2229 Bijlage 1 burgerparticipatie in Leidschendam-Voorburg.pdf

Vernieuwend in deze aanpak was de inzet van de betrokkenheidsprofielen, om zo de communicatie en participatie beter af te stemmen op de verschillende behoeften. Ook het 0800-nummer inzetten was niet eerder geprobeerd. En dat bleek succesvol. De enquête werd 1.357 keer ingevuld. Daarmee was het qua respons de meest succesvolle enquête in de gemeente Leidschendam-Voorburg in 2019.

Reactie van inwoner (anoniem):

‘Heel fijn dat ik mijn mening kan geven. Top’

De adviesraad Stompwijk heeft in samenwerking met buitenplaats Molenwei een initiatief opgestart. In het voorjaar 2021 wordt een gebiedslab voor het buitengebied worden opgezet en een boerenvisie ontwikkeld. Het gebiedslab is een ontmoetingspunt waarin inwoners plannen kunnen uitwerken om het buitengebied leefbaar en groen te houden. De gemeente Leidschendam-Voorburg draagt als cofinancier bij aan het Leader gebiedsprogramma. In opdracht van Adviesraad Stompwijk en buitenplaats Molenwei gaat het bureau Blikopeners. nu aan de slag om het participatietraject te begeleiden. We bespreken nog welke rol de gemeente krijgt bij dit initiatief.

Alleen de doelgroep jongeren bleef achter in deze respons. Dit komt vaker voor bij onderzoeken naar de leefomgeving. Jongeren wonen namelijk nog vaker thuis, en zijn daardoor in het algemeen minder gebonden aan hun woonplaats. Ze hebben nog vaker plannen om te verhuizen, of twijfelen nog. Daarom is de motivatie om een vragenlijst over de toekomst van hun huidige woonplek in te vullen laag. De inzet van Citisens bleek succesvol voor de omgevingsvisie. De inzet van de betrokkenheidsprofielen is ook verder onderzocht in de gemeente. Op het gebied van onderzoek, data

27

Afspraken Burgerparticipatie Experimenten

Experiment 3: Energietransitie Een gezamenlijke aanpak van gemeente en bewoners op nieuwe terreinen

De energievoorziening in Nederland moet in 2050 volledig duurzaam zijn. In het experiment energietransitie onderzoekt de gemeente samen met inwoners, bedrijven en andere betrokkenen hoe we wijk voor wijk kunnen overstappen op schone energie. Deze route naar schone energie wordt in nauwe samenwerking vastgesteld op verschillende niveaus: • In de Lokale Energie Strategie (LES) wordt vastgelegd hoe we omgaan met alternatieve warmtebronnen. Hoe komt dat in de toekomst naar de woning, als aardgas niet meer kan? Wat kost het, wie gaat het betalen, welk nieuw beleid is nodig, hoeveel ruimte kost het, waar komen collectieve warmtenetten? • In de Warmtetransitie Visie (WTV) worden plannen vastgelegd voor de wijkaanpak. Welke wijken gaat eerst? Hoe gaan inwoners en ondernemers meedoen? • Wijkplannen. Elke wijk heeft een eigen wijkplan, wanneer het aan de beurt is

haalbaar is en voor de huurders betaalbaar blijft. De (grote) VvE’s zijn om dezelfde reden net zo belangrijk als de woningcorporaties. We maken op projectbasis afspraken met bewonersinitiatieven en huren adviesbureaus in voor warmte-transitievisie. We vragen de consultants van de bureaus om in gesprek te gaan met alle stakeholders. Het is heel belangrijk om goed en vaak af te stemmen. Door aan de voorkant in tijd, aandacht en geduld te investeren om echt de verbinding met mensen te maken, wordt duidelijk welke belangen er spelen. Daar pluk je de rest van het proces de vruchten van en maakt het een stuk makkelijker.

Accounthouder duurzaamheidsinitiatieven Esmeralda van Tuinen

‘Maak echt verbinding met mensen door aan de voorkant te investeren in tijd, aandacht en geduld.’

