2573-22 Bijlage 19 toelichting, Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2019-2020.pdf
Tekst van het document
Luchtkwaliteit Bevorderen van schone lucht door schadelijke emissies en blootstelling te verminderen • Uitvoeren actieplan Luchtkwaliteit
Duurzame mobiliteit en verkeer Emissieloze mobiliteit bevorderen door te ‘verminderen, (te) verschonen en (te) veranderen’. Hiervoor wordt uitstoot van mobiliteit verminderd, netwerk van OV en fiets bevorderd en ketenmobiliteit versterkt.
• • • • • • • •
MRDH strategie CO2 neutraal in 2050 vertalen naar lokaal niveau Haalbaarheidsstudies uitvoeren Uitbreiden laadnetwerk Parkeernota en parkeervisie opstellen Verbeteren fietsnetwerk (o.a. route Velostrada) Fietspromotie uitvoeren Voorstel voor inzet deelfietsen en deelauto’s Uitrol deelauto’s in Leidschendam Centrum
Klimaatadaptatie en vergroening Hittestress, (grond)wateroverlast en verdroging zo veel mogelijk voorkomen en de waterkwaliteit en biodiversiteit verbeteren door het bevorderen van klimaatadaptieve wijken en het versterken biodiversiteit en groen.
• Stimuleren van groene daken • Bevorderen sponswerking (Operatie Steenbreek, bui van de eeuw maatregelen en groene schoolpleinen) • Voeren risicodialoog klimaatstresstest • Handleiding Natuur in de stad opstellen • Ecologisch baggerplan opstellen • Aanleg bomen en planten, inclusief actie Tiny Forest
Samenleving faciliteren Samen met inwoners, bedrijven en organisaties werkt de gemeente aan de verduurzamingsopgave van de gemeente • Aanhaken bij landelijke duurzaamheidscampagnes • Inzetten van adviseurs om samenleving te informeren (duurzaamheidsmakelaars) • Ondersteunen van lokale initiatieven • Voortzetten van de samenwerking met de WoonWijzerWinkel • Onderzoek inrichting digitaal en fysieke informatieverstrekking/ energieloket
Gemeente Leidschendam-Voorburg
Grondstoffen en afval We streven naar een circulaire economie en in de keten hergebruik en recycling te stimuleren. Hiervoor wordt afvalscheiding van huishoudens en gemeentelijke organisatie verbeterd en koopt de gemeente duurzaam in vanuit circulaire gedachten. • Maatwerkafspraken per type wijk • Campagne afvalscheiding door huishoudens • Heroverweging afvalbeleid • Onderzoek naar de mogelijkheden van nascheiding • Plan voor gemeentelijke afvalscheiding • Pilot GFT hoogbouw via riolering • Uitvoeren Actieplan MVI (pilot projecten uit voeren, monitoren en impactanalyse) • Start pilot t.b.v. sluiting afvalwaterkringloop
Duurzaamheid in al ons beleid de gemeente geeft het goede voorbeeld Door duurzaamheid in al het beleid en projecten te verankeren • • • • • •
Aanbesteding groene energie gemeentelijke organisatie Wagenpark gefaseerd emissie loos Uitrol energiezuinige openbare verlichting Routekaart gemeentelijke vastgoed energieneutraal 2040 opstellen Opstellen handreiking duurzaam bouwen Bevorderen van klimaatbestendigheid door aanpassen van handboek openbare ruimte • Voorstel voor duurzaamheid verankeren in besluitvormingsstukken
1
–– 32 ––
Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2019 – 2022
Bijlage 3 Activiteitenoverzicht inclusief prioritering en planning (2019/2020/2021/2022) 2 2.1 prio 2.2 prio
