2984-53 Bijlage 50 toelichting, Sociaal Kompas

    

Nextdoor: besloten buurtapp waarmee mensen elkaar op de hoogte brengen van wat er speelt in de buurt. Buurt m/v: praktische ondersteuning voor mensen met verslavings-, psychiatrische en eenzaamheidsproblematiek bij het zelfstandig wonen Welzijn op recept: methode om mensen met lichte psychosociale klachten door te verwijzen naar welzijnsactiviteiten. Kulturhus: centrum met voorzieningen op het gebied van onderwijs, kinderopvang, welzijn en zorg. Zelfredzaamheid: in staat zijn tot het uitvoeren van de noodzakelijke algemene dagelijkse levensverrichtingen en het voeren van een gestructureerd huishouden.

Kompaskoers 2.2:   







Sociaal Fonds: fonds dat financiële hulp verleent aan mensen die door bijzondere oorzaken in financiële problemen zijn geraakt en waarvoor bestaande voorzieningen geen uitkomst bieden. Kostendelersnorm: artikel binnen de Participatiewet dat bepaalt dat iemand die zijn woning deelt met een of meer medebewoners waarmee hij kosten kan delen, recht heeft op een lagere uitkering. Experimentenwet: Ter bevordering van een innovatieve aanpak van maatschappelijke opgaven heeft het kabinet een experimentenwet aangekondigd op grond waarvan een aantal specifiek aangewezen gemeenten gedurende een vooraf vastgestelde periode in de gelegenheid wordt gesteld om in afwijking van bestaande regelgeving te experimenteren met een alternatieve, innovatieve aanpak. Bewindvoering bij schulden: Als het niet lukt om tot een minnelijk (vrijwillig) akkoord te komen met de schuldeisers, dan wordt een traject via de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) gestart. De rechter benoemt dan een bewindvoerder die de wettelijke regeling uit gaat voeren. Hij of zij ziet erop toe dat de schuldenaar de regels van de WSNP nakomt. Hij onderzoekt de situatie van de schuldenaar en informeert schuldeisers en de rechter-commissaris. Participatiewet: Ingevoerd op 1 januari 2015 ter vervanging van de Wet werk en bijstand. Regelt zaken als bijstandsuitkering en begeleiding naar werk.

Nieuw in dat Participatiewet is dat gemeenten nu ook verantwoordelijk zijn voor de re-integratie van mensen met een arbeidsbeperking. Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz): Vanuit de Bbz kan een uitkering aan ondernemers verstrekt worden die in financiële moeilijkheden zitten. Ook worden vanuit de Bbz startende ondernemers financieel ondersteund.

Kompaskoers 2.3:    



Werkbedrijf: overlegorgaan dat de verbindende schakel vormt tussen alle partijen die betrokken zijn bij het realiseren van de afgesproken 125.000 extra (garantie)banen in 2026 voor mensen met een arbeidsbeperking DSW: samenwerkingsverband van de gemeenten Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Zoetermeer voor de uitvoering van Wet sociale werkvoorziening. Houdt zich ook bezig met de re-integratie van mensen met een bijstandsuitkering en beschut werk. Werkgeversservicepunt (WSP): Ondernemers kunnen hier terecht voor informatie en advies m.b.t. allerlei vragen rond personeel. Ook worden mensen met een uitkering door het WSP bemiddeld naar werkgevers. Basisinkomen: Een basisinkomen is een vast (maand-)inkomen, dat de overheid aan iedere burger verstrekt of garandeert zonder daar voorwaarden bij te stellen. Het heet basisinkomen omdat het net genoeg is om van rond te komen. Wie een hoger inkomen wil blijft aangewezen op andere bronnen zoals inkomsten uit arbeid. Er zijn gemeenten die experimenteren met het verstrekken van een basisinkomen aan mensen met een bijstandsuitkering. Social Return on Investment: aanpak om meer werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Inkopers van overheden kunnen, bij het verstrekken





