3471 Raadsvoorstel Vaststellen Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024 1e herziening

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Datum 14 mei 2024 Nummer 3471 Onderwerp Raadsvoorstel Vaststellen MPG 2024 1e herziening Portefeuillehouder Wethouder Van Veller

1. Voorgesteld raadsbesluit De raad besluit: a. 3471 Rapportage “MPG 2024 1e herziening’' en de daarbij horende vier infographics (openbare bijlagen) en de geheime bijlage “Rapportages 1e herziening grondexploitaties MPG 2024 – Vlietvoorde, Klein Plaspoelpolder en De Star” vast te stellen. b. De begrotingswijzigingen 2024 nummers 7, 8 en 9 vast te stellen. c.

Een krediet beschikbaar te stellen van € 1.790.000 voor de bovenwijkse voorzieningen Klein Plaspoelpolder.

2. Aanleiding De raad heeft budgetrecht en is bevoegd tot vaststelling van grondexploitaties, die als financieel kader voor gebiedsontwikkelingsprojecten dienen. De resultaten van de grondexploitaties zijn integraal in beeld gebracht door het opstellen van een Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG). Gelet op de financiële omvang van het MPG en de marktdynamiek, wordt het MPG periodiek herzien en door het college ter besluitvorming aangeboden aan de raad. Op deze wijze informeert het college de raad over de voortgang van de ruimtelijke projecten met onderliggende grondexploitaties, legt verantwoording af over de gerealiseerde kosten en opbrengsten en stelt de raad in de gelegenheid om een voorstel tot wijziging van de financiële kaders vast te stellen. Fasering en programmering is aangepast Conform de notitie grondexploitaties (september 2019) van de Commissie Bedrijfsvoering en Auditing Decentrale Overheden (BADO) dient de raad een expliciet besluit te nemen over gewijzigde fasering of programmering van grondexploitaties. Hieraan wordt voldaan als de raad de rapportage “MPG 2024 1e herziening’' vaststelt.

Datum 14 mei 2024 Nummer 3471 Pagina 2/6

Bij elke herziening wordt gekeken of de fasering van nog te verwachten investeringen en nog te ontvangen (grond)opbrengsten nog steeds haalbaar is en dit wordt verwerkt in de grondexploitatie. -

De einddatum van Klein Plaspoelpolder (KPP) blijft 31 december 2029.

-

De einddatum van Vlietvoorde is verschoven van 31 december 2026 naar 31 december 2027. Door vertraging in de ontwikkelingen worden ook de investering voor bouw- en woonrijp maken vertraagd en lopen de plankosten langer door.

-

De einddatum van De Star blijft 31 december 2027.

Ook de programmering binnen de grondexploitaties dient aan te sluiten aan de door de raad besloten programmering. Het totale programma bij Vlietvoorde, Klein Plaspoelpolder en De Star ligt nog niet vast. Er zijn kaders aangegeven in de ruimtelijke uitnodiging en spelregelkaarten. Het aantal woningen, voorzieningen en parkeerplaatsen binnen de grondexploitatie kan fluctueren op basis van de gemaakte keuzes door de betrokken marktpartijen. Het programma bij Vlietvoorde is beperkt aangepast aan de huidige inzichten en gewijzigd ten opzichte van de vorige grondexploitatie. Vorige besluitvorming MPG Voor nadere informatie over de vorige herzieningen wordt verwezen naar de eerdere iBabsdossiers 3092 Vaststellen MPG 2023 1e herziening, 3237 Openen Grondexploitatie de Star en 3433 Raadbrief Informeren over de 2e herziening van het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) 2023 (lightversie).

3. Afwegingen Herziening De 1e herziening 2024 van het MPG betreft een uitgebreide herziening van het MPG. In de rapportage MPG 2024 1e herziening wordt de herziening toegelicht. Voor nadere informatie wordt verwezen naar de geheime bijlage bij deze rapportage. De geheime bijlage geeft inzicht in de uitgangspunten van de herziening, de grondexploitaties en gaat nader in op het resultaatsverschil ten opzichte van de 1e herziening 2023. Resultaat MPG Het resultaat van de 1e herziening 2024 van het MPG is circa € 5,8 miljoen (nadelig) op eindwaarde. Het resultaat is met circa € 1,0 miljoen verbeterd ten opzichte van de 1e herziening 2023. In het resultaat van de 1e herziening 2023 is de grondexploitatie Rijnlandlaan niet meer opgenomen, omdat deze per 31 december 2022 is afgesloten. De grondexploitatie De Star is wel opgenomen in het resultaat van de 1e herziening 2023. Dit betreft de door de raad op 5 juli 2023 vastgestelde grondexploitatie, waarmee de grondexploitatie per 1 januari 2023 is geopend.

