3551-06 Bijlage 03 toelichting, Welstandsnota Leidschendam-Voorburg

INDIVIDUALITEIT ZORGVULDIGE DETAILLERING HOOGWAARDIG MATERIAALGEBRUIK 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 33

'EBIED  +ERNLINT 3TOMPWIJK

PERCEELSGEWIJZE BEBOUWING $E 3TOMPWIJKSEVAART WAARLANGS HET DORPSLINT ZICH ONTWIKKELDE IS VAN OORSPRONG EEN NATUURLIJKE WATERLOOP IN EEN DIK VEENPAK KET DAT ZICH UITSTREKTE TOT VER VOORBIJ HET HUIDIGE :OETERMEER (ET VEENPAKKET WERD IN DE E EN E EEUW VOLLLEDIG WEGGEGRAVEN 3TOMPWIJK WAS TOEN VOORNAMELIJK EEN DORP VAN TURFSTEKERS EN BAGGERMANNEN $E VAART BEWEES HAAR BRUIKBAARHEID ALS AFVOER ROUTE VOOR DE TURVEN NAAR ,EIDEN EN $EN (AAG 6AN DE BEHUIZING UIT DIE TIJD IS IN HET DORPSLINT WEINIG BEWAARD GEBLEVEN !LLEEN DE HERBERG h(ET "LESSE 0AARDv OP DE HOEK VAN DE 3TOMPWIJKSEVAART EN -EERLAAN EN DE HOEVE 7ELTEVREDEN AAN HET /OSTEINDE DATE REN DEELS NOG UIT DE E EEUW 3INDS DE DROOGMAKING VAN DE VEENPLASSEN LIGT HET DORPSLINT hHOOGv BOVEN HET DROOGMAKERIJLANDSCHAP HET SILHOUET VAN HET DORPSLINT IS VAN ALLE KANTEN VAN VERRE TE ZIEN $E ,AURENTIUSKERK WERD IN  TEGELIJK MET DE KOSTERSWONING EN PASTORIE NAAR ONTWERP VAN -ARGRY GEBOUWD (ET CA  METER LANGE DORPSLINT BESTAAT OVERWEGEND UIT EENVOUDIGE NAGENOEG AANEENGESLOTEN INDIVIDUELE BEBOUWING $AARTUSSEN BEVINDEN ZICH ENKELE E EEUWSE BOERDERIJEN EN EN KELE VROEG E EEUWSE HUIZEN MET EEN WAT VOORNAMER KARAKTER MET KENMERKEN VAN .EO 2ENAISSANCE SIERBANDEN AANZET EN SLUITSTENEN OF %XPRESSIONISME GROTE KAPPEN GOLVEND METSEL WERK ED $E VOORTUINEN EN INDIVIDUELE OPHAALBRUGGETJES VAN DE KAVELS AAN DE NOORDZIJDE VAN DE

VAART BEPALEN HET DORPS BEELD EN VERZACHTEN HET STRAATWEGKARAKTER VAN DE ZUIDZIJDE DE DR VAN .OORTSTRAAT 6ANAF DE JAREN @ ONTWIKKELT 3TOMPWIJK ZICH DEELS TOT EEN GLASTUINBOUWDORP $E NOORZIJDE VAN HET DORPSLINT KREEG EEN AANTAL DWARSLANEN WAARAAN UITGEPLAATSTE ,EIDSCHEN DAMSE TUINDERS HUN BEDRIJFSVOERING KUNNEN VOORTZETTEN $E ARCHITECTUUR VAN DE BIJBEHORENDE TUINDERSWONINGEN IS VAAK WAT PERSOONLIJKER OF INFORMELER DAN DE BEBOUWING AAN HET DORPSLINT

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJ 26 t/m 29

+LVWRULVFKHEHERXZLQJSHUFHHOVJHZLM]HEHERXZLQJXLW YHUVFKLOOHQGHWLMGHQQDDVWHONDDU

MBT DE KENMERKENDE EIGEN BRUGGETJES IN HET DORPS BEELD /P DE MIDDELSTE FOTOS OP PAG 35 IS GOED TE ZIEN HOE KENMERKEND DE SAMENHANG IS TUSSEN DE BRUGGETJES BEBOUWING VOORERVEN EN KADE IN HET HISTORISCHE DORPSLINT VAN 3TOMPWIJK /NDOORDACHTE VORMGEVING VAN EVENTUEEL TE VERVANGEN OF NIEUWE BRUGGEN KAN DIT BEELD VERSTOREN (ET BESTAANDE HISTORISCHE TYPE META LEN OPHAALBRUG MET HOUTEN WEGDEK WORDT BENOEMD ALS h4RENDSETTERv VOOR EVENTUELE TOEKOMSTIGE NIEUWE OF TE VERNIEUWEN BRUGGEN %EN TRENDSETTER IS DE LANDE LIJKE TERM VOOR EEN VOORBEELD DAT ALS NORM GELDT BIJ DE WELSTANDSBEOORDELING

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25 YRRUWRHOLFKWLQJRSGHDVSHFWHQPDWUL[

34 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

WAARDERING -ET NAME DE BEBOUWING AAN DE NOORZIJDE VAN DE 3TOMPWIJKSE VAART ONTSLOTEN VIA EIGEN BRUGGETJES IS NOG KENMERKEND VOOR HET VEENONTGINNINGSLINT /VERWEGEND KLEINSCHALIGE VRIJSTAANDE BEBOUWING MET DOORZICHTEN DE DIEPLIGGENDE POLDER IN !AN DE ZUIDZIJDE IS DE BEBOUWING MEER AANEENGESLOTEN OVER WEGEND EENVOUDIGE DIJKWONINGEN MET ENKELE VOORNAMERE PANDEN ZOALS DE KERK EN DE HERBERG

WELSTANDSASPECTEN VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF "EBOUWING IN HET HISTORISCH GEBIED MAG ZICH DUIDELIJK ONDER SCHEIDEN VAN NAASTLIGGENDE PANDEN MITS DAT GEPAARD GAAT MET EEN OVERTUIGENDE INDIVIDUELE KWALITEIT )NGETOGENHEID IS DAARBIJ NODIG DE OMGEVING MOET NIET OVERSTEMD WORDEN $E VOLUMEOPBOUW RESPECTEERT HET VEELAL AANWEZIGE ONDERSCHEID VAN VOORHUIS ACHTERHUIS NEVENBEBOUWING ED $E DETAILLERING MOET UITGESPROKEN ZORGVULDIG ZIJN DE MATERIAALKEUZE HOOG WAARDIG EN VAN DUURZAME KWALITEIT +LEUR EN TEXTUUR ONDER STEUNEN HET lJNKORRELIGE KARAKTER IN RELATIE TOT DE OMGEVING )N HET KERNLINT VAN 3TOMPWIJK ZULLEN BOUWPLANNEN WELSTANDS HALVE GETOETST WORDEN OP HUN INGETOGEN BIJDRAGE AAN HET KLEIN SCHALIGE KARAKTER 'EZIEN DE INDIVIDUELE LIGGING VAN DE PERCELEN IS EEN ENIGZINS OP ZICHZELF STAANDE ARCHITECTONISCHE VORMGEVING GOED MOGELIJK MAAR DE KENMERKEN DAARVAN ZULLEN ZICH MOETEN VERHOUDEN TOT HET WEEFSEL VAN DE LINTBEBOUWING ALS GEHEEL

 (ISTORISCH 3TOMPWIJK HET HISTORISCHE TYPE METALEN OPHAALBRUG MET HOUTEN WEGDEK IS TRENDSETTER BIJ EVENTUELE VERVANGINGEN IN HET KERNLINT VAN 3TOMPWIJK

EEN PLEK VOOR VERVANGENDE NIEUWBOUW OVERWEGEND EENVOUDIGE NAGENOEG AANEENGESLOTEN INDIVIDUELE BEBOUWING 

 ZELFDE RIJTJE VANAF DE ANDERE RICHTING DOORZICHT IN DE DIEPE POLDER DROOGMAKERIJ

DOOR LAGE GOOTLIJN EN RUSTIGE KAPVORM VOEGT DE NIEUWBOUW ZICH IN HET LINT 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 35

'EBIEDEN  2OOILIJN STEDEBOUW

BOUWEN VAN KLEINE SERIES LANGS DE ROOILIJN VANAF CA  2OND  BEGON 6OORBURG EEN OPMARS ALS FORENZENDORP $E BEREIKBAARHEID PER TRAM EN TREIN IN ELKE RICHTING LEIDDE TOT EEN GESTAGE STROOM BOUWINITIATIEVEN (ET OPDRACHTGEVERSCHAP LAG MEESTAL NIET MEER BIJ PARTICULIEREN MAAR BIJ KLEINE AANNEMERS DIE BOUWDEN VOOR EEN MARKT VAN WONINGZOEKENDEN4AKEN EN BEVOEGHEDEN VAN DE GEMEENTE OM IN DEZE VRAAG TE VOORZIEN BEPERKTEN ZICH TOT HET VASTSTELLEN VAN ROOILIJNEN $AARAAN BOUW DEN AANNEMERS HUN WONINGAANBOD VEELAL IN SERIES VAN  OF  WONINGEN !AN DE HUIDIGE 0ARKWEG EN -ARIANNELAAN MAAKTEN DE LANDERIJEN PLAATS VOOR DWARSLANEN OF STRATEN IN VERSCHILLENDE PRIJSKLAS SES $E +ONINGINNELAAN IS EEN MODELSTRAAT VOOR DE GEGOEDE BURGERIJ VAN HET lN DE SIECLE 6OORTUINEN EEN BREED STRAATPRO lEL GE ORNAMENTEERDE DAKLIJKSTEN ERKERS EN LOGGIAS GEVAT IN DEGELIJK METSELWERK MET SPEKLAGEN EN HARDSTEENSTUKKEN !AN DE 6RIJBURGSTRAAT ZIJN DE AFMETINGEN BESCHEIDENER DE VARIATIES IN METSELWERK DAARENTEGEN EXPRESSIEVER $E ,AAN VAN /OSTEN BURG BEDIENDE DE LIEFHEBBERS VAN HET HALFVRIJSTAANDE HERENHUIS INCLUSIEF *UGENDSTIL DETAILS $E MATERIALISERING AAN DE ,AAN VAN (ELDENBURG WERD EENVOUDIGER TERWIJL AAN /RANJELUST VOORAL EEN LAAGSE WONINGEN VOOR DE WAT BETERE ARBEIDERSKLASSEN WERDEN AANGEBODEN (ET BOUWEN hVOOR EN DOOR DE MARKTv MET DE ROOILIJN ALS ENIGE STEDEBOUWKUNDIG HOUVAST WAS VOOR EEN AANTAL

GROTERE VOOR OORLOGSE LOCATIES OOK NOG UITGANGSPUNT )N 6OORBURG WERDEN IN EN OM DE 0ARADIJSSTRAAT DE ,OOLAAN EN $AMSIGTSTRAAT IN DE LOOP VAN ENKELE DECENNIA OP DEZE WIJZE GESTAAG WONINGBLOKJES TOEGEVOEGD /P EEN AANTAL PLAATSEN WAREN DAARBIJ OOK WONING CORPORATIES IN HET SPEL "EBOUWING VOLGENS HETZELFDE PRINCIPE IN ,EIDSCHENDAM VINDEN WE AAN DE "ROEKWEG4EDINGERSTRAAT EN IN DE OMGEVING VAN DE 0LASPOELSTRAAT WAAR HET DEELS OM EEN NA OORLOGS INVULPROJECT GAAT

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJ26 t/m 29

5RRLOLMQVWHGHERXZVWUDDWEORNNHQVDPHQJHVWHOGXLW NOHLQHERXZSURMHFWHQYDQWRWZRQLQJHQGLHDOV JURHSMHHHQDUFKLWHFWRQLVFKHHHQKHLGYRUPHQ

