekkende huren voor de afgelopen jaren niet meer in rekening gebracht. Hierdoor komt bij de baten ook de specifieke uitkering van het Rijk niet meer binnen. Verder is er een nadeel dat wordt veroorzaakt door hogere lasten op energie-, onderhoudskosten en belastingen. Deze hogere lasten zijn het resultaat van hogere prijsstijgingen dan vooraf bekend, vooral bij de energiekosten. Openbaar groen en (openlucht)recreatie (€ 1.101.000 voordeel) Het voordeel op de lasten wordt onder andere veroorzaakt doordat niet alle geplande baggerwerkzaamheden voor 2023 (€ 460.000) uitgevoerd zijn. Na aanbesteding en inroostering van de werkzaamheden bij de leverancier bleek dat de baggerwerkzaamheden deels in 2023 zouden gebeuren en deels in 2024. Tegenover dit voordeel staat ook een nadeel op programma 7 vanwege een lagere onttrekking uit de voorziening riolering.
De afrekening tot en met 2022 van projecten in het kader van Duin Horst en Weide zijn lager uitgevallen dan geraamd (€ 410.000). Omdat het nieuwe meerjarenplan 2023-2026 in het kader van de Landschapstafel in 2023 nog niet afgerond is, zijn er geen lasten geweest voor de Groen blauwe projecten (€ 100.000) waarvoor incidenteel budget beschikbaar is. De hogere kosten (€ 170.000) gemoeid met het vernieuwen van de toplaag, het herstellen van de padenstructuur en de hekwerken van Park Vreugd en Rust worden gedekt door verschillende inkomsten. Hierbij moet gedacht worden aan extra subsidie, voorziening wegen en een reserve zoals vastgesteld in de raadsbesluiten nr. 2743 maart 2022 en nr. 3562 december 2023. De werkzaamheden van het herstellen van de oude padenstructuur in park Vreugd en Rust (fase 2) zijn niet uitgevoerd, dit gebeurt in 2024 (€ 126.000) Overheveling Voorgesteld wordt om het niet bestede incidentele budget van € 100.000 voor de Groen blauwe projecten en de kosten voor de inzet van een gebiedsregisseur (€135.000) in 2024 te bekostigen uit de overgebleven subsidiegelden in het kader van Duin Horst en Weide. Daarnaast worden in 2024 nog kosten gemaakt voor het herstel van de oude padenstructuur in Park Vreugd en Rust (€150.000). Musea (€ 67.000 voordeel) Voor het digitaliseren van de genealogische archieven is een budget van in totaal van € 250.000 beschikbaar gesteld.
Van het project is een onderdeel nog niet uitgevoerd in 2023, zijnde de indicering van de minuutakten van het notarieel archief. Het project wordt afgerond in 2024. Overheveling Voorgesteld wordt het restantbudget van € 46.000 voor het digitaliseren van de genealogische archieven over te hevelen naar 2024. Baten Sportaccommodaties (€ 4.840.000 nadeel) Tegenover het nadeel op de baten van dit taakveld staat een even groot voordeel op de lasten. Voor de uitleg wordt verwezen naar toelichting op de lasten van het taakveld Sportaccommodaties.
82
Openbaar groen en (openlucht)recreatie (€ 303.000) De hogere baten hebben grotendeels betrekking op Park Vreugd en Rust (fase 1) en betreffen de bijdrage uit de onderhoudsvoorziening wegen voor een gedeelte van de kosten van het aanbrengen van een nieuwe toplaag aan de paden (zie de hogere lasten) en een bijdrage van de provincie voor werkzaamheden, die voor 2023 uitgevoerd zijn.
83
Programma 6. Sociaal domein Omschrijving De gemeente is in het Sociaal Domein verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdzorg. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de Inkomensondersteuning en de (re-)integratie naar werk. Sinds 2022 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wet Inburgering.
Taakvelden per programma Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.
Naam taakveld
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
6.3
Inkomensregelingen
6.4
WSW en beschut werk
6.5
Arbeidsparticipatie
6.6
Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
6.71 Maatwerk dienstverlening 18+ Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding WMO Dagbesteding WMO Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerk dienstverlening 18Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd Wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
84
Jeugdbescherming Jeugdreclassering
Wat willen wij bereiken? In het aangescherpt Sociaal Kompas zijn de gemeentelijke doelstellingen op het sociaal domein vastgelegd. Deze doelstellingen en de inspanningen die daaraan bijdragen, zijn onderling sterk verweven en omvatten ook (delen van) programma's 4, 5 en 7. De verdeling naar programma's en taakvelden is (ook financieel) zo zorgvuldig mogelijk gemaakt maar doet niet altijd recht aan de (verweven) werkelijkheid. De noodzaak om binnen het programma Sociaal domein steeds kritisch te bekijken hoe opbrengsten en uitgaven meer met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht blijft van kracht. Dit hoofdstuk van de jaarrekening richt zich op alle inspanningen van de gemeente op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In financiële omvang is dit het grootste programma van de jaarrekening. De gemeente heeft omvangrijke wettelijke taken binnen dit programma: • Zorgdragen voor een effectief laagdrempelig en preventief ondersteuningsaanbod voor kinderen en hun ouders die problemen ervaren bij het opgroeien of opvoeden. • Schuldhulpverlening bieden en bijzondere bijstand en bijstandsuitkeringen verstrekken. • Effectieve toeleiding naar en ondersteuning bij arbeidsparticipatie voor iedereen die dat nodig heeft.