Datum 14 mei 2024 Nummer 3471 Pagina 3/6

Verschillenanalyse Resultaat MPG 2023-1

MPG 2024-1

Jaarrekening 2023

Verschil

Vlietvoorde €

-7.090.000

€

-7.422.000

€

-332.000

€

-7.422.000

Klein Plaspoelpolder €

187.000

€

1.611.000

€

1.424.000

€

3.500.000

De Star €

99.000

€

14.000

€

-85.000

€

14.000

-

€

-

€

-

€

-

Leidschendam-centrum € Saldo op eindwaarde

-€ 6.804.000

-€ 5.797.000

€ 1.007.000

-€ 3.908.000

Het resultaat van Vlietvoorde is nadelig bijgesteld ten opzichte van de 1e herziening 2023. Dit komt vooral door extra geraamde plankosten als gevolg van een langere doorlooptijd. Bij Klein Plaspoelpolder is het resultaat voordelig bijgesteld ten opzichte van de 1e herziening 2023. In 2023 zijn lagere parkeernormen vastgesteld, wat resulteert in minder parkeerplaatsen, lagere kosten en een hogere opbrengst. Ook de stijging van de grondwaarden van de woningen heeft een positief effect op de opbrengsten. Het resultaat van De Star is nadelig bijgesteld in vergelijking met de vastgestelde grondexploitatie in 2023. Dit komt door de herziening van de rente, indexaties en extra kosten in verband met de planologische procedure. Presentatie in de jaarrekening 2023 Bij Klein Plaspoelpolder wordt onderscheid gemaakt tussen deellocaties die in eigendom zijn van de gemeente (actief deel) en deellocaties van derden (facilitair deel). Het resultaat in het MPG betreft het totaal van het actieve en facilitaire deel. In de tabel hierboven staat in de laatste kolom (Jaarrekening 2023) het totaal van alleen de actieve delen. Deze kolom sluit aan met de presentatie in de jaarrekening 2023. In de balans van de gemeente mag namelijk onder de voorraden alleen het actieve deel gepresenteerd worden (als onderdeel van de balanswaarde).

De saldi van de facilitaire delen zijn gepresenteerd onder de kortlopende schulden – vorderingen. Grondpositie Leidschendam Centrum Naast de lopende (gemeentelijke) grondexploitaties participeert de gemeente via een Vennootschap onder firma in een publiek-private grondexploitatie voor het project Leidschendam Centrum. Deze participatie is niet opgenomen in het MPG omdat de gemeente in dat gebied niet zelf een actieve grondexploitatie voert. Voor het project zijn door de gemeente wel gronden verworven die nog in eigendom zijn. De boekwaarde hiervan staat op de balans. Deze grondpositie is wel opgenomen in het MPG en is aan het einde van het project naar verwachting geheel afgelost met de verkoopopbrengsten. De verwachte einddatum van het project staat op 31 december 2025. Geheime Bijlage Bij de openbare rapportage “MPG 2024 1e herziening” hoort een geheime bijlage getiteld “Rapportages 1e herziening grondexploitatie 2024 – Vlietvoorde, Klein Plaspoelpolder en De Star”. Deze bijlage bevat informatie waarvan openbaarmaking de onderhandelingspositie van de

Datum 14 mei 2024 Nummer 3471 Pagina 4/6

gemeente ten opzichte van de toekomstige ontwikkelaars in onaanvaardbare mate aantast en een succesvolle uitvoering van de integrale gebiedsontwikkelingen nadelig beïnvloedt. Openbaarmaking van deze geheime bijlage bij de rapportage “MPG 2024 1e herziening” schaadt daarmee het financieel/economisch belang van de gemeente. Het college heeft daarom een verplichting tot geheimhouding op deze bijlage gelegd omdat naar het oordeel van het college het financieel/economisch belang van de gemeente zwaarder weegt dan het belang van openbaarmaking van de informatie in die bijlage (artikel 87 van de Gemeentewet en artikel 5.1, tweede lid, onderdeel b Wet open overheid). Door een wijziging van de geheimhoudingsbepalingen in de Gemeentewet per 1 april 2023 hoeft de gemeenteraad de geheimhouding van het college niet meer te bekrachtigen. De geheimhouding duurt totdat de gemeenteraad haar opheft.

4. De financiële gevolgen van het besluit De financiële effecten van het MPG (zoals de eindwaarde en de nog te verwachten kosten en te realiseren opbrengsten gedurende de resterende looptijd) zijn opgenomen in de jaarrekening 2023. Dit is zichtbaar bij de toelichting op de balans onder de voorraden (presentatie balanswaarde) en in de paragraaf grondbeleid. Voorziening Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat voor het verwachte verlies van de grondexploitaties een verliesvoorziening dient te worden getroffen. De gemeente houdt bij het treffen van de voorziening rekening met de verwachte toekomstige rentelasten en prijsstijgingen. Hierdoor is de getroffen voorziening toereikend om het verwachte tekort op eindwaarde te dekken. De benodigde voorziening voor het MPG bedraagt circa € 7,42 miljoen.

