2134 Raadsvoorstel verlengen een aanscherpen Sociaal Kompas.docx

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Datum 26 januari 2021 Nummer 2134 Onderwerp Raadsvoorstel verlengen en aanscherpen Sociaal Kompas Portefeuillehouder Wethouder Kist Behandeld door YM Bakkers

1. Gevraagd raadsbesluit De raad besluit: 1. In te stemmen met het verlengen van het Sociaal Kompas dat in 2017 is vastgesteld als ‘beleidsplan sociaal domein 2017-2020’, met 2 jaar; 2. In te stemmen met het aanscherpen van het Sociaal Kompas gedurende die periode; 3. In te stemmen met het uitstel van nieuwe initiatiefvragen tot en met 2022 en gedurende deze periode geen nieuwe partners toe te laten aan de subsidietafels. 2. Waarom wordt de raad dit besluit voorgelegd? (In welke context, bijv. vanwege wet- en regelgeving of nieuw initiatief en wat komt hierna nog) In artikel 2.1.2 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015), artikel 2.2 van de Jeugdwet (Jw) en artikel 13 van de Wet publieke gezondheid (Wpg) zijn verplichtingen voor de raad opgenomen om een beleidsplan (Wmo 2015 en Jw) respectievelijk een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid (Wpg) vast te stellen. Voor de beleidsplannen geldt dat dit ‘periodiek’ moet zijn, voor de nota gemeentelijk gezondheidsbeleid geldt dat dit binnen twee jaar na openbaarmaking van de landelijke nota gezondheidsbeleid dient te zijn. Het Sociaal Kompas is in 2017 vastgesteld als beleidsplan op al deze terreinen. Daarmee wordt aan alle bovengenoemde wettelijke verplichtingen voldaan. Het Sociaal Kompas liep echter eind 2020 af.

Middels dit raadsvoorstel wordt voorgesteld het bestaande Sociaal Kompas met twee jaar te verlengen, om zo aan alle wettelijke verplichtingen te blijven voldoen. Tegelijkertijd krijgt de raad in dit raadsvoorstel een aanpak en een planning voor een aantal aanscherpingen, op basis van 4 thema’s, voorgelegd van het Sociaal Kompas in de komende periode.

Datum 26 januari 2021 Nummer 2134 Pagina 2/4

3. Aan welk doel (van de doelenboom in de begroting) draagt het voorstel bij? Het Sociaal Kompas is een visiedocument voor alle doelen binnen het sociaal domein. Het laat zien dat een solide sociale infrastructuur het fundament voor het welzijn en de participatie voor onze inwoners is. Het draagt op deze manier bij aan het hoofddoel meetellen en meedoen in Leidschendam-Voorburg. 4. Welke argumenten zijn er voor de raad om het besluit te nemen? (Inhoudelijke uitleg, voor- en nadelen, financieel gevolg en risico’s) De inhoud van het Sociaal Kompas is als visiedocument nog steeds goed bruikbaar, maar geeft onvoldoende richting aan opgaven en thema's die spelen binnen het sociaal domein, zoals integraliteit (1 huishouden, 1 plan, 1 regisseur), zelfredzaamheid, de rol van de raad bij de subsidietafels en kostenefficiency. Voorgesteld wordt daarom om het Sociaal Kompas te verlengen met 2 jaar, tot na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 en het komende jaar te gebruiken om meer duidelijkheid aan de uitvoering te geven en structurelere vraagstukken voor te bereiden. Deze aanvullende kaders van de raad worden dit najaar als addendum toegevoegd aan het Sociaal Kompas en gaan de uitvoering helpen bij de complexe thema’s zoals hiervoor genoemd.

In de praktijk blijkt het verwezenlijken van deze thema’s, net als het functioneren van de subsidietafels, met de huidige kaders moeilijk waar te maken. De aanvullende kaders van de raad zijn ook bepalend voor nieuwe aanbestedingen in het sociaal domein en de initiatiefvragen voor de subsidietafels die in 2022 worden opgesteld. De subsidietafels blijven tot die tijd werken binnen de huidige gestelde kaders. Enkele aanpassingen zijn mogelijk om evidente verbeteringen aan te brengen. Echter, het toelaten van nieuwe partijen is niet gewenst. Daarvoor is eerst de discussie rondom het beleid en de prioriteiten nodig. Het is hierbij niet eerlijk om partijen nu toe te laten, die mogelijk na het aanscherpen van het Sociaal Kompas niet meer kunnen deelnemen aan de subsidietafels. De aanscherping van het Sociaal Kompas kan ook van de deelnemers aan de subsidietafels inzet vragen. Om dan ook nog van hen te vragen een intensief traject van nieuwe aanbiedingen te doen, zal niet alleen de gemeentelijke, maar ook de maatschappelijke organisaties om veel capaciteit vragen. Dat is in deze periode niet wenselijk. Wel zullen de deelnemers worden gevraagd mee te werken aan een evaluatie van de subsidietafels.