Intensieve samenwerking De energietransitie vraagt om een andere aanpak. Een project van de gemeente kent vaak een begin en een eind waarin van tevoren wordt bedacht en vastgelegd waar inwoners invloed kunnen hebben. In dit traject is dat niet het geval. Er wordt intensief samengewerkt met een kerngroep en werkgroepen, die bestaan uit initiatief ECLV (Energy Common Leidschendam-Voorburg) vertegenwoordigers van huurdersorganisaties, het MKB, Stichting Duurzaam Leidschendam-Voorburg en verschillende bewonersinitiatieven. Die laatste doen mee in een werkgroep waar de strategie van de participatie en de lokale energiestrategie wordt bepaald. Met woningcorporaties zijn er prestatieafspraken. De corporaties beschikken samen over 9300 woningen. Zij zijn daarom van groot belang voor het meefinancieren van oplossingen enerzijds en het creëren van draagvlak bij de huurders anderzijds. Inspelen op natuurlijke onderhoudsmomenten en grootschalige renovaties en nieuwbouwplannen is belangrijk. Daarom ook de intensieve samenwerking. Beide corporaties willen toewerken naar label B als dat financieel

We werken samen met Energy Common Leidschendam-Voorburg. Deze partij is door de gemeente aangemerkt als stakeholder en neemt deel aan overleg over het opzetten van de Lokale Energiestrategie (LES). Deze samenwerking is vastgelegd in een intentieovereenkomst. Het is de eerste keer dat er op deze schaal door de gemeente wordt samengewerkt met een burgerinitiatief. En daar mogen we trots op zijn! Intentieovereenkomst ECLV Vanuit de ECLV is Hank Ort, bestuurder, geïnterviewd. Hierbij zijn belangrijkste bevindingen. Energy Common Leidschendam-Voorburg is een complex burgerinitiatief dat een actieve bijdrage levert aan de energietransitie in de gemeente. EC-LV zoekt daarbij samenwerking met gemeente en marktpartijen. In mei 2020 hebben gemeente en Energy Common een intentieovereenkomst

28

Afspraken Burgerparticipatie Experimenten

getekend om samen te werken en elkaar aan te vullen tijdens de gezamenlijke ontdekkingsreis van de energietransitie. ‘Door naar elkaar een dergelijke intentie uit te spreken, zonder specifiek het hoe en wat vast te leggen, zijn voor ons deuren geopend en ontdekken we nog iedere dag meer mogelijkheden de intentie in te vullen.’

is geen tijd, niemand ‘is er van’, er is geen budget. Aanspreekpunten hebben veelal onvoldoende mandaat en ‘zijn niet altijd bereid hun nek uit te steken voor iets ongewoons’. Voor EC-LV kwam daar verandering in na een goed gesprek met burgemeester en wethouder.

Voor EC-LV was de intentieovereenkomst een belangrijke mijlpaal. Sinds ondertekening van de overeenkomst is EC-LV een van de stakeholders in de kerngroep LES onder regie van de gemeente. ECLV vertolkt in deze kerngroep (samen met Stichting Duurzaam LV) het inwonersperspectief. Daarnaast voert EC-LV een energie-adviesprogramma uit in opdracht van de gemeente (op basis van de RRE2020). Hiervoor heeft EC-LV mede-inwoners opgeleid tot energiecoaches. Een ander zichtbaar resultaat van de intentieverklaring, is dat EC-LV intensief samenwerkt met de gemeente bij het betrekken van inwoners (het participatietraject) en het initiëren en ondersteunen van lokale projecten.

Hank Ort, bestuurder burgerinitiatief Energy Common LV:

‘In een vroeg stadium erkennen van potentiële meerwaarde van inbreng bewoners.‘

EC-LV streeft naar een vergaande vorm van samenwerking van inwoners, gemeente en marktpartijen in een model van actieve inwoners (die niet afwachten tot de overheid iets zegt, maar actief expertise inbrengen en meedenken en -doen), een ondersteunende overheid (die de samenwerking mogelijk maakt, onder meer met vergunningen en middelen) en maatschappelijk verantwoord ondernemende marktpartijen. Dit vraagt om een moderne en open houding van alle partijen. Een mooie ontwikkeling. Ben je in staat als gemeente om flexibel in te spelen op een initiatief dat ontstaat? Hank geeft aan dat de eerste stappen met ambtenaren vaak het moeilijkst zijn. Waar en hoe vinden inwoners een ingang? In de belangrijke eerste fase waar je zou moeten willen verkennen wat er mogelijk is, gaat het nog te vaak over waarom het niet kan: er