Voorzieningen

Vlietvoorde

€ 7.422.000

Klein Plaspoelpolder

€0

De Star

€0

Saldo op eindwaarde

€ 7.422.000

Dit sluit aan op jaarrekening 2023, taakveld 8.2 Grondexploitatie. De (gemuteerde) voorziening voor het verwachte verlies wordt conform de BBV voorschriften in mindering gebracht op de waardering van het onderhandenwerk in de balans. Dit is verwerkt in de jaarrekening 2023.

Datum 14 mei 2024 Nummer 3471 Pagina 5/6

Bovenwijkse voorziening Klein Plaspoelpolder Een deel van de te maken kosten bij de grondexploitatie KPP, de zogenaamde bovenwijkse voorzieningen, kan niet volledig verhaald worden. Deze kosten worden geraamd op circa € 1.790.000. De uitgaven worden in de periode 2024 tot en met 2029 verwacht. De raad wordt nu gevraagd het benodigde krediet beschikbaar te stellen. Het nut van deze voorzieningen in KPP strekt verder dan alleen de te ontwikkelen deellocaties in KPP. Ook de bewoners van de bestaande woningen en de bewoners van de omliggende gebieden profiteren namelijk van de nieuw aan te leggen voorzieningen. Dit worden bovenwijkse voorzieningen genoemd. De bovenwijkse voorzieningen zijn: -

Het doorlopend wandelpad langs de Vliet

-

De groen-blauwe as die de wijk Damsigt verbindt naar de Vliet

-

De doorgaande fietsverbinding door KPP

Dat deze voorzieningen niet alleen toerekenbaar zijn aan KPP blijkt ook uit de gestelde opgaven vanuit de structuurvisie (Ruimte voor Wensen 2040), namelijk: -

versterken van de kwaliteit van de Vlietoevers;

-

versterken relatie met de Vliet, door de groenblauwe zone die de wijk Damsigt verbindt met de Vliet;

-

verbeteren van de verbinding tussen beide kernen onder andere door de aanleg van een langzaam verkeersverbinding (doorgaande fietsverbinding door KPP richting Damcentrum).

Risico’s en weerstandsvermogen Aangezien de risico’s bij ruimtelijke projecten substantieel kunnen zijn, is het van groot belang om deze te beheersen. Daarom wordt bij de grondexploitaties per project een inventarisatie van zowel de positieve als van de negatieve risico’s uitgevoerd, wat leidt tot een concreet overzicht van het risicoprofiel. Door dit risicoprofiel financieel te waarderen is het beslag op het weerstandsvermogen inzichtelijk. Het grondexploitatierisico voor dit MPG is berekend op afgerond € 4,7 miljoen en wordt bij het opstellen van de jaarstukken verwerkt in de berekening van het gemeentelijke weerstandsvermogen.

Risicoprofiel

Vlietvoorde €

1.900.000

Klein Plaspoelpolder €

2.300.000

De Star €

510.000

Saldo op eindwaarde

€

4.710.000

Het grondexploitatierisico wordt verder toegelicht in de MPG rapportage.

Datum 14 mei 2024 Nummer 3471 Pagina 6/6

Begrotingswijziging Middels de begrotingswijzigingen per grondexploitatie worden de mutaties uit het MPG verwerkt in de begroting 2024 – 2027

5. Hoe zijn inwoners / belanghebbenden betrokken De gebiedsontwikkelingen kennen hun eigen participatietraject. Het MPG is een financiële vertaling; het geeft financiële verantwoording en inzicht in de projecten. Om een (breder) publiek inzicht te geven in de projecten en de grondexploitaties die daarbij horen is per project een openbare infographic gemaakt. Ook voor het MPG is een openbare infographic gemaakt. In totaal zijn er vier infographics. Deze zijn als bijlage opgenomen bij de openbare rapportage “MPG 2024 1e herziening’'

burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg,

R.J. den Haan secretaris

M.W. Vroom burgemeester

Documenten behorende bij dit raadvoorstel 3471

Concept raadsbesluit vaststellen MPG 2024 1e herziening

3471

Rapportage MPG 2024 1e herziening met bijlage Infographics 1e herziening MPG 2024

3471

GEHEIME Bijlage “Rapportages 1e herziening grondexploitaties MPG 2024 – Vlietvoorde, Klein Plaspoelpolder en De Star”

3471

Begrotingswijzigingen 2024 nummers 7, 8 en 9