2582 (3) Jaarstukken 2021 Boekwerk

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

2.570

267

2.837

2.752

86

Baten

140

77

217

219

2

-2.430

-190

-2.620

-2.533

88

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de personele lasten en de kosten voor het uitvoeren van het integraal veiligheidsbeleid en aanpak radicalisering. De baten betreffen de leges voor vergunningen verstrekt op basis van de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV), opslagkosten voor huisuitzettingen en de bijdrage voor de aanpak van radicalisering en het tegengaan hiervan.

28

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Veiligheid

Lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Lasten Baten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Baten Saldo van lasten en baten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

6.197 2.570 8.768

46 267 313

6.243 2.837 9.080

6.057 2.752 8.809

186 86 272

0 140 140 -8.628

0 77 77 -236

0 217 217 -8.863

0 219 219 -8.590

0 2 2 274

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Veiligheid is ten opzichte van de begroting 2021 in totaal € 274.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen. Lasten Taakveld Crisisbeheersing en brandweer (€ 186.000 voordeel) De afwijking heeft voornamelijk betrekking op een lagere bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden van € 161.000. Deze afwijking betreft een eenmalige afwijking als gevolg van de verrekening van het positief resultaat uit 2020. Het restantvoordeel betreft kleine onderschrijdingen op de activiteiten rampenbestrijding en aanleg van brand- en tapkranen.

Investeringen Begroting na Realisatie 2021 Verschil 2021 wijziging in 2021 Uitgaven 50.000 26.250 23.750 Inkomsten 0 0 0 Saldo uitgaven en inkomsten 50.000 26.250 23.750 Bedragen x € 1 Veiligheid

Voor 2021 is een vervangingsinvestering opgenomen voor handhelds. Voor een uitgebreide toelichting per investering, wordt verwezen naar jaarrekening onderdeel realisatie investeringsplan.

29

Programma 2. Verkeer en Vervoer Omschrijving Binnen dit programma wordt gewerkt aan een goed bereikbare en verkeersveilige gemeente. De gemeente zorgt voor de uitvoering van het Verkeer- en Vervoersplan (VVP) en werkt mee aan projecten in de regio. Versterken van het netwerk, beter benutten van de bestaande infrastructuur, verkeersveiligheid, duurzame mobiliteit en aandacht voor langzaam verkeer hebben hierin een plek. Ook wordt er gewerkt aan voldoende parkeerruimte voor inwoners en bezoekers. Daarnaast stimuleert de gemeente dat meer mensen de fiets en openbaar vervoer gebruiken. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 2.1 2.2 2.3 2.4

Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Openbaar vervoer

Wat willen wij bereiken? De gemeente streeft naar verbetering van verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Actualisatie van het verkeers- en vervoerbeleid vindt plaats in het kader van het opstellen van de Omgevingsvisie die in 2021 wordt vastgesteld. Verbetering van de verkeersveiligheid gebeurt mede aan de hand van de Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid. Om beter bereikbaar te zijn implementeert de gemeente nieuw parkeerbeleid. Daarnaast wordt vanuit de regio ingezet op meer gebruik van fiets en openbaar vervoer. Voor fietsgebruik is het doel dit in de periode tot 2040 met 50% te laten stijgen. En in lijn met het regionale beleid wordt gestreefd naar een groei van het aantal reizigers in het openbaar vervoer in de periode van 2005-2030 met 50%. De langere termijn effecten van de coronacrisis in 2020 op deze nagestreefde groei zijn nog onduidelijk, daarom wordt vooralsnog vastgehouden aan dit groeipercentage. Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer Een optimale verkeersstructuur is voorwaarde voor het functioneren van de gemeente. Tot dit taakveld behoren de taken op het gebied van verkeer en de bijbehorende infrastructuur. Uitgangspunt is een veilige en bereikbare gemeente. De bereikbaarheid gaat hand in hand met de verbetering van de verkeersveiligheid en leefbaarheid, volgens het landelijke principe van Duurzaam Veilig.

Door het beperken van niet-noodzakelijk autogebruik en het bevorderen van langzaam verkeer en gebruik van openbaar vervoer wil de gemeente de goede bereikbaarheid behouden met verbetering van de leefbaarheid. De gemeente hecht daarbij grote waarde aan de kwaliteit van de leefomgeving. Zij beheert de bestaande infrastructuur, zoals wegen en bruggen en houdt deze veilig, schoon en begaanbaar. Daarnaast voert de gemeente het vastgesteld verkeersbeleid uit en actualiseert zij jaarlijks het bijbehorende uitvoeringsprogramma met verkeersmaatregelen. Wat hebben wij daarvoor gedaan? In november is, vooruitlopend op het opstellen van een Omgevingsvisie, de Bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid door de gemeenteraad vastgesteld. Daarin is opgenomen hoe we als gemeente door middel van verkeers- en vervoerbeleid een bijdrage kunnen leveren aan de ambitie om goed bereikbaar te blijven, maar ook het groene karakter en de leefbaarheid van de gemeente te behouden en te versterken.

30

Dat doen we op twee manieren:  Beter benutten van de beschikbare capaciteit van de bestaande infrastructuur;  Stimuleren van andere vervoerswijzen dan de auto. Tevens is gewerkt aan de voorbereiding en realisatie van diverse maatregelen op het gebied van bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Het gaat hier bijvoorbeeld om verkeersmaatregelen rondom de Mall of the Netherlands (via de Taskforce), Leidschendam-Centrum en Stompwijk. En daarnaast maatregelen ter verbetering van de (fiets)veiligheid, de introductie van deelfietsen en deel-e-scooters en de realisatie van extra laadpalen. Speerpunt

Omschrijving

Bereikbaar Leidschendam Centrum en Leidschendam Zuid

De goede bereikbaarheid is een van de sterke punten van Leidschendam-Voorburg. In Leidschendam Centrum en Leidschendam Zuid is de bereikbaarheid een knelpunt. De gemeente neemt daarom maatregelen om de bereikbaarheid en doorstroming in Leidschendam Centrum en Leidschendam Zuid te verbeteren. De gemeente verbetert de ontsluiting en bereikbaarheid van Stompwijk. Hiermee verbeteren ook de recreatieve mogelijkheden, economische kansen en leefbaarheid in de dorpskern van Stompwijk. Het project Bereikbaar Stompwijk omvat de reconstructie van de Stompwijkseweg (in 2018 opgeleverd), de realisatie van de Veenpoldersweg (voorheen Verbindingsweg) en de herinrichting van de Dr. van Noortstraat. Speerpunt 2021: aanleg van de Veenpoldersweg en ingebruikname. En aanbesteding van het werk Dr. van Noortstraat. Dit werk wordt in samenwerking met het Hoogheemraadschap Rijnland uitgevoerd (diverse wateropgaven). De gemeente en Rijk willen samen de doorstroming op de kruisingen N14, Heuvelweg en Noordsingel verbeteren. Daarnaast zet de gemeente samen met partners als rijk, regio, Unibail Rodamco Westfield en de hulpdiensten in op het verbeteren van de doorstroming rondom en bereikbaarheid van de Mall. Samen met gemeenten werken we in de MRDH aan de ontbrekende delen van de snelfietsroute Leiden-Den Haag (Velostrada) en de fietsroute Pijnacker-Den Haag.