Hank geeft aan dat inwoners initieel zonder ondersteuning en in hun vrije tijd geconfronteerd worden met een professioneel apparaat dat een grote voorsprong heeft op het gebied van informatie en autoriteit. ‘Je moet dan als inwoner heel wat meenemen om aansluiting te vinden.’ Daarbij gaat het erom wederzijds vertrouwen winnen en een meer gelijkwaardige positie te verwerven. Ook in latere fasen van de samenwerking blijft de positie asymmetrisch totdat we een manier vinden om burgerinitiatieven voldoende te ondersteunen met menskracht en/of geld. Van belang daarbij is wel dat het initiatief zijn onafhankelijke positie moet kunnen behouden. Dat het van belang is bij inwonersparticipatie niet alleen ambtenaren en college maar ook de raad te betrekken en te committeren, bleek toen de raad een oproep naast zich neerlegde van Energy Common, Stichting Duurzaam, Platform Lokale Democratie en Adviesraad Stompwijk om alle opties uit de Visie en uitgangspuntennotitie LES overeind te houden. Met één zetel verschil werd het onderzoeken van mogelijkheden voor de plaatsing van windturbines weggestemd, zonder duidelijk te maken waar de benodigde elektriciteit in 2050 dan vandaan moet komen. De raad leek op dat moment nog weinig oog te hebben voor de prille participatie die op dit belangrijke onderwerp juist op stoom begon te komen.

Als de raad eerder gecommitteerd was geweest aan een participatieproces, dan had ze mogelijk participatie als dwingende voorwaarde kunnen onderstrepen, zonder inhoudelijk keuzes te hoeven maken. Deze ervaring heeft inwonerspartijen wel bijeengebracht en het gevoel versterkt dat EC-LV belangrijk is voor inwoners. Energy Common groeit. Het aantal inwoners dat mee wil doen en denken breidt zich uit, Daarnaast is er een verbreding in de organisatie (uitbreiding bestuur, aanstellen raad van advies) en er wordt gepraat met meerdere wijken (prominent Stompwijk, De Zijde, Voorburg Oud en Voorburg West). Energy Common wil met alle wijken actief contact zoeken. Ook via de gemeente worden actieve inwoners doorverwezen.

29

Afspraken Burgerparticipatie Experimenten

Het advies: betrek mensen bij de start en wees open. De gemeente onderschat nog te vaak de groeiende weerstand tegen ongenuanceerde concepten als ‘wijkaanpak’ (alsof alles en iedereen in een wijk hetzelfde is) en ‘aardgasvrij’ (voor velen een brug te ver). Gedeeltelijke of eenzijdige informatie hierover in de media leidt meer en meer tot afwijzende reacties. Daarnaast is er soms zelfs sprake van vijandigheid als (b)lijkt dat alles al besloten is. Energy Common kan en wil bijdragen aan het gesprek door erop te wijzen dat nog niets vast staat en dat het in het ons eigen belang is mee te denken. Het helpt daarbij dat EC-LV zich als onafhankelijke mede-inwoners kan presenteren. Alles valt of staat met vertrouwen. EC-LV richt zich primair op early adapters en de middengroep die nog geen vaststaande mening heeft. EC-LV wil informeren zonder een mening op te dringen.

de Lokale Energie Strategie. Naast een digitale open link, een social mediacampagne en een oproep in de gemeenterubriek, heeft de gemeente de enquêtes ook laten invullen bij wijken waar mensen lastig de digitale weg vinden. Er zijn dan straatinterviews gehouden en er is geprobeerd om inwoners te spreken die normaliter lastig te spreken zijn. Ook zijn projectleden aangeschoven bij spreekuren. Uit de vragenlijst kwamen verschillende inzichten naar boven, waarop de gemeente haar communicatie kon aanpassen.

