2229 Raadsvoorstel vaststellen afspraken burgerparticipatie.docx

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Datum 18 mei 2021 Nummer 2229 Onderwerp Raadsvoorstel afspraken burgerparticipatie Portefeuillehouder Burgemeester Tigelaar Behandeld door P Harteveld

1. Gevraagd raadsbesluit  De set afspraken burgerparticipatie in ‘Burgerparticipatie in Leidschendam-



Voorburg, van Positiviteit van 2 kanten naar Durven, doen, doorgaan!’ vaststellen. Het college opdracht geven de set afspraken burgerparticipatie uit te werken.

2. Waarom wordt de raad dit besluit voorgelegd? (In welke context, bijv. vanwege wet- en regelgeving of nieuw initiatief en wat komt hierna nog) Op 10 december 2019 heeft de gemeenteraad de startnotitie “Positiviteit van 2 kanten!” vastgesteld. Daarmee is aan het college opdracht gegeven om – met inwoners en raad – te komen tot een set afspraken voor burgerparticipatie. Deze opdracht is een uitwerking van de strategische visie ‘LV op de kaart’. Om het proces te begeleiden heeft de raad op 10 december 2019 ook besloten een kerngroep in te stellen. De kerngroep bestaat uit raadsleden, inwoners en ambtenaren onder leiding van burgemeester Tigelaar. Na een intensief traject is bijgevoegde concept set afspraken (bijlage 1) tot stand gekomen. Met dit voorstel wordt de raad gevraagd de concept set van afspraken in ‘Burgerparticipatie in Leidschendam-Voorburg, van Positiviteit van 2 kanten naar Durven, doen, doorgaan!’ vast te stellen. Nadat de afspraken zijn vastgesteld werkt het college de afspraken verder uit in beleid en verordeningen (de Inspraakverordening en de Verordening op het burgerinitiatief) en laat deze doorwerken in de processen die daarbij horen. Dat betekent ook dat er organisatie- en cultuurverandering nodig is bij raad, college en ambtenaren. En dat vraagt wat van de verantwoordelijkheid van raad en college, ieder in de eigen rol. 3.

Aan welk doel (van de doelenboom in de begroting) draagt het voorstel bij? De gemeente is er voor inwoners, ondernemers en organisaties.

Datum 18 mei 2021 Nummer 2229 Pagina 2/5

4. Welke argumenten zijn er voor de raad om het besluit te nemen? (Inhoudelijke uitleg, voor- en nadelen, financieel gevolg en risico’s) Bij het opstellen van de afspraken is rekening gehouden met de leidraad vormgeving burgerparticipatie van het platform Lokale democratie Leidschendam-Voorburg en wat inwoners tijdens de dialoogtafels hebben opgeleverd. De set afspraken en het strategisch afwegingskader met participatiekompas zijn basisinstrumenten om het samenwerken met inwoners, ondernemers en partners te versterken. 4.1 De set afspraken burgerparticipatie (Bijlage 1, hoofdstuk 4) Na vaststelling door de raad zullen de afspraken worden omgezet in een vorm waarmee alle betrokkenen bij burgerparticipatie praktisch aan de slag kunnen. 1. Participatie is nodig om de kwaliteit van plannen te verbeteren en betrokkenheid te vergroten voor gemeente, gemeenteraad, college en samenleving. Bij complexe onderwerpen is participatie noodzakelijk omdat het zorgt voor betrokkenheid en motivatie bij alle betrokkenen. Zo maken we samen een goed onderbouwd plan. 2. Deze kernwaarden gebruiken we tijdens elk gesprek: transparantie, draagvlak, open benadering, gelijkwaardigheid, vertrouwen, representativiteit en positiviteit. 3. Ieder traject start met het afwegingskader (zie ook 4.2).

Het strategisch afwegingskader maakt duidelijk wanneer burgerparticipatie aan de orde is, wie welke rol vervult en welke werkvorm het meest geschikt is. Het strategisch afwegingskader is een dynamisch instrument dat oefening vraagt. 4. We stellen een startnotitie op bij complexe maatschappelijke vraagstukken hoe participatie wordt ingezet. Zo kan de gemeenteraad haar kaderstellende rol uitvoeren, het goede gesprek voeren en waar nodig bijsturen als blijkt dat de participatiekaders niet zijn behaald. De startnotitie is een integraal onderdeel van een project. Hier gaat het initiatief uit van de gemeente. 5. De gemeente houdt de regie in het proces van burgerparticipatie. De gemeenteraad bepaalt op basis van haar kaderstellende rol de ruimte die inwoners hebben om hun ideeën in te brengen en uit te voeren en legt dit vast in de startnotitie. Bij ruimtelijke initiatieven werkt de gemeente vaak met externe partijen en werkt zij naast het strategisch afwegingskader met een participatieleidraad (deze wordt later dit jaar door het project Invoering Omgevingswet opgesteld).