 

van inkoopopdrachten, de opdrachtnemer stimuleren of verplichten om kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt te betrekken bij de uitvoering van de opdracht. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO): Duurzaam ondernemen of maatschappelijk ondernemen is een vorm van ondernemen gericht op economische prestaties (profit), met respect voor de sociale kant (people), binnen de ecologische randvoorwaarden (planet): de triple-P-benadering. Alternatief beschut werk (onbetaald): Het doel van het alternatief Beschut Werk is het ontwikkelen van basisvaardigheden, die noodzakelijk zijn voor (betaald) werk. De doelgroep voor dit project bestaat uit mensen met een uitkering die in een zogenaamde beschutte omgeving prima kunnen werken. Deze mensen worden intensief begeleid door een Vrijwillige Coach, opgeleid door het Vrijwilligerspunt. Nieuw beschut werk (betaald): Werk in een beschutte omgeving voor mensen die (nog) niet in staat zijn bij een reguliere werkgever aan de slag te gaan. Het organiseren van beschut werk is een verantwoordelijkheid van de gemeente. Garantiebanen: Banen voor mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers. In het sociaal akkoord is afgesproken dat in de periode tot 2026 25.000 extra banen voor deze doelgroep gerealiseerd moeten zijn.

Kompaskoers 2.4:       



 

Seniorenmakelaars: wijzen huurders van 55+ met een verhuiswens de weg naar een passende woning en daarmee komen er meer woningen vrij voor starters en gezinnen. Platform EOA: netwerk met bestuurders en medewerkers van de overheid, het bedrijfsleven, het onderwijs en de zorg. LVB-ers: mensen met een licht verstandelijke beperking Woonzorgarrangementen: wonen met geïntegreerde zorg op divers gebied. Autarkisch bouwen: manier van bouwen waardoor de bewoner geheel zelfvoorzienend is en onafhankelijk op het gebied van energie en water. Kent daarnaast voor zover mogelijk een gesloten kringloop ten aanzien van afval. Vaak toegepast in concept ‘tiny houses’. Dagbesteding: structurele tijdsbesteding met een welomschreven doel voor mensen met een handicap, mensen met psychiatrische problemen of ouderen. Extramuralisering: Verschuiving van intramurale zorg naar lichtere vormen van zorg en ondersteuning buiten de muren van de instelling, zoals verpleeghuiszorg die thuis wordt geboden of projecten voor begeleid wonen in de wijk voor mensen met een verstandelijke beperking in plaats van verblijf in een instelling. Launching customer: Eerste grote klant van een startup, die niet alleen vertrouwen in het product wekt, maar ook een rol speelt bij de verdere ontwikkeling er van. Fungeert hierdoor als katalysator voor een succesvolle voortgang en marktintroductie van het product of de dient.

MIVA: afkorting voor minder valide. Kansenkaart: overzichtskaart met potentiele (sociale woning)bouwlocaties.

Kompaskoers 2.5:  

Eerstelijnszorg: zorg waar iemand zonder verwijzing toegang toe heeft, zoals de huisarts, maatschappelijk werk of wijkverpleegkundige. Respijtzorg: Respijtzorg biedt mantelzorgers de mogelijkheid hun zorgtaken tijdelijk aan een ander over te dragen. Daardoor kunnen zij de zorg beter volhouden. Respijtzorg kan bijvoorbeeld bestaan uit een logeeradres of tijdelijke ondersteuning door een zorgprofessional.

Kompaskoers 3.1:   

Right to challenge: Recht om uit te dagen. Aanpak waarbij een groep (georganiseerde) bewoners, taken van gemeenten kunnen overnemen als zij denken dat het anders, beter, slimmer en/of goedkoper kan. Culturele businesscase: netwerkmethode met als doel het versterken van culturele instellingen. Sociale cohesie: de samenhang tussen mensen in de maatschappij.

Kompaskoers 3.2: 

LHBT: afkorting voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender.