De leden maken het mogelijk dat EC-LV zich richt op alle inwoners van Leidschendam-Voorburg. EC-LV biedt een platform voor het delen van informatie en ervaring. Voorlopig is alles voor iedereen beschikbaar, maar we denken na over het onderscheid tussen leden en niet-leden. De leden hebben het bij EC-LV voor het zeggen en zijn uiteraard betrokken bij het maken van de plannen en de verantwoording van de activiteiten. Onze verdere ontwikkeling is ook van belang voor gemeente. ‘’Dan ontkom je niet aan een stukje verdere professionalisering. Maar ja, dan moeten we daar ook wel toe in staat zijn qua middelen’’. Professionalisering kan met mankracht of financiële ondersteuning, het gesprek daarover loopt. EC-LV heeft in de brief van 15 juni 2020 (over de besluitvorming rond windturbines in de raad) ‘lessons identified’ gedeeld met de kerngroep burgerparticipatie. Binnenkort delen zij in het kader van dit experiment weer hun lessen, zie bijlage A. Enquête om doelgroepen te identificeren In de zomer van 2019 werd een enquête over de energietransitie onder inwoners gehouden. Inwoners werden gevraagd mee te denken over schone energie. In totaal is de enquête 869 keer ingevuld.

De gemeente wilde ophalen welke beweegredenen mensen hebben om iets aan het milieu te doen, welke kennis ze hebben over energietransitie, welke energiemaatregelen ze al hebben genomen of nog willen nemen en welke ondersteuningsbehoefte ze daarbij hebben. De enquête is door de gemeente uitgezet en was onderdeel van de planvorming voor

Veel mensen in Leidschendam-Voorburg bereid zijn hun woning te verduurzamen. De grootste groep respondenten gaf aan dat voor hen een de belangrijkste motivatie om te verduurzamen is dat ze daarmee een bijdrage leveren aan het milieu. Voor deze groep inwoners is het belangrijk om uit te leggen welke energiemaatregelen dan ook de minste CO2-uitstoot kennen, of anderszins een bijdrage levert aan een beter milieu. Een andere groep inwoners vindt juist weer belangrijk dat de maatregelen die ze nemen ook financieel interessant is. Dus voor deze groep zal de gemeente voortaan meer uitleg geven over welke energiemaatregelen wel en welke niet direct terug te verdienen vallen en hoeveel energie je ermee bespaart. Uit de enquête bleek ook dat een grote groep mensen tijd- en kennisgebrek aangeven als belemmering om te gaan isoleren. Er waren al mogelijkheden om subsidies en leningen te verkrijgen voor het verduurzamen van de woning. Dit inzicht drijft de gemeente echter ook om buurtinitiatieven te gaan faciliteren rondom isolatie en zonnepanelen. Dit kan bijvoorbeeld door collectieve inkoopacties. Betrekken van kinderen/jongeren Om jongeren, met name basisschoolkinderen te bereiken, stonden er lessen voor de groepen 7 en 8 op de planning. Door corona is dat uitgesteld. Webinars en Teamsgesprekken Er zijn in samenwerking met Energy Common verschillende webinars georganiseerd voor VvE’s.

Hierkregen deelnemers meer informatie over zonnepanelen op het dak, het verduurzamen van woningen en energiezuiniger wonen. Dit werkt zeer goed omdat de gemeente zich als gelijkwaardige partner presenteert naast Energy Common. Daarnaast vinden er ook online gesprekken

30

Afspraken Burgerparticipatie Experimenten

plaats met bewonersinitiatieven, als alternatief voor reguliere bijeenkomsten vanwege de coronapandemie.

je aangeeft dat je het nu nog niet weet en tegelijkertijd aangeeft wanneer je meer kunt vertellen. • Bij veranderingen in de leefomgeving is altijd een (klein) deel tegen. Besteed maximaal vijf procent van je tijd aan deze mensen en richt je op de groep die wel openstaat voor verandering. Anders haken zij juist af. • Om burgerparticipatie tot zijn recht te laten komen, is het niet alleen van belang dat college en gemeenteambtenaren ruimte geven aan initiatieven en deze faciliteren. Het is ook noodzakelijk dat het politieke proces voldoende ruimte laat aan deze initiatieven.

