3609 Kadernota 2025 - 2028

Bedrijfsverzamelgebouw Herenstraat Herenstraat 42 wordt verkocht aan een ontwikkelaar. Deze ontwikkelaar realiseert een ondergrondse parkeergarage, een nieuwe Hoogvliet supermarkt, woningbouw en een bedrijfsverzamelgebouw. De gemeente is de beoogd eigenaar van het bedrijfsverzamelgebouw. Dit gebouw wordt tegen een kostendekkende huur verhuurd aan (startende) ondernemers. Actieplan Verkeersveiligheid In 2024 komt het Actieplan Verkeersveiligheid naar buiten. Te nemen maatregelen om de verkeersveiligheid en leefbaarheid te vergroten kunnen naar verwachting worden gedekt uit de reserve Mobiliteit. Het in 2023 genomen kabinetsbesluit om een groot aantal rijksprojecten te pauzeren, waaronder het project A4 Haaglanden / N14, heeft waarschijnlijk tot gevolg dat de druk op het autoverkeer het lokaal wegennet toeneemt en daarmee de verkeersveiligheid en leefbaarheid meer onder druk komen te staan. Het gevolg hiervan kan zijn dat de komende jaren additionele middelen nodig zijn om de verkeersveiligheid en leefbaarheid in de gebieden rondom de lokale wegen niet te later verslechteren. Deze ontwikkeling is nu nog niet te vertalen in een extra impuls. Basisontwerp verkabeling hoogspanningstracé Voor het ondergronds brengen van de hoogspanningslijnen (verkabeling), start in het voorjaar van 2024 de fase van het basisontwerp. Deze fase duurt standaard zo’n 2 jaar.

Het basisontwerp zal beter zicht geven op de definitieve kosten van de verkabeling. Dit zal waarschijnlijk leiden tot een bijstelling van de bestemmingsreserve ondergrondse hoogspanningskabels door indexeringen van afgelopen jaren. Beheerplan wegen Op dit moment wordt er gewerkt aan de actualisatie van het beheerplan Wegen. De voorganger van het beheerplan Wegen, het integraal beleidsplan Wegen, liep tot en met 2023. Voor 2024 en verder is er daarom een nieuw plan nodig. De verwachting is dat er aanvullende budgetten nodig zijn van ongeveer € 2 mln. Dit zal verder worden gespecificeerd en via een afzonderlijk BBV ter besluitvorming worden voorgelegd. Beheerplan sport Voor het onderhoud van de buitensportaccommodaties wordt een beheerplan opgesteld voor het dagelijkse en het groot onderhoud. Het groot onderhoud bestaat voor een groot deel uit renovatie/vervangingen van de aanwezige sportvelden. De huidige methode is dat de vervangingen uitgevoerd worden door een krediet beschikbaar te stellen. Het nadeel hiervan is dat dit niet flexibel is en er niet snel gehandeld kan worden op afkeuring van velden. Door de kredieten te vervangen voor voorzieningen zijn we flexibeler en voldoen we beter aan de regels van de financiële verordening. Een voorstel om de kredieten te vervangen door een voorziening is in voorbereiding en zal het tweede of derde kwartaal naar de raad komen.

Wateroverlast natuurgrasvelden De natuurgrasvelden 4 en 7 op sportpark ’t Loo hebben te maken met wateroverlast waardoor het gebruik van de velden onzeker is. Op dit moment wordt er gezocht naar de oorzaak. Een mogelijke oplossing is om de beide natuurgrasvelden te vervangen door kunstgrasvelden.

Bedrijfsvoering & dienstverlening Gemeentefonds/ opschalingskorting In de Voorjaarsnota van het Rijk zijn afspraken verwerkt die relevant zijn voor gemeenten. In de afgelopen periode heeft de VNG, mede namens de M50 en dus ook Leidschendam-Voorburg, in meerdere intensieve gesprekken met het demissionaire kabinet gestreden voor de goede financiële positie voor gemeenten. Die gesprekken hebben resultaat opgeleverd: de opschalingskorting wordt vanaf 2026 structureel geschrapt, rond de WMO zijn afspraken gemaakt over een rechtvaardige risicoverdeling, objectieve indexering en aparte fondsvorming en er komt een eerste bijdrage ter compensatie van de hogere zorgkosten vanaf 2026. Ook zijn er afspraken gemaakt over een opschoonactie voor specifieke uitkeringen. Het kabinet vraagt hiervoor helaas wel een prijs: in 2025 wordt het gemeentefonds eenmalig lager vastgesteld. De financiële effecten worden, nadat de meicirculaire is ontvangen, definitief in de gemeentelijke begroting verwerkt. Externe Wet en regelgeving en gemeentelijke lasten Het risico dat externe wet- en regelgeving zoals de NIS2, de Omgevingswet, de Wet Open Overheid (WOO) en de vernieuwde archiefwet de gemeentelijke lasten beïnvloeden, zonder dat de gemeente daar invloed op heeft, is significant.

Deze wetten kunnen onverwachte financiële lasten veroorzaken, zoals kosten voor aanpassingen aan systemen, training van personeel en naleving van nieuwe voorschriften. Gemeenten hebben beperkte tot geen zeggenschap over de totstandkoming van dergelijke wetten. Onvoldoende voorbereiding en anticipatie op deze veranderingen kunnen leiden tot budgettaire overschrijdingen en vertragingen in gemeentelijke projecten. Het is essentieel dat de gemeente proactief maatregelen neemt, zoals voortdurende monitoring van wetswijzigingen en het ontwikkelen van flexibele beleidsstrategieën om financiële risico's te beperken en de continuïteit van dienstverlening te waarborgen. Effecten uit het nieuwe coalitieakkoord van het Rijk Na het opstellen van deze kadernota is er door de formerende partijen een coalitieakkoord gesloten. De mogelijke effecten voor onze gemeente worden de komende tijd geïnventariseerd en waar nodig in de begroting verwerkt.