Kompaskoers 3.3: Geen

Kompaskoers 4.1: 

VOG: verklaring omtrent gedrag.

Kompaskoers 4.2:      

Sociaal Servicepunt: Inlooppunt waar inwoners van Leidschendam-Voorburg terecht kunnen voor cliëntondersteuning, informatie en advies op het gebied van financiën, gezondheid, opvoeden en opgroeien, sociale relaties, werken, wonen en zorg. Spoedzorg: hulpvraag om zorg of ondersteuning waarop binnen 24 tot 48 uur moet worden gehandeld. (Gemeentelijke) toegang: de wijze waarop de gemeente haar wettelijke taak heeft ingericht m.b.t. inwoners met hulp vragen op het gebied van zorg en ondersteuning en de wijze waarop de gemeente de toegang tot de hulp heeft georganiseerd. Gebiedsteams: multidisciplinair samengestelde teams per gebied, met in elk team een afvaardiging van jeugd, werk, zorg en welzijn. Toegang en toeleiding tot zorg: bepalen waar, hoe en bij wie inwoners terecht kunnen met hun hulp- en ondersteuningsvragen en vervolgens passende ondersteuning kunnen krijgen. Integraal: alles omvattend. Hier bedoeld worden in ieder geval: maatschappelijke ondersteuning, publieke gezondheidszorg, preventie, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen.

Kompaskoers 4.3:    

Aandachtsfunctionaris: bewaakt de procedure m.b.t. meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling en zorgt voor een kwalitatief goede procedure bij een vermoeden van huiselijk geweld en kindermishandeling Arrangement: een voor de cliënt op maat gesneden pakket van basis-, algemene en individuele voorzieningen. GIZ (Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften) methodiek: integrale methodiek waarmee een getrainde professional samen met ouders, jongeren en eventueel andere professionals de krachten, ontwikkel- en zorgbehoeften van een specifiek kind/gezin snel in kaart brengt Gedwongen kader voor de Jeugd: maatregel die de Kinderrechter kan opleggen wanneer de veiligheid van kinderen ernstig bedreigd wordt en de ouders niet kunnen of willen meewerken om dit te verbeteren. Het gedwongen kader bestaat uit jeugdbescherming en jeugdreclassering. Bij jeugdbescherming zijn gezondheid en/of veiligheid in het geding. Bij jeugdreclassering is er sprake van (verdenking van) een strafbaar feit.



       

Maatschappelijk aanbesteden: samen met aanbieders nagaan of de uitvoering van taken effectiever en meer betrokken kan. Samen zoeken naar oplossingen op lokaal niveau die meer maatschappelijke waarde hebben. De gemeente stelt zich in het aanbestedingsproces op als partner in plaats van opdrachtgever. Veilig thuis: Ook bekend als advies- en meldpunt (kinder)mishandeling. Kortdurend verblijf: Kortdurend verblijf in een instelling ter ontlasting van de mantelzorger en zo nodig het daar noodzakelijk vervoer. Professional: beroepsmatige beoefenaar van een vak. Ambulante zorg/hulp: zorg/hulp die niet in een instelling (ziekenhuis, verpleeghuis etc.) wordt verleend, maar op de plek waar de patiënt zich bevindt. Cliëntenraad: georganiseerd verband van cliënten die opkomen voor de belangen van patiënten/cliënten van een zorginstelling. Mantelzorg: onbetaalde, intensieve en langdurige zorg voor zieke of gehandicapte familieleden of vrienden. Nazorg: alle zorg-, hulp- en/of dienstverlening die wordt geleverd ter ondersteuning, begeleiding of nacontrole van inwoners nadat alle voorzieningen en hulp uit het ondersteuningsplan zijn uitgevoerd Respijtzorg: het bieden van tijdelijke professionele hulp wanneer mantelzorgers de gebruikelijke zorg gedurende een korte periode niet kunnen verlenen.