Belangrijke lessen • De verschillende doelgroepen vanaf het begin l in vizier hebben en welke belangen zij hebben. En een apart programma hebben voor doelgroepen zoals met kinderen en mensen die de digitale weg niet vinden. • Maak gebruik van bestaande netwerken om moeilijke doelgroepen te bereiken • Duidelijkheid is belangrijk. Wat kan wel, en wat kan niet? Duidelijkheid kan ook zijn dat

31

Afspraken Burgerparticipatie Experimenten

Experiment 4: E-participatie Digitale interactieve beleidsvorming tijdens de coronacrisis

Digitale beleidsvorming Voor interactieve beleidsvorming maakt de gemeente gebruik van diverse middelen. Te denken valt aan inspraak via de inspraakverordening of het betrekken van inwoners, ondernemers en organisaties via informatieavonden, klankbordgroepen en dialoogbijeenkomsten. Door de verschillende maatregelen tijdens de coronacrisis dreigden een aantal projecten en onderwerpen experimenten vertraging op te lopen. Om dat te voorkomen werd aan het proces van interactieve beleidsvorming e- participatie toegevoegd. We zetten in op bestaande methodes en nieuwe digitale middelen, waaronder het digitale platform www.ingesprekmetLV.nl . Een overzicht van de verschillende digitale middelen en methoden die e-participatie kunnen bevorderen: Online platform www.ingesprekmetLV.nl Dit online platform, geleverd door METT, kent vele mogelijkheden om inwoners te betrekken bij het maken van beleid of om te participeren. Dit platform is in het kader van de nieuwe Omgevingswet in 2018 aangeschaft. Bij de projecten Kompas van de Leefomgeving, Damcentrum en Burgerparticipatie hebben inwoners, ondernemers en organisaties al met dit platform kennis kunnen maken. Voor werk- en klankbordgroepen is het mogelijk om via een aparte omgeving/community kennis en documenten met elkaar te delen.

Daarbij biedt de gemeente de mogelijkheid dat het platform Ingesprekmetlv.nl ook ingezet kan worden als forum. Ten slotte, het platform is volledig veilig en AGV-proof. Digitale enquêtes via Upinion en webformulieren De Upinion-app werd ingezet om verschillende panels te ondervragen. Inwoners praten mee over gemeentelijke onderwerpen in het gemeentepanel, of op wijkniveau in het wijkpanel. De gemeente kan door middel van flyers, (nieuws)brieven en social mediacampagnes aandacht vragen voor de vragenlijst in de app. Ook inwoners die niet aan een panel meedoen, kunnen meepraten via Upinion.

Voor het project Groot onderhoud Strabolaan is bijvoorbeeld een aparte groep ingezet voor direct omwonenden om vragen te kunnen stellen. Een andere mogelijkheid die de gemeente inzet is een webformulier. Dit instrument benut de gemeente als panelonderzoek niet toereikend is of de steekproefpopulatie zeer specifiek is. De ‘friendly URL’ van dat formulier wordt gedeeld met de onderzoeksgroep waardoor ook veel waardevolle input wordt opgehaald. Deze methode is bijvoorbeeld ingezet voor het onderzoek naar het draagvlak voor de N14 fietsroute. Bij zowel de Upinion app als het webformulier is maatwerk mogelijk en zijn slimme integraties met projectpagina’s, social mediaberichten of het platform Ingesprekmetlv.nl mogelijk. Om nog beter op de toenemende vraag naar digitale enquêtes in te spelen en maatwerk te kunnen blijven leveren, heeft de gemeente besloten beide systemen te vervangen door één systeem waarin beide vormen mogelijk bleven. Bovendien voldoet het nieuwe systeem (Enalyzer) beter aan de wettelijke eisen voor digitale toegankelijkheid. De inzet van digitale enquêtes, panels en maatwerkvragenlijsten is tot dusver zeer succesvol gebleken. Andere methodes zoals social media Er zijn verschillende technieken beschikbaar waarbij directe interactie mogelijk is, vergelijkbaar met bewonersavonden.

Via Facebook en Instagram is het mogelijk om live te gaan en kijkers op de livestream te laten reageren, zoals bijvoorbeeld voor de snelheidsbeperking op Wilsveen. Verder zijn er mogelijkheden via webcast (televisie via internet) waarbij bijvoorbeeld een presentatie gegeven kan worden, een debat gevolgd kan worden en vervolgens een discussie met kijkers op gang kan komen.

