2079 02. Voorlopige jaarstukken 2020 GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden.pdf
Tekst van het document
5 oktober 2020
Zoetermeer
Derde grote drive-throughteststraat
Op het parkeerterrein Denemarkenlaan.
9 november 2020
Den Haag
Vierde grote drive-throughteststraat
In een leegstaande parkeergarage aan het Aegonplein.
11 november 2020
Rijswijk
XL-testlocatie
Vanuit de regering in een coalitie met VNONCW en Defensie in de Broodfabriek.
16 november 2020
Den Haag
Kleine testlocatie bij het Rode Kruis
In de Zilverstraat. Deze locatie was al deels ingericht voor het testen van personeel van de hulpdiensten.
16 november 2020
Den Haag
Testbus
Geplaatst in de Jan van Beersstraat en door
Deel 1 Jaarverslag
Aantal Enkele tientallen testen per dag
3.300 testen per week Maximaal 1.500 testen per dag
1400 testen per dag op deze locatie
1.350 testen per dag
pagina 24
Moment
Locatie
Soort
Bijzonderheden GGDGHOR ter beschikking gesteld.
21 december 2020
Den Haag-
Vaste locatie in een bestaand pand
Als vervanging van de testbus een vaste locatie in de Ketelstraat.
Eind 2020
Haaglanden
10 teststraten totaal
Aantal
Tot 29.000 testen per week
Bron- en contactonderzoek Bij een positieve uitslag van een coronatest starten we binnen 24 uur een BCO. Dat start met contact met de besmette persoon. Met BCO gaat de GGD na hoe het coronavirus is opgelopen en of andere personen mogelijk op dezelfde manier zijn besmet. Vanaf 1 juni periode voerde de GGD wekelijks ongeveer 125 BCO’s uit. Dit aantal is in de loop van 2020 opgelopen naar een maximum van bijna 800 BCO’s per week eind oktober. Onderstaande grafiek toont de aantallen BCO’s die door de GGD zijn uitgevoerd vanaf juni.
Van de bovenstaande BCO zijn de meer complexe BCO’s uitgevoerd door vaste GGD-medewerkers. SOS Internationaal (regionale opschaling voor regio Haaglanden) voert in eerste instantie de andere BCO’s uit. Ook is een deel van de BCO’s uitgevoerd door medewerkers van een landelijke pool (SOS Internationaal en Eurocross).
Deel 1 Jaarverslag
pagina 25
1.4 Programmaverantwoording Veilig Thuis 1.4.1 Kaders
De Meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals goed te reageren bij (vermoedens van) kindermishandeling en andere vormen van huiselijk geweld. Met de Meldcode komen slachtoffers eerder in beeld en kan er eerder hulp ingezet worden. Daarvoor is het nodig dat beroepskrachten goed uit de voeten kunnen met signalen en wanneer dat nodig is situaties van vermoedens van onveiligheid melden bij Veilig Thuis. De Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling stelt voor professionals (die werkzaam zijn in een van de sectoren gezondheidszorg; onderwijs; kinderopvang; maatschappelijke ondersteuning; jeugdhulp of justitie) een professionele norm om melding te doen bij Veilig Thuis als er vermoedens zijn van acute en structurele onveiligheid. Ook individuele omstanders kunnen een melding doen bij Veilig Thuis. Veilig Thuis Haaglanden voert een gemeentelijke taak uit die voortkomt uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo 2015), te weten: a. het fungeren als meldpunt voor gevallen of vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling; b. het naar aanleiding van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, onderzoeken of daarvan daadwerkelijk sprake is; c.
het beoordelen van de vraag of en zo ja tot welke stappen de melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan aanleiding geeft; d. het in kennis stellen van een instantie die passende professionele hulp kan verlenen bij huiselijk geweld of kindermishandeling, van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de betrokkene dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft daartoe aanleiding geeft; e. het in kennis stellen van de politie of de Raad voor de kinderbescherming van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de betrokkene dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft daartoe aanleiding geeft; f. indien Veilig Thuis een verzoek tot onderzoek bij de Raad voor de kinderbescherming doet, het in kennis stellen daarvan van het college van B&W, en g. het op de hoogte stellen van degene die een melding heeft gedaan, van de stappen die naar aanleiding van de melding zijn ondernomen. 1.4.2 Taken In het takenpakket Veilig Thuis zijn vier taken te onderscheiden, namelijk: advies, meldingen, huisverbod coördinatie en voorlichting.