Bijlage Vastgesteld beleid Hieronder is een overzicht te vinden van het vastgesteld beleid van de gemeente LeidschendamVoorburg, wat gebruikt is bij het opstellen van het Sociaal Kompas Document

Verseonnummer

Actieplan Jeugdwerkgelegenheid

1497609

Beleidsplan minimabeleid 2015-2018 Leidschendam-Voorburg

1196809

Contourenplan dienstverlening Sociaal Domein

1659635

Cultuurmenu

162194

Evaluatie 3D Onderzoeksrapport

1618385

Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2015-2018

1345635

Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs 2016-2026 (nog niet vastgesteld?) Lokaal Educatieve Agenda 2016-2018 (LEA)

1690853

Monitor Sociaal Domein - Doelenboom

1734831

Monitor Sociaal Domein – nulmeting

1734825

Ontwikkelagenda Sociaal Domein

1374575

Plan van aanpak Arbeidsmarktoffensief

1549768

Programma Cultuureducatie met kwaliteit

1661004

Concept beleidsplan Schuldhulpverlening 2017-2020

1737549

Sociale Structuurvisie: Ruimte voor Mensen 2024

1797718

Visie op Onderwijs in Leidschendam-Voorburg

1677698

Bijlage Trends en hun impact op het Sociaal Kompas Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en BeBright hebben in 2014 vanuit het programma ‘Gemeenten van de Toekomst’ het initiatief genomen om de 20 meest impactvolle trends voor het sociaal domein te benoemen. De verkenning hiervoor hebben zij gedaan samen met gemeenten, kennisinstituten en partners uit welzijn, zorg, onderwijs en arbeid. De 20 trends hebben betrekking op demografische, politieke, sociaal maatschappelijke, economische, technologische en ecologische ontwikkelingen. Een volledig overzicht van de trends is te vinden op de website van BeBright. De volledige beschrijving van de gemeentelijke top 5:

1. Langer thuis: zorg dichtbij en integraal Zorg en ondersteuning zullen vaker dichtbij of aan huis verleend worden. Door de toenemende levensverwachting, innovatie in de zorg en de vergrijzing verandert de zorgvraag en neemt deze ook toe. Door andere wensen ten aanzien van levenskwaliteit en keuzevrijheid willen veel mensen hun leven ook op hogere leeftijd graag voortzetten zoals zij gewend zijn. Ook extramuralisering van zorg en financiële scheiding van wonen en zorg beïnvloeden de locatie waar mensen zorg ontvangen. Ouderen blijven langer thuis wonen en kiezen minder snel voor een verpleeg- of bejaardenhuis, waardoor de zwaardere zorg aan huis stijgt. De kansen en uitdagingen die tijdens de ontwikkeling van het Sociaal Kompas in relatie tot de trend Langer thuis zijn genoemd zijn onder andere: Kansen en uitdagingen

Inzet ambulante begeleiding en andere individuele voorzieningen die cliënten in de thuissituatie ondersteunen. Informatievoorziening.

Vroegsignalering om escalatie van problematiek te voorkomen.

Ontwikkeling nieuwe woonvormen.

Komt o.a. Voorbeeld inspanning terug in kompaskoers 2.2, 2.5, 4.3 Daag aanbieders uit om slimme combinaties van ondersteuning aan te bieden aan cliënten met multiproblematiek, zoals cliënten met psychosociale problemen, schulden en woonproblematiek. 2.2, 2.4, 2.5, Informeer specifieke groepen inwoners over 4.2 de mogelijkheden van lichte individuele ondersteuning, zoals inwoners met een laag sociaal economische status 1.1, 2.1, 2.2, Voorkom het verergeren van financiële 4.3 problemen door in de schuldhulpverlening bij een uitkeringssituatie aandacht te besteden aan het doorbetalen van vaste lasten en het zorgen voor passende bewindvoeringstrajecten. 2.4, 4.3 Stimuleer in het kader van de

extramuralisering meer woonvormen met zorg of begeleiding, zoals geclusterd en beschut wonen.