Activiteiten Resultaat Energie: besparen, gebruik van fossiele grondstoffen voor energie terugdringen en hernieuwbare duurzame energie bevorderen Visie en strategie ontwikkeling Strategie met routekaart CO2 neutraal 2050 Formuleren inbreng in de Regionale Energie Strategie (RES) vastgestelde strategie Opstellen Lokale energie Strategie (LES) vastgestelde strategie Gebouwde omgeving Stimuleren besparende maatregelen 20% energie reductie in 2020 tov 2007 werkende stimuleringsregeling Instellen van stimuleringsregeling waarbij inwoners ook tegen lage rente kunnen lenen (fonds) Jaarlijkse prestatieafspraken met woningbouwcorporaties Samen met ODH bedrijven informeren over de energie-informatieplicht handhaving Faciliteren van verenigingen in hun verduurzamingsopgaven
2.3 2.4 prio
Opslag en uitwisseling Pilot wijkoplossingen in combinatie met mobiliteit: wijkbatterij en deelauto Duurzame opwek van elektriciteit vergroten Faciliteren van coöperatie "Zon op LV" bij de realisatie van eerste project Inventariseren van de mogelijkheden voor opwek van zonne-energie op het zuiden
Grondslag
2019
Klimaatakkoord Klimaatakkoord
toekomstbeeld
Jaarlijkse prestatie afspraken Bedrijven in gemeente zijn geïnformeerd Inzicht in mogelijke maatregelen bij de gebouwen van (deelnemende) scoutingverenigingen
woonvisie/dza Wet en regelgeving DZA
Pilot gestart 20% meer hernieuwbare energie in 2020 tov 2007 Eerste cooperatieve zonne- energie dak gerealiseerd Overzicht van geschikte gevels en daken groter dan 100 m2 in de gemeente
Project KPP
2020
2021
2022
onderzoek
uitvoering >
2 acties
2 acties
2 acties
2 acties
2019
2020
2021
2022
1000 m2
15.000 m2 1000 m2
1000 m2
1000 m2
2a3 knelpunten
2a3 knelpunten
2a3 knelpunten
2a3 knelpunten
DZA/coalitieakkoord
gerichte kopgevels en op daken groter dan 100 m2 Informeren en activeren van dak- en geveleigenaren over de mogelijkheden voor zonne- Informatie verstrekt (digitaal/ fysiek) energie 2.5 prio
3 3.1
Duurzame warmte 20% meer hernieuwbare energie in 2020 tov 2007 Overzicht van mogelijke warmtebronnen per wijk Verkenning alternatieve warmtebronnen Uitrol aquathermie in een wijk Verkenning toepassing aquathermie voor o.a. nieuwbouw KPP Plan wijkaanpak Essesteijn (vervolg) Evaluatie van pilot wijklab Essesteijn opstellen Afspraken over wel of geen aardgas bij nieuwbouw Uitkomst gesprekken met ontwikkelaars nieuwbouw met aanvraag voor 1 juli 2018 Plan voor wijkaanpakken Plan opstellen voor wijkaanpakken Warmtetransitieplannen voor wijken opstellen eerste warmtetransitieplannen opgesteld Duurzaam verkeer en mobiliteit Duurzaam mobiliteit: Verbeteren van leefbaarheid met behoud van goede bereikbaarhied door emissielose mobiliteit te bevorderen: verminderen, verschonen en veranderen. uitstoot mobiliteit verminderen en netwerk van OV- en fiets bevorderen Uitstoot mobiliteit verminderd Diverse haalbaarheidsstudies afgerond MRDH Participeren in diverse regionale haalbaarheidsstudies (o.a. nieuwe brandstoffen, stedelijke distributiesystemen, P+R deelhub)
3.2 prio
prio
4 4.1 prio
prio 4.2 prio
5 5.1
prio 5.2
5.3 prio
