2952 Ambtelijk scenario voor uitvoeringsplan Zelfredzame Inwoners
Tekst van het document
Ambtelijk scenario voor uitvoeringsplan subsidietafel Zelfredzame Inwoners (ZI)
Inleiding Het beschikbare plafond is: € 3.284.456,21 De aangevraagde subsidie is: € 3.610.695,00 Verschil:
- € 326.238,79
Aan deze subsidietafel zitten twaalf partners van verschillende grootte en achtergrond. Van een Florence, Rivierduinen, een Woej en S&W tot een Buddy Netwerk. Stichting Thuisgekookt is een nieuwe partner aan deze tafel. Vanwege de diversiteit van onderwerpen bestaat deze tafel uit drie deeltafels. 1) GGZ en participatie 2) Ouderen, mensen met dementie en mantelzorgers; ook vrijwillige inzet valt hieronder 3) Toeleiding, cliëntondersteuning en kortdurende begeleiding; dit is voornamelijk het Sociaal Servicepunt (SSP) Sommige organisaties zitten aan meerdere deeltafels. In de afgelopen jaren zijn partners meer gaan samenwerken. Dit is te zien bij mantelzorgondersteuning, maar ook de samenwerkende organisaties binnen het SSP en in gebundelde kracht. De organisaties hebben hiervoor veel waardering.
Proces aan tafel Na de publicatie van de initiatiefvraag begin dit jaar, is diverse keren met zowel de deeltafels apart als met alle partners om tafel gezeten. Er is ingegaan op de activiteiten, aansluiten bij de doelstellingen etc. Al snel gaven de partners aan niet te willen stemmen over verdeling van het beschikbare budget. Zij zijn van mening dat zijn niet kunnen bepalen hoe het geld verdeeld zou moeten worden op thema’s waar ze zelf niet actief zijn. Gevraagd werd om visie en regie van de gemeente. Daarom is ook voor deze tafel een ambtelijk scenario voor het uitvoeringsplan opgesteld, gebaseerd op e.a. eerdere onderhandelingen, data en relevant beleid. Met alle organisaties waarvan het voornemen was het aangevraagde bedrag niet (volledig) toe te kennen is apart een gesprek gevoerd. Onder andere is gevraagd wat de consequenties zouden zijn. Dit heeft nog geleid tot een aantal aanpassingen in het voorgestelde scenario. Op 19 september is bijgevoegd scenario met de partners besproken. Hoewel niet is gestemd, dat hadden ze immer besproken, is de indruk gekregen dat er een overwegende meerderheid dit scenario steunt. Onderstaand de toelichting op de keuzes.
Afwegingen bij opstellen ambtelijk scenario 1) Zien wij een rol weggelegd voor de gemeente? Dit criterium heeft alles te maken met de complexe rolverdeling binnen het sociaal domein. De rolverdeling staat beschreven in wetten zoals de Wmo, de zorgverzekeingswet en de wet 1
langdurige zorg. Naast gemeenten hebben ook zorgverzekeraars en zorgkantoren een taak om tot een goed zorgaanbod te komen. Mede om deze reden wordt een forse vermindering (halvering) voor de subsidie op personenalarmering voorgesteld. Binnen de gemeente zijn er drie organisaties die personenalarmering aanbieden. Woej in een samenwerking met WZH en Florence. Er zijn circa 1300 mensen die er gebruik van maken. Personenalarmering is geen wettelijke taak voor gemeenten en weinig gemeenten subsidiëren het. Wanneer er een medische noodzaak is vergoeden de meeste zorgverzekeraars (een deel) van de kosten). Het kan echter goed zelf ingekocht worden en er zijn goedkopere manieren om een gevoel van veiligheid te creëren (bijvoorbeeld telefoonkring). Personenalarmering draagt wel degelijk bij aan langer zelfstandig thuis wonen en een gevoel van veiligheid bij kwetsbare inwoners zonder formele medische diagnose. Personenalarmering wordt ook vergoed door de collectieve zorgverzekering van de gemeente. In 2023 krijgen de partijen de helft van de aangevraagde subsidie. In het uitvoeringsplan wordt opgenomen dat ze dit gebruiken voor de zorgvuldige afbouw/inrichting voor na 2023. Tijdens de afbouw wordt samen met partijen gemonitord wat de gevolgen zijn van dit besluit.