2. Op maat: ieder mens is uniek Ieder is mens is uniek en er is dan ook een beweging zichtbaar van afhankelijkheid van een standaard aanbod van voorzieningen naar een persoonlijke invulling van wonen, welzijn, onderwijs en zorg. Deze persoonlijke invulling vraagt om flexibilisering van het aanbod, andere vormen van interactie met inwoners en een ander competentieprofiel van ambtenaren. De kansen en uitdagingen die tijdens de ontwikkeling van het Sociaal Kompas in relatie tot de trend Op maat zijn genoemd zijn onder andere: Kansen en uitdagingen

Nieuwe eisen aan professionals en deskundigheidsbevordering professionals

Maatwerk differentiatie: cliëntgericht aanbod van voorzieningen en beschikbaarheid pgb’s Van loket met voorzieningen naar aanpak op maat door middel van 1 huishouden, 1 plan, 1 regisseur en integrale gebiedsteams.

Komt o.a. Voorbeeld inspanning terug in kompaskoers 2.1, 4.1, 4.2, Waarborg kwaliteit in de gemeentelijke 4.3 toegang, zoals met multidisciplinaire teams en met een opleidings- en ontwikkelplan; heb hierbij aandacht voor (culturele) diversiteit. 1.2, 1.4, 2.1, Ontwikkel maatwerkondersteuning voor 2.2, 2.5, 4.3 jongeren, met middelen als leren netwerken, coaching en ‘maatjes’ voor werkloze jongeren. 4.2, 4.3 Organiseer de toeleiding naar de juiste hulp samen met maatschappelijke partners integraal en gebiedsgericht, volgens de uitgangspunten in het Contourenplan ‘Organisatie Dienstverlening Sociaal Domein’,

3. Doe het zelf, doe het samen: andere burger, andere overheid De relatie tussen burger en overheid verandert, waarbij de overheid een deel van haar taken in het sociaal domein loslaat en tegelijkertijd burgers steeds meer initiatief nemen. Vanuit een versobering van collectieve voorzieningen wordt ook vanuit de landelijke politiek meer beroep gedaan op de eigen kracht van burgers om meer ondersteuning binnen het eigen netwerk (familie, buurt en mantelzorgers) te zoeken. De kansen en uitdagingen die tijdens de ontwikkeling van het Sociaal Kompas in relatie tot de trend Doe het zelf, doe het samen zijn genoemd zijn onder andere: Kansen en uitdagingen

Terugdringen eenzaamheid

Komt o.a. Voorbeeld inspanning terug in kompaskoers 1.2, 2.1, 2.4, Organiseer doelgroep overstijgende 2.5 dagbesteding en bevorder dat iedereen zich geaccepteerd voelt, zoals inwoners met

Burgerbetrokkenheid en andere rol gemeente: meer ondersteunend, kaderscheppend, regisserend

1.2, 3.1, 4.1, 4.2

Risico op incidenten en ontoereikende zorg

4.1

Mantelzorgondersteuning en voorkomen overbelasting mantelzorgers

2.1, 4.3

psychiatrische problematiek en personen met verward gedrag. Stimuleer burgerschapsvaardigheden van inwoners, bijvoorbeeld met een structurele jongerenvertegenwoordiging waar jongeren meedenken en meebeslissen over (uitvoering van) gemeentelijk beleid. Blijf handhaven bij kwaliteitsgebreken en stel informatie ter beschikking over (wets)ontwikkelingen, om de kwaliteit van locaties van kinderopvang, gastouders en peuterspeelzalen te bevorderen. Zorg voor voldoende en toegankelijk kortdurend verblijf (logeren in het kader van respijtzorg) om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen.