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

WAARDERING )N DE GEBIEDEN MET hROOILIJNSTEDEBOUWv TOONT DE ARCHITECTUUR OVERWEGEND EEN VERZORGD GEVELBEELD EN EENHEID IN HET GROEPS BEELD  TOT  WONINGEN DIE IN ÏÏN HAND ZIJN ONTWORPEN EN IN ÏÏN BOUWSTROOM GEREALISEERD 7AAR HET OM ECHT KLEINE WO NINGEN GAAT IS DIE EENHEID SOMS AANGETAST DOOR EEN SCALA AAN DAKOPBOUWEN

]LHSDJ22/25YRRUWRHOLFKWLQJRSGHDVSHFWHQPDWUL[

6 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

WELSTANDSASPECTEN VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF )N DE GEBIEDEN MET hROOILIJNSTEDEBOUWv HEEFT DE BEBOUWING EEN VERZORGD GEVELBEELD WAARIN LICHTE ORNAMENTIEK PLASTICITEIT VAN DE GEVEL EN MATERIAALKEUZE BENUT WORDEN OM DE GEVEL TE LATEN SPREKEN .IEUWE PLANNEN KUNNEN MET GEBRUIK VAN DEZELF DE MIDDELEN EEN WAARDEVOLLE TOEVOEGING ZIJN )NGETOGENHEID IS DAARBIJ NODIG $E OMGEVING MOET NIET OVERSTEMD WORDEN $E OVERIGE ARCHITECTONISCHE ASPECTEN DIENEN ZICH TE VOEGEN NAAR DE OMGEVING IN RELATIE TOT DE OMGEVING 6OOR DE RELATIE MET DE OMGEVING IS MET NAME HET BEHOUD VAN DE SAMENHANG VAN HET hGROEPSBEELDv VAN BELANG -EESTAL ZAL EEN PAND DEEL UITMAKEN VAN EEN GROEPJE VAN  TOT  WONINGEN IN ÏÏN HAND ONTWORPEN EN IN ÏÏN BOUWSTROOM GEREALISEERD $E GEVELCOMPOSITIE EN HET MATERIAALGEBRUIK ZIJN BELANGRIJKE ASPECTEN OM DE SAMENHANG IN HET GROEPSBEELD TE BEHOUDEN

   2OOILIJN STEDEBOUW RIJK GEVARIEERD METSELWERK ZORGVULDIG GEDETAILLEERD HOUTWERK

DE BAKSTENEN VENSTERBANKEN LINKS ZIJN PASSEND IN HET GE VELBEELD MAAR ALS VERVANGING VAN RAAMDORPELSTENEN OP DE FOTO HIERONDER VERSTOREN ZE DE SAMENHANG IN HET GEVELBEELD VAN VIER BIJ ELKAAR HORENDE WONINGEN

SCHILDEREN VAN DE GEVEL VAN ÏÏN PAND VERBREEKT DE ARCHITECTONISCHE EENHEID VAN HET GROEPSBEELD

$E DAKOPBOUW LINKS LAAT DE KARAKTERISTIEKE KAPVORM GEHEEL INTACT DE OPBOUWEN OP DE TWEE FOTOgS HIERBOVEN TASTEN DE KARAKTERISTIEKE KAPVORM AAN 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 7

'EBIEDEN  3TRATENPLANNEN

BOUWEN IN EEN ONTWORPEN STRATENPLAN VANAF CA 

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

6WUDWHQSODQVWHGHERXZGHVWUDDWZDQGHQWHU ZHHUV]LMGHQKHEEHQHHQDUFKLWHFWRQLVFKHVDPHQKDQJ VRPVLV]HOIVGHEHERXZLQJDDQKHWHLQGYDQGHVWUDDW LQVDPHQKDQJPHWWHJHQRYHUOLJJHQGHEHERXZLQJDDQ KHWEHJLQ

$E WONINGWET VAN  BOOD EEN ALTERNATIEF VOOR DE ONGEBREI DELDE VERDERE UITGROEI DOOR PARTICULIERE BOUWONDERNEMINGEN 6OOR GEMEENTEN MET MEER DAN  INWONERS WERD EEN hPLAN VAN UITLEGv VERPLICHT4EGELIJK KWAMEN ER SUBSIDIEMOGELIJKHEDEN VOOR WONINGBOUWVERENIGINGEN6EEL VAN DE EERSTE PLANNEN HEB BEN EEN ESTHETISCHE INVALSHOEK GEÕNSPIREERD DOOR #AMILLO 3ITTES h3TËDTEBAU NACH SEINE +àNSTLERISCHE 'RàNDSËTZEv UIT  EN %BENEZER (OWARDS h'ARDEN #ITY OF TOMORROWv CONCEPT UIT  .AAST HET ESTHETISCHE SPEELDE OOK EEN SOCIAAL IDEOLOGISCH MOTIEF IN HET STREVEN NAAR EEN VISUELE EENHEID $E EENHEID VAN DE OM MUURDE STAD WAS VERBROKEN HOE KON DE STAD HET BEELD VAN EEN SOCIALE EENHEID BEHOUDEN (ET ANTWOORD LAG IN DE EENHEID VAN COMPOSITIE EN VORMGEVING OP DE SCHAAL VAN STRAAT EN BUURT (ET CREDO hEENHEID IN VEELHEIDv WERD VERKONDIGD DOOR ZOWEL 'RAN PRÏ -OLIERE ALS "ERLAGE /OK DE WELSTANDSCOMMISSIE BASEERDE HAAR STANDPUNT IN DIE TIJD VOORAL OP HET STREVEN OM HARMONISCHE STRAATPROlELEN TE REALISEREN EN HET TOEZIEN OP EEN EENHEID IN ARCHITECTUUR )N 6OORBURG EN ,EIDSCHENDAM KREEG DEZE BENADERING DE RUIMTE IN DE UITBREIDINGSPLANNEN DIE ARCHITECT 6AN DER +LOOT -EIJBURG OPSTELDE !LS VOORZITTER VAN DE  OPGERICHTE #OMMISSIE VOOR 0LAATSELIJK 3CHOON STELDE HIJ ALLES IN HET WERK OM 6OORBURG TOT EEN MODERN TUINDORP TE MAKEN )N DE JAREN @ TOONDEN DE PROJECTEN ROND DE $R "LOOKERSTRAAT

EN 0LAATS VAN -IDDENDORP6AN $EVEN TERPLEIN HOE DANKZIJ PLANMATIGE UITBREIDING EEN REPERTOIRE VAN POORTEN PLEINEN ZICHTASSEN TUINMUURTJES EN STRAATINRICHTING TOT HET STEDEBOUWKUNDIG GEREEDSCHAP GING BEHOREN )N DE BUURTEN ROND DE 6IJVERHOF "UITENRUSTPLEIN EN %MMAPLEIN WERD DAAROP VOORTGEBOUWD %EN ZORGVULDIG ONTWORPEN STRATENPLAN WAAROP DE SITUERING EN VORMGEVING VAN DE WONINGBOUW INSPEELT WAS OOK IN EEN AANTAL DAAROP VOLGENDE ,EIDSCHENDAMSE UITBREIDINGEN HET UITGANGS PUNT7AT MINDER THEATRAAL MAAR NOG ALTIJD MET EEN STERK KARAKTER VAN HET OPENBAAR GEBIED VINDEN WE DAT UITGEWERKT IN HET 2AAD HUISKWARTIER $E 2IETVINK EN 0ARK 6EURSEHOUT

WAARDERING $E BUURTEN VAN HET TYPE hSTRATENPLAN STEDEBOUWv ZIJN OVER HET ALGEMEEN GEWAARDEERD DOOR DE HIERARCHIE VAN STRATEN PLEINTJES ZICHTLIJNEN ED EN DE SAMENHANG TUSSEN HET STRATENPLAN EN DE ARCHITECTUUR !ANDACHT VOOR HOEKOPLOSSINGEN ERKERS VOOR ZICHT IN DE STRAAT MEE ONTWORPEN TUINAFSCHEIDINGEN ED

WELSTANDSASPECTEN

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25 YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

38 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF "IJ DE BEOORDELING VAN BOUWPLANNEN IN DIT GEBIEDSTYPE IS HET EFFECT VAN DE INGREEP OP HET STRAATBEELD ALS GEHEEL HET BELANG RIJKSTE CRITERIUM6AAK ZIJN DE KAPVORM VOLUME OPBOUW KLEUR STELLING EN ERFSCHEIDING ONDERDEEL VAN EEN VORMSPEL DAT DOOR DE HELE STRAAT GESPEELD WORDT4OEVOEGINGEN EN WIJZIGINGEN MOETEN DAT SPEL NIET VERSTOREN IN RELATIE TOT DE OMGEVING $E SCHAAL WAAROP DE OMGEVING IN BESCHOUWING WORDT GENO MEN BIJ DE BEOORDELING VAN BOUWPLANNEN IN DIT GEBIEDSTYPE IS DE SAMENHANG IN HET BEELD VAN DE STRAAT ALS GEHEEL ZIE TOELICHTING IN VOORGAANDE ALINEA

   3TRATENPLANNEN DE KAPVORMEN ZIJN DEEL VAN HET VISUELE SPEL DAT IN DE STRATENPLANSTEDEBOUW GESPEELD WORDT

OP STRAATHOEKEN IS DE ARCHITECTONISCHE EXPRESSIE NAAR BEIDE STRATEN DE BEBOUWING IN DIT GEBIEDSTYPE LEENT ZICH DAN OOK SLECHT VOOR DAKOPBOUWEN

GARAGES EN BERGINGEN ZIJN IN SAMENHANG MET DE ARCHITECTUUR EN HET STRAATBEELD %ENHEID VAN KLEUR IN HET SCHILDERWERK IS HIER CRUCIAAL VOOR DE VISUELE SAMENHANG

ERFAFSCHEIDINGEN ZIJN IN SAMENHANG MET DE ARCHITECTUUR EN HET STRAATBEELD

7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 39

'EBIED  3TADSBLOKKEN

STEDELIJKE BLOKKEN IN 6OORBURG /UD .OORD

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

6WDGVEORNNHQVWHGHOLMNHODQHQZDDUODQJV DDQHHQJHVORWHQDSSDUWHPHQWHQEHERXZLQJ0HHVWDO DOVDUFKLWHFWRQLVFKHHHQKHLGSHUVWUDDW]LMGH

6OOR DE GROTE DRIEHOEK TUSSEN ,AAN VAN .IEUW /OSTEINDE DE SPOORLIJN NAAR 'OUDA EN DE SPOORLIJN NAAR ,EIDEN STOND AL IN  EEN UITBREIDINGSPLAN OP DE KAART ALS ONDERDEEL VAN EEN ALGEMEEN UITBREIDINGSPLAN VOOR GEHEEL $EN (AAG /PGESTELD DOOR )R ,INDO DIRECTEUR VAN DE $IENST 'EMEENTEWERKEN ALDAAR ,INDO PAKTE HET AAN MET EEN PRAGMATIEK DIE HIJ GEDURENDE  JAAR HAAGSE STADSONTWIKKELING HAD AANGELEERD $E WONINGWET EISTE WEL EEN UITBREIDINGSPLAN MAAR GAF GEEN MOGELIJKHEID OM ANDERE BESTEMMINGEN DAN WONEN VAST TE LEGGEN "IJZONDERE GE BOUWEN ALS DRAGER VAN EEN SAMENHANGEND STADSBEELD KOMEN IN HET PLAN DAN OOK NIET VOOR SAMENHANG WERD PRAKTISCH VERTAALD GOEDE VERBINDINGEN TUSSEN DE UITBREIDINGEN ONDERLING EN HET STADSCENTRUM ,INDO NAM DE UITWERKING TER HAND IN GOED OVERLEG MET DE 6OOR BURGSE ADVISEUR 6AN DER +LOOT -EIJBURG -IDDEN JAREN @ STARTTE DE BOUW $E WIJK BESTAAT GROTENDEELS UIT KOOPAPPARTEMENTEN ONTWIKKELD DOOR PARTICULIERE BOUWONDERNEMERS $E BOUWERS HEBBEN ELKAAR KENNELIJK GOED IN DE GATEN GEHOUDEN OF ZIJN GOED AANGESTUURD HOE DAN OOK ER IS EEN ZICHTBARE LOGICA TUSSEN DE PLEK VAN DE BEBOUWING EN DE ARCHITECTONISCHE VORMGEVING ERVAN ,ANGS DE LANEN EN INTERNE PLEINEN DE hBEKENDEv JAREN @ BEBOUWING VAN RODE BAKSTENEN HOGE ZOLDERVERDIEPINGEN MET PANNENDAK ERKERS BREDE GOTEN STALEN VENSTERS ETC !AN DE TUSSENSTRATEN MEER VLAKKE BEBOUWING MET HORIZONTALE ACCENTEN EN