32

Afspraken Burgerparticipatie Experimenten

Inzet van verschillende digitale methoden in projecten In de startnotitie “Positiviteit van twee kanten!” heeft de gemeenteraad aangegeven burgerparticipatie belangrijk te vinden. Experimenteren met burgerparticipatie op verschillende gebieden is noodzakelijk om tot een goed afwegingskader te komen. Voor optimale interactieve beleidsvorming zal steeds afgewogen moeten worden wat de beste aanpak is en het beste participatiemiddel is voor een project of beleidsonderwerp om het beste resultaat te bereiken.

Projectleider Burgerparticipatie Penchi Harteveld:

‘Het platform www.ingesprekmetLV.nl is nieuw leven ingeblazen. Daarop kunnen inwoners zien welke projecten nu lopen, waarvoor/ waaraan ze zich kunnen opgeven en wat de vervolgstappen zijn.‘

Mede door COVID-19 zijn onlinemethodes en -technieken op dit gebied in een stroomversnelling geraakt. De gemeente heeft de afgelopen tijd veel nieuwe inzichten opgedaan met deze methoden en technieken. In juni 2020 werd een quick scan gemaakt van projecten en onderwerpen die door COVID-19 vertraging zouden kunnen oplopen. Bij elk project werd steeds afgewogen wat de beste (nieuwe) aanpak zou worden en welk participatiemiddel het beste zou bijdragen aan het projectresultaat. In de volgende paragraaf wordt op een aantal van deze projecten teruggeblikt.

Terugblik op de inzet van e-participatie De inzet van e-participatie is niet één vaste route. Daarom is er ook niet één gebaand pad wat men kan bewandelen. Gelukkig maar! Elk project heeft

een andere doelgroep, met andere behoeften. De uitdaging voor zo’n project zit er vooral in hoe deze doelgroep online te bereiken, zeker ten tijde van COVID-19. Hoe verleid je je doelgroep om online te participeren? Daarvoor zijn ook offline middelen nodig, of andere online kanalen. Hoe kan iemand anders je website, video of online vragenlijst vinden? Wat voor het ene traject werkt, pakt voor een ander traject volledig anders uit. Dat zijn belangrijke lessen die we meenemen in de verdere inzet van e-participatie. We nemen u mee aan de hand van een aantal voorbeelden. Het project ‘hervorming bibliotheek’ maakte bijvoorbeeld gebruik van het online platform www.ingesprekmetlv.nl. De doelgroep in dit participatietraject is bijvoorbeeld bereikt door een link te plaatsen in de nieuwsbrief naar leden. Hierdoor kon men snel alle informatie op ingesprekmetlv lezen. In de looptijd van het project werd de pagina door meer dan 1.200 unieke bezoekers bezocht. De meeste bezoekers (67,4%) kwamen direct binnen, met de verkorte URL die in allerlei offline communicatie werd gebruikt, zoals een rubriek in het Krantje bijvoorbeeld. Daarnaast kwamen een vijfde van de bezoekers binnen via een link op Facebook, de gemeentelijke website of een link op de website van de bibliotheek. Dit project zette tweemaal een digitale vragenlijst in om meningen op te halen.

De eerste vragenlijst had 640 deelnemers, de tweede vragenlijst maar liefst 888. Bij de tweede vragenlijst werden e-mailadressen ingezet van deelnemers uit de eerste vragenlijst. Daarnaast werd nogmaals een oproep onder leden van de bibliotheek gedaan. Dat pakte enorm goed uit! Om ook groepen te bereiken die online minder vaardig zijn, of niet over de juiste middelen beschikken om deel te nemen werd een telefoonnummer ter beschikking gesteld. Samen met een medewerker van het project kon men de vragenlijst invullen. Ook is er met vertalers en vrijwilligers samengewerkt, zodat anderstaligen en laaggeletterden ook konden participeren. E-participatie op zichzelf is dus niet hét middel, maar de juiste mix van middelen en kanalen kunnen wel bijdragen aan laagdrempelige participatie voor iedereen. Het project ‘Strabolaan’ betrof een projecten waarbij normaliter een bewonersavond zou worden georganiseerd. Tijdens de rioleringswerkzaamheden die sowieso zouden worden uitgevoerd, was ruimte om direct de openbare ruimte te verbeteren.