Het bedrag voor 2024 wordt gereserveerd voor een eventueel nieuw plan personenalarmering of een andere activiteit middels een addendum. Dit zal worden voorgelegd aan het college. 2) Wordt de voorziening (kosten)efficiënt aangeboden? Ook dit is een criterium dat van toepassing is op personenalarmering. Al langer wordt aangegeven dat een efficiëntieslag wenselijk is. Drie partijen in deze gemeente die personenalarmering aanbieden is veel voor het aantal inwoners die er gebruik van maken en het product. Het kan voordelig zijn om krachten te bundelen, voorbeeld van 1 meldkamer, zodat er geprofiteerd kan worden van schaalvoordeel. Partijen hebben dit niet opgepakt. Bij de totstandkoming van de subsidietafels lijkt een historisch bepaald bedrag gekozen (ongeveer 1 ton voor elke organisatie) en aanbieders hebben de kosten onvoldoende kunnen onderbouwen. Organisaties hebben dit telkens voor lief genomen, zo lijkt het. De vriendendienst, een maatjesproject van Reakt, krijgt geen subsidie meer. In eerste instantie is met Reakt het gesprek aangegaan om te korten op de aangevraagde subsidie van verschillende activiteiten (Inloop GGZ, buurtambassade). Reakt lijkt naar verhouding veel overhead te rekenen. Waar andere organisaties een all-in tarief hebben, heeft Reakt dat niet. Er is toelichting gegeven op de berekening.
Reakt heeft aangegeven liever een activiteit niet te subsidiëren dan te korten op verschillende projecten. Het maatjesproject loopt goed, echter de twee andere activiteiten worden gezien als basisvoorziening, die meer inwoners kunnen bedienen. Deze willen we in stand houden. Er zullen geen nieuwe koppelingen tot stand worden gebracht. Potentiële maatjes kunnen mogelijk naar andere maatjesprojecten worden doorverwezen. De doelgroep zou gebruik kunnen maken van de andere maatjesprojecten mits de complexiteit van de zorgvraag niet te groot is. In het programma Gebundelde Kracht werken sinds enkele jaren welzijnsorganisaties, zorginstellingen, gemeente en woningcorporaties samen om inwoners met psychische problemen te begeleiden, hun participatie en acceptatie in de maatschappij te bevorderen, inzet van overbodige GGZ te voorkomen (mede door vroegsignalering) en zo de kwaliteit van leven van deze inwoners te verbeteren. Voor welzijnspartijen was dit bij de aanvang van het programma een nieuwe taak. Om te stimuleren dat zij hun rol konden pakken werd aan de welzijnspartijen een subsidie verstrekt. De afgelopen jaren heeft het goed gewerkt. De samenwerking, het overdragen van cliënten, zorgde voor een meerwaarde. De meerwaarde van deze samenwerking 2
willen we behouden, echter kan er in de huidige vorm een efficiencyslag gemaakt worden in de bestaande overleggen (voorbeeld is het noodzakelijk dat alle partijen bij elk overleg aanwezig zijn?) Op dit moment werkt het programma Gebundelde Kracht aan een plan voor 2023. Dit zal ter instemming worden voorgelegd aan het bestuurlijk overleg Gebundelde Kracht. De welzijnspartners zijn gevraagd om op basis van dit plan helder uiteen te zetten wat hun bijdrage zal zijn en waarom dit aparte subsidie behoeft. De subsidie betreft daarom een halvering van de subsidie in 2023 en een reservering voor 2024 die beschikbaar komt na instemming op dit plan door het college. Kwadraad, MEE, Woej en de projectleider SSP krijgen niet de volledig aangevraagde subsidie. Wel wordt er een hoger bedrag gesubsidieerd in vergelijking met vorig jaar. MEE geeft aan dat hun aanvraag hetzelfde aantal uren betreft, maar door loonindexatie dit bedrag eruit komt. De prijsstijging is dus niet in lijn met de afgesproken indexatie. In uren gaan zij dus (iets) achteruit. Kwadraad heeft ook te maken met de loonindexatie en geeft daarnaast aan dat er vorig jaar meerdere uren gemaakt zijn die niet gesubsidieerd werden, maar die echt nodig waren ten gunste van onze kwetsbare inwoners. Dit jaar hebben zij de kosten realistisch begroot.