Project Bereikbaar Stompwijk

Doorstroming N14 / Bereikbaarheid Mall of the Netherlands

Verbeteren regionale fietsroutes

Status

Toelichting per speerpunt Bereikbaar Leidschendam Centrum en Leidschendam Zuid Voor dit speerpunt heeft de gemeenteraad in een aantal besluiten zich uitgesproken over de uitwerking en invoering van een aantal maatregelen. Van die maatregelen zijn de brug open borden, het PRIS (Parkeer Route Informatie Systeem) de DRIP (Digitaal Route Informatie Paneel) uitgewerkt, aanbesteed en in 2021 gedeeltelijk gerealiseerd. DRIP’s zijn geplaatst maar nog niet volledig aangesloten. De uitbreiding van de Blauwe zone in Damcentrum is uitgevoerd in de parkeergarage Damplein en het college heeft ook besloten de blauwe zone in de straten uit te breiden. Dit wordt in de loop van 2022 uitgevoerd gekoppeld aan de digitalisering van de parkeerontheffingen in blauwe zones. De overige door de raad vastgestelde maatregelen zijn verder uitgewerkt, voorbereid en (deels) aanbesteed en zullen in 2022 verder worden gebracht en uitgevoerd.

31

Project Bereikbaar Stompwijk De voor 2021 benoemde speerpunten zijn niet gehaald. De oplevering van de Veenpoldersweg is gepland voor juni 2022. Zoals reeds bij de 2e Tussentijdse rapportage is gemeld was er begin 2021 tijdens de uitvoeringsperiode sprake van technische complicaties. De oplevering van dit werk is daardoor circa één jaar later dan voorzien. De voorbereidingen voor de herinrichting van de Dr. van Noortstraat hebben in 2021 langer geduurd dan was voorzien. Er is meer tijd gereserveerd voor het verzamelen van wensen en ideeën voor de weginrichting en het afstemmen van inrichtingsvarianten met de Adviesraad Stompwijk en andere stakeholders in het plangebied. Ook de coronapandemie en bijbehorende maatregelen hebben bijgedragen aan de vertraging. Op basis van de verkregen input zijn verschillende wegontwerpen opgesteld. Eind december 2021 startte de consultatieperiode voor een periode van 4 weken. Vaststelling van het wegontwerp door de raad wordt voorzien in Q2 2022. In de tweede helft van 2022 wordt het ontwerp in samenwerking met het Hoogheemraadschap van Rijnland nader uitgewerkt en voorbereid voor aanbesteding. Doorstroming N14 / Bereikbaarheid Mall of the Netherlands Het project A4 Haaglanden N14, dat in de gemeente Leidschendam-Voorburg voorziet in ongelijkvloerse kruispunten op de N14, loopt vertraging op. Het rijk moet de stikstofdepositie nader onderbouwen.

Het Tracébesluit was oorspronkelijk voorzien in 2021, op dit moment is een planning nog niet bekend. Tussen Rijkswaterstaat, gemeente, andere partners en aannemer zullen goede procesafspraken op papier gezet moeten worden. Een bestuursovereenkomst zal worden voorbereid voor medio 2022. Voor de zogenaamde meekoppelkans Fietstracé Sijtwendetracé zal het ontwerp voornamelijk rekening moeten houden met de aandachtspunten veiligheid, geluid en privacy, zoals genoemd door bewoners. Door de vertraging bij het nemen van het Tracébesluit zijn RWS en de gemeente opnieuw aan het kijken naar de haalbaarheid van het ‘Fietstracé Sijtwende’. Als het fietstracé haalbaar blijkt te zijn, en daar lijkt het op, dan is RWS bereid de aanleg en uitvoering van de fietsbruggen mee te nemen in het totale project. De gemeente zal hier dan financieel aan bijdragen en zal zelf de tussenliggende fietspaden aanleggen. Principe besluitvorming hierover moet in het eerste kwartaal van 2022 plaatsvinden. Dit is dan een wijziging ten opzichte van het Ontwerp Tracé Besluit (OTB) waarmee Rijkswaterstaat invulling geeft aan de zienswijze van de gemeente. Mall of the Netherlands: Westfield Mall of the Netherlands (de Mall) trekt sinds de opening in maart 2021 grote aantallen bezoekers – en daarmee ook veel verkeer.

Om dat in goede banen te leiden werkt de gemeente Leidschendam-Voorburg, met Rijkswaterstaat, BEREIK!, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en eigenaar Unibail-Rodamco-Westfield samen aan een betere doorstroming in het gebied. Hiertoe is eind mei 2021 een speciale taskforce opgericht. De taskforce is meteen met oplossingen gekomen:  Bebording is aangepast en iVRI's (intelligente verkeerslichten) zijn beter ingesteld. Deze maatregelen hebben effect. Hoewel het druk blijft rondom de Mall zijn er minder vaak files rondom de Mall en ook in de omliggende wijken is de overlast verminderd;  In 2021 is een proef gedaan met P+R en waar mogelijk wordt het reizen per openbaar vervoer en fiets naar de Mall gestimuleerd;  Op langere termijn worden de kruispunten op de N14 (Noordsingel en Mgr. Van Steelaan, project A4 Haaglanden N14) ongelijkvloers gemaakt. Het tracébesluit is nog niet genomen. Het college heeft voorgesteld om de Taskforce in 2022 te continueren. Zodat we kunnen blijven profiteren van de in 2021 behaalde resultaten, maar ook verder kunnen werken aan structurele oplossingen die de bereikbaarheid van Leidschendam-Voorburg verbeteren en de overlast ervaring

32

in de omgeving van de Mall verminderen. Het voorstel is eind december 2021 naar de gemeenteraad gestuurd en besproken in de commissie samenleving van 7 februari 2022. Daar is besloten om het voorstel als bespreekpunt in te brengen in de raadsvergadering van dinsdag 22 februari 2022. Verbeteren regionale fietsroutes Voor de Metropolitane fietsroute Den Haag - Pijnacker via Voorburg-West is aanvullend onderzoek naar de mogelijkheden rondom de Nieuwe Tolbrug uitgevoerd in de tweede helft van 2021. In het vierde kwartaal is de participatie voorbereid. De besluitvorming over voorkeurstracé, schetsontwerp en een regionale samenwerkingsovereenkomst volgt in 2022. Voor de snelfietsroute Den Haag-Leiden lopen er diverse deelprojecten. Van het tracé van de Binckhorst tot station Den Haag Laan van NOI zijn tracévarianten onderzocht en is vervolgens een schetsontwerp gemaakt dat aan diverse partijen is voorgelegd. De te nemen maatregelen op het kruispunt met de Hofzichtlaan zijn nader onderzocht. Vanwege de komst van nieuwe tramshaltes voor lijn 6 wordt de herinrichting van het kruispunt uitgesteld, zodat dit gelijktijdig kan worden opgepakt. De herinrichting van het kruispunt wordt daarom enkele jaren uitgesteld, zodat werk-metwerk gemaakt kan worden. De werkzaamheden ter verbetering van de verkeersveiligheid tussen Duivenvoorde en het Oude Veenpad zijn grotendeels uitgevoerd.

Verbonden partij(en) Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Doelstelling In deze vrijwillige gemeenschappelijke regeling, werken 23 gemeenten samen aan een duurzame en internationaal concurrerende regio. Een grootstedelijk gebied met een aantrekkelijk landschap en een infrastructureel netwerk dat woonkernen, werklocaties en voorzieningen verbindt. Vanuit twee kerntaken - verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat - werken de gemeenten in de metropoolregio aan vier thema’s: vernieuwen verbindingen, vernieuwen economie, vernieuwen energie en vernieuwen stad en omgeving. Ontwikkelingen Samen met de Rijkswaterstaat, de MRDH en Bereik! is daarnaast ingezet op verbetering van bereikbaarheid van de Mall of The Netherlands. De MRDH heeft ook vooruit gekeken: Samen hebben de 23 gemeenten invulling gegeven aan het Nationaal Groeifonds en aan de Regionale Groeiagenda. De gemeente Leidschendam-Voorburg bepleit in dat verband visievorming op regionaal niveau voor de lange termijn ten aanzien van de A12, spoorlijn en een eventuele lightrailverbinding.