Datum 26 januari 2021 Nummer 2134 Pagina 3/4

De vier thema’s waar in het traject van de aanscherping van het Sociaal Kompas politieke uitspraken over worden gevraagd zijn de volgende: 1. Kwetsbare inwoners/inwoners die ondersteuning nodig hebben Voor welke inwoners is de gemeente een vangnet? Wie zijn onze meest kwetsbare inwoners? Is het nodig de inzet te focussen en op welke inwoners dan? 2. De omvang van het vangnet Waar is de gemeente van, welke taken behoren bij de gemeente, en vanuit welke rol en hoever gaat deze rol? Hoezeer kan er van de eigen kracht en zelfredzaamheid van de inwoners worden uitgegaan en waar begint/eindigt hun eigen verantwoordelijkheid? 3. Partners Wie of wat is er nodig om de doelen uit het Sociaal Kompas te bereiken en hoe om te gaan met deze partijen? Welke rol kunnen de subsidiepartners en zorgaanbieders spelen? Welke financieringsconstructies passen hier het beste bij? Met welke regiogemeenten kan de gemeente winst halen uit gezamenlijke aanbestedingen? 4.

Informatiestromen Hoe integraal te werken én zorgvuldig om te gaan met (medische) gegevens van onze inwoners? Hoe profilering te voorkomen? Waar ligt de grens van ondersteuning en hulp en waar begint inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van onze inwoners? In hoeverre is bemoeizorg gerechtvaardigd? De uitspraken op deze thema’s kunnen aanleiding geven tot grotere opgaven, bijvoorbeeld op het gebied van regionale samenwerking, financiering van aanbiedende partijen via subsidie of inkoop en het beteugelen van de kosten, die misschien nog niet binnen de komende 2 jaar kunnen worden opgelost, maar waarvan wel de suggestie is dat de voorbereidingen worden meegenomen in de volgende coalitieonderhandelingen. De huidige situatie dwingt de gemeente in ieder geval de komende tijd de aandacht te richten op het zijn van een vangnet voor de meest kwetsbare inwoners, waarbij de nadruk op het inzetten van individuele voorzieningen ligt en minder op preventie. Dit wil overigens niet zeggen dat preventie niet belangrijk is. Op sommige onderwerpen, waarbij stoppen met preventie te grote risico’s heeft voor nu al kwetsbare inwoners, zoals preventieve schuldhulpverlening, de Praktijkondersteuner jeugd (POH-er jeugd) en de aansluiting van onderwijs op jeugdhulp, zal er wel ingezet worden of blijven op preventie.

Datum 26 januari 2021 Nummer 2134 Pagina 4/4

Het college stelt de volgende planning voor: 1. College levert een situatieschets aan over de bouwstenen 1 en 2 (kwetsbare inwoners en omvang vangnet), met dilemma’s, waar in de uitvoering tegenaan wordt gelopen 2. Raadswerkgroep Herijking Sociaal Kompas 3. Commissie Samenleving (beeldvormend en oordeelsvormend) 4. Raad (beeldvormend en besluitvormend) 5. College levert een situatieschets aan over bouwsteen 3 (partners), met dilemma’s, waar in de uitvoering tegenaan wordt gelopen 6. Raadswerkgroep Herijking Sociaal Kompas 7. Commissie Samenleving (beeldvormend en oordeelsvormend) 8. Raad (besluitvormend) 9. College levert een situatieschets aan over bouwsteen 4 (informatiestromen), met dilemma’s, waar in de uitvoering tegenaan wordt gelopen 10. Raadswerkgroep Herijking Sociaal Kompas 11. Commissie Samenleving (beeldvormend en oordeelsvormend) 12. Raad (beeldvormend en besluitvormend) 13. College levert raadsvoorstel aan tot vaststelling van de aanvullende kaders, zodat deze toegevoegd kunnen worden aan het Sociaal Kompas 14. Raadswerkgroep Herijking Sociaal Kompas, over grotere opgaven die kunnen worden geformuleerd om verder uit te werken 15. Commissie Samenleving (beeldvormend en oordeelsvormend) 16. Raad (beeldvormend en besluitvormend)

februari 2021

februari 2021 16 en 22 maart 2021 30 maart en 6 april 2021 medio maart 2021 eind maart 2021 13 en 29 april 2021 11 mei 2021 medio april 2021

Eind april 2021 18 en 26 mei 2021 1 en 8 juni 2021 medio augustus 2021

begin september 2021 14 en 20 september 2021

28 september en 5 oktober 2021 17. De aanvullende kaders worden toegevoegd aan oktober 2021 het Sociaal Kompas burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg,

A. van Mazijk secretaris

K. Tigelaar burgemeester