4. Groen en duurzaam: verduurzaming leefomgeving Er is een toenemend bewustzijn op het gebied van duurzaamheid en aandacht voor de kwaliteit van de leefomgeving. Een prettige groene, veilige en leefbare woonomgeving ondersteunt betrokkenheid en sociale cohesie in de buurt. Wanneer de leefomgeving een prettige verblijfplaats is, stimuleert dit spontane ontmoetingen tussen buurtbewoners die noodzakelijk zijn om sociale cohesie te creëren. Wanneer ouderen zich veilig voelen in hun buurt, bevordert dit hun zelfredzaamheid. Lokale burgerinitiatieven op het gebied van duurzaamheid blijken regelmatig een goede basis om ook andere zaken, zoals zorg, met elkaar te organiseren. De kansen die tijdens de ontwikkeling van het Sociaal Kompas in relatie tot de trend Groen en Duurzaam zijn genoemd zijn onder andere: Kansen en uitdagingen

Verbinden van thema duurzaamheid en groene buitenruimte met preventie Goede fysieke toegankelijkheid van de openbare ruimte

Sociaal ondernemen

Komt o.a. Voorbeeld inspanning terug in kompaskoers 1.1, 1.3, 1.5, Vergroot de aantrekkelijkheid van bewegen 2.1 door de openbare ruimte groen en prettig in te richten. 3.3 Maak de fysieke ruimte toegankelijker, zoals met de ‘aanpak verbetering toegankelijkheid openbare voorzieningen’. Benut hierbij de mogelijkheden die de nieuwe omgevingswet biedt. 2.1, 3.1 Ondersteun en faciliteer sociaal ondernemerschap en andere initiatieven op het gebied van zorg en duurzaamheid, bijvoorbeeld het oprichten van kleinschalige wijkondernemingen (zorgcoöperaties, huiskamerrestaurants, kluscollectief, kringloopwinkels en kledingbank).

5. Groen en grijs: minder jongeren en meer senioren De Nederlandse bevolking verandert van samenstelling, het aantal ouderen neemt sterk toe en het aantal jongeren daalt. Hierdoor stijgt de gemiddelde leeftijd van de bevolking en neemt de demografische druk toe (wat betekent dat het aantal personen jonger dan 20 jaar en ouder dan 65 jaar stijgt ten opzichte van het werkende deel van de bevolking). Daarbij komt wel een toename aan gezonde/vitale ouderen, door verbeterde leefomstandigheden en gezondheidszorg. Rond 2020 zal een historische omslag plaatsvinden en zal het aantal ouderen (>65) groter zijn dan het aantal jongeren (<20) in Nederland. De kansen en uitdagingen die tijdens de ontwikkeling van het Sociaal Kompas in relatie tot de trend Groen en Grijs zijn genoemd zijn onder andere: Kansen en uitdagingen

Voldoende woningen voor ouderen, passend bij de (zorg)behoeften van ouderen Welzijnsvoorzieningen voor ouderen en beroep op mantelzorg, aangezien ouder worden doorgaans gepaard gaat met meer zorgbehoefte

Komt o.a. Voorbeeld inspanning terug in kompaskoers 2.4 Ontwikkel nieuwe innovatieve pilots rond woonzorgarrangementen en omarm hierbij nieuwe initiatieven van ondernemers (launching customer). 2.1, 2.5 Verstevig een gericht aanbod voor inwoners met dementie, bijvoorbeeld met uitbreiding van ontmoetingscentra dementie en een app voor dementerenden en hun mantelzorgers

Aandacht voor informatievoorziening, ook toegespitst op ouderen

2.1, 2.4, 2.5, 4.2

Gezondheidsbevordering: nadruk leggen op vitaliteit van ouderen, fitnessplaatsen voor ouderen

1.5

Informeer inwoners over doorstroommogelijkheden en woningaanpassingen, zoals met de inzet van seniorenmakelaars (corporaties) en ouderenadviseurs (sociaal servicepunt). Faciliteer projecten die bewustwording rond voedsel, bewegen, en gezondheid stimuleren, zoals het moestuinproject en voorlichting over de gevaren van roken en alcohol.