Wat heeft het gekost? Verkeer en Vervoer

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

9.952

-215

9.737

9.364

373

Baten

770

16

786

1.068

282

-9.182

231

-8.951

-8.296

655

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

33

De lasten hebben betrekking op het uitvoeringsprogramma verkeer en vervoer, het beheer, onderhoud en de afschrijving van wegen, openbare verlichting, tunnels, viaducten en verkeersregelinstallaties. Ook het schoon houden van de openbare ruimte, bijdragen aan de Metropoolregio Rotterdam Haaglanden (MRDH) en innovatie maken onderdeel uit van dit taakveld. De baten betreffen onder meer een vergoeding voor het verleggen van kabels en leidingen en de verhuur van reclameborden en vergoeding voor lichtreclames. Taakveld 2.2 Parkeren De gemeente streeft ernaar om parkeercapaciteit van voldoende omvang en kwaliteit aan te bieden voor motorvoertuigen en fietsen aan alle doelgroepen, zolang dit (zonder buitenproportioneel kwaliteitsverlies) past binnen de openbare ruimte en de financiële kaders van de gemeente. Om de schaarse parkeerruimte zo goed en eerlijk mogelijk te verdelen over de verschillende doelgroepen, is een gebalanceerd parkeerbeleid essentieel. De parkeerregulering wordt zo goed mogelijk afgestemd op de specifieke eigenschappen van een gebied. De kaders hiervoor komen voort uit de nota Parkeerbeleid en de nota Parkeernormen. Wat hebben wij daarvoor gedaan? In april is door de gemeenteraad de Nota Parkeerbeleid 2021 vastgesteld. Deze bevat de visie op parkeren en de kaders voor verdere uitwerking van het parkeerbeleid.

De gemeente wil een duidelijk en eenduidig parkeerbeleid voeren. Parkeerbeleid kan dan ook betekenen dat juist geen parkeermaatregelen worden uitgevoerd. In het najaar is gestart met het opstellen van een Plan van Aanpak voor de uitwerking van het parkeerbeleid per wijk. In november is de Bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid door de gemeenteraad vastgesteld. Daarin staat hoe met parkeerbeleid een bijdrage geleverd kan worden aan de ambitie om bereikbaar te blijven, maar ook het groene karakter en de leefbaarheid van de gemeente te behouden en te versterken. De mogelijkheden voor verdere digitalisering van parkeerontheffingen zijn verkend. Er zijn voorbereidingen getroffen om in 2022 tot een nieuw uitgiftebeleid en nieuw systeem te komen. Speerpunt

Omschrijving

Parkeermaatregelen ten behoeve van Leidschendam Centrum

Een goede bereikbaarheid en voldoende parkeermogelijkheden zijn belangrijke voorwaarden voor een leefbaar Leidschendam Centrum. Een buurt waar het goed wonen, winkelen en recreëren is. In 2019 is met bewoners en ondernemers gesproken over mogelijke maatregelen en zijn nieuwe onderzoeken uitgevoerd. De vastgestelde maatregelen worden in 2021 en verder uitgevoerd.

Status

Toelichting per speerpunt Parkeermaatregelen ten behoeve van Leidschendam Centrum

34

Over het vergroten van de blauwe zone Damcentrum is na de participatie en het zienswijzen- en inspraaktraject in december door het college een definitief besluit genomen. Uitvoering volgt in 2022, gekoppeld aan het digitaliseringsproces van de parkeerontheffingen. Het parkeerverwijssysteem is in het vierde kwartaal geplaatst. De aanbesteding van de parkeersensoren is afgerond. De voorbereiding tot plaatsing is opgestart. De animopeiling voor de deelauto’s is uitgevoerd. Hieruit blijkt dat onder een beperkte groep bewoners animo is voor gebruik van deelauto’s. Het animo verschilt overigens sterk van wijk tot wijk, waarbij er in wijken met een hoge parkeerdruk over het algemeen meer animo is. Een belangrijke voorwaarde voor deelname is, dat gebruikers graag de garantie hebben op een auto, als zij deze nodig hebben. Inzet van voldoende deelauto’s lijkt dus belangrijk. Overigens heeft nog geen aanbesteding plaatsgevonden, omdat gekeken is of met de huidige marktontwikkelingen een aanbesteding nog steeds noodzakelijk is. Hiertoe heeft een gesprek plaatsgevonden met een aanbieder van deelmobiliteit en is informatie ingewonnen bij een project met deelmobiliteit. Een aanbesteding is wel de meest voor de hand liggende manier om aanbieders voor deelmobiliteit te selecteren gebleken.

Het gereserveerde budget voor de uitvoering van deze maatregel zal daarom meegenomen worden naar volgend jaar. Er zijn inmiddels meer parkeerplaatsen op straat gerealiseerd. Over de extra openbare parkeergarage is een besluit genomen; deze wordt voorbereid in combinatie met bouwplan Rijnlandstraat Noord. Wat heeft het gekost? Parkeren

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

473

107

580

533

47

Baten

39

0

39

48

9

-434

-107

-542

-485

56

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen uitgaven ten behoeve van parkeervoorzieningen (voornamelijk onderhoud van parkeergebouwen). De baten betreffen de legesopbrengsten voor gehandicapten parkeerkaarten en abonnementsgelden voor de parkeergarage Damplein. Taakveld 2.3 Recreatieve havens De recreatievaart over de Vliet en in Vlietland levert een belangrijke bijdrage aan de levendigheid van de gemeente. Tot het taakveld van de recreatieve havens behoren aanleg, beheer en exploitatie van gemeentelijke recreatieve havens. Het gaat onder andere om de aanlegplaatsen bij Park Rozenrust, de Plaspoelhaven in het sluisgebied en de Huygens passantenhaven in Voorburg. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Na afronding van de werkzaamheden van de provincie aan de oevers van de Trekvliet is gestart met de aanleg van een aanlegsteiger bij landgoed Park Hoekenburg, nabij archeologisch monument Forum Hadriani. Met de realisatie hiervan is het aanbod van aanlegplaatsen en bijbehorende voorzieningen in de gemeente op een hoger niveau gebracht. De inzet is nu gericht op beheer en onderhoud van de gemeentelijke ligplaatsvoorzieningen. De uitbreiding van de Plaspoelhaven is gereed, begin 2022 worden de aanlegsteigers aangebracht. De verwachting is dat dan ook meer bekend is over de exploitatie van de haven.