Terugblik afgelopen jaar Veilig Thuis is het centrale meldpunt voor advies over en melding van huiselijk geweld en kindermishandeling. De uitvoeringsorganisatie Veilig Thuis Haaglanden (VTH) werkt in opdracht van de gemeenschappelijke regeling GGD en VTH en voert wettelijke taken uit voor de negen deelnemende gemeentes in regio Haaglanden. In vergelijking met 2019 gaf VTH vorig jaar 9% meer adviezen. De toename is vooral te verklaren door de aanscherping van de Wet meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast is er afgelopen jaren meer media-aandacht voor het onderwerp, onder andere via de inzet van het landelijk programma ‘Geweld hoort nergens thuis’. We hebben geen corona gerelateerde stijgingen gezien. Om de drempels tot Veilig Thuis te verlagen heeft VTH vanaf eind mei 2020 meegedaan aan de landelijke chatfunctie en met apothekers in de regio afspraken gemaakt over het codewoord ‘masker19’.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 26
Onze lobby bij het Rijk heeft ervoor gezorgd dat in de Voorjaarsnota 2020 van het Rijk er vanaf 2020 structureel € 38,6 mln. voor Veilig Thuis is gereserveerd. Daarnaast is in 2020 verder ingezet op het versterken van VTH zelf en het verbeteren van de ketensamenwerking: met het lokale veld, de lokale jeugden Wmo-wijkteams, en organisaties die gespecialiseerde zorg en ondersteuning bieden. VTH ontwikkelt momenteel een ketenmonitor voor operationele sturing op betere ketensamenwerking, maar ook meer inzicht in de effectiviteit van onze inzet, interventies en aanpak. De gemeenten in Haaglanden hebben, de zelfscan 'Kwaliteitskader Veiligheid in lokale (wijk)teams' uitgevoerd, nadat gemeenten zich in 2019 gecommitteerd hadden aan dit kwaliteitskader. Het kader maakt duidelijk wat een gemeente lokaal nodig heeft, in relatie tot het nieuwe handelingsprotocol van VT, om goed ingericht te zijn in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Corona Als gevolg van de wereldwijde uitbraak van het COVID-19-virus heeft Nederland sinds medio maart 2020 te maken met landelijke en regionale maatregelen die verspreiding van het virus tegen zouden moeten gaan. De beperkende maatregelen, de mogelijke financiële consequenties hiervan en de angst voor het virus kunnen oplopende spanningen in huishoudens tot gevolg hebben, en daarmee de kans op huiselijk geweld vergroten.
Met behulp van financiële steun van ZonMw1 doet het NSCR onderzoek naar de omvang, aard en ernst van huiselijk geweld-meldingen1. In deze factsheet zijn gegevens van alle unieke casussen onderzocht die bij Veilig Thuis regio Haaglanden in 2019 en 2020 zijn geregistreerd. Specifiek wordt ingegaan op de geregistreerde casussen en wie de melding rondom deze casussen hebben gedaan, waarbij wordt gekeken of er verschillen bestaan tussen beroepsmatige- en niet-beroepsmatige meldingen ten opzichte van 2019, per fase van de getroffen COVID-19-maatregelen. Figuur 1: Percentuele toe- of afname van het aantal casussen in percentages 2020 – 2019
1 Meer informatie over het onderzoek staat op https://nscr.nl/stay-home-stay-safe.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 27
Figuur 2: Percentuele (en absolute) toe- of afname in de vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling ten opzichte van 2019, per fase
In bovenstaande figuren stonden voor het NSCR meldingen uit Haaglanden in de periode januari tot juni in 2019 en 2020 centraal. 1 Advies Wat hebben we bereikt?
Omstanders en professionals ontvingen advies over de aard of ernst van signalen en kenden de stappen die zij konden zetten om situaties van huiselijk geweld of kindermishandeling te doorbreken en de veiligheid te herstellen, en werden daardoor in staat om de benodigde stappen te zetten. Wat hebben we daarvoor gedaan?