Er wordt hierin samengewerkt met het programma Sterk voor Noord door het inloopspreekuur van SSP op de Waterlelie te organiseren. 3) De gemeente helpt inwoners die dit het hardst nodig hebben Voor de vermindering van de subsidie in 2023 en het stoppen met de subsidiëring per 2024 van personenalarmering speelt ook mee dat met de subsidie niet alleen de kwetsbaarste inwoner wordt ondersteund, iedereen die aanvraagt, krijgt het. Dit is niet lijn met de aanscherping van het Sociaal Kompas ‘We helpen de inwoners die dit het hardst nodig hebben.’ 4) Geen onnodige versnippering van het aanbod Stichting Thuisgekookt krijgt geen subsidie. Het is een sympathiek maatjesproject. Er is echter voor gekozen geen nieuw maatjesproject te subsidiëren. De bestaande maatjesprojecten bedienen kwetsbare doelgroepen. Er nog één bij, betekent meer versnippering. Een nieuw project, Fit & stressless is gericht op kwetsbare jongvolwassenen. Het is een preventief en nieuw project, door middel van bewegen en gesprek weerbaarheid vergroten. Een samenwerking tussen meerdere organisaties. Dit project is meer passend binnen het preventieakkoord gezien de relatie met bewegen en de verbreding van de preventieve aanpak met de mentale gezondheid. Zo kan er worden gezorgd voor een integraal aanbod voor onze kwetsbare inwoners.
5) Sluit het aanbod aan op de initiatiefvraag? De initiatiefvraag draait om het ondersteunen van kwetsbare inwoners door het stimuleren van zelfredzaamheid en samenredzaamheid. Onder zelfredzaam verstaan we dat iemand in staat is om activiteiten en taken in alledaagse- en werksituaties zelfstandig uit te voeren. Als dit niet lukt, weet iemand welke organisaties er in zijn omgeving zijn die kunnen ondersteunen (samenredzaam). Voor één nieuwe activiteit geldt dat deze onvoldoende bijdraagt aan de initiatiefvraag, namelijk Kijk op de wijk zal niet worden gesubsidieerd. De aanvraag ‘Kijk op de Wijk’ is een voorstel om mensen uit hun isolement te halen door ze door middel van een strippenkaart en met ondersteuning bij verschillende organisaties langs te laten gaan. De reden om deze activiteit niet te subsidiëren komt voort uit zowel geen directe link met de initiatiefvraag als onvoldoende duidelijkheid over het effect van deze activiteit. 3
Het scenario Voor het ambtelijk scenario zijn die hierboven beschreven criteria toegepast. Dit heeft opgeleverd dat onderstaande activiteiten uit Tabel 1 onderdeel zijn van het ambtelijk scenario.