Participeren in concessie op basis van MRDH-strategie in de aanschaf van elektrische bussen Onderzoek naar halte Overgoo en verbeteren bereikbaarheid Leidschendam-Zuid Participeren in convenant doelgroepenvervoer Metropolitane fietsroute naar o.a. Pijnacker onderzoeken en aanleggen Routeonderzoek en uitvoering verlengde velostrada leefbaarheid wijken verbeteren en ketenmobiliteit versterken Doorvertalen van regionale mobiliteitstrategie MRDH naar lokale situatie Uitbreiden laadnetwerk auto's op basis van vraag via lopende consessie
Concessie elektrische bussen loopt
VVP en klimaatakkoord
Onderzoek afgerond
Fietsnetwerk is verbeterd Uitstoot mobiliteit verminderd Strategie mobiliteit CO2 neutraal in 2050 opgesteld Toename aantal laadpunten in de gemeente Haalbaarheidsonderzoek gereed
MRDH
Coalitieakkoord Haalbaarheidsonderzoek naar laadstraat en laadpunten in lantaarnpalen met businesscase Parkeernota en parkeervisie opstellen Parkeernota en visie gereed VVP Fietspromotie uitvoeren i.s.m. Haaglanden, 2 acties per jaar 8 acties uitgevoerd DZA/ VVP Opstellen voorstel voor de inzet van deelfietsen en deelauto's Voorstel gereed VVP Uitrol deelauto's in Leidschendam Centrum deelauto's zijn beschikbaar voor inwoners Activiteiten Resultaat Grondslag Klimaatadaptatie & vergroening : hittestress, wateroverlast en verdroging voorkomen door water opvangen, vasthouden en afvoeren en groen te bevorderen Bevorderen klimaatadaptieve wijken coalitieakkoord Stimuleren van groene daken 15.000 m2 extra in 2020 tov 2014 Operatie Steenbreek: stimuleren ontharden van openbare ruimte en tuinen particulieren 4.000 m2 onthard DZA 1.000 m2 per jaar Klimaatadaptieve schoolpleinen bij nieuwbouw bevorderen Alle nieuwe schoolpleinen zijn klimaatadaptief coalitieakkoord Pilotproces ontwikkeling Bluelabel (bewustzijn wateroverlast/ waterschade) bij woningen Waterschaderisico woningen in beeld brengen WRP Bui van de eeuwmaatregelen Oude Haven en inrit spinozalaan (2019) en Cremerstraat/ Emantslaan (2020/2021)
Jaarlijks 2-3 feitelijke knelpunten aanpakken
WRP
Evaluatie afkoppelcoach rioolvervangingsproces van Deventerlaan Opstellen van hemelwaterverordening tbv faciliteren afkoppelen hemelwater Opstellen grondwaterbeheerplan Optimaliseren simuleringsmodel 3Di modellering riool- en wateroverlast (samenwerking NAD met o.a. Rijswijk, Den Haag)
Evaluatie en duidelijkheid over eventueel vervolg Voorstel voor hemelwaterverordening gereed Grondwaterbeheerplan gereed Werkend simuleringsmodel
WRP WRP WRP WRP
Risicodialoog klimaatstresstest (6 jaarlijks) Dialoog gevoerd DPRA Klimaatadaptieve inrichting met rioolvervangingsproject van Prinsenhof laag Wijk klimaatadaptief ingericht WRP Versterken biodiversiteit en groen Handleiding Natuur in de stad opstellen Handleiding Natuur in de stad gereed DZA Ecologisch baggerplan opstellen Baggerplan opsteld WRP Aanleg bomen en planten, inclusief actie Tiny Forest extra bomen geplant coalitieakkoord in relatie tot bomenplan Grondstoffen & afval: streven naar een circulaire economie in 2050 door afval te beperken, duurzame grondstoffen te gebruiken en in de keten hergebruik te recycling te stimuleren.