SUBTIELE TEXTUURVARIATIES IN HET METSELWERK (ET hGEMISv AAN BIJZONDERE BEBOUWING OP MARKANTE PUNTEN IN DE LANGE PERSPECTIEVEN WORDT ALS HET WARE GECOMPENSEERD %EN GEVOEL VAN SAMENHANG OF JE THUIS VOELEN VALT TE ONTLENEN AAN DE AANDACHT DIE ZICHTBAAR IS BESTEED AAN DE hHUIDv VAN DE BOUWBLOKKEN

WAARDERING (ET GEBIEDSTYPE HEEFT EEN GOEDE AFWISSELING TUSSEN STEDELIJKE LANEN MET BREDE PROlELEN EN EEN MEER lJNSCHALIG NETWERK VAN BUURTSTRATEN $E BEBOUWING IS AFGESTEMD OP HET ONDERSCHEID TUSSEN DIE TWEE SFEREN (OEWEL DE BEBOUWING SERIEMATIG IS IS ER VEEL AANDACHT BESTEED AAN PLASTICITEIT VAN DE GEVEL %RKERS ENTREEPARTIJEN ENIGE ORNAMENTIEK EN ZORGVULDIG METSELWERK GEVEN EEN PRETTIGE GELEDING AAN DE LANGE GEVELWANDEN

WELSTANDSASPECTEN

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25 YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

40 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF "OUWPLANNEN DIE IN DIT GEBIEDSTYPE ZIJN TE VERWACHTEN ZULLEN VOORAL BETREKKING HEBBEN OP WONINGVERBETERING IN OPDRACHT VAN DE 6ERENIGINGEN VAN %IGENAREN 'EVELRENOVATIE ZAL DAARBIJ AAN DE ORDE ZIJN $E WELSTANDSBEOORDELING ZAL ZICH RICHTEN OP BEHOUD VAN HET VERZORGDE GEVELBEELD EN HANDHAVEN VAN DE KARAKTERISTIEKE KAPVORMEN IN RELATIE TOT DE OMGEVING $E SCHAAL WAAROP DE OMGEVING IN BESCHOUWING WORDT GENO MEN BIJ DE BEOORDELING VAN BOUWPLANNEN IN HET GEBIEDSTYPE hSTADSBLOKKENv IS DE SAMENHANG IN HET hGROEPSBEELDv $E GROEP WAARVAN HET BETREFFENDE PAND DEEL UITMAAKT -EESTAL IS DAT EEN GROEP VAN CA  APPARTEMENTEN DESTIJDS UIT ÏÏN HAND ONTWORPEN EN IN ÏÏN BOUWSTROOM GEREALISEERD

 3TADSBLOKKEN HET BEHOUD VAN HET VERZORGDE GEVELBEELD IS DE BELANGRIJKSTE OPGAVE IN HET GEBIEDSTYPE STADSBLOKKEN



7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 41

'EBIEDEN  6ILLAPARKEN

INDIVIDUELE ARCHITECTUURSTIJLEN

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

9LOODSDUNHQLQGLYLGXHOHNDYHOVRIWZHHRQGHUNDS 0HHVWDOLQGLYLGXHOHDUFKLWHFWRQLVFKHH[SUHVVLHPHW RRJYRRUGHSDUNDFKWLJHVDPHQKDQJYDQKHWJHKHHO

"EGIN E EEUW WAREN MAAR WEINIG BUITENPLAATSBEZITTERS BE STAND TEGEN DE VERLEIDING OM HUN TERREIN TOT VILLAPARK TE VERKA VELEN 0LANOLOGISCH WERD DAAR OVERIGENS VAN HARTE AAN MEEGE WERKT $E AANLEG VAN DE (OFPLEINLIJN BRACHT DE STRANDWAL ONDER DE AANDACHT VAN FORENZEN NAAR $EN (AAG EN 2OTTERDAM 6OOR TEGENWOORDIGE BEGRIPPEN IS HET OPMERKELIJK DAT HET WONEN IN LAGE DICHTHEID NADRUKKELIJK RONDOM DE HALTE AAN DE (OFPLEINLIJN WERD GEPROPAGEERD $E VILLABEWONERS KREGEN DE EERSTE RANG BIJ DEZE EERSTE ELECTRISCHE SPOORLIJN VAN .EDERLAND +ENMERKEND VOOR DE VILLAPARKEN IS DE GROENE OPZET WAARIN SOMS NOG DE HOOFDSTRUCTUUR VAN DE BUITENPLAATS IS TE HERKEN NEN )N 0ARK ,EEUWENSTEIN HIELD HET HOOFDGEBOUW BIJVOORBEELD NOG EEN TIJD STAND %EN GEHEIMZINNIG NIEMANDSLANDJE IN HET HART VAN HET VILLAPARK HERINNERT DAARAAN %N ACHTER DE VILLAS AAN DE 0RINS !LBERTLAAN LIGT NOG DE VIJVER UIT DE OVERTUIN VAN HET BUITEN 2USTHOF )N DE VILLAPARKEN WORDT HET BEELD BEPAALD DOOR DE LOSSE VERKA VELING VAN VRIJSTAANDE EN TWEE OF DRIE ONDER EEN KAP PANDEN 4USSEN 7EVERSLAAN EN 'ROEN VAN 0RINSTERERLAAN IS DE BEBOU WING MEER AANEENGESLOTEN MAAR DE ENGELSE STIJL MET VEEL GLAS EN WIT PLEISTERWERK REALISEERT TOCH EEN VILLAPARK KARAKTER $E ARCHITECTUURSTIJL VERSCHILT VAAK PER KAVEL #HALETSTIJL ,ANDHUISSTIJL *UGENDSTIL .EO #LASSICISME ARCADISCH 4RADITIONALISME HET KOMT ALLEMAAL BINNEN ELKAARS GEZICHTSVELD

VOOR (ET h7ILDE 7ONENv BINNEN DE PERKEN 3OMMIGE VILLAPARKEN KENMERKEN ZICH WEL DOOR EENHEID IN DE ARCHITECTUUR :O HEEFT DE BEBOUWING IN 0ARK !RENDSBURG EEN ZORVULDIGE JAREN @ MIX VAN GEMETSELDE TUINMUURTJES TEAKHOU TEN VOORDEUREN ERKERS MET EEN OVERSTEK DEGELIJK METSELWERK ZONDER FRANJE EN EEN ROYALE KAP MET ORANJE PANNEN %N IN DE JAREN @ VILLABUURTJES 0ARK ,EEUWENSTEIN WEST EN 7ICKE LAAN DE +OPPELS LIJKEN WIT METSELWERK EN GRIJZE PANNENDAKEN VERPLICHT GESTELD

WAARDERING $E VILLAPARKEN VERTEGENWOORDIGEN EEN REPRESENTATIEF DEEL VAN HET hTYPISCHv 6OORBURGSE EN ,EIDSCHENDAMSE WOONMILIEU %EN RIJK PALET AAN ARCHITECTUURSTIJLEN UIT VERSCHILLENDE PERIO DES VORMGEGEVEN NAAR INDIVIDUELE SMAAK $E KWALITEIT VAN DE MEESTE VILLAPARKEN SCHUILT IN EEN SAMENHANG DIE DE INDIVI DUALITEIT BINDT $EELS IS DAT DANKZIJ EEN RUIME GROENSTRUCTUUR MAAR OOK DOOR VERWANTSCHAP IN VOLUME OPBOUW MATERIALEN EN KLEURSTELLING

WELSTANDSASPECTEN

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

42 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF "OUWPLANNEN IN HET GEBIEDSTYPE VILLAPARKEN KUNNEN EEN INDI VIDUELE UITSTRALING HEBBEN MAAR DIENEN ZICH WEL INGETOGEN TE VOEGEN IN DE SAMENHANG MET HET GEHEEL 0RIMAIR KAN DAT DOOR VERWANTSCHAP IN VOLUME OPBOUW GELEDING KAPVORMEN EN EEN BEHEERST KLEUR EN MATERIAALGEBRUIK $E DETAILLERING DIENT UITGESPROKEN ZORGVULDIG TE ZIJN IN RELATIE TOT DE OMGEVING )N HET GEBIEDSTYPE VILLAPARKEN ZULLEN BOUWPLANNEN WELSTANDS HALVE GETOETST WORDEN OP HUN HOOGWAARDIGE BIJDRAGE AAN HET REPRESENTATIEVE KARAKTER 'EZIEN DE INDIVIDUELE LIGGING VAN DE MEESTE PERCELEN IS EEN ENIGZINS OP ZICHZELF STAANDE ARCHITECTO NISCHE VORMGEVING GOED MOGELIJK MAAR DE KENMERKEN DAARVAN ZULLEN ZICH MOETEN VERHOUDEN TOT DE WEEFSELKENMERKEN VAN HET VILLAPARK ALS GEHEEL

   6ILLAPARKEN EEN EIGEN KARAKTERISTIEKE ARCHITECTUUR IS GOED MOGELIJK DANKZIJ DE INDIVIDUELE LIGGING

EN EEN VERBINDEND GROEN BEELD

HIER IS SAMENHANG IN KAPVORMEN VOORGESCHREVEN

EN HIER IS MEER VRIJHEID GEGEVEN

EN EEN HOOGWAARDIGE DETAILLERING 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 43

'EBIEDEN  4UINSTAD

DE VORM VAN DE HERHALING

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

7XLQVWHGHOLMNODDJPLGGHQHQKRRJERXZ YHHODOJHJURHSHHUGLQHHQ³VWHPSHO´HQOXFKWLJ DDQHHQJHVFKDNHOGPHWEHKRXGYDQHHQRSHQ UXLPWHEHHOG

$E EERSTE NAOORLOGSE UITBREIDINGEN VAN 6OORBURG KREGEN AANVANKELIJK VORM VOLGENS EEN STRATENPLAN WAARVOOR DE OPZET AL IN  WAS VASTGELEGD EN DAT AANSLOOT OP DE BESTAANDE BEBOUWING LANGS "ROEKSLOOTKADE EN 'OEVERNEURKADE4WEE DIAGONALE LIJNEN DE *ULIANALAAN EN "ERNHARDLAAN LEIDEN VANUIT DE BESTAANDE STRUCTUUR NAAR EEN VOORZIENINGENHART !RCHITECTO NISCH ILLUSTREERT DE WIJK EEN OVERGANG VAN STADS ESTHETIEK NAAR EEN NEUTRALE VORM VAN HERHALING 7E ZIEN  LAAGSE PORTIEK ETAGE mATS MET EEN HIERARCHISCHE VORMGEVING VAN TRAPPEHUIZEN KOP GEVELBE EINDIGINGEN EN PANNENDAKEN AFGEWISSELD MET STRO KENBOUW DIE VOOR EN ACHTER ONDER EN BOVEN NAGENOEG IDENTIEK ZIJN 3TEDEBOUWKUNDIG VINDEN WE DE ZES SCHUINE mATSTROOKJES VAN DE (EYERMANSHOF IN EEN vLUXAmEXVERKAVELINGv NAAST EEN BIJNA TUINDORP ACHTIG ENSEMBLE VAN GEZINSWONINGEN ROND HET 7ILLEM +LOOS PLEIN $E WIJK vT ,OOv DAAROP VOLGEND IN DE JAREN @ GROTENDEELS GEBOUWD DOOR DRIE 6OORBURGSE CORPORATIES HEEFT WEL EEN COMPOSITORISCHE EENHEID STEMPELS DIE LAAG EN MIDDEL HOOGBOUW COMBINEREN )N ,EIDSCHENDAM VERLIEP DE REALISATIE VAN EEN TUINSTADMILIEU AANVANKELIJK VOLGENS DE LIJNEN VAN HET DOOR 7 $E "RUYN OP GESTELDE UITBREIDINGSPLAN .OORD (ET LAG OP AFSTAND VAN DE BESTAANDE ,EIDSCHENDAMSE BEBOUWING IN DE WEILANDEN VAN DE :IJDE DE &LUIT EN DE $UIVENVOORDSE 0OLDER $E TUINDERIJEN OP DE GEESTGRONDEN TEGEN HET ,EIDSCHENDAMSE DORPSLINT AAN BLEVEN