35

Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Recreatieve havens

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

7

105

112

12

100

Baten

2

0

2

7

6

Saldo van lasten en baten

-6

-105

-110

-5

105

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen voornamelijk de energielasten ten behoeve van de walstroomvoorzieningen van de passantenhaven, incidentele lasten voor de aanleg van de passantenhaven Leidschendam Centrum en de kosten van de werkzaamheden aan de aanlegsteiger bij park Landgoed Hoekenburg. De baten betreffen retributies en de huuropbrengsten van de passantenhaven. Taakveld 2.5 Openbaar vervoer De gemeente streeft naar duurzame mobiliteit. Het openbaar vervoer is daarom een belangrijker pijler onder de bereikbaarheid van de gemeente. In het grootste deel van de gemeente wordt het openbaar vervoer verzorgd door de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. In Stompwijk is de Provincie ZuidHolland verantwoordelijk. Verder verzorgt welzijnsorganisatie Woej een busdienst in de delen van Leidschendam die minder goed door het reguliere openbaar vervoer worden bediend; de gemeente verleent hiervoor subsidie. De gemeente bekijkt samen met de vervoerders hoe het aanbod van openbaar vervoer zoveel mogelijk op maat kan worden gemaakt. Samen wordt gewerkt aan het behouden en beter benutten van het bestaande openbaar vervoer. Naast reizigersaantallen houdt de gemeente aandacht voor het sociale belang en de betaalbaarheid van vervoer.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Samen met buurgemeenten, de MRDH, vervoersbedrijven en maatschappelijke organisaties bekijkt de gemeente de mogelijkheden om een goede bereikbaarheid via openbaar vervoer te behouden en versterken. De coronacrisis heeft tot nu toe een sterke invloed gehad op het aantal reizigers. Het rijk heeft de weggevallen inkomsten vanuit kaartverkoop gecompenseerd en blijft dit in ieder geval tot september 2022 doen. Samen met de vervoerders zal dit worden gemonitord en indien nodig zal er worden gezocht naar passende maatregelen. Zowel in het ov-netwerk als financieel. De gemeente neemt actief deel aan het MIRT-Programma Bereikbaarheid Rotterdam-Den Haag. Daarbij wordt onder andere gekeken naar duurzame bereikbaarheid van het Central Innovation District waaronder de Binckhorst in Den Haag en de aangrenzende delen van Voorburg, met ook de NSstations Voorburg en Laan van NOI. Eind 2022 wordt van de MRDH een Voorkeursbesluit verwacht en zal onze gemeente een standpunt moeten innemen ten aanzien van (een bijdrage) aan de voorgestelde oplossing. In 2021 is door de gemeente samen met de vervoerder, de Mall of the Netherlands en andere stakeholders gewerkt aan een business case automatisch vervoer voor een OV-shuttle tussen station Mariahoeve en de Mall of the Netherlands. Dit proces wordt in 2022 vervolgd.

36

Speerpunt

Omschrijving

Status

Beter Openbaar Vervoer in Leidschendam Zuid

Inzet van de gemeente is de bereikbaarheid van Leidschendam Zuid per openbaar vervoer te verbeteren. Een eerste studie laat zien dat een nieuwe tramhalte aan de Overgoo qua vervoerswaarde kan worden aangelegd.

Toelichting per speerpunt Beter Openbaar Vervoer in Leidschendam Zuid Met betrekking tot de halte Overgoo in 2022 nog een aantal zaken in beeld worden gebracht. Verbonden partij(en) Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Doelstelling In deze vrijwillige gemeenschappelijke regeling, werken 23 gemeenten samen aan een duurzame en internationaal concurrerende regio. Een grootstedelijk gebied met een aantrekkelijk landschap en een infrastructureel netwerk dat woonkernen, werklocaties en voorzieningen verbindt. Vanuit twee kerntaken - verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat - werken de gemeenten in de metropoolregio aan vier thema’s: vernieuwen verbindingen, vernieuwen economie, vernieuwen energie en vernieuwen stad en omgeving. Ontwikkelingen Net als in 2020 heeft ook in 2021 de invloed van de Coronacrisis op het openbaar vervoer centraal gestaan. Het rijk heeft opnieuw het overgrote deel van de gemiste reizigersinkomsten van de vervoerbedrijven gecompenseerd. Verder is in 2021 de MIRT Verkenning CID Binckhorst verbreed. In plaats van twee worden nu zes mogelijke tracés onderzocht.

Wat heeft het gekost? Openbaar vervoer

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

51

46

97

79

18

Baten

0

0

0

0

0

-51

-46

-97

-79

18

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten hangen samen met de beleidsadvisering op het gebied van openbaar vervoer en de incidentele lasten voor de OV Shuttle NS Den Haag Mariahoeve.

37

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Verkeer en Vervoer

Lasten Verkeer en Vervoer Parkeren Recreatieve havens Openbaar vervoer Lasten Baten Verkeer en Vervoer Parkeren Recreatieve havens Openbaar vervoer Baten Saldo van lasten en baten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

9.952 473 7 51 10.483

-215 107 105 46 42

9.737 580 112 97 10.525

9.364 533 12 79 9.987

373 47 100 18 538

770 39 2 0 810 -9.673

16 0 0 0 16 -26

786 39 2 0 826 -9.699

1.068 48 7 0 1.123 -8.865

282 9 6 0 297 835

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Verkeer en Vervoer is ten opzichte van de begroting 2021 in totaal € 835.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen. Lasten Taakveld Verkeer en Vervoer (€ 373.000 voordeel) Het voordeel van € 373.000 is ontstaan doordat diverse werken zijn vertraagd. De geplande aanbesteding van deelauto’s (€ 130.000 incidenteel) is nog niet uitgevoerd. De afschrijvingslasten van de brugsignalering en DRIP’s (€ 193.000) kunnen nog niet worden genomen omdat signalering nog niet in gebruik is genomen en ook de monitoring (€ 20.000 incidenteel) kan als gevolg hiervan niet worden uitgevoerd. Tevens is er sprake van een lagere doorbelasting van personeelslasten naar dit taakveld. De realisatie van de wandelroute tussen station Mariahoeve en de Mall is nog niet volledig afgerond; dat vindt plaats begin 2022. Daartegenover is er meer geld besteed aan gladheidsbestrijding vanwege winterse weersomstandigheden, met name begin 2021. Ook zijn meer kosten gemaakt voor straatreiniging als gevolg van de inzet van de Binnenbaan voor het opruimen van afval dat naast ondergrondse containers was geplaatst. Tot slot zijn de lasten van elektriciteit voor de openbare verlichting en onderhoud van VRI's in 2021 hoger uitgevallen.

Voorstel overheveling Voorgesteld wordt om de bovengenoemde incidentele restantbudgetten (totaal € 150.000) over te hevelen naar 2022, zodat de noodzakelijke activiteiten alsnog kunnen worden uitgevoerd. Voor de realisatie van de wandelroute tussen station Mariahoeve en de Mall is € 40.000 beschikbaar gesteld. Voor de afrondende werkzaamheden voor de realisatie van de wandelroute tussen station Mariahoeve en de Mall in 2022 wordt voorgesteld om € 30.000 over te hevelen naar 2022.

38

Taakveld Parkeren (€ 47.000 voordeel) Door de hierboven genoemde vertraging van het participatieproces rondom het vergroten van de blauwe zone rond om Damcentrum, is het budget voor belijning en bebording nog niet volledig uitgegeven. Het gaat om een incidenteel bedrag van € 16.000 waarvan verwacht wordt dat deze in 2022 alsnog wordt besteed. Nog niet alle activiteiten voor de transitie van digitale parkeerontheffingen en participatie voor de uitvoering van het parkeerbeleid hebben plaatsgevonden. Er dient nog € 35.000 te worden besteed in 2022. Voorstel overhevelingen Voorgesteld wordt om de bovengenoemde incidentele restantbudgetten (totaal € 51.000) over te hevelen naar 2022, zodat de noodzakelijke activiteiten alsnog kunnen worden uitgevoerd. Taakveld Recreatieve havens (€ 100.000 voordeel) De afwijking heeft enerzijds betrekking op de nog niet uitgegeven kosten voor de werkzaamheden aan de aanlegsteiger bij park Landgoed Hoekenburg bedragen (€ 50.000). Deze werkzaamheden zijn eind 2021 voorbereid en worden in 2022 uitgevoerd. Anderzijds was er voor de aanleg van de ligplaatsenhaven Leidschendam Centrum € 54.000 voorbereidingskosten begroot (voor onder andere de sloopkosten van de brug, vergunningen, gronden straatwerk, inclusief afboeken boekwaarde brug, inhuur expertise aanbesteding, notariskosten en inclusief directie voering voor de aanleg van de steigers).