Afvalscheiding huishoudens 100 kg restafval per inwoner in 2020& 75% huishoudelijk afval scheiden in 2020 Invoeren maatwerk gescheiden afval per type wijk Maatwerkafspraken per wijk gemaakt coalitieakkoord Campagne uitgevoerd Bewustwordingscampagne afvalscheiding huishoudens (ondersteunen) Heroverweging van het nieuwe inzamelen, Bijgesteld plan en doelen gereed coalitieakkoord Onderzoek naar de mogelijkheden van nascheiding Onderzoek afgerond coalitieakkoord Pilot GFT hoogbouw via riolering (onderzoek Stowa/ RIONED) Eenvoudiger inzameling GFT hoogbouw WRP Verbeteren afvalscheiding gemeentelijke organisatie Besluitvorming over plan en uitrol van gescheiden afvalinzamelen gemeentelijke Gescheiden afvalinzamelen ingevoerd DZA organisatie (kantoorlocaties RP1 en KW2) Duurzaam inkopen vanuit circulaire benadering Uitvoeren en evalueren van pilotproject warme dranken automaten i.s.m. gemeente Rijswijk en Pijnacker-Nootdorp
Pilot project gereed en lessen gedeeld
DZA/rijkscirculair programma
Monitoren van de aanbestedingen met behulp van de monitoringstool rijksoverheid website mvizet.nl. MVI impactanalyse uitvoeren op alle inkooppakketten Studie en pilot t.b.v. sluiting waterkringloop NAD (doorlopend tot 2030) Luchtkwaliteit: bevorderen van schone lucht Ondersteuning bij het treffen van maatregelen bij het vermindering blootstelling kwetsbare groepen Instructie artsen over uitkomst rapportage GGD m.b.t. medische urgentie luchtkwaliteit
Alle nieuwe aanbestedingen zijn ingevoerd in MVIzet.nl.
DZA/rijkscirculair programma
Impactanalyse gereed
DZA/rijkscirculair programma bestuursakkoord NAD
Maatwerkadvies met scholen besproken
actieplan lucht
Artsen hebben voldoende kennis op dit gebied
actieplan lucht
prio
Beleidslijn gevoelige bestemmingen voor bouw tbv kwetsbare groepen
Bij nieuwbouw wordt rekening gehouden met luchtkwaliteit
actieplan lucht
7
Aansluiten bij landelijke campagne houtstook Duurzaamheid in al ons beleid Uitvoeren van aanbesteding van elektriciteit en gas voor de gemeentelijke organisatie
Aanbesteding gereed
Aanschaf van emissieloze wagens en pilot van het ombouwen van wagens Uitrol verduurzamen openbare verlichting
Wagens gefaseerd emissieloos Openbare verlichting gefaseerd aanpassen
6
actieplan lucht
–– 33 ––
DZA DZA
Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2019 – 2022
4 4.1 prio
prio 4.2 prio
5 5.1
prio 5.2
5.3 prio
Activiteiten Resultaat Grondslag Klimaatadaptatie & vergroening : hittestress, wateroverlast en verdroging voorkomen door water opvangen, vasthouden en afvoeren en groen te bevorderen Bevorderen klimaatadaptieve wijken coalitieakkoord Stimuleren van groene daken 15.000 m2 extra in 2020 tov 2014 Operatie Steenbreek: stimuleren ontharden van openbare ruimte en tuinen particulieren 4.000 m2 onthard DZA 1.000 m2 per jaar Klimaatadaptieve schoolpleinen bij nieuwbouw bevorderen Pilotproces ontwikkeling Bluelabel (bewustzijn wateroverlast/ waterschade) bij woningen
Alle nieuwe schoolpleinen zijn klimaatadaptief Waterschaderisico woningen in beeld brengen
coalitieakkoord WRP
Bui van de eeuwmaatregelen Oude Haven en inrit spinozalaan (2019) en Cremerstraat/ Emantslaan (2020/2021)
Jaarlijks 2-3 feitelijke knelpunten aanpakken
WRP
2019
2020
2021
2022
1000 m2
15.000 m2 1000 m2
1000 m2
1000 m2
2a3 knelpunten
2a3 knelpunten
2a3 knelpunten
2a3 knelpunten
2019
2020
2021
2022
2019
2020
2021
2022
Evaluatie afkoppelcoach rioolvervangingsproces van Deventerlaan Evaluatie en duidelijkheid over eventueel vervolg WRP Opstellen van hemelwaterverordening tbv faciliteren afkoppelen hemelwater Voorstel voor hemelwaterverordening gereed WRP Opstellen grondwaterbeheerplan Grondwaterbeheerplan gereed WRP Optimaliseren simuleringsmodel 3Di modellering riool- en wateroverlast (samenwerking Werkend simuleringsmodel WRP NAD met o.a. Rijswijk, Den Haag) Risicodialoog klimaatstresstest (6 jaarlijks) Dialoog gevoerd DPRA Klimaatadaptieve inrichting met rioolvervangingsproject van Prinsenhof laag Wijk klimaatadaptief ingericht WRP Versterken biodiversiteit en groen Handleiding Natuur in de stad opstellen Handleiding Natuur in de stad gereed DZA Ecologisch baggerplan opstellen Baggerplan opsteld WRP Aanleg bomen en planten, inclusief actie Tiny Forest extra bomen geplant coalitieakkoord in relatie tot bomenplan Grondstoffen & afval: streven naar een circulaire economie in 2050 door afval te beperken, duurzame grondstoffen te gebruiken en in de keten hergebruik te recycling te stimuleren.