Bijlagen Uitgangspunten kadernota Loon en prijspeil Jaarlijks stijgen personele en materiële uitgaven met de loon- en prijsindex. Grotendeels worden gemeenten hiervoor gecompenseerd via een hogere uitkering uit het gemeentefonds. Om de gemeentelijke organisatie financieel gezond te houden, is het belangrijk om rekening te houden met de prijsontwikkeling bij het opstellen van een nieuwe begroting. De bestendige gedragslijn van de afgelopen jaren is de financiële effecten van de loon- en prijsontwikkelingen mee te nemen in de kadernota. In de kadernota wordt daarom rekening gehouden met het financiële effect van het verschuiven van prijspeil 2024 naar dat van 2025. Om het effect hiervan voor de gemeentelijke budgetten te kunnen bepalen zijn de gemeentelijke budgetten geïndexeerd. Bij het indexeren is gekeken naar de aard van de budgetten. Daarbij zijn de volgende index-percentages toegepast:

Index Loonindex Prijsindex Subsidie-index Index Gemeenschappelijke regelingen Tariefindex Huurindex Bouwindex

2025 4,40% 3,40% 6,33% 4,87% 4,87% 3,40% 19,95%

De gemeente hanteert voor de bepaling van de indexcijfers een eenduidige systematiek. De indexpercentages, afgezien van de bouwindex, zijn gebaseerd op het centraal economisch plan (CEP) 2024, dat door het centraal planbureau (CPB) beschikbaar is gesteld. De bouwindex is gebaseerd op het getal dat de VNG hiervoor jaarlijks in december over het eerstvolgende jaar publiceert (betreft dus indexcijfer 2024 die we als raming nemen voor prijspeil 2025). Het ophogen van kredieten naar prijspeil 2025 leidt vaak pas later tot effect in de gemeentelijke exploitatiebegroting omdat de kapitaallasten van de betreffende kredieten dan pas gaan lopen. Inwoners en woonruimtes Naast loon- en prijsontwikkelingen wordt de gemeentelijke dienstverlening beïnvloed door de ontwikkeling van het areaal en de demografische ontwikkeling. De beschikbare woningvoorraad bepaalt deze in belangrijke mate. Hoe meer woningen en mensen er in de gemeente wonen, hoe meer beroep er gedaan wordt op de gemeentelijke voorzieningen en dienstverlening. In deze kaderbrief is daarbij uitgegaan van onderstaande kerngegevens. De basis hiervoor vormt de werkelijke woningvoorraad per 1-1-2024 en de geactualiseerde woningprognose o.b.v. diverse bouwplannen in de gemeente. Jaar 2024

Aantal woningen per 1-1 37.931

Aantal inwoners per 1-1 78.228

2025

38.656

79.710

2026

39.499

81.690

2027 2028

39.826 40.072

82.370 82.880

Reserves Stand 31-122023

Stand 31-122024

Stand 31-122025

Stand 31-122026

Stand 31-122027

Stand 31-122028

Algemene reserve

12.239

12.239

12.239

12.239

12.239

12.239

Algemene Reserve (vrij besteedbaar)

57.139

53.333

51.433

48.146

48.245

48.245

1.955

2.392

-16

-801

-938

69.377

67.527

66.064

60.369

59.683

59.546

Reserve Dekking afschrijvingslasten

26.372

26.169

24.549

23.110

21.456

19.783

Reserve Herwaardering Activa

3.650

3.300

2.950

2.600

2.250

1.900

Reserve Bereikbaarheid Stompwijk

5.471

5.471

5.471

5.471

5.471

5.471

Reserve Verevening Sociale Woningbouw

205

205

205

205

205

205

Reserve Nazorg Rietvink

350

350

350

350

350

350

Reserve Onderwijshuisvesting

7.500

7.500

7.500

7.500

7.500

7.500

Reserve Duurzaamheid en Energietransitie

43.289

40.104

38.351

36.398

34.644

34.644

Reserve Bereikbaarheid

3.360

3.360

3.360

3.360

3.360

3.360

Reserve Langer Zelfstandig Wonen

9.687

8.377

7.067

6.007

5.107

4.207

Reserve Mobiliteit

18.153

17.953

17.953

17.953

17.953

17.953

Reserve Sterk voor Noord

8.800

8.800

8.800

8.800

8.800

8.800

Reserve Ondergrondse Hoogspanningskabels

3.350

3.335

3.085

2.935

2.935

2.935

Reserve Herontwikkeling Julianabaan

2.000

2.000

2.000

2.000

2.000

2.000

Reserve Herstelbeleid

2.028

1.356

1.356

1.356

1.356

1.356

933

758

583

408

408

408

Reserve Algemene reserve

Exploitatieresultaat (cumulatief) Totaal Algemene reserve Bestemmingsreserve

Reserve Ondersteuning energielasten

Reserve CID Binckhorst (Velostrada)

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

Reserve CID Binckhorst (Leefbaarheid)

5.700

5.700

5.700

5.700

5.700

5.700

Reserve Vluchtelingenopvang*

0

3.473

3.473

3.473

3.473

3.473

Totaal Bestemmingsreserve

143.848

141.210

135.752

130.625

125.967

123.044

Totaal

213.225

208.737

201.816

190.994

185.650

182.590

*Onder voorbehoud van besluitvorming door de raad op 9-07-2024