VOORLOPIG GESPAARD $E VISIE VAN $E "RUYN GING VERGE ZELD VAN LIJVIGE RAPPORTAGES VAN DE SOCIOLOOG (AVERDA EN KREEG GESTALTE IN DE VORM VAN GROTE hDUBBELWANDIGEv CARRÏS VAN VIER LAAGSE mATSTROKEN DIE RUIME GROENGEBIEDEN MET DE BENODIGDE VOORZIENINGEN OMSLOTEN (ET WIJKCENTRUM WAS CENTRAAL GEDACHT ROND HET HUIDIGE &LUITPOLDERPLEIN (ET EERSTE CARRÏ DE (EUVEL HEEFT PRETTIGE RUIMTELIJKE VERHOU DINGEN DE ARCHITECTUUR IS QUA MATERIAAL EN RITMIEK lJNZINNIG $E TWEEDE 0RINSENHOF IS GROTER IN OPZET EN GROVER IN MATERIALISE RING

WAARDERING )N HET GEBIEDSTYPE TUINSTAD IS HET hRUIMTEBEELDv VAAK BESLISSEND VOOR DE VISUELE KWALITEIT $E JUISTE SITUERING VAN BOUWWERKEN IS DAN OOK EEN BELANGRIJK AANDACHTSPUNT VOOR EEN KOMENDE HERINRICHTINGS EN VERNIEUWINGSOPGAVE $E ARCHITECTUUR ZAL GE INSPIREERD KUNNEN ZIJN OP DE IN DE JAREN @ ONTWIKKELDE VAARDIG HEDEN OM MATERIALEN VOOR ZICH TE LATEN SPREKEN EN VERRASSENDE GRAlSCHE EFFECTEN TE REALISEREN DOOR EEN hGELAAGDE RITMIEKv

WELSTANDSASPECTEN

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25 YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

44 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF "OUWPLANNEN IN HET GEBIEDSTYPE TUINSTAD ZULLEN MOETEN INSPELEN OP DE MODERNE OPZET VAN DE AANWEZIGE BEBOUWING !ANSLUITING BIJ DE VORMTAAL VAN DIE TIJD MAAR VERRIJKT MET NIEUWE DUURZAMERE MATERIALEN EN MOGELIJKHEDEN TOT HET AANBRENGEN VAN TEXTUUR KUNNEN BIJDRAGEN AAN WAARDEVOLLE TOEVOEGINGEN AAN DE ARCHITECTONISCHE KWALITEIT VAN DE TUINSTE DELIJKE WIJKEN IN RELATIE TOT DE OMGEVING $E SCHAAL WAAROP DE OMGEVING IN BESCHOUWING WORDT GE NOMEN BIJ DE BEOORDELING VAN BOUWPLANNEN IN HET GEBIEDS TYPE TUINSTAD IS HET TUSSEN DE BOUWVOLUMES TE HANDHAVEN hRUIMTEBEELDv $IT BEELD VAN EEN RUIMTELIJKHEID DIE TUSSEN DE BOUWSTROKEN DOOR SPEELT IS DE BASISGEDACHTE VAN VEEL VAN DE TUINSTEDELIJKE WIJKEN "IJ DE WELSTANDSTOETS ZAL WORDEN TOEGE ZIEN OP HANDHAVEN VAN DAT hRUIMTEBEELDv

   4UINSTAD AANDACHT VOOR GEVELRELIÑFS

GRAlSCHE EFFECT DOOR EEN GELAAGDE RITMIEK

DE OORSPRONKELIJK ZACHTE TINTEN WORDEN BIJ DE RENOVATIE NOGAL EENS VERVANGEN DOOR EEN MEER ELEMENTAIRE KLEURSTELLING DIE HET BEELD KAN GAAN DOMINEREN 3PREKENDE KLEUREN MOETEN GEDOSEERD WORDEN TOEGEPAST BIJVOORBEELD OM VERTICALE ACCENTEN TE LEGGEN 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 45

'EBIEDEN  3UBURBAAN

WEEFSELPLANNEN MET hSPELREGELS VOOR ONTWERPVRIJHEIDv

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

6XEXUEDDQGHJURHQVWUXFWXXULVYHHODOORVJHNRSSHOG YDQKHWVWUDWHQSODQGHEHERXZLQJKHHIWYHHODOHHQ YULMHUHODWLHPHWGHURRLOLMQ

%IND JAREN  WERD DUIDELIJK DAT HET BOUWEN VAN NOG MEER RELATIEF KLEINE EN GOEDKOPE PORTIEKWONINGEN NIET MEER IN HET BELANG WAS VAN DE VOLKSHUISVESTING %R MOEST EEN OMMEKEER KOMEN IN DE EENVORMIGE WONINGBOUW )N 6OORBURG KWAM DIE MOGELIJKHEID MET DE NIEUWE LOCATIE %SSESTEIJN )N ,EIDSCHENDAM WERDEN DE BESTAANDE UITBREIDINGSPLANNEN GRONDIG BIJGESTELD EN LATER OOK DE TUINDERIJEN TEGEN DE DORPSRAND TOT WOONGEBIED BESTEMD /OK IN HET STEDEBOUWKUNDIG DENKEN VERSCHOVEN DE AMBITIES .IET MEER DE EXPRESSIE VAN EEN SOCIOLOGISCH IDEAALBEELD MAAR HET RUIMTE GEVEN AAN INDIVIDUELE WOONWENSEN (ET BEGRIP hWEEFSELPLANv MAAKTE EEN OPMARS WAARIN hSPELREGELS VOOR ONTWERPVRIJHEIDv WERDEN GEGEVEN $E ARCHITECT OF STEDEBOUW KUNDIGE LEVERDE GEEN PRODUCT MET EEN DUIDELIJK EINDBEELD MAAR EEN GEREEDSCHAPKIST WAARMEE IEDER TOT EEN EIGEN EXPRESSIE ZOU KUNNEN KOMEN 6OLGENS MENIG COMMENTATOR LEIDDE DIT ADAGIUM VAN h&ORM FOLLOWS THE RULE OF THE GAMEv TOT EEN GEKUNSTELDE VORMLOOSHEID EN VERGAANDE ORIENTATIEPROBLEMEN 6OLGENS ME NIG WOONWENS ONDERZOEK LEIDDE HET TOT GEWAARDE WOONMILIEUS MET EEN PAAR VERBETERPUNTEN :O LIJDT DE WIJK %SSESTEIJN AAN EEN DUBBELSTRUCTUUR EEN VOORACHTER DILEMMA $E GROENSTRUCTUUR IS DOORLOPEND DRAGER VOOR HET LANGZAAM VERKEER EN OPENBAAR GE BIED DE AUTOSTRUCTUUR IS DAARVAN LOSGEWEEKT EN BEPAALT DE PLEK VAN DE VOORDEUR (ET GEVOLG IS DAT HET BEELD VAN HET OPENBAAR GEBIED

GEDOMINEERD WORDT DOOR SCHUTTINGEN EN AANVERWANTE INDIVIDUELE TIMMERWERKEN )N DE ,EIDSCHENDAMSE BUURTEN @T ,IEN +APELBOS EN 6OORBURGSE WEG BESTAAT EEN ANDERE TWEESLACHTIGHEID TUSSEN GROENSTRUCTUUR EN STRATENPLAN (ET GROEN VOEGT ZICH NAAR EEN AANTAL OORSPRON KELIJK AANWEZIGE VAARSLOTEN HET STRATENPLAN SPEELT DAAR NAUWE LIJKS OP IN $E MEEST OVERZICHTELIJKE SUBURBANE WOONBUURTEN VINDEN WE IN 0RINSENHOF /OST $E /UDE "LEIJK EN AAN hT (ERT

WAARDERING $E ARCHITECTUUR IN DE SUBURBANE WOONMILIEUS VAN DE JAREN @ EN @ OOGT OVERWEGEND SOBER 6LAK METSELWERK VOORDELIGE BE TONPANNEN WONINGBREDE VENSTERPUIEN ED $E VRAAG IS LEGITIEM IN HOEVERRE BIJ VERBOUWPLANNEN DIE SOBERHEID OOK UITGANGSPUNT MOET ZIJN BIJ DE WELSTANDSBEOORDELING "OVENDIEN ZAL HET VOOR EEN AANTAL GEBIEDEN BIJ KLEINE BOUWPLANNEN DIE VALLEN ONDER HET VOORACHTERKANT REGIEM DE VRAAG ZIJN OVER WELKE VOORKANT HET GAAT $IE AAN HET GROEN OF AAN DE PARKEERSTRAAT

WELSTANDSASPECTEN

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

6 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF $E ARCHITECTONISCHE KARAKTERISTIEK VAN DE MEESTE SUBURBANE BEBOUWING WORDT BEPAALD DOOR DE VOLUME OPBOUW PLAT DAK OF ASYMMETRISCH OF GEKNIKT DAK ED "IJ BOUWPLANNEN ZAL DE WELSTANDSBEOORDELING MEESTAL GERICHT ZIJN OP RESPECT VOOR DE KAPVORM MAAR ZAL OP DE BEGANE GROND DE INDIVIDUELE EXPRES SIE DIE BEDOELD WAS MET DE WEEFSELlLOSOlE MEER RUIMTE KRIJGEN BIJ VOORKEUR VERTAALD IN EEN HOOGWAARDIG MATERIAALGE BRUIK IN RELATIE TOT DE OMGEVING "IJ DE BEOORDELING VAN BOUWPLANNEN IN HET GEBIEDSTYPE SUBUR BAAN WORDEN DE KENMERKEN BETROKKEN VAN HET hWEEFSELv DAT DE BASIS IS VOOR DE STEDEBOUWKUNDIGE OPZET VAN DEZE GEBIEDEN $AT WEEFSEL IS MEESTAL BENOEMD IN DE BESTEMMINGSPLANNEN EN BEPAALT DE SPELREGELS VOOR VERANDERINGEN

  3UBURBAAN KARAKTERISTIEKE PUIVULLINGEN IN SUBURBANE JAREN g BUURTEN

DE ARCHITECTUUR IN EEN AANTAL JAREN g EN g BUURTEN OOGT ALS EEN TUSSENSTAND IN EEN MODULAIR BOUWPROCES

%EN PLAT DAK OF EENVOUDIGE HELLENDE DAKVLAKKEN BEPALEN VAAK HET BEELD VAN DE SUBURBANE BOUW !FWIJKENDE TOEVOEGING VERBREKEN DE SAMENHANG

MAAR OP DE BEGANE GROND KUNNEN AFWIJKENDE TOEVOEGINGEN JUIST KWALITEIT TOEVOEGEN MITS HOOGWAARDIG GEMATERIALISEERD

$EZE RECENT GEBOUWDE WONING OP EEN SNIPPERLOCATIE IN EEN JAREN g SUBURBANE WOONBUURT DRAAGT DANKZIJ EEN INGETOGEN PAVILJOEN UITSTRALING BIJ AAN HET KARAKTER VAN HET GROENE WEEFSEL WAARIN IS GEBOUWD 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 7