Afvalscheiding huishoudens 100 kg restafval per inwoner in 2020& 75% huishoudelijk afval scheiden in 2020 Invoeren maatwerk gescheiden afval per type wijk Maatwerkafspraken per wijk gemaakt coalitieakkoord Campagne uitgevoerd Bewustwordingscampagne afvalscheiding huishoudens (ondersteunen) Heroverweging van het nieuwe inzamelen, Bijgesteld plan en doelen gereed coalitieakkoord Onderzoek naar de mogelijkheden van nascheiding Onderzoek afgerond coalitieakkoord Pilot GFT hoogbouw via riolering (onderzoek Stowa/ RIONED) Eenvoudiger inzameling GFT hoogbouw WRP Verbeteren afvalscheiding gemeentelijke organisatie Besluitvorming over plan en uitrol van gescheiden afvalinzamelen gemeentelijke Gescheiden afvalinzamelen ingevoerd DZA organisatie (kantoorlocaties RP1 en KW2) Duurzaam inkopen vanuit circulaire benadering Uitvoeren en evalueren van pilotproject warme dranken automaten i.s.m. gemeente Rijswijk en Pijnacker-Nootdorp
Pilot project gereed en lessen gedeeld
DZA/rijkscirculair programma
Monitoren van de aanbestedingen met behulp van de monitoringstool rijksoverheid website mvizet.nl. MVI impactanalyse uitvoeren op alle inkooppakketten Studie en pilot t.b.v. sluiting waterkringloop NAD (doorlopend tot 2030) Luchtkwaliteit: bevorderen van schone lucht Ondersteuning bij het treffen van maatregelen bij het vermindering blootstelling kwetsbare groepen Instructie artsen over uitkomst rapportage GGD m.b.t. medische urgentie luchtkwaliteit
Alle nieuwe aanbestedingen zijn ingevoerd in MVIzet.nl.