De realisatie van een nieuwe brug is complexer dan verwacht waardoor meer voorbereidingstijd nodig is en waardoor de sloop van de huidige brug nog niet plaats gevonden heeft. Daarnaast loopt het traject van het aanbesteden van de exploitatie nog. Voorstel overhevelingen Voorgesteld wordt om € 45.000 voor de werkzaamheden aan de aanlegsteiger bij park Landgoed Hoekenburg en € 54.000 voor de voorbereidingskosten voor de aanleg van de ligplaatshaven Leidschendam centrum over te hevelen naar 2022, zodat de noodzakelijke werkzaamheden alsnog kunnen worden uitgevoerd. Taakveld Openbaar vervoer (€ 18.000 voordeel) - voorstel overheveling In 2021 is € 46.000 beschikbaar gesteld om de mogelijkheden om te komen tot een OV Shuttle verder uit te werken. Aangezien de werkzaamheden hiervoor doorlopen in 2022 wordt voorgesteld om € 15.000 over te hevelen naar 2022. Baten Taakveld Verkeer en Vervoer (€ 282.000 voordeel) Het betreft hier de afronding van liquidatie Stadsgewest Haaglanden conform liquidatieplan, waarbij de laatste tranche van het liquidatiesaldo uit 2015 is uitgekeerd. Deze informatie is in november pas ontvangen, waardoor het niet mogelijk was dit bedrag bij de tweede tussentijdse rapportage in de begroting op te nemen. Het betreft hier een incidenteel bedrag van totaal € 109.000.

Het voordeel bevat tevens eenmalig extra inkomsten van vergoedingen voor degeneratiekosten en herstelwerkzaamheden aan bestrating voor het leggen van kabels en leidingen en leges voor verleende vergunningen en instemmingsbesluiten (€ 148.000). Daarnaast waren er meer opbrengsten bij lichtmast reclames en hebben we een vergoeding ontvangen voor het aanpassen van de haltebenaming HTM bij de Mall of the Netherlands.

39

Investeringen Begroting na Realisatie 2021 Verschil 2021 wijziging in 2021 Uitgaven 12.713.876 6.593.794 6.120.083 Inkomsten 939.911 347.673 -592.238 Saldo uitgaven en inkomsten 11.773.966 6.246.121 5.527.845 Bedragen x € 1 Verkeer en vervoer

Voor een uitgebreide toelichting per investering, wordt verwezen naar jaarrekening onderdeel realisatie investeringsplan.

40

Programma 3. Economie Omschrijving Gemeentelijk economisch beleid richt zich op het creëren van een gunstig vestigingsklimaat voor bedrijven en ondernemers, het bevorderen van arbeidskansen voor een brede doelgroep en het sterk houden van het voorzieningenniveau. Een vitale lokale economie vormt een belangrijke bouwsteen voor een duurzaam vitale gemeente. De Economische Agenda 2017-2020 staat aan de basis van een sterkere lokale economie, betere dienstverlening aan ondernemers en een herkenbaar economisch profiel van Leidschendam-Voorburg. De Economische Agenda richt zich op ruimte voor bedrijvigheid, een levendige leefomgeving en het uitdragen van de kwaliteiten van Leidschendam-Voorburg. De Economische Agenda is in 2020 afgelopen en geëvalueerd. Op basis daarvan wordt besloten op welke manier er vervolg aan gegeven wordt. Aanvullend werkt de gemeente in samenwerking met 22 regiogemeenten in MRDH-verband aan het vernieuwen van de economie en een betere bereikbaarheid in de regio. Het vernieuwen van de regionale economie gaat hand in hand met het verbeteren van de kwaliteit van leven en de transitie naar toonaangevende duurzaamheid. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 3.1 3.2 3.3 3.4

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Wat willen wij bereiken? We zetten in op een duurzaam vitale economie waar voldoende ruimte is voor passende bedrijvigheid. Naast kantoren, ook voldoende plekken voor praktisch geschoolden onder andere op voldoende aanbod bedrijventerreinen in LV en de regio gericht op het versterken van arbeidskansen voor een brede doelgroep. Ook blijven we ons inzetten voor kwalitatieve versterking van de kernwinkelgebieden. Hierbij hebben we oog voor de ontwikkelingen in de retail en horeca en het gewijzigde consumentengedrag, mede in relatie tot de komst van de MotN. Het continueren van de ondernemersfondsen na 2021 in Huygenskwartier en Leidschendam Centrum is belangrijk voor het borgen van kwalitatief sterke winkelgebieden. Belangrijke ontwikkeling is de impact van de coronacrisis op o.a. de kernwinkelgebieden. Een goed voorzieningenniveau en een divers aanbod van kleinschalige evenementen passend bij het profiel van onze gemeente draagt bij aan de levendigheid van de gemeente. Met gerichte toeristischrecreatieve promotie positioneren we de gemeente in de regio en trekken we bezoekers aan. Dit draagt positief bij aan de bestedingen in onze gemeente en de werkgelegenheid; We leveren een bijdrage aan een sterke regio en een goede ruimtelijke ontwikkeling langs de grenzen van onze gemeente.

We zetten in op goede relaties en samenwerking met het bedrijfsleven en winkeliers door inzet van accountmanagement en centrummanagement en actieve participatie in gebiedsontwikkelingen (aan de gemeentegrenzen). Door de impact en de gevolgen van de coronacrisis kan het nodig zijn om in 2021 op onderdelen de focus te verleggen. Daarnaast gaat de college werken aan een ambitieus stimuleringsplan economie, werkgelegenheid, en lokale recreatie. Hierbij is aandacht voor inrichting van de buitenruimte die recht doet aan het veranderende gebruik van onze geringe ruimte door corona (meer thuiswerken, dus minder verkeersbewegingen, recreatie dichter bij huis, ruimte voor ondernemers, meer ruimte voor

41

voetgangers, rolstoelers en fietsers) en voor verduurzaming. De coalitie heeft speciale aandacht voor voorzieningen voor jongeren. Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling De gemeente streeft ernaar een economisch vitale gemeente te zijn en te blijven. Hiertoe voert de gemeente binnen dit taakveld algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid. Zo staat de Economische Agenda aan de basis van een sterkere lokale economie, betere dienstverlening aan ondernemers en een herkenbaar economisch profiel. Het gaat binnen dit taakveld om de uitvoering van de Economische Agenda, voortzetting van het project Huygenskwartier Voorburg, ontwikkeling van het winkelcentrum De Julianabaan en de inzet voor Leidschendam Centrum. Er zijn enkele ontwikkelingen die naar verwachting grote invloed hebben op de lokale economie: het belang van voorzieningen en goede kwaliteit van de leefomgeving wordt steeds groter in een sterk verstedelijkte gemeente:  Functies komen steeds meer samen in het centrum van een dorp of stad; dit worden de ontmoetingsplekken.  Klantbehoeften variëren met de levensfasen en de veranderende demografie (meer 65plussers, meer alleenstaanden, meer diversiteit). Dit biedt kansen voor nieuwe producten en dienstverlening.

 Een verregaande flexibilisering van de arbeidsmarkt en groei van het aantal ZZP’ers (van de circa 6.000 bedrijven in de gemeente zijn er bijna 4.000 ZZP’er) vraagt een herijkte kijk op integrale stedelijke ontwerpkeuzes voor onder meer voorzieningen, mobiliteit en werklocaties.  Toenemende verstedelijking zorgt voor toenemende druk op schaarse ruimte. De grote vraag naar extra woningen kan ook gevolgen hebben voor de inzet van ruimte voor de economische functies en inrichting van het landschap.  Aangescherpte milieuwetgeving en marktontwikkelingen in de agrarische sector zijn van invloed op de duurzame vitaliteit van een deel van de agrarische activiteit in Stompwijk.  De sterke groei van het aandeel internetaankopen binnen de totale detailhandelsmarkt zorgt voor dynamiek in de markt voor winkelcentra. Grote steden met levendige centra met veel vertier en voorzieningen trekken steeds meer publiek en dat kan een uitdaging zijn voor kleine en middelgrote centra aan de randen van grote steden. Er liggen echter ook kansen. Dit dwingt tot keuzes op lokaal niveau.