• •
•
•
Professionals en omstanders geadviseerd en ondersteund, onder andere door bijvoorbeeld deel te nemen aan gesprekken met directbetrokkenen, een hulpverlener, school of politie; Informatie en advies verstrekt aan Reclassering Nederland, de Raad voor de Kinderbescherming, politie en het Openbaar Ministerie. Dagelijks werden alle aangehouden verdachten die voor een geweldsdelict zijn aangemerkt als huiselijk geweld op de ZSM locatie besproken met Veilig Thuis. Het advies van Veilig Thuis werd gebaseerd op dossierinformatie en op expertise van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling; Deelname aan het focusoverleg en de weegploeg op het Veiligheidshuis. Het ging hier om specifieke zaken met complexe vraagstukken rondom straf en zorg. Door de samenwerking van de twee ketens wordt de veiligheid vergroot. Vanaf 25 mei 2020 zijn de 26 Veilig Thuis-organisaties bereikbaar via de chat. Slachtoffers, plegers, omstanders en professionals kunnen via de chat anoniem advies vragen bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling. Bellen kan soms lastig zijn voor iemand die te maken heeft met huiselijk geweld of kindermishandeling. Zeker in de periode waarin mensen meer thuis zijn als gevolg van de maatregelen tegen Covid19. De chatfunctie doorloopt de pilot en ontwikkelfase. Na de pilotfase is de chatmogelijkheid tot in ieder geval het einde van 2021 verlengd.
Tussen half juni en begin oktober zijn ruim 5.900 chatgesprekken gevoerd. Op dit moment wordt in opdracht de VNG, VWS en het LNVT een financiële impactanalyse uitgevoerd, ten aanzien van doorontwikkeling, licenties, training en personele inzet. De resultaten komen het eerste kwartaal 2021 beschikbaar. In 2021 zal de chatfunctie geëvalueerd worden, waarna besluitvorming over inzet van de functie in 2022 volgt.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 28
Zowel bij VTH als via de centrum gemeentelijk VO-besluitvormingslijn via de VNG. De personele inzet binnen Veilig Thuis voor de uitvoering van de chat vraagt 1,5 FTE. Deze inzet komt bovenop de reguliere inzet van maatschappelijk werkers. Indicator Aantal adviezen
Realisatie 2019 8.187
Prognose 2020 7.778
Realisatie 2020 9.563
tabel 1
*Realisatiecijfers gegevens adviezen per gemeente.
tabel 2 Rol Adviesvrager Buurtbewoner Directbetrokkene, jeugdige Directbetrokkene, volwassene Familielid van directbetrokkene Justitie en veiligheid Kinderopvang Medische beroepsgroepen Onderwijs Paramedische beroepsgroepen Persoon behoort tot het sociale netwerk Psychologen, pedagogen, psychotherapeuten en sociaal werkers Vrijwilliger Niet beroepsmatig Beroepsmatig anders Anders Totaal
06 Leidschendam- 07 Pijnacker09 Midden- 11 Buitenregio 01 's-Gravenhage 02 Delft 03 Zoetermeer 04 Rijswijk 05 Westland Voorburg Nootdorp 08 Wassenaar Delfland gemeenten VTH 5,4% 8,4% 5,5% 4,6% 5,8% 6,4% 7,8% 4,6% 3,4% 3,2% 5,5% 1,0% 0,3% 0,8% 0,5% 0,7% 0,8% 1,8% 0,9% 0,0% 1,0% 0,9% 16,4% 17,0% 19,3% 16,2% 17,9% 17,4% 17,9% 13,8% 24,1% 10,1% 16,3% 4,6% 7,9% 8,5% 4,6% 7,8% 4,2% 7,3% 2,8% 6,9% 4,1% 5,5% 19,3% 13,3% 16,0% 18,9% 17,2% 17,4% 21,6% 19,3% 6,9% 40,3% 20,1% 1,5% 2,2% 1,7% 0,9% 2,5% 1,7% 2,3% 2,8% 3,4% 0,2% 1,5% 4,2% 5,7% 4,6% 4,1% 2,9% 8,5% 5,5% 9,2% 6,9% 2,2% 4,4% 7,7% 7,2% 5,6% 9,1% 8,5% 6,4% 11,0% 14,7% 8,6% 2,3% 7,1% 0,2% 0,1% 0,6% 0,2% 0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,3% 4,1%
5,4%
4,9%
4,8%
4,5%
2,1%
3,2%
2,8%
3,4%
2,7%
4,1%
20,7% 0,2% 3,3% 10,0% 1,5% 100,0%
23,3% 0,3% 1,7% 6,4% 0,8% 100,0%
20,5% 0,1% 3,0% 8,2% 0,8% 100,0%
26,7% 0,0% 1,1% 8,2% 0,2% 100,0%
23,9% 0,0% 0,9% 6,3% 0,7% 100,0%
23,3% 0,0% 3,4% 8,1% 0,4% 100,0%
10,6% 0,0% 1,8% 8,3% 0,9% 100,0%
12,8% 0,0% 4,6% 10,1% 1,8% 100,0%
29,3% 0,0% 5,2% 1,7% 0,0% 100,0%
14,7% 0,1% 2,2% 14,8% 1,9% 100,0%
20,5% 0,2% 2,8% 9,5% 1,3% 100,0%
*Nadere analyse adviezen, welke adviesvragers uitgesplitst per gemeente
Wat hebben we daarbij ingezet?