'EBIEDEN  6OORZIENINGEN

INDIVIDUELE UITSTRALING BINNEN EEN SAMENHANGEND GEHEEL

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

(ET WINKELCENTRUM +ONINGIN *ULIANAPLEIN IS BEGIN JAREN @ ONT WIKKELD ALS ONDERDEEL VAN DE STADSUITLEG RICHTING $EN (AAG EN IS DAAR RUIMTELIJK GOED MEE VERWEVEN (ET ZUIDELIJK DEEL ROND HET #ORBULOPLEIN KREEG HAAR HUIDIGE VORM IN DE JAREN @ EN BEOOGT MEER EEN LINK TE LEGGEN MET HET vOUDEv6OORBURG 2UIMTELIJK KREEG DAT EEN UITWERKING IN EEN ORIENTATIE OP DE 2OZENBOOM LAAN EN PROGRAMMATISCH BLIJKT DAT UIT FUNCTIES DIE ALS VOORZIENING VOOR HEEL 6OORBURG GELDEN ZOALS BIBLIOTHEEK THEATER SPORTFORUM EN REPRESENTATIEVE KANTOOR BEBOUWING (ET VOORZIENINGENCENTRUM VOOR ,EIDSCHENDAM .OORD WAS CENTRAAL GEDACHT BIJ HET HUIDIGE &LUITPOLDERPLEIN (ET DISTRIBUTIE PLANOLOGISCH INZICHT VAN DE lRMA 6ROOM EN $REESMAN LEIDDE ECHTER TOT DE HUIDIGE SITUERING VAN 7INKELCENTRUM ,EIDSCHEN HAGE ALS REGIONAAL WINKELPARADIJS DIRECT AAN DE TOEN AL GEPRO JECTEERDE REGIONALE AUTOWEG VIA HET ,ANDSCHEIDINGS TRACEE %EN vONTSPANNEN WINKELSFEERv WAS HET UITGANGSPUNT WAARAAN HET CENTRAAL GESITUEEERDE ONDERGRONDSE STILTECENTRUM BIJDROEG EN WAARBIJ DE KWALITEIT VAN DE OPENBARE RUIMTE HET CENTRUM TOT ÏÏN GEHEEL ZOU MAKEN (ET ONTWERP VAN HET BUREAU 'ROOSMAN 0ARTNERS IS IN TWEE FASES GEREALISEERD BEGIN JAREN  EN  /NLANGS HEEFT EEN FORSE VERNIEUWING PLAATS GEHAD NAAR ONTWERP VAN "ENTHEM #ROUWEL NAAR AANLEIDING VAN DE DAADWERKELIJKE AANLEG VAN DE REGIONALE AUTOWEG $AARBIJ IS EEN GESLAAGDE LINK TOEGEVOEGD

NAAR HET :IJDEPARK MIDDELS DE VIJVER MET AANLIG GENDE HORECA PAVILJOENS (ET CENTRUM BIEDT MET EIGENTIJDSE MIDDELEN DE RUIMTELIJKE KWALITEITEN DIE WE KENNEN VAN HISTORI SCHE BINNENSTEDEN VERRASSENDE DOORZICHTEN WISSELENDE LICHTVAL BESCHUTTING ZONDER vBEKLEMMINGv $E BESTRATING VAN IN LOS VER BAND GELEGDE RUWE NATUURSTEEN TEGELS EN ZICHTBARE REGENWA TERAFVOER DRAAGT BIJ AAN HET SOLIDE OPENBARE KARAKTER VERGELEKEN MET DE GLADDE COMPOSIET OF MARMERVLOEREN DIE IN DE MEESTE WINKELCENTRA DE TOON ZETTEN

WAARDERING $E VOORZIENINGENCENTRA VAN HET +ONINGIN *ULIANAPLEIN EN ,EID SCHENHAGE OGEN VERZORGD EN SAMENHANGEND $E TOEGEPASTE MATERIALEN ZIJN OVER HET ALGEMEEN HOOGWAARDIG EN DUURZAAM 0ER WINKEL OF VOORZIENING IS EEN INDIVIDUELE HERKENBAARHEID OP ENIGE WIJZE VORMGEGEVEN MAAR MEESTAL ALS ONDERDEEL VAN EEN GROEPSBEELD

WELSTANDSASPECTEN

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

48 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF DE BEBOUWING KAN PER VOORZIENING EEN INDIVIDUELE EXPRESSIE REALISEREN WAARBIJ VOLUME OPBOUW EN GEVELTEXTUUR DE MEEST GE EIGENDE MIDDELEN ZIJN 1UA MATERIAAL EN KLEUR DIENT BIJ VOORKEUR EEN VERWANTSCHAP TE WORDEN AANGEHOUDEN MET DE OMGEVENDE BEBOUWING IN RELATIE TOT DE OMGEVING "IJ BOUWPLANNEN VOOR EEN DUIDELIJK AFZONDERLIJK PERCEEL IS EEN INDIVIDUELE UITSTRALING GOED MOGELIJK WAARBIJ VOOR DE MATE RIAALKEUZE WEL VERWANTSCHAP MOET WORDEN GEZOCHT MET HET KARAKTER VAN HET VOORZIENINGENGEBIED 0ERCELEN ALS ONDERDEEL VAN EEN ENSEMBLE WORDEN UITERAARD BEZIEN IN HUN VERWANT SCHAP MET HET GROEPSBEELD VAN DAT ENSEMBLE

   6OORZIENINGEN %EN STERKE VOLUMEOPBOUW EN AANDACHT VOOR MATERIAAL KLEUR EN TEXTUUR KUNNEN VOORZIENINGEN EEN PASSENDE REPRESENTATIVITEIT GEVEN

7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 49

'EBIEDEN  )NSTITUTEN EN KANTOREN

REPRESENTATIEF SOMS ALS ONDERDEEL VAN EEN ENSEMBLE

QXPPHULQJYROJHQVGHNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

4ERWIJL VOOR DE WONINGBOUW AANVANKELIJK DE RUIMTELIJKE OPZET WERD GEBASEERD OP DE SFEER EN DE STRUCTUUR VAN VOORMALIGE BUI TENPLAATSEN HEEFT DAT BIJ DE LOCATIE ONTWIKKELING VOOR INSTITUTEN EN KANTOREN NAUWELIJKS EEN ROL GESPEELD !LLEEN HET PARK WAARIN DE HUIDIGE 2OBERT &LEURY 3TICHTING HAAR HUISVESTING HEEFT HERIN NERT NOG AAN HET GEGEVEN DAT HIER HET UITGESTREKTE LANDGOED 3CHAKENBOSCH GELEGEN HEEFT 3CHUIN DOOR HET PARK LOOPT EEN LANDELIJK WEGGETJE DE &REKEWEG RESTANT VAN DE HISTORISCHE LIJN 6EURSE !CHTERWEG "OSLAAN ,IJTWEG $E CONTINUITEIT IN DIE LIJN IS GRONDIG VERSNEDEN EN GEBLOKKEERD DOOR EEN RUIME BOCHT VAN DE .OORDSINGEL EN DE BOUW VAN EEN VERZORGINGSHUIS (ET 3CHA KENBOSCH HEEFT DAARMEE EEN ISOLEMENT DAT ZICH KENNELIJK OOK AAN WELSTANDSTOEZICHT ONTTREKT $E AAN EN BIJGEBOUWEN VAN DE LAATSTE JAREN DOEN IN ELK GEVAL GEEN RECHT AAN DE OORSPRONKELIJKE ARCHITECTUUR VAN DE INSTELLING VOOR PSYCHO THERAPIE "EGIN JAREN @ WAS DE KOMST VAN HET DR .EHER LABORATORIUM VAN DE 044 VAN GROTE BETEKENIS VOOR HET DAN NOG VOORNAMELIJK OP DE TUINBOUW GERICHTE ,EIDSCHENDAM !RCHITECTUURHISTORISCH IS HET DOOR 6AN %MBDEN ONTWORPEN GEBOUW OOK VAN BETEKENIS DOOR HAAR DOORDACHTE VOLUME SCHAKELINGEN DE KOPPELING VIA LUCHTBRUGGEN EN DE EXPERIMENTEN MET DE EXPRESSIEVE MOGELIJ HEDEN VAN BETONCONSTRUCTIES $E LATERE VESTIGINGEN VAN INSTITUTEN EN KANTOREN VONDEN IN ,EIDSCHENDAM EN 6OORBURG

OGENSCHIJNLIJK EEN PLEK OP RESTRUIM TES (ET #"3 AAN HET DOODLOPENDE EINDE VAN 0ARK @T ,OO DE "IN NENLANDSE 6EILIGHEIDSDIENST OP EEN EILAND IN DE 0LASPOELPOLDER EN EEN KANTORENCLUSTER AAN HET h&LEETPARKv TERZIJDE VAN DE AFRIT VAN DE ! $EZE KANTOREN DIE VOORNAMELIJK ALS VERHUUROBJECT ONTWIKKELD ZIJN HEBBEN OVERWEGEND EEN NEUTRALE ARCHITECTUUR 3OMS IS MET GOEDKOPE MIDDELEN ENIGE VISUELE VERRIJKING OF HER KENBAARHEID BEOOGD HETGEEN NOGAL EENS AVERECHTS UITPAKT IN DE VORM VAN FELLE KLEURCONTRASTEN OF BOUWVOLUMES DIE PLOTS EEN STUK HET OPENBAAR GEBIED IN STEKEN

WAARDERING $E GEBIEDEN MET INSTITUTEN EN KANTOREN IN 6OORBURG EN ,EID SCHENDAM ZIJN IN DE MEESTE GEVALLEN NOGAL FRAGMENTARISCH IN HUN RUIMTELIJKE OPBOUW EN NOGAL SOBER IN DE ARCHITECTONISCHE UITWERKING $E TOEGENOMEN AANDACHT IN DE AFGELOPEN DECEN NIA VOOR KWALITEIT VAN WERKPLEKKEN GEVELS MET EEN ACTIEVERE KLIMAATBEHEERSING DUURZAMERE GEVELMATERIALEN ED KUNNEN EEN TOEKOMSTIGE KWALITEITSVERBETERING BRENGEN IN DE UITSTRALING VAN DEZE GEBIEDEN

WELSTANDSASPECTEN

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

50 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF $E ARCHITECTONISCHE KARAKTERISTIEK VAN DE MEESTE KANTOORGE BOUWEN WORDT BEPAALD DOOR EEN HELDER VORMSPEL VAN ENKELE BASISVOLUMES "OUWPLANNEN IN DIT GEBIEDSTYPE ZULLEN DAAR NAAST GETOETST WORDEN OP HET TOEVOEGEN VAN KWALITEIT DOOR EEN INTERESSANTE TEXTUUR EN DETAILLERING WAARMEE DE MEESTAL NOGAL MONOLIETE BEBOUWING MEER GAAT hASSIMILERENv MET HET MEESTAL PARKACHTIG BEDOELDE KARAKTER VAN DE OMGEVING IN RELATIE TOT DE OMGEVING +ANTOREN EN INSTITUTEN ZIJN VAAK ONDERDEEL VAN EEN BEDRIJVENPARKJE  $E BOUWPLANNEN ZULLEN DAN OOK BEOORDEELD WORDEN IN SAMENHANG MET HET hGROEPSBEELDv DAARVAN

   )NSTITUTEN EN KANTOREN DOOR EEN INTERESSANTE TEXTUUR EN DETAILLERING GAAT DE MEESTAL NOGAL MONOLIETE BEBOUWING ASSIMILEREN MET HET MEESTAL PARKACHTIG BEDOELDE KARAKTER VAN DE OMGEVING