 De gevolgen van de Covid19 pandemie laten zich nog niet in detail voorspellen maar landelijke analyses en prognoses lijken te duiden op een forse economische weerslag met gevolgen (faillissementen) voor vele ZZP’ers en mkb-bedrijven waaronder horeca en detailhandel en daarmee impact op vitaliteit van steden en dorpen. Deze ontwikkelingen vormen de basis voor de speerpunten en activiteiten onder het hele programma Economie en hebben verbanden met onder andere het sociaal domein, veiligheid en bouwen en wonen. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Ook 2021 stond voor een groot deel in het teken van de coronacrisis. Deze crisis heeft ook impact gehad op de acties binnen het taakveld economie. Een deel van de activiteiten stond in het teken van het beperken van gevolgen van de coronacrisis. De ondernemersfondsen en winkeliersverenigingen zijn (financieel) ondersteund en gefaciliteerd bij het voldoen aan de landelijke richtlijnen zoals de 1,5 meter norm en het voorkomen van ongewenste drukte in de winkelcentra. Daarnaast is ondersteund bij het herpositioneren van de centra tijdens en na corona. Bovendien zijn, net als in 2020, de tarieven van de reclamebelasting aangepast om de ondernemers financieel te ontlasten en zijn ruimere terrassen en winterterrassen mogelijk gemaakt.

In 2021 diende een evaluatie alsmede een nieuwe draagvlakmeting plaats te vinden om zo een eventuele verlenging van de ondernemersfondsen in Leidschendam Centrum en Huygenskwartier mogelijk te maken. Gelet op de uitzonderlijke situatie door de coronapandemie en de enorme impact die dit heeft op ondernemers in de betreffende

42

winkelgebieden, is in overleg met de besturen van de ondernemersfondsen besloten om de evaluatie en de draagvlakmeting een jaar uit te stellen. In 2021 is de bouwsteen economie & bedrijvigheid opgesteld. De bouwsteen vormt input voor de omgevingsvisie. In deze bouwsteen wordt de economische ambitie tot 2030 geformuleerd. Concreet komt deze ambitie neer op het inzetten op 2.000 extra banen in de gemeente en via integrale gebiedsontwikkeling gemeente breed ten minste 5% van het toe te voegen bouwprogramma te reserveren voor niet-wonen functies. We hebben gerichte acties uitgevoerd om het vestigingsklimaat voor ondernemers in onze gemeente te versterken en werkgelegenheidsgroei te stimuleren. Dit hebben we gedaan door in te zetten op voldoende ruimte voor bedrijvigheid in diverse herontwikkelingsprojecten, ondernemers te faciliteren via accountmanagement en centrummanagement, de samenwerking tussen onderwijs & bedrijfsleven via het platform Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt verder te versterken door gerichte acties op te zetten en uit te voeren en de promotiecampagne LV Verrast op te starten om de bijzondere plekken in de gemeente onder de aandacht te brengen en hiermee de lokale ondernemers en de culturele sector te ondersteunen. In 2021 is er een feitelijke start gemaakt met de Retail Innovatie & Experience campus.

Binnen deze publiek-private samenwerking, werken ondernemers, onderwijs en overheid samen aan vernieuwende en aantrekkelijke winkelgebieden met goed opgeleid personeel. In retail living labs werken, ontdekken, leren en experimenteren ondernemers en studenten gezamenlijk aan vraagstukken en uitdagingen van retailers in de gemeente Leidschendam-Voorburg. Vooruitlopend op de eventuele gevolgen van de landelijke trends is er in opdracht van de gemeente in het Huygenskwartier een planvormende studie uitgevoerd naar het mogelijk compacter maken wanneer de noodzaak zich aandient. Vooralsnog geeft de actuele situatie geen aanleiding om uitvoering te geven aan deze studie. Ook voor de nabije toekomst wordt verwacht dat de beoogde relocatie van de supermarkt (plan Waaijer) met de bijbehorende realisatie van het woningbouwprogramma het Huygenskwartier voldoende impuls zullen geven als volwaardig kernwinkelgebied binnen het voorzieningenaanbod in onze gemeente. De gemeente is actief in regionale samenwerkingsverbanden, zoals de MRDH en Businesspark Haaglanden. We hebben een woon-werkakkoord light afgesloten met provincie en gemeente Den Haag, Rijswijk en Delft.

Door het sluiten van dit akkoord heeft Leidschendam-Voorburg zowel toestemming gekregen voor de geambieerde transformatie van Klein-Plaspoelpolder en Vliethaven, en hebben we samen met de andere publieke partners belangrijke stappen gezet naar het gericht versterken van de regionale economie in de Haagse regio. Besloten is namelijk om op basis van een eigen economisch profiel (voor de Haagse regio) te bepalen waar nog ruimte wordt geboden aan verschillende vormen van bedrijvigheid. De ruimte is erg schaars en betrokken partijen willen de ruimte die er nog is heel gericht gaan inzetten voor bedrijven die specifieke toegevoegde waarde voor de regio vertegenwoordigen. Begin 2022 zullen vervolgstappen worden vastgelegd in een aanvullend akkoord en een uitwerkingsagenda. Samen met de Provincie Zuid-Holland bezoeken we bedrijven gevestigd op de bedrijventerreinen van Leidschendam-Voorburg, met als doel de samenwerking tussen de bedrijven te verbeteren en zo het ontstaan van gezamenlijke projecten te bevorderen, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid of duurzaamheid. We zetten in op de realisatie van werkruimte bij herontwikkelingsprojecten in de gemeente. Zo behartigen we de belangen van (toekomstige) ondernemers door in te zetten op voldoende werkruimte in de gebiedsontwikkeling Overgoo.

In dit gebied wordt een transformatie op gang gebracht van kantorenlocatie naar een gebied met een goed evenwicht tussen diverse soorten van bedrijvigheid en

43

woningen. Verder sturen we actief op de realisatie van betaalbare bedrijfsruimte voor kleinschalige bedrijvigheid. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Verbonden partij(en) Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Doelstelling In deze vrijwillige gemeenschappelijke regeling, werken 23 gemeenten samen aan een duurzame en internationaal concurrerende regio. Een grootstedelijk gebied met een aantrekkelijk landschap en een infrastructureel netwerk dat woonkernen, werklocaties en voorzieningen verbindt. Vanuit twee kerntaken - verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat - werken de gemeenten in de metropoolregio aan vier thema’s: vernieuwen verbindingen, vernieuwen economie, vernieuwen energie en vernieuwen stad en omgeving. Ontwikkelingen Voor het onderdeel Economisch Vestigingsklimaat heeft het omgaan met-, maar ook benutten van, de Covidpandemie een voorname rol gespeeld in 2021. De marktimplicaties van de pandemie hebben namelijk mede geleid tot een versnelling op het gebied van digitalisering binnen verschillende sectoren. De verschillende campusontwikkeling- en innovatieprogramma's die zijn opgezet vanuit de MRDH hebben bijgedragen aan de samenwerking binnen en tussen sectoren, kennisinstellingen en overheden. Hiermee is niet alleen een wezenlijke impuls gegeven aan de weerbaarheid van de regionale economie maar ook aan het betrekken van regionaal (ondernemers)talent bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken.

Wat heeft het gekost? Economische ontwikkeling

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

565

656

1.222

1.071

151

Baten

0

311

311

247

-64

-565

-345

-910

-824

86

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de uitvoering van de Economische Agenda, ambtelijke inzet op economische ontwikkeling, bijdrage aan de MRDH in het kader van het economisch vestigingsklimaat en de aanpak Huygenskwartier. De baten betreft voornamelijk de incidentele projectbijdrage van het project PPS Retail.