Tabel 1 - Activiteiten 2023 Organisatie
Activiteit
Aangevraagd bedrag
Budget volgens scenario 2023
Deelgroep GGZ en participatie Woej
Participatieplan
€ 107.647
€ 100.000
Buurtambassade Inloop 3.0 Inloop 3.0 Herstelacademie Gebundelde Kracht Projectleiding Gebundelde Kracht MEE Gebundelde Kracht S&W Gebundelde Kracht Woej Gebundelde Kracht VTV Thuismaatjes VTV Beweegcoach Indigo GGZ preventie Deelgroep Ouderen, mensen met dementie en mantelzorgers
€ 186.940 € 285.636 € 133.452 € 67.508 € 15.400 € 13.889
€ 186.941 € 285.636 € 133.452 € 67.508 € 7.700 € 10.000
€ 14.622 € 14.622 € 17.373 € 11.318 € 22.636 € 20.776
€ 7.700 € 7.700 € 7.700 € 11.318 € 22.636 € 20.776
Buddyzorg € 62.003 Combinatiefunctionarissen € 117.756 kwetsbare doelgroepen 55+ Woej Advisering en ondersteuning van € 588.547 ouderen, mantelzorgers en inwoners met (beginnende) dementie • Burenhulp • Mantelzorgondersteuning • Cliëntondersteuning ouderen • Welzijn op Recept • Jonge mantelzorgers • Ontmoetingscentrum De Plint / Odensehuis Woej Personenalarmering (budget € 44.044 voor 2023) WZH Personenalarmering (budget € 141.887 voor 2023) WZH Mantelzorgers ontmoeten € 12.998 mantelzorgers (MOM-café) WZH Ontmoetingscentrum € 69.381 Schoorwijck WZH Ontmoetingscentrum Sionshaven € 24.496 Florence Personenalarmering € 142.971 Florence Ontmoetingscentrum De Mantel € 120.871 & Mariënpark Deelgroep Toeleiding, cliëntondersteuning en kortdurende begeleiding Kwadraad Cliëntondersteuning € 544.500 Kwadraad Sociaal Servicepunt € 99.000
€ 62.003 € 117.756
Reakt Reakt GGZ Rivierduinen GGZ Rivierduinen Kwadraad Kwadraad
Buddy Netwerk S&W
€ 573.729
€ 26.300 € 70.000 € 12.998 € 69.381 € 24.496 € 70.000 € 120.871 € 522.912 € 99.000 4
Kwadraad MEE MEE Woej S&W S&W Totaal bedrag
Projectleiding Sociaal Servicepunt Cliëntondersteuning Sociaal Servicepunt Sociaal Servicepunt Sociaal Servicepunt Sociaal Netwerkpunt
€ 83.333
€ 70.000
€ 477.699 € 30.679 € 33.043 € 28.020 € 4.875
€ 467.880 € 30.679 € 33.043 € 28.020 € 4.875 € 3.273.010
Hieronder staan in Tabel 2 de activiteiten die een gedeeltelijke subsidie krijgen. In tabel 3 de activiteiten die af zullen vallen binnen het voorgestelde scenario. Het gaat hierbij met name om nieuwe activiteiten waarvan de inschatting is dat deze geen meerwaarde hebben t.o.v. de bestaande activiteiten. Daarbij geldt voor nieuwe activiteiten het extra risico dat eerst samenwerking en netwerkvorming nog vorm moet krijgen, dat maakt dat de verwachting is dat bestaande activiteiten meer opleveren voor de inwoner dan deze nieuwe activiteiten.