Voor de doelgroep die meer ondersteuning en begeleiding nodig heeft dan op een reguliere werkplek kan worden geboden, is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om die arbeidsplaatsen te creëren (het zogenoemde ‘beschut werk’). • Inwoners toegang bieden tot een antidiscriminatie voorziening. Dit is een organisatie die klachten van inwoners registreert en onafhankelijke bijstand verleent aan deze inwoners in de afwikkeling van hun klachten. • Bevorderen van het zo lang mogelijk zelfstandig wonen van mensen. De Wet Verplichte GGZ en de Wet Zorg en Dwang leggen deze verantwoordelijkheid vast. • Verstrekken van individuele voorzieningen aan kwetsbare inwoners die hiervoor een indicatie hebben (Wmo en Jeugdwet) . • Toegang organiseren tot de ondersteuningsvormen waarvoor zij verantwoordelijk is. Met toegang wordt het hele proces van informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg, bedoeld. • Uitvoering van de Wet Inburgering. Behalve het conform de wet uitvoeren van deze taken, heeft de gemeente met het Sociaal Kompas verdere invulling gegeven aan de haar gegeven beleidsruimte.
Ambitie hierin is dat de gemeente Samen met inwoners en allerlei partners wil bereiken dat inwoners het lukt om alledaagse taken zelf te doen, weten waar zij hulp kunnen vragen als het even niet lukt en het gevoel hebben de baas te zijn over hun eigen leven. Dit gaat de gemeente onder andere doen door:
• • • • •
Inwoners te helpen die dit het hardst nodig hebben. Inwoners te ondersteunen om zoveel mogelijk op eigen benen te staan. Inwoners sneller ondersteuning te bieden zodat problemen niet groter worden De samenwerking met onze partners verder te versterken. Te kijken hoe ondersteuning kan worden gecombineerd zodat inwoners met minder verschillende hulpverleners te maken krijgen.
85
•
•
Specifiek voor kinderen geldt dat ze veilig, gezond en kansrijk op moeten kunnen groeien. Verschillen in afkomst of achtergrond mogen daarbij niet uitmaken. Dit is natuurlijk in de eerste plaats een verantwoordelijkheid voor hun ouders. Ook het maatschappelijk middenveld kan hier een belangrijke rol spelen. Maar als het nodig is kunnen ook zij rekenen op steun van de gemeente en welzijnsorganisaties. Voor onze senioren geldt dat het mogelijk moet zijn om zelfstandig thuis te blijven wonen, zolang ze dat zelf kunnen en willen. Waar nodig en gewenst ondersteunen we deze inwoners. Niet alleen met voorzieningen, maar ook met aandacht: met mensen die eenzaam zijn gaan we in gesprek.
Indicatoren Conform de begroting zijn de landelijk verplichte indicatoren in het jaarverslag opgenomen bij de programma's. De vermelde cijfers zijn gebaseerd op de meest recente gegevens die door het CBS (www.waarstaatjegemeente.nl) zijn gepubliceerd. Nr. Naam
Eenheid
Peiljaar
Waarde
21 Banen
per 1.000 inwoners 15-65 jaar
2022
469,4 (landelijk 825,4)
22 Jeugdcriminaliteit
% 12 t/m 21 jarigen
2022
23 Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
2022
24 Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking %
2023
Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar en ouder Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 65 jaar
2023
29 Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
2023
30 Jongeren met jeugdbescherming 31 Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
2023
32 Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
2022
26 Achterstand onder jeugd Werkloze jongeren 27 Personen met een bijstandsuitkering 28 Lopende reintegratievoorzieningen
2022
2023
2023
Bron
CBS Bevolkingsstatistiek / LISA bewerking ABF Research 1% (landelijk CBS - Jeugd 1%) 6% (landelijk CBS - Jeugd 6%) 72,2% CBS (landelijk Arbeidsdeelname 73,1%) 1% (landelijk CBS - Jeugd 1%) 385,6 CBS - Participatiewet (landelijk 344,8) 247,5 CBS - Participatiewet (landelijk 191,5) 11,8% CBS - Jeugd (landelijk 11,1%) 0,8% CBS - Jeugd (landelijk 1%) 0,3% CBS - Jeugd (landelijk 0,3%) 510 (landelijk CBS - Monitor sociaal 710) domein Wmo
Toelichting op de indicatoren 21 Banen Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 65 jaar.
86
22 Jeugdcriminaliteit Het percentage jongeren (12 tot 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. 23 Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. 24 Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 26 Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.