Taak Advies
Deel 1 Jaarverslag
Gerealiseerde lasten €865.000
pagina 29
2 Meldingen Wat hebben we bereikt?
Voor degenen die een melding van (een vermoeden van) huiselijk geweld of kindermishandeling wensen te doen was er een toegankelijk meldpunt. Op basis van de inhoud van de melding werden in samenspraak met alle betrokkenen de noodzakelijke vervolgstappen gezet en besloten wie de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van die vervolgstappen op zich nam. Wat hebben we daarvoor gedaan?
• • • •
•
Bereikbaarheid van het meldpunt gegarandeerd; Alle ingekomen meldingen in ontvangst genomen; Alle meldingen bij binnenkomst direct beoordeeld op de vraag of crisisinterventie noodzakelijk is en daar zo nodig op geacteerd; Vervolgens zoveel mogelijk binnen een termijn van 5 (werk)dagen aanvullende informatie verzameld bij verschillende bronnen en die intercollegiaal of multidisciplinair beoordeeld. Dit proces wordt Veiligheidsbeoordeling genoemd. Vervolgstappen bepaald en gerealiseerd: o Direct beëindigen bemoeienis: de beoordeling van een melding kan als uitkomst hebben dat er geen zorgen zijn over de veiligheid van betrokkenen en verdere bemoeienis van Veilig Thuis, lokale teams of een collega-organisatie niet nodig is. o Direct overdragen: als de veiligheidsbeoordeling uitwijst dat een casus qua aard en ernst kan worden opgepakt door een lokaal team of bestaande hulpverlening die al bij het gezin betrokken is, vindt direct overdracht plaats.
o VT-inzet zonder onderzoek (Voorwaarden en Vervolg): als er aanwijzingen zijn voor een acute en/of structurele onveiligheid, en als de directbetrokkenen voldoende bereid en in staat zijn om samen te werken aan het herstel van de veiligheid en daarbij zo nodig hulp te aanvaarden, dan stelt Veilig Thuis veiligheidsvoorwaarden op in overleg met de betrokkenen en professionals, en draagt de casus daarna over, in veel gevallen naar een (gespecialiseerde) hulpverlener. o VT-inzet met onderzoek: als de bevoegdheid en expertise van Veilig Thuis nodig zijn om helder te verkrijgen of sprake is van huiselijk geweld en/ of kindermishandeling, en/of indien betrokkenen onvoldoende bereid of in staat zijn hulp te accepteren, voert Veilig Thuis onderzoek uit. In kaart wordt gebracht welke onderliggende problemen er zijn die moeten worden opgelost om tot duurzame veiligheid en herstel te komen. Vervolgens worden, net als bij Voorwaarden en Vervolg, veiligheidsvoorwaarden opgesteld en overgedragen. o Na opstelling van veiligheidsvoorwaarden en overdracht monitoren of de hulp op gang gekomen is, of is voldaan aan de veiligheidsvoorwaarden, of deze hebben geleid tot directe veiligheid, of de stabiele veiligheid in voldoende mate is hersteld, of er voldoende aandacht voor herstel van de opgelopen schade is.
Onderstaande tabellen tonen de gerealiseerde hoeveelheden per gemeente, wel/niet hermelding en met/zonder kinderen.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 30
tabel 4 06 Leidschendam- 07 Pijnacker09 Midden- 11 Buitenregio Melder 01 's-Gravenhage 02 Delft 