44

Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur De gemeente streeft ernaar een economisch vitale gemeente te zijn en te blijven, met voldoende ruimte voor bedrijvigheid. Hiertoe voert de gemeente binnen dit taakveld activiteiten uit, gericht op de fysieke bedrijventerreinen, kantoren, bedrijfslocaties en winkelgebieden. In Leidschendam-Voorburg gaat het onder andere om de ontwikkeling van winkelcentrum Leidsenhage naar Mall of the Netherlands en activiteiten ten behoeve van de fysieke aspecten van de bedrijventerreinen in de gemeente. Wat hebben wij daarvoor gedaan? In 2021 is het project Huygenskwartier voortgezet. Het doel van dit project is het creëren van een onderscheidend, levendig en levensvatbaar gebied, dat door zoveel mogelijk partijen wordt ondersteund. Door de coronacrisis lag de focus in 2021 vooral op verbinding leggen. Het ondernemersfonds heeft met steun van de gemeente een positioneringsplan opgesteld voor het winkelgebied. The Mall of the Netherlands is in het voorjaar 2021 geopend. Er is een draagvlakonderzoek uitgevoerd naar de behoefte van een nieuw bedrijfsverzamelgebouw voor kleine ondernemers. Uit dit onderzoek blijkt dat er voldoende draagvlak bestaat om een nieuw en permanent bedrijfsverzamelgebouw te realiseren in Leidschendam-Voorburg. In het project De Julianabaan is de scope van het project verbreed.

Er wordt toegewerkt naar een gebiedsvisie, waarin een onderzoek naar een nieuwe bibliotheek- c.q. cultuurgebouw, een onderzoek naar een overdekte parkeergarage en verschillende initiatieven vanuit de markt een plaats krijgen. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Fysiek bedrijfsinfrastructuur

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

63

1.575

1.638

1.919

-280

Baten

0

1.500

1.500

1.793

293

-63

-75

-138

-126

12

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen het bouw- en woonrijp maken ten behoeve van de realisatie van de Mall of the Netherlands, de beleidsinzet en transactiekosten bij de (ver)koop van onroerend goed. De baten hebben betrekking op de vergoeding van de kosten voor het bouw- en woonrijp maken ten behoeve van de realisatie van de Mall of the Netherlands. Taakveld 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen De gemeente streeft ernaar economisch vitaal te zijn en te blijven. Hiertoe levert de gemeente voor dit taakveld op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening. Dit betreft vooral accountmanagement bedrijven en het centrummanagement. Daarnaast vallen ook de markten en standplaatsen onder het taakveld. Wat hebben wij daarvoor gedaan?

45

Ook 2021 heeft voor de accountmanager bedrijven en centrummanager in het teken gestaan van de effecten van de coronacrisis op ondernemers. Er is veel inzet gepleegd op de contacten met ondernemers; het beantwoorden van ondernemersvragen, meedenken in mogelijkheden ondanks opgelegde coronabeperkingen, het doorgeleiden van ondernemers naar mogelijkheden voor financiële ondersteuning en het initiëren dan wel ondersteunen van lokale initiatieven. Door de coronacrisis hebben incidenteel bedrijfsbezoeken kunnen plaatsvinden. In 2021 is een CRM-systeem aangeschaft ten behoeve van relatiebeheer met onze ondernemers. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

63

0

63

67

-4

Baten

80

0

80

44

-36

Saldo van lasten en baten

17

0

17

-23

-40

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de inzet van een accountmanager bedrijven en de kosten van het beheer en onderhoud markten. De baten betreffen de markt- en standplaatsgelden. Taakveld 3.4 Economische promotie Ook economische promotie levert een bijdrage aan de economische vitaliteit en het economisch profiel van de gemeente. Binnen dit taakveld vallen de activiteiten op het gebied van recreatie & toerisme (inclusief het heffen van toeristenbelasting), evenementen en het ondernemersfonds. Al deze activiteiten dragen bij aan de versterking van de lokale economie. Wat hebben wij daarvoor gedaan? In Leidschendam Centrum en Huygenskwartier zijn ondernemersfondsen actief. De coronacrisis heeft ook impact op de fondsen en de ondernemers, die via de reclamebelasting bijdragen aan het ondernemersfonds. Om ondernemers in deze gebieden te ontlasten zijn, net als in 2020, de tarieven van de reclamebelasting gehalveerd. De hierdoor ontstane tekorten in de ondernemingsfondsen zijn door de gemeente als extra subsidie uitgekeerd. Om geen ongelijkheid te creëren met de andere twee winkelgebieden, is een subsidie beschikbaar gesteld voor hun promotie- en activiteitenbudget. Op deze manier zijn de winkelgebieden in de gelegenheid gesteld om juist in de coronacrisis hun gebied en ondernemers te promoten. In 2021 heeft verdere uitrol van de promotiecampagne plaatsgevonden.

Vanwege corona is dit een geleidelijke uitrol. Zo is de website LVverrast gelanceerd, draait er een promotiefilmpje in de bioscoopzalen van de Mall of the Netherlands, is er een busreclame op de streekbussen en profileert Leidschendam-Voorburg zich op de website van Den Haag Marketing (nu the Hague & partners) met het recreatief-toeristisch aanbod in onze gemeente.

46

Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Economische promotie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

373

502

875

691

184

Baten

190

0

190

124

-66

Saldo van lasten en baten

-184

-502

-686

-568

118

Bedragen x € 1.000

De lasten bestaan uit de subsidiëring van het ondernemersfonds en de beleidsadvisering en uitvoering van het uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme en evenementenbeleid. De baten betreffen de toeristenbelasting en de reclamebelasting. De baten van de reclamebelasting worden ingezet voor de subsidiëring van het ondernemersfonds. Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Economie

Lasten Economische ontwikkeling Fysiek bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Lasten Baten Economische ontwikkeling Fysiek bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Baten Saldo van lasten en baten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

565 63 63 373 1.065

656 1.575 0 502 2.733

1.222 1.638 63 875 3.798

1.071 1.919 67 691 3.748

151 -280 -4 184 51

0 0 80 190 270 -795

311 1.500 0 0 1.811 -922

311 1.500 80 190 2.081 -1.717

247 1.793 44 124 2.207 -1.541

-64 293 -36 -66 126 176

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Economie is ten opzichte van de begroting 2020 in totaal € 176.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen.

47

Lasten Taakveld Economische ontwikkeling (€ 151.000 voordeel) Voor het project PPS Retail is € 76.000 nog niet besteed. Als gevolg van corona is het niet mogelijk geweest om alle geplande activiteiten te kunnen uitvoeren in de winkelgebieden. Tegenover de kosten staat ook een projectbijdrage van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Daarnaast is er minder uitgegeven aan de uitvoering van het versterken van de lokale economie (€ 59.000). Door corona is het afgelopen twee jaar niet mogelijk geweest om consumentenonderzoeken in de winkelgebieden uit te voeren. Deze consumentenonderzoeken zijn van belang om het functioneren van onze winkelgebieden te monitoren. De verwachting is dat, nu de coronapandemie zijn einde nadert, in 2022 dergelijke onderzoeken weer kunnen opstarten. Voorstel overheveling Voor bovengenoemde activiteiten stellen we voor om deze restanten over te hevelen en deze alsnog in 2022 af te ronden. Voor de activiteit Economische agenda betreft dit € 39.000. Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur (€ 280.000 nadeel) Het nadeel heeft voornamelijk betrekking op hogere kosten voor bouw- en woonrijp maken voor de Mall of the Netherlands (€ 261.000). Hier staat ook een gelijke hogere vergoeding van UnibailRodamco-Westfield tegenover. Taakveld Economische promotie (€ 184.000 voordeel) Op de activiteit ondernemersfonds is er minder uitgegeven (€ 98.000).