Tabel 2 - Activiteiten die deels toegekend zijn voor 2023 Organisatie
Activiteit
Woej / WZH / Florence
Personenalarmering
Kwadraad / MEE / S&W / Woej
Gebundelde Kracht
Kwadraad
Projectleiding Gebundelde Kracht
Kwadraad / MEE / Woej
Cliëntondersteuning
Kwadraad
Projectleiding Sociaal Servicepunt
Aangevraagd bedrag Bedrag van de aanvraag verminderd Bedrag van de aanvraag verminderd Bedrag van de aanvraag verminderd Bedrag van de aanvraag verminderd Bedrag van de aanvraag verminderd
1
Tabel 3 - Activiteiten die niet toegekend zijn voor 2023 Organisatie
Activiteit
Thuisgekookt
Koppeling thuiskoks
Reakt Reakt Indigo & S&W Totaal
Vriendendienst Kijk op de wijk Fit & stressless
Aangevraagd bedrag € 25.500 € 35.152 € 26.743 € 17.085 € 104.480
1 Exacte bedragen zijn terug te vinden in Tabel 1
5
Consequenties De keuzes die gemaakt worden, hebben bepaalde consequenties. Hieronder worden deze toegelicht die voor dit scenario, en enkel voor deze subsidietafel, gelden. De algemene tafel overstijgende consequenties worden benoemd in het BBV. •
Minder inzet van sommige partijen dan in voorlopige formats opgenomen, voornamelijk op het gebied van cliëntondersteuning. Partijen zouden graag het aantal uur cliëntondersteuning uitbreiden of in ieder geval kostenconform maken, daarom was een hogere subsidie gevraagd. Met een lagere toekenning, overigens wel meer dan dit jaar, is het voor de partners niet mogelijk om de inzet op het niveau van hun ambitie uit het aangeleverde activiteitenformat te houden. Het is ook waarschijnlijk dat de inzet zelfs lager zal zijn dan het huidige jaar en daarmee gevolgen heeft voor hun personeelsbestand. Na het collegebesluit wordt met de partners overlegd wat een reëel aanbod bij het toegekende bedrag is.
•
Welke consequenties de afbouw personenalarmering heeft, is lastig te bepalen. Partijen gebruiken de subsidie verschillend en primair verantwoordelijk voor deze voorziening zijn zorgverzekeraars. Een ongewenst effect voor de gemeente zou zijn dat de meest kwetsbare inwoners die zelf geen personenalarmering kunnen betalen geen gebruik meer kunnen maken van deze voorziening. Dit terwijl ze het wel voor hun veiligheid nodig hebben. Met de huidige aanbieders zal gekeken worden hoe dit kan worden opgevangen. Er zal worden gemonitord of er schrijnende gevallen zijn. In dat geval zal worden gekeken naar de best mogelijke oplossing. Een vergoeding voor personenalarmering valt binnen de collectieve zorgverzekering vanuit de gemeente.
•
Geen nieuwe projecten, weinig innovatie Het niet aannemen van nieuwe projecten betekent weinig innovatie en een focus op de bekende doelgroepen. In het geval van de activiteit Fit & stressless vanuit Indigo & S&W is er gelijktijdig een aanvraag ingediend onder de noemer van het preventieakkoord. Deze pilot lijkt hierin meer passend en dit project zal daaronder worden toegekend.
•
Schrappen van maatjesproject voor mensen met GGZ-problematiek betekent dat er geen nieuwe koppelingen zullen plaatsvinden. De consequentie hiervan zal verder in kaart worden gebracht en in overleg zal gekeken worden hoe deze doelgroep elders of anders een plek kan krijgen.
•
Minder geld, maar doorontwikkeling nodig Bij bepaalde voorzieningen / activiteiten, zoals het netwerk Gebundelde Kracht wordt de mogelijkheid gezien om efficiënter te gaan werken, waardoor de 4 uur per welzijnsorganisatie niet nodig is. De partijen dienen een nieuw plan in hoe ze in de toekomst Gebundelde Kracht willen doorontwikkelen.
•
Het schrijven van een scenario om binnen het beschikbare subsidieplafond te blijven heeft de consequentie dat het bestaande aanbod nu tegen het minimale noodzakelijke voorzieningenaanbod aan schuurt. Doordat de zorg complexer wordt en de vraag toeneemt, geven welzijnsinstellingen aan dat ze aan hun grens zitten om kwaliteit van zorg te blijven garanderen. Binnen de subsidietafel Zelfredzame Inwoners liggen er veelal algemene voorzieningen op tafel, denk aan ontmoetingscentra voor mensen met dementie en cliëntondersteuning.
6