33

Afspraken Burgerparticipatie Experimenten

Daarbij valt te denken aan het verbeteren van verkeersveiligheid, het vergroenen van de buurt of het verbeteren van parkeerplaatsen. Buurtbewoners zouden sowieso een brief ontvangen met informatie over deze werkzaamheden. De webpagina met informatie over dit hele traject werd vrij goed bezocht, met 651 weergaven. Daar werd een flyer bijgevoegd met een groepscode die men kon invoeren, om vragen te beantwoorden via Upinion. Snel, en eenvoudig via de telefoon. Toch bleek de inzet van de applicatie voor sommigen een hoge drempel en was de respons bij dit project (te) laag (63 respondenten). Bij het traject Prinsenhof-Laag werd voor dezelfde route gekozen. Een begeleidende brief naar de omwonenden, een simpele link naar een online vragenlijst en extra informatie op de website van de gemeente. Hierbij werd Upinion niet ingezet, maar een webformulier met een korte, simpele link. Ook hier bleef de respons matig (67 respondenten). Het traject Parkweg volgde opnieuw dezelfde route. Er werd een digitale vragenlijst ingezet in plaats van de bewonersavond die zou worden georganiseerd. Op de gemeentelijke website werd informatie over het onderwerp geplaatst. Op deze vragenlijst kwam wél voldoende respons binnen

(297 reacties). Dit onderwerp betrof echter geen geplande renovatie, maar een inventarisatie van de beleefde verkeersveiligheid. Een onderwerp dat leeft onder de omwonenden van de Parkweg. De inzet van e-participatie pakte daarom wel goed uit in dit traject.

Advies vanuit deelnemende inwoners aan dialoogtafel 4:

‘Verbeter ingesprekmetLV; dit is niet echt een gesprek‘

Ook in het geval van ‘bereikbaar Leidschendamcentrum’ werd een digitale vragenlijst ingezet. De vragenlijst was een vervolg op een eerdere bewonersavond waarbij verschillende maatregelen werden bedacht om parkeerproblemen te voorkomen. Ruim 1.600 omwonenden ontvingen een brief met informatie, met een korte link naar de digitale vragenlijst. Hierop kwamen slechts 180 reacties binnen. Een traject met groter succes betreft het onderzoek naar de parkeerbeleving

Figuur 3: Menupagina ‘IngesprekmetLV’

34

Afspraken Burgerparticipatie Experimenten

onder inwoners van deelgebieden rondom de Mall of the Netherlands. Hier ontvingen ruim 4.700 omwonenden een brief met informatie en een oproep om deel te nemen. Hierop kwamen 1.467 reacties binnen. De inzet van e-participatie is dus niet een wondermiddel dat sowieso succes boekt bij de inzet van een of meerdere digitale middelen. Afhankelijk van de tijd, capaciteit en beschikbare middelen levert het nuttige informatie op en bereiken we de mensen die we willen. Het is en blijft maatwerk.

met dit platform uitgeprobeerd. Dit werd terecht door inwoners opgemerkt tijdens de dialoogtafels. Op dit gebied had de gemeente een achterstand in te halen. De opgestelde criteria waren nog een stap te ver. Maar er zijn wel sprongen gemaakt. Het beheer van de pagina is naar een gespecialiseerd team overgedragen. De lay-out en invulling is bijgewerkt en álle trajecten binnen de gemeente die een vorm van participatie bevatten staan en worden in de toekomst vermeld op deze pagina. Zo is het voor de inwoner en andere belanghebbenden in één oogopslag duidelijk welke trajecten er lopen en hoe men daar invloed kan uitoefenen of kan meepraten.

Een vernieuwende aanpak? Ondanks de vele successen die zijn behaald met het digitaal participeren via www.ingesprekmetLV. nl blijft de mate van participatie beperkt. De verschillende mogelijkheden van het platform worden nog niet volledig benut. Er zijn wel 85 verschillende functionaliteiten. De gemeente blijft vooralsnog hangen in de informeren – raadplegen stand. Vernieuwende participatie is vooralsnog niet

Daarnaast zijn verschillende ambtenaren opgeleid om te werken met het platform www. ingesprekmetlv.nl. Veel functionaliteiten zijn nog onbekend, maar dat maakt niet onbemind. Met het professionaliseren van het platform zijn de eerste stappen gemaakt. De opgeleide ambtenaren brengen een sneeuwbaleffect in de organisatie teweeg, door andere ambtenaren te wijzen op nieuwe manieren van digitaal participeren.

35