Datum 18 mei 2021 Nummer 2229 Pagina 3/5

6. Een communicatieplan is onderdeel van het participatieproces. Het communicatieplan, met mijlpalenplanning, is openbaar en altijd te raadplegen. 7. Inwoners of partijen met burgerinitiatieven hebben altijd één aanspreekpunt bij de gemeente. Deze ambtenaar heeft voldoende mandaat en overzicht/inzicht en houdt betrokkenen op de hoogte. 8. Grote en complexe burgerinitiatieven werken met een startnotitie. Dit gebeurt aan de hand van de participatieleidraad en/of een intentieovereenkomst waarin ook de mogelijkheid van experimenteren wordt uitgewerkt. Het initiatief komt van inwoners en andere partijen. 9. Er is apart budget beschikbaar voor het behalen van maatschappelijke doelen. Er is apart budget beschikbaar voor initiatieven als hiermee maatschappelijke doelen bereikt kunnen worden. De gemeente stelt zich daarbij samenwerkend en/of faciliterend op. Zodat deze initiatieven, op basis van gelijkwaardigheid en zeggenschap, ruimte krijgen hieraan bij te dragen. Alleen in het kader van haar verantwoordelijkheden houdt de gemeente de regie. Hier is sprake van overheidsparticipatie, zie het participatiekompas Leidschendam-Voorburg. 10. Afspraak is afspraak. Bij ieder participatietraject wordt binnen afgesproken termijn gereageerd. De communicatie is transparant, duidelijk en tijdig. Eventuele vertragingen of wijzigingen worden op tijd aangekondigd en verklaard.

De communicatie is transparant, duidelijk en tijdig. Ook de punten die niet zijn overgenomen worden gemeld en uitgelegd. Bij terugkoppeling is ook duidelijk wie het uiteindelijke besluit neemt en wat de vervolgplanning is. Deze afspraken zijn de basis voor het vervolg en zijn richtinggevend voor de gemeenteraad, het college, de ambtelijke organisatie en ook voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Iedereen houdt hier rekening mee vanuit zijn eigen, vooraf bepaalde, rol. 4.2 Strategisch afwegingskader met participatiekompas (Bijlage 1, Hoofdstuk 5) De gemeente wil gebruik gaan maken van een strategisch afwegingskader en participatiekompas om participatieprocessen vorm te kunnen geven. Voor iedere beleidsvraag, project of initiatief kan zo aan de voorkant bepaald worden of en welke vorm van participatie daarbij past - in relatie tot de verschillende rollen van de

Datum 18 mei 2021 Nummer 2229 Pagina 4/5

overheid en wat dat betekent voor de rol van de raad en van het college -, en wat ervoor nodig is om participatie goed in te zetten.

Het participatiekompas (zie bovenstaand figuur) helpt de raad bij het bepalen van de rol van de gemeente als geheel ten aanzien van een vraagstuk en daarmee ook de rol van de raad als het gaat om participatie en hoever deze participatie gaat. Het afwegingskader helpt de ambtelijke organisatie, door het beantwoorden van een aantal vragen, te bepalen of burgerparticipatie bij een bepaald onderwerp een goed idee is of niet. Vervolgens geeft het handvatten om de zwaarte van de burgerparticipatie te wegen en laat het zien dat in iedere fase van een project of maatschappelijk vraagstuk de participatie kan veranderen. Die bewustwording vraagt oefening. Bij maatschappelijke vraagstukken, zoals de Energietransitie, waarbij inzet nodig is van anderen is een startnotitie een belangrijk onderdeel om de vastgestelde ruimte voor burgerparticipatie vast te leggen. En is voor de raad daarmee een belangrijk instrument om haar kaderstellende en controlerende rol te kunnen vervullen.

burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg,

A. van Mazijk secretaris

K. Tigelaar burgemeester

Datum 18 mei 2021 Nummer 2229 Pagina 5/5

Bijlage 1

Burgerparticipatie in Leidschendam-Voorburg, van Positiviteit van 2 kanten naar Durven, doen, doorgaan!