7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 51

'ROENSTRUCTUUR

INSPELEN OP HET hEVEN WEGv GEVOEL

JHELHGDDQJHJHYHQRSNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

(ET GROENE WEEFSEL VAN ,EIDSCHENDAM 6OORBURG IS EEN OPTEL SOM VAN FRAGMENTEN VAN VROEGERE ONTGINNINGSLINTEN BUITEN PLAATSEN ZICHTLIJNEN EN TUINSTADCONCEPTEN 6AN DE VROEGE ONTGINNINGSSTRUCTUUR IN 6OORBURG IS VOORAL HET LINT "ROEKSLOOT  %SSEPAD EEN DRAGER VOOR DE GROENSTRUCTUUR !AN HET %SSEPAD LEVEREN DE 6LIEGERMOLEN DE HOEVE %SSESTEIJN EN EEN STUK AANGRENZEND WEIDEGEBIED DAARBIJ EEN STERK BEELD VAN HET OORSPRONKELIJKE LANDSCHAP $E 6EURSELAAN IN ,EIDSCHENDAM SLUIT DAAR OP AAN WAARBIJ DE HOEVES /OST EN 7EST $UIVESTEIJN HET OORSPRONKELIJK AGRARISCHE KARAKTER IN HERINNERING BRENGEN $EZE LIJN KOPPELT IN POTENTIE EEN AANTAL GROENGEBIEDEN TOT EEN v#ENTRAL 0ARKv VANAF HET 6OORBURGSE CENTRUM *ULIANAPLEIN TOT AAN HET REGIOCENTRUM ,EIDSCHENHAGE $WARS DAAROP BESTAAT IN 6OORBURG AL DE PARKENREEKS 6REUGD EN 2UST *ULIANA EN "ERNHARD PARK "OERENBOS 0ARK T ,OO $EZE SCHAKELEN ZICH AANEEN ROND EEN ZICHTLIJN VANAF BUITENPLAATS 6REUGD EN 2UST AAN DE 6LIET TOT AAN PALEIS (UIS TEN "OSCH IN HET (AAGSE "OS $E STROOK LAND TEN NOORDEN VAN HET SPOOR TOT AAN DE 3CHENK BEHOORT HISTORISCH GEZIEN TOT 6OORBURG DE 3CHENK WAS DE GEMEENTEGRENS )N ,EIDSCHENDAM WORDT DE GROENSTRUCTUUR GROTENDEELS BEPAALD DOOR DE CENTRALE GROENE HOVEN VAN $E (EUVEL EN 0RINSENHOF OMSLOTEN DOOR DUBBELE CARREES VAN mATBEBOUWING 6AN DAARUIT IS EEN DOORADERING LANGS HET +APELBOS RICHTING 0ARK 2OZENRUST AAN DE 6LIET EN

RICHTING HET 3CHAKENBOSCH ALS VOORPORTAAL VAN DE GROENE BUFFERZONE ROND +ASTEEL $UIVENVOORDE $E BEBOUWING IN EN AAN DE GROENSTRUCTUUR SPEELT OVERWEGEND BEWUST IN OP DE GEBODEN GROENE SFEER "EPERKTE WONINGBOUW IN HET GROEN HEEFT DAARBIJ VEELAL HET KARAKTER VAN EEN hURBAN VILLAv ENSEMBLE 6RIJSTAANDE BEBOUWING SPEELT BIJ VOORKEUR IN OP HET GEVOEL hEVEN WEGv UIT DE STAD TE ZIJN $AT KAN ZOWEL MET EEN PA VILJOENKARAKTER ALSWEL MET EEN hMYSTERIEUZEv VERSCHIJNINGSVORM

WAARDERING $E GROTENDEELS LANDSCHAPPELIJKE OORSPRONG VAN DE HOOFDGROEN STRUCTUUR IN ,EIDSCHENDAM EN 6OORBURG BEPAALT HAAR KARAKTER $E STRUCTUUR IS AANGEVULD MET KLEINERE BUURT EN WIJKPARKJES VOLGENS ONTWERPPRINCIPES DIE TEN TIJDE VAN DE AANLEG GOLDEN $EZE COMBINATIE WORDT ALS BELANGRIJKE KWALITEIT GEWAARDEERD $E RUIMTELIJKE SAMENHANG VAN DE ,OO ZONE EN DE OVERGANG VAN OOSTRAND VAN ,EIDSCHENDAM NAAR DE .OORTHEY ZONE BEHOEFT VERBETERING

WELSTANDSASPECTEN

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

52 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF 6AN BOUWWERKEN IN DE GROENSTRUCTUUR WORDT VERWACHT DAT ZIJ OPTIMAAL INSPELEN OP HET KARAKTER VAN DE GROENE OMGEVING $AT BETEKENT NIET DAT ZIJ ZICH ONZICHTBAAR MOETEN MAKEN MAAR JUIST DE SFEER VERSTERKEN VAN HET BOS OF PARKGEBIED $AT KAN DOOR IN DE VOLUME OPBOUW EN GEVELCOMPOSITIE IN TE SPELEN OP EEN ZICHTLIJN OF BLADERDAK EN DOOR EEN BASISMATERIAAL DAT REFEREERT AAN DE NATUUR TER PLAATSE IN RELATIE TOT DE OMGEVING VAN BOUWWERKEN IN DE GROENSTRUCTUUR IS MET NAME VAN BELANG DAT ZIJ ZICH BEWUST POSITIONEREN IN HET hRUIMTEBEELDv  $E UIT STRALING KAN SOLIDE EN DEGELIJK ZIJN ALS CONTRAST MET DE lJNZIN NIGE GROENSTRUCTUUR OF JUIST LICHT EN TRANSPARANT WAARBIJ OOK EEN VISUELE LOSHEID TEN OPZICHTE VAN HET MAAIVELD KAN WORDEN NAGESTREEFD MIDDELS EEN VLONDER OF OPGETILDE CONSTRUCTIE

'ROENSTRUCTUUR BEBOUWING MET EEN PAVILJOENKARAKTER AL OF NIET MET EEN MYSTERIEUZE VERSCHIJNINGSVORM

7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 53

"UITENGEBIED

BEBOUWING DIE INSPEELT OP DE LANDSCHAPPELIJKE SITUERING

JHELHGDDQJHJHYHQRSNDDUWHQRSSDJLQD26 t/m 29

,EIDSCHENDAM WORDT GROTENDEELS OMGEVEN DOOR LANDELIJK GE BIED MET EEN AUTHENTIEK KARAKTER $E GEHELE NOORDGRENS BESTAAT UIT EEN STROOK WEIDE EN JACHTBOS DAT RUIMTELIJK AANSLUIT OP DE EEUWENOUDE LANDERIJEN VAN HET BOERDERIJLINT IN DE 6EENZIJDSE POLDER TEGEN DE 7ASSENAARSE STRANDWAL !AN DE OOSTGRENS ROND DE .OORTHEYLAAN VORMT EEN AANTAL KLEINSCHALIGE GROENTEKWEKE RIJEN IN COMBINATIE MET ENKELE MONUMENTALE BOERDERIJEN EEN WAARDIG VOORPORTAAL VOOR HET AANSLUITENDE LANDGOED VAN KASTEEL $UIVENVOORDE $E STROOK TEN ZUIDEN VAN DE 6EURSE 3TRAATWEG TOT AAN DE 6LIET DE /OSTBOSCHPOLDER BIEDT NOG EEN BEELD hOM IN TE LIJSTENv (ET VEENLANDSCHAP IS HIER NIET VERGRAVEN DE AFWATERENDE SLOTEN HEBBEN NOG EEN KREEK ACHTIG VERLOOP 6OORBURG HEEFT SINDS DE (AAGSE OVERNAME VAN DE ZONE TEN ZUIDEN VAN DE 6LIET GEEN hBUITENGEBIEDv MEER $E RUIMTELIJKE KWALITEIT VAN DIE ZONE MET OPEN DOORZICHTEN NAAR HET DORPSLINT EN BUITENPLAATSEN BLIJFT EVENWEL CRUCIAAL VOOR DE 6OORBURGSE hIDENTITEITv .A DE VERBREDING EN VERDIEPING VAN DE 6LIET IN DE E EEUW WERDEN LANGS DE ZUIDELIJKE OEVER BOERDERIJEN GEBOUWD OP LANDERIJEN DIE VOORHEEN BEWERKT WERDEN VANAF HET DORPSLINT (ET LANDELIJK GEBIED VAN 3TOMPWIJK IS LANDSCHAPPELIJK EEN RELA TIEF JONG AGRARISCH GEBIED $E VEENPOLDERS ZIJN IN DE E TOT E EEUW VOOR TURFWINNING VERGRAVEN EN VERVOLGENS ALS DROOGMAKE RIJ INGERICHT $E DIJKPROlELEN VOLGEN NOG DE EERDERE

POLDERSTRUC TUUR $E OVERWEGEND EIND E EEUWSE BOERDERIJEN BOUWMANS WONING GENOEMD ZIJN VAN HET 2IJNLANDSE LANGHUISTYPE MET EEN OPKAMER BOVEN EEN h$EENSE KELDERv VOOR DE KAASMAKERIJ !ANVANKELIJK WAS DE BEDRIJFSVOERING GEMENGD NU IS VEETEELT DE HOOFDZAAK SOMS IN SAMENHANG MET NATUURBEHEER )N DE BUURT SCHAP AAN DE "OVENMEERWEG EN ROND DE AANSLUITING VAN DE E EEUWSE MOLENDRIEGANG BIJ DE 3TOMPWIJKSEVAART KOMT BEBOU WING VOOR UIT DE PERIODE VAN VØØR DE DROOGMAKING /OK HET HOOGLIGGENDE KERKHOFJE VAN 7ILSVEEN HERINNERT AAN HET EERDERE BESTAAN VAN EEN HOOG VEENPAKKET

WAARDERING 4OELICHTING MBT HET hAANTERPENv BIJ DIJKWONINGEN /NDER AANTERPEN WORDT VERSTAAN DAT EEN ZODANIG GROTE HOEVEELHEID GROND TEGEN HET DIJKTALUD WORDT AANGEBRACHT DAT DAARMEE HET KENMERKENDE PROlEL VAN DE DIJK WORDT AANGETAST $IT WORDT VANUIT WEL STANDSOPTIEK AFGEWEZEN .IEUWBOUWWONINGEN MOGEN WEL BOVEN DE DIJK UITSTEKEN DE INDELING VAN DE RUIMTEN STAAT VRIJ BV WONEN OP DE E ETAGE )N PRINCIPE MOET DIT ASPECT GEREGELD ZIJN IN BESTEMMINGSPLANNEN $AAR NOG LANG NIET ALLE BESTEMMINGSPLANNEN ZIJN GEACTUALISEERD IS DIT ASPECT OPGENOMEN IN DE WELSTANDSNOTA

WEEFSEL

RUIMTEBEELD

STRAATBEELD

GROEPSBEEELD

EN DE OMGEVING HET RUIMTELIJKE KADER

PERCEEL

KLEUR

MATERIAAL

TEXTUUR

DETAILLERING

GEVELCOMPOSITIE

VOLUME OPBOUW

INGETOGENHEID

INDIVIDUALITEIT

ASPECTEN MBT HET GEBOUW OP ZICHZELF ARCHITECTONISCHE EXPRESSIEMIDDELEN

]LHSDJ22/25YRRUWRHOLFKWLQJRSGH]HDVSHFWHQPDWUL[

54 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

(ET BUITENGEBIED HEEFT EEN GROTENDEELS OORSPRONKELIJK OGEND LANDSCHAPPELIJK KARAKTER MET OVERWEGEND KLEINSCHALIGE TRADITIO NELE BEBOUWING $E 3TOMPWIJKSE POLDERS HEBBEN EEN OPENHEID DIE NU ALS BIJZONDER WORDT ERVAREN TEMIDDEN VAN DE OMRINGENDE STEDEN $E DIJKPROlELEN ZIJN IN DIE OPENHEID HET MEEST MARKANTE LANDSCHAPPELIJK ELEMENT 6ØØR DE DROOGMAKING WAREN DE VEEN LANDEN HIER DE BASIS VOOR EEN LANDSCHAP MET MEER BEGROEIING EN TAL VAN BUITENPLAATSEN