Het verlagen van de reclamebelasting was één van de coronamaatregelen die genomen is in 2021. De onderschrijding op dit taakveld betreft een dekkingspost voor de misgelopen inkomsten op de reclamebelasting. Op de activiteit beleidsadvisering evenementen is er minder uitgegeven (€ 53.000). Door de coronacrisis is een aantal evenementen niet of beperkt doorgegaan. Ten aanzien van het creëren van de evenementenlocatie Stationsplein (Huygenskwartier) is het fysiek aanleggen van de nutsvoorzieningen doorgeschoven naar 2022. De voorbereidingen hiervan hebben in 2021 plaatsgevonden. Op de activiteit toerisme is er minder uitgegeven (€ 26.000) De uitvoering van de activiteiten promotieplan toerisme heeft vertraging opgelopen door de coronacrises, aanvraag cofinanciering en onderhandelingen met diverse partijen. Hierdoor zijn bepaalde activiteiten niet in 2021 uitgevoerd, maar doorgeschoven naar 2022. Voorstel overheveling Voor het afronden van de bovengenoemde activiteiten stellen we voor om de restanten over te hevelen en deze alsnog in 2022 af te ronden. Voor de activiteit beleidsadvisering en evenementen betreft dit een bedrag van € 50.000 en voor de activiteit toerisme betreft dit een bedrag van € 25.000. Baten Taakveld Economische ontwikkeling (€ 64.000 nadeel) Voor het project PPS Retail is € 76.000 minder uitgegeven.

Tegenover de lagere kosten wordt dan ook een lagere bijdrage als dekking opgenomen. In 2022 wordt het project afgerond en wordt het restant van de projectbijdrage aangesproken.

48

Er is een subsidie van € 11.000 ontvangen voor het uitvoeren van het onderzoek 'Compacter en Vitaal Huygenskwartier Voorburg'. Dit onderzoek is afgerond in het 4e kwartaal van 2021 en uitgevoerd door Bureau Stedelijke Planning. Deze inkomsten zijn niet geraamd in 2021. Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur (€ 293.000 voordeel) Voor de hogere kosten van de uitgevoerde werkzaamheden voor de Mall of the Netherlands is eenzelfde vergoeding van Unibail-Rodamco-Westfield ontvangen (€ 261.000). Daarnaast zijn er diverse onroerend goed transacties geweest die niet waren begroot. Het gaat hier om de verkoop van een ligplaats aan de Laurentiusweer en tweemaal het vestigen van een recht van opstal.

Investeringen Begroting na Realisatie 2021 Verschil 2021 wijziging in 2021 Uitgaven 0 0 0 Inkomsten 0 0 0 Saldo uitgaven en inkomsten 0 0 0 Bedragen x € 1 Economie

Voor een uitgebreide toelichting per investering, wordt verwezen naar jaarrekening onderdeel realisatie investeringsplan.

49

Programma 4. Onderwijs Omschrijving De Onderwijsvisie van Leidschendam-Voorburg vormt de basis voor de invulling van de gemeentelijke activiteiten binnen het programma Onderwijs. Gemeente en onderwijspartners werken – samen met andere betrokken partijen - nauw samen. De partijen gezamenlijk hebben voor de periode 2019-2022 nieuwe afspraken gemaakt in de Lokale Educatieve Agenda. Speerpunten hierbij zijn onder andere gelijke kansen voor kinderen, een betere aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp, brede ontwikkeling van kinderen (inclusief integrale kindcentra) en het voorkomen van uitval van leerlingen. Wettelijke taken De gemeente is vanuit de Leerplichtwet verantwoordelijk voor het voorkomen dat leerlingen thuis zitten, verzuimen of voortijdig schoolverlaten. Aansluitend is de Wet Regionale Meld- en Coördinatiefunctie in het leven geroepen. Deze wet verplicht de gemeenten jongeren zonder startkwalificatie te volgen tot ze 23 jaar zijn. Ook moeten de gemeenten stimuleren dat deze jongeren alsnog hun startkwalificatie halen. Andere wettelijke taken van gemeenten zijn om ervoor te zorgen dat kinderen zo min mogelijk achterstanden hebben wanneer zij instromen in het primair onderwijs en om zorg te dragen voor voldoende en passende onderwijshuisvesting.

Ten slotte hebben gemeenten vanuit hun wettelijke taken op het gebied van jeugd en contacten met alle betrokken partners in dit veld, een belangrijke taak in het voeren van regie op de samenwerking tussen zorg- en onderwijspartners. Doel hiervan is passend onderwijs, ook voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 4.1 4.2 4.3

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Wat willen wij bereiken? Inwoners bereiken het voor hen best passende opleidingsniveau Een goede opleiding biedt kansen op de arbeidsmarkt en op meedoen in de maatschappij. Dit draagt bij aan de (financiële) zelfredzaamheid van inwoners. Meer jongeren zijn goed voorbereid op de arbeidsmarkt Als jongeren door hun opleiding goed voorbereid zijn op de arbeidsmarkt, vergroot dat hun kansen op betaald werk. Een goede voorbereiding op de arbeidsmarkt bestaat uit meer dan alleen het behalen van een startkwalificatie (een diploma van de havo, het vwo, of het mbo niveau 2 of hoger). Door jongeren bekend te maken met de mogelijkheden op de arbeidsmarkt én hen te ondersteunen in de stap van onderwijs naar arbeidsmarkt, kan worden voorkomen dat jongeren na afronding van school werkloos thuis komen te zitten. Ook kunnen jongeren kansen worden geboden op de arbeidsmarkt door werkplekken te genereren en mogelijkheden te creëren om werkervaring op te doen. Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs Tot dit taakveld behoren resterende rente en afschrijving van investeringen gedaan vóór 2007 ten behoeve van het inrichten van lokalen en lesmaterialen voor openbare basisscholen. Voor 2007 vielen deze investeringen nog onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid en om deze reden drukken ze

50

nog steeds op de begroting. De verantwoordelijkheid is sinds 2007 overgedragen aan Stichting Panta Rhei. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Niet van toepassing. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Openbaar basisonderwijs

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

0

45

45

0

45

Baten

0

0

0

0

0

Saldo van lasten en baten

0

-45

-45

0

45

Bedragen x € 1.000

Er zijn binnen dit taakveld vanaf 2019 geen structurele lasten en baten. In 2021 is incidenteel budget ten behoeve van corona opgenomen, waarvan eventuele steunmaatregelen voor het taakveld bekostigd kunnen worden. Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs: nieuwbouw, aanpassing en uitbreiding van bestaande schoolgebouwen; opstellen programma onderwijshuisvesting; vandalismebestrijding. De aanpassing en het (buiten)onderhoud van schoolgebouwen behoren niet tot dit taakveld (dit is een verantwoordelijkheid van de schoolbesturen). Samen met de schoolbesturen stelt de gemeente hiervoor integrale huisvestingsplannen (IHP's) op waarin renovatie- en nieuwbouwplannen van schoolgebouwen voor vier jaar zijn vastgelegd. Hierbij is aandacht in de plannen voor een deugdelijke spreiding van het onderwijsaanbod. Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente geeft samen met de schoolbesturen uitvoering aan de integrale huisvestingsplannen voor het primair en voortgezet onderwijs. Bij nieuwbouw hanteert de gemeente, in het kader van duurzaamheid en leefbaarheid de norm voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG-normen). Ook wordt zoveel mogelijk invulling gegeven aan groen/blauwe schoolpleinen (groen staat voor leefomgeving en blauw is adaptatie van regenwater).