DZA/rijkscirculair programma
Impactanalyse gereed
DZA/rijkscirculair programma bestuursakkoord NAD
Maatwerkadvies met scholen besproken
actieplan lucht
Artsen hebben voldoende kennis op dit gebied
actieplan lucht
prio
Beleidslijn gevoelige bestemmingen voor bouw tbv kwetsbare groepen
Bij nieuwbouw wordt rekening gehouden met luchtkwaliteit
actieplan lucht
7
Aansluiten bij landelijke campagne houtstook Duurzaamheid in al ons beleid Uitvoeren van aanbesteding van elektriciteit en gas voor de gemeentelijke organisatie
6
actieplan lucht Aanbesteding gereed
Aanschaf van emissieloze wagens en pilot van het ombouwen van wagens Activiteiten Uitrol verduurzamen openbare verlichting Routekaart gemeentelijk vastgoed energieneutraal 2040 opstellen Inventarisatie gemeentelijke daken t.b.v. groene daken Klimaatproof aanpassen van handboek openbare ruimte Opstellen beleidsregels/ handreiking duurzaam bouwen
8
prio prio prio
Wagens gefaseerd emissieloos Resultaat verlichting gefaseerd aanpassen Openbare Routekaart energieneutraal 2040 is opgesteld Inventarisatie gereed Klimaatbestendig handboek openbare ruimte Beleidsregels opgesteld Voorstel voor duurzaamheid te verankeren in besluitvormingstukken van college en raad duurzaamheid in al ons beleid en projecten Bouwprojecten werken met emessie- arme mobiele Emissie- arme mobiele werktuigen opnemen in aanbestedingsdocumenten (bij bouw) werktuigen
DZA Grondslag DZA Klimaatakkoord motie DPRA DZA
Activiteiten Resultaat Samenleving faciliteren: de gemeente werkt aan bewustwording en faciliteert waar nodig de samenleving Inspelen op bij landelijke duurzaamheidscampagnes om aandacht te vragen Creëren van bewustwording Organiseren van informatieve bijeenkomsten Inzetten van adviseurs om samenleving te informeren (duurzaamheidsmakelaars) Informeren van de samenleving Ondersteunen van lokale inwonersinitatieven opstellen toetsingscriteria Voortzetten van de samenwerking met de WoonWijzerWinkel Een digitaal en regionaal fysiek energieloket Intensiveren van de informatieverstrekking Onderzoek inrichting digitaal en fysieke informatievoorziening/ energieloket
Grondslag
–– 34 ––
Actieplan luchtkwaliteit
coalitieakkoord DZA en coalitieakkoord DZA
Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2019 – 2022
Bijlage 4 CO2-reductie, energiebesparing en stijging van hernieuwbare energie in de periode van 2010 t.o.v. 2017 Onderstaand de berekeningen met data uit de klimaatmonitor van de CO2-reductie, energiebesparing en stijging van hernieuwbare energie in de periode van 2010 t.o.v. 2017 in Leidschendam-Voorburg. Totaal bekend energiegebruik (incl. hernieuwbare warmte, zonnestroom ‘achter de meter’ en auto(snel) wegen) [TJ] In de periode van 2010 tot 2017 is het totaal bekend energiegebruik (incl. hernieuwbare warmte, zonnestroom ‘achter de meter’ en auto(snel)wegen) [TJ] gedaald met 18%. Totaal bekende CO2-uitstoot [ton] In de periode van 2010 tot 2017 is de totaal bekende CO2-uitstoot [ton] gedaald met 17%. Totaal bekend energiegebruik (incl. hernieuwbare warmte, excl. auto(snel)wegen) [TJ] In de periode van 2010 tot 2017 is het totaal bekend energiegebruik (incl. hernieuwbare warmte, excl. auto(snel)wegen) [TJ] gedaald met 23%. Totaal bekend warmtegebruik (aardgas en (hern.) warmte) [TJ] In de periode van 2010 tot 2017 is het totaal bekend warmtegebruik (aardgas en (hern.) warmte) [TJ] gedaald met 30%. Totaal bekend elektriciteitsgebruik, incl. zonnestroom ‘achter de meter’ [TJ] In de periode van 2010 tot 2017 is het totaal bekend elektriciteitsgebruik, incl. zonnestroom ‘achter de meter’ [TJ] gedaald met 11%.
Zonnestroom: gebruik achter de meter (schatting) [TJ] In de periode van 2010 tot 2017 is het totaal bekend elektriciteitsgebruik, incl. zonnestroom ‘achter de meter’ [TJ] gestegen van 0 TJ naar 4 TJ. Totaal bekende CO -uitstoot exclusief CO2-uitstoot auto(snel)wegen [ton] In de periode van 2010 tot 2017 is het totaal bekende CO2-uitstoot exclusief CO2-uitstoot auto(snel)wegen [ton] gedaald met 22%.
–– 35 ––
Colofon Dit is een uitgave van de gemeente Leidschendam-Voorburg in samenwerking met de deelnemende instellingen. Postbus 1005, 2260 BA Leidschendam www.leidschendam-voorburg.nl T 14 070 E www.lv.nl/contactformulier Realisatie: Document Productie Centrum (DPC) September 2019