WELSTANDSASPECTEN VOOR HET BOUWWERK OP ZICHZELF "OUWWERKEN IN HET BUITENGEBIED ZIJN MEESTAL VAN GROTE AFSTAND ZICHTBAAR $E VOLUME OPBOUW IS ZODOENDE HET MEEST BEPALENDE ARCHITECTONISCHE ASPECT %EN LAGE GOOTLIJN EN RELATIEF GROTE KAPVLAKKEN ZULLEN DE BASISKENMERKEN ZIJN VOOR EEN GOEDE INPASSING $E KLEURKEUZE VOOR GROTE VLAKKEN MOET NEUTRAAL ZIJN4OE TE PASSEN MATERIALEN HEBBEN BIJ VOORKEUR EEN RELIEF "IJ BEBOUWING IN DE hEERSTE LIJNv DIRECT AAN DE WEG OF DIJK IS EEN INGETOGEN GEVELCOMPOSITIE MEDE VAN BELANG IN RELATIE TOT DE OMGEVING "OUWWERKEN MOETEN ZICH VOEGEN IN HET BESTAANDE RUIMTE BEELD $AT BETEKENT BIJVOORBEELD DAT BIJ WONINGEN AAN EEN DIJK INDIEN ZIJ NIET IN DE hEERSTE LIJNv ZIJN GEBOUWD HET PROlEL VAN DE DIJK MOET WORDEN GERESPECTEERD %EN PERCEEL VOOR NIEUWBOUW OP ZODANIGE AFSTAND VAN DE DIJK DAT HET PAND DEEL IS VAN HET OPEN LANDSCHAP WORDT DUS NIET hAANGETERPTv "OUWWERKEN ALS ONDERDEEL VAN EEN BEBOUWINGSCLUSTER DIENEN ZICH TE VOEGEN NAAR HET GROEPSBEELD VAN DIE CLUSTER

Welstandsnota Leidschendam-Voorburg 55

Vlietoevers Gebied aangegeven op kaarten op pagina 26 t/m 29

De Vliet is een belangrijke cultuurhistorische structuur in de gemeente Leidschendam-Voorburg. Het beeld van de Vlietoevers varieert van stedelijk tot landelijk karakter. Eén van de doelen van deze nota is om dat beeld te behouden en waarnodig te versterken. Alle unieke kenmerken van de Vliet en het aangrenzende landschap zijn vastgelegd in de ‘cultuurhistorische analyse van de vlietoevers 2010’. Dit document dient als uitgangspunt voor dit hoofdstuk in de welstandsnota. Omdat het niet wenselijk is om de nota te behangen met allerlei subnota’s, zijn de belangrijkste bevindingen uit de cultuurhistorische analyse opgenomen in dit hoofdstuk. De cultuurhistorische analyse blijft naast de welstandsnota fungeren en kan, indien wenselijk, door de welstandscommissie worden geraadpleegd. Geschiedenis De Vliet, een vaart die Leiden en Delft met elkaar verbindt, is vermoedelijk in de 13e eeuw aangelegd. Ze loopt door meerdere gemeenten zoals Delft, Den Haag, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg, Voorschoten en Leiden. Het gedeelte dat binnen de gemeentegrens Leidschendam-Voorburg is gelegen bedraagt 14,5 kilometer. Ze functioneerde primair als afwateringsysteem voor het polderlandschap en later als goederenvervoer. Met de opkomst van vervoer van goederen en personen op de Vliet ontstond tevens een organisatievorm om deze belangrijke verkeersader in stand te houden.

De dorpen Voorburg en Leidschendam die in de 10e eeuw ontstonden waren afhankelijk van de Vliet en danken hun economische groei door de aanwezigheid van de vaart. Zo verwijst Leidschendam naar een dam die in de Vliet gelegen was en waar goederen overgeslagen moesten worden. Later wordt de dam voorzien van een sluis waar boten van het lager gelegen Delftland, naar het hoger gelegen Rijnland konden varen. Vanaf de 14e eeuw werd de trekschuit een belangrijke vorm van transport. Eerst werd het traject Delft en Leidschendam voorzien van een ‘jaagpad’. Dit was een weg, grenzend aan de vaart, waarvan dieren en mensen gebruik konden maken om de boten voort te trekken of duwen. Vanaf de 17e eeuw werd ook het traject tussen Leidschendam en Leiden voorzien van een soortgelijke verbinding. De aankoop van de gronden en het aanleggen van voorzieningen om het gebruik van de vaart te optimaliseren gingen met de nodige moeite gepaard. De trekschuit, als betrouwbare vorm van transport, heeft ertoe bijgedragen dat rijke burgers zich vanaf de 17e eeuw gingen vestigen langs de Vliet. Ze lieten buitenplaatsen aanleggen langs de Vliet, naar voorbeeld van de oude adel. De buitenplaatsen fungeerden als gezonde tegenhangers van de herenhuizen in de vieze en overvolle stad. Tevens werden de buitenplaatsen aangelegd als prestigeobjecten. Het was een goed middel om je maatschappelijke en financiële status

56 Welstandsnota Leidschendam-Voorburg

Vlietoevers Welstandsnota Leidschendam-Voorburg 57

Vlietoevers te tonen. Deze buitenplaatsen waren veelal voorzien van schitterende parken met tuinarchitectuur zoals theekoepels. Enkele van deze locaties hadden tevens een eigen opvaart. Dit was een smalle vaart die uitkwam op de Vliet en had als doel toegang te verschaffen tot het terrein van de buitenplaats.

Aan het begin van de 19e eeuw werd het recreatief gebruik van de Vliet steeds belangrijker. Hierop werden objecten aangelegd zoals theetuinen, herbergen, bootverhuur etc. Een andere ontwikkeling die plaatsvindt in de 19e eeuw is het verbreden van de Vliet en het aanleggen van een verharde weg ter optimalisatie van het economisch gebruik van de vaart. Daarnaast zien we de eerste vormen van industrialisatie in deze eeuw naast de Vliet ontstaan. Langs de vaart ontstonden kleine fabrieken, scheepswerven of visserbedrijfjes. Deze ontwikkeling zet zich door aan het einde van de 19e eeuw en vindt nog steeds plaats. De industrialisatie had tevens tot gevolg dat de vaarbewegingen op de Vliet afnamen door de opkomst van nieuwe transportmogelijkheden zoals de trein, tram en ander geautomatiseerd vervoer. Vanaf het begin van de twintigste eeuw, verkopen steeds meer eigenaren van buitenplaatsen stukken grond langs de Vliet. Deze grond wordt gekocht door de gemeente en ontwikkelaars die op deze locatie woonwijken lieten bouwen. Hierdoor werd het beeld van vrijstaande buitenplaatsen in de groene ruimte sterk aangetast. Na WOII zien we een verstedelijking van de Vlietzone door de aanleg van woonwijken en bedrijven. De maat en intensiteit van de gebouwen neemt steeds meer toe. Aan de westzijde van de Vliet is deze toename in het industriële gebied goed zichtbaar.

Dit is ten koste gegaan van de oorspronkelijke kwaliteit van het gebied. Langs en op de Vliet resten nog verschillende objecten en (landschaps)structuren die verwijzen naar het historische gebruik van de vaart en het aangrenzende gebied zoals: bruggen, sluizen, opvaarten, kilometerpalen, sloten, boerderijen, landhuizen, industrie etc. Daarnaast heeft de ontwikkeling van de Vliet en de aangrenzende gronden tot dusver een gevarieerd cultuurlandschap achtergelaten die uniek is voor dit gebied. Bij nieuwbouwplannen moeten deze waarden in acht worden genomen om het unieke karakter van dit gebied te kunnen waarborgen. Inventarisatie architectonische kwaliteiten. De eerder genoemde analyse van de Vlietoevers is een onderzoek geweest naar alle cultuurhistorische kwaliteiten in het gebied. Hieronder vallen de nog aanwezige objecten, maar

58 Welstandsnota Leidschendam-Voorburg

ook (bovenlokale) structuren. Voor de welstandsnota is hoofdzakelijk de architectonische kwaliteit van de afzonderlijke objecten in het gebied van belang. Daarom zal enkel dit deel van de analyse worden overgenomen in de welstandsnota. Het is echter wel van belang om te erkennen hoe elk object invloed heeft op de context en andersom. Dus welke waarde heeft een buitenplaats bijvoorbeeld voor zijn omgeving en hoe heeft de omgeving invloed op de buitenplaats. De inachtneming van deze wisselwerking is in het verleden wel eens ter zijde geschoven en heeft geresulteerd in het verlies van de beeldkwaliteit. De cultuurhistorische analyse kan deze ‘context’ inzichtelijk maken. De architectonische kwaliteiten langs de Vliet zijn onder te verdelen in de volgende vier waarden: - Een moderne uitstraling voor de bouwperiode waarin het pand is gerealiseerd. - Bebouwing met een eigen karakter en kwaliteit. - Symbiose tussen architectuur en ruimtelijke omgeving. - Verfijndheid in materialen en detaillering. De Vliet is een bovenlokale structuur met gevarieerde landschapstypen en een diversiteit aan architectuur. Er zal dus per gebied op basis van de gebiedscriteria worden gekeken welke welstandscriteria specifiek van toepassing zijn. De cultuurhistorische analyse van de Vlietoevers biedt hiervoor een goede leidraad.

Vlietoevers Welstandsnota Leidschendam-Voorburg 59

B 1 - "OUWEN AAN DE STEDELIJKE hBEDRADINGv



& 

#$





# 

%

 $%# $ &#

%

*! 

&

&   #  

( "

  $"  &

#% ' ##

!$

 %

%

# 



$

% 





  

 

 $

  #

 %





%  #!$!!%  

 #%   (  "

  %#$

!#"$ #  # ! #

60 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

$ 

%!

!% $!  ! #  ( 

# 





!! 

  %

 ( #    



 %

$ # !!

 

 

$ ! 



( 



 ' &

#( 

(

( 

'EBIEDEN LIJNEN PLEKKEN 3OMMIGE BEBOUWING LIGT NIET ALLEEN IN EEN GEBIEDSTYPE MAAR MAAKT OOK DEEL UIT VAN DE STEDELIJKE hBEDRADINGv DE BELANGRIJKE LIJNEN EN PLEKKEN DIE SAMEN VOOR DE MEESTE BEWONERS DE BELEVING VAN DE RUIMTELIJKE HOOFDSTRUCTUUR BEPALEN (ET KARAKTER VAN DE LIJNEN EN PLEKKEN WORDT BESCHREVEN OP DE navolgende PAGINAS EN SPEELT MEE IN DE BEOORDELING VAN HET BOUWPLAN

!  )#$ ! %#"& % 

#%  

6LIET ]LHGH³OLMQHQHQSOHNNHQ´NDDUWRSSDJLQD60

$E 6LIET IS VAN OORSPRONG EEN NATUURLIJKE VEENWATERLOOP RICHTING DE /UDE 2IJN BIJ ,EIDEN 6EEL FASES VAN DE ONTWIKKELING VAN 6OORBURG EN ,EIDSCHEN DAM STAAN IN RELATIE TOT DE MOGELIJKHEDEN DIE DOOR DEZE WATERLOOP BOOD $E ROMEINSE NEDERZETTING &ORUM (ADRIANI BIJ HET HUIDIGE 0ARK !RENTSBURG WERD GESITUEERD AAN HET PUNT TOT WAAR DE 6LIET VERMOEDELIJK BEVAARBAAR WAS VANAF DE 2IJN $E ONTWIKKELING IN DE E EEUW TOT EEN AANEENGESLOTEN REEKS VAN BUITENPLAATSEN IN 6OORBURG VOOR REGENTEN EN KOOP LIEDEN WAS NIET MOGELIJK GEWEEST ZONDER DE FACILITEIT DIE DE 6LIET BOOD VOOR EEN COMFORTABELE VERBINDING PER TREKSCHUIT MET DE BESTUURS EN HANDELSCENTRA VAN ,EIDEN $ELFT EN $EN (AAG %N DE ONTWIKKELING VAN ,EIDSCHENDAM WERD BEPAALD DOOR DE BEDRIJVIGHEID DIE VERBONDEN WAS AAN DE GOEDEREN OVERSLAG EN DIENSTVERLENING RONDOM DE DAM IN DE 6LIET %EN DAM DIE NODIG WAS VANAF HET MOMENT DAT VANUIT $ELFT OOK EEN VERBINDING NAAR DE -AAS WERD OPENGESTELD WAARVAN HET WATERPEIL GEMIDDELD LAGER LAG DAN DAT VAN DE 2IJN (ET HUIDIGE KARAKTER VAN DE 6LIETZONE GETUIGT GROTENDEELS VAN EEN GELEIDELIJK EN ZORGVULDIG VOORTBORDUREN OP DE HISTO RISCH GEVORMDE STRUCTUUR $E BUITENPLAATSEN ZIJN GEDEELTELIJK NOG AANWEZIG HET 0ARK !RENTSBURG MET DE RESTEN VAN HET &ORUM (ADRIANI IS AANGEMELD VOOR DE WERELD ERFGOEDLIJST VAN DE 5NESCO DE DORPSKOM VAN ,EIDSCHENDAM RONDOM HET SLUI ZENCOMPLEX UIT  IS SINDS KORT BESCHERMD

DORPSGEZICHT (OUTZAAGMOLEN DE 3ALAMANDER HERREES BEGIN JAREN @ EN HET KARAKTER VAN DE 6LIET VERDER NOORDWAARTS ONTWIKKELT ZICH TOT EEN RECREATIEVE ZONE WAARIN EEN MIX VAN VEEBOERDERIJEN NATUURONTWIKKELING EN WATERRECREATIE HET BEELD BEPAALT .IEUWE INITIATIEVEN ZULLEN DAN OOK MOETEN PASSEN IN DE LIJN VAN HET ZICH HISTORISCH ONTWIKKELENDE KARAKTER /VERWEGEND ZAL DE BEBOUWING EEN INGETOGEN hlJNKORRELIGv KARAKTER MOETEN HEBBEN $E UITSTRALING ERVAN ZAL KUNNEN VERSCHILLEN AFHANKELIJK VAN DE SFEER VAN DE DEELGEBIEDEN DIE SAMEN DE 6LIETZONE HAAR BIJZONDERE KARAKTER GEVEN

61

62 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

$ORPSLIJN 7ESTEINDE (ERENSTRAAT 6EURSESTRAATWEG ]LHGH³OLMQHQHQSOHNNHQ´NDDUWRSSDJLQD60

$E LIJN 7ESTEINDE (ERENSTRAAT /OSTEINDE 6OORBURGSE WEG *ULIANAWEG 6EURSESTRAATWEG VORMT HET HISTORISCHE DORPSLINT OP DE STRANDWAL DIE ZICH UITSTREKT VAN 6OORSCHOTEN TOT 2IJSWIJK $E UITEINDES VAN DE LIJN ZIJN NIET ERG DUIDELIJK (ET 7ESTEINDE VAN 6OORBURG LEIDT NU VOORAL NAAR DE 4OLBRUG TEGENOVER 0ARK ,EEUWENBERGH /ORSPRONKELIJK BOOD EEN ROUTE SCHUIN OVER HET TERREIN VAN HET HUIDIGE $IACONESSENHUIS EEN VLOEIENDE AANSLUITING NAAR KASTEEL "INCKHORST (ET OOSTELIJK EINDE VAN DE 6EURSESTRAATWEG IN ,EIDSCHENDAM VOERT EEN RICHTINGENSTRIJD MET DE .OORDSINGEL EN DE 0ARNASHOFWEG HET VOORMALIGE TRAMTRACEE )N 6OORBURG RIJGT DE LIJN EEN AANTAL RELEVANTE VOOROORLOGSE ONTWIKKELINGSPERIODES VAN HET DORP AANEEN (ET RESULTAAT IS EEN MIX VAN STATIGE HERENHUIZEN HERBERGEN DORPSKERN BEBOUWING VOORMALIGE BUITENPLAATSEN ENKELE BOERDERIJEN LANDARBEIDERSWONINGEN EN PLANMATIGE VILLAPARK BEBOUWING $E ARCHITECTUUR VAN DE VRIJSTAANDE WONINGEN IS VAAK RIJK GEDETAILLEERD EN HEEFT EEN GEVARIEERDE VOLUME OPBOUW MET SERRES VERANDAS HOEKTORENTJES LOGGIAS ED $E AFWEZIGHEID VAN DOORGAAND VERKEER OP DIT DEEL VAN DE ROUTE ONDERSTEUNT HET AANTREKKELIJKE RESIDENTIÑLE KARAKTER )N ,EIDSCHENDAM IS HET LINT HINDERLIJK BELAST MET DOORGAAND AUTOVERKEER

$E mANKERENDE BEBOUWING BESTAAT OVERWEGEND UIT EENVOUDIGE VOOROORLOGSE ARBEIDERS WONINGEN IN KORTE RIJTJES EN VRIJSTAANDE TUINDERSWONINGEN MET VEELAL RUSTIEKE KAPVORMEN EN ENIGE METSELWERK ORNA MENTIEK !AN DE *ULIANAWEG WERDEN ROND  WAT RUIMERE BURGERWONINGEN GEREALISEERD ALS ONDERDEEL VAN HET 2AAD HUISKWARTIER (ET LINT IS IN ,EIDSCHENDAM MINDER DE hBEELD DRAGERv VAN HET DORP (ET DORPSHART LIGT MEER ROND DE $AM IN DE 6LIET

7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG 63

"ROEKSLOOT EN h!CHTERWEGv 6EURSE ,AAN6EURSE !CHTERWEG ]LHGH³OLMQHQHQSOHNNHQ´NDDUWRSSDJLQD60

$E "ROEKSLOOT EN 6EURSE ,AAN  !CHTERWEG ZIJN VANOUDS DE BOERDERIJ LINTEN VAN WAARUIT DE VEENPOLDERS AAN DE NOORD mANK VAN DE STRANDWAL ONTGONNEN WERDEN (ET KARAKTER VAN DE TWEE HISTORISCHE LIJNEN VALT NOG WAAR TE NEMEN IN DE HUIDI GE STEDELIJKE STRUCTUUR "IJ DE "ROEKSLOOT IN 6OORBURG GAAT DAT WAT MAKKELIJKER DANKZIJ DE CONTINUITEIT VAN DE WATERLOOP DAN BIJ DE ,IJTWEG IN ,EIDSCHENDAM $EZE LANDWEG IS GEFRAGMEN TEERD DOOR DOORSNIJDINGEN EN VERSCHUIVINGEN ALS GEVOLG VAN LATERE VERSTEDELIJKING EN DUIKT NU IN AANEENSLUITENDE BUURTEN OP ONDER DE NAMEN 6EURSELAAN -AUVELAAN 6AN 2UYSDAALLAAN 6EURSE !CHTERWEG "OSLAAN &REKEWEG EN UITEINDELIJK ,IJTWEG $E AANDACHT VOOR DE HISTORISCHE BETEKENIS VAN DE "ROEKSLOOT ALS OCCUPATIEBASIS IS RECENT VERTAALD IN EEN VOORSTEL TOT UIT BREIDING VAN HET BESCHERMD DORPSGEZICHT VAN 6OORBURG $IT GELDT VOOR HET MIDDENDEEL VANAF DE ,AAN VAN .IEUW /OST %INDE TOT AAN DE ONDERDOORGANG BIJ DE (OFPLEINLIJN ,ANGS HET DEEL VAN DE ,AAN VAN .IEUW /OST %INDE NAAR DE (AAGSE 4REKVLIET IS DE KOMENDE TIJD OMVANGRIJKE VERVANGEN DE WONINGBOUW TE VERWACHTEN (ET OORSPRONKELIJKE KARAKTER VAN HET GEBIED LANGS DE "ROEKSLOOT ZOU DAARVOOR EEN RUIMTE LIJK THEMA KUNNEN ZIJN 6OORBIJ DE (OFPLEINLIJN KRIJGT HET LANDELIJKE BEELD VAN DE "ROEKSLOOT EVEN DE RUIMTE MET DE (OEVE %SSESTEIJN EN HET %SSEPAD MAAR EINDIGT VERVOLGENS ABRUPT OP HET SPORTPARK /OSTEINDE 6OORTZETTING WORDT

MOGELIJK IN SAMENHANG MET DE HUIDIGE PLANVORMING VOOR EEN NIEUWE OPZET VAN HET SPORTPARK %EN GOEDE DOORSTEEK VIA 3YTWENDE NAAR DE 6EUR SELAAN IS AL GEREALISEERD $E HOEVES 7EST EN /OST $UIVESTEIJN BRENGEN DAAR WEER EVEN HET AGRARISCHE VERLEDEN IN HERINNE RING 6ERVOLGENS BIEDEN DE 6AN 2UYSDAALLAAN EN 6EURSE !CH TERWEG DE BELANGRIJKSTE lETSVERBINDING DOOR ,EIDSCHENDAM IN /OST 7EST RICHTING )MMERS LANGS DE BREDE ONTSLUITING VAN DE .OORDSINGEL GELDT EEN lETSVERBOD $E ROUTE LOOPT STUK IN DE BOCHT VAN DE .OORDSINGEL BIJ DE "OSLAAN %EN GOEDE AANSLUITING NAAR DE &REKEWEG ,IJTWEG DIE WEER EEN HEEL LANDELIJK KARAKTER HEBBEN ZOU ENORME VERBETERING BRENGEN IN DE hLEESBAARHEIDv VAN DE HISTORISCHE RUIMTELIJKE STRUCTUUR VAN ,EIDSCHENDAM )N DE GEHELE ZONE VAN "ROEKSLOOT ,IJTWEG ZIJN REGELMATIG INITIATIEVEN TE VERWACHTEN OP HET VLAK VAN AANPASSING VAN DE VERKEERSSTRUCTUUR EN VERVANGENDE NIEUWBOUW "IJ PLANBE OORDELING ZAL DE BIJDRAGE AAN HET VERSTERKEN VAN DE HISTORI SCHE SAMENHANG EN HERKENBAARHEID HET UITGANGSPUNT ZIJN

64 7ELSTANDSNOTA ,EIDSCHENDAM 6OORBURG

,ANDPADEN $WARSVAARTEN ]LHGH³OLMQHQHQSOHNNHQ´NDDUWRSSDJLQD60

(ET BEELD VAN STAD EN LAND DAT PASSANTEN HEBBEN WORDT MEESTAL SAMENGESTELD VANAF DE HOOFDROUTES $E TUSSENLIG GENDE STRUCTUUR VAN SECUNDAIRE ROUTES ACHTER OMMETJES EN TUSSEN DOORTJES BLIJFT ONOPGEMERKT4OCH BEVAT DIE VAAK ELEMENTEN DIE AAN HET BETREFFENDE GEBIED EEN WEZENLIJKE BELEVING TOEVOEGEN 6OOR ,EIDSCHENDAM 6OORBURG IS DAT HET GEVAL MET EEN AANTAL LANDPADEN IN HET BUITENGEBIED EN DWARSVAARTEN DIE NOG IN DE STEDELIJKE STRUCTUUR AANWEZIG ZIJN )N HET LANDELIJK GEBIED IS LANGS DE GRENS MET :OETERMEER EN :OETERWOUDE GROTENDEELS VIA LANDPADEN EN lETSBRUGGETJES EEN OMTREKKENDE BEWEGING TE MAKEN DOOR DE hBINNENKANTv VAN HET POLDERLANDSCHAP 7ANDELAARS OP DIE PADEN DOOR EEN LEEG LANDSCHAP ZIEN WEIDSE PANORAMAS IN PLAATS VAN DE LINTBEBOUWING DIE BEKEND IS VANAF DE HOOFDROUTES $E +NIPLAAN BIEDT DANKZIJ DE lETSBRUG OVER DE 6LIET NOG ALTIJD DE HISTORISCHE VERBINDING TUSSEN HET 3TOMPWIJKSE POLDERLAND EN DE LANDGOEDERENZONE VAN $UIVENVOORDE EN DE (ORSTEN $E BRUG OVER DE ! IN DEZE ROUTE LEVERT BOVENDIEN EEN ² PANORAMA OVER HET BUITENGEBIED (ET $UINWATERPAD EN -EESLOUWERPOLDERPAD ZIJN RECENTE NATUURPADEN DIE IN EEN AFWISSELENDE TOCHT MOGELIJK MAKEN ROND DE 6LIETLANDEN )N HET VERLENGDE VAN 7ILSVEEN IS OOSTWAARTS EEN POLDERPAD GEPROJECTEERD NAAR DE -EER EN 'EERWEG $AARMEE ZAL HET TRACEE VAN EEN VERGRAVEN LANDSCHEIDING hDE /MMEDIJKv WEER EEN ROL GAAN SPELEN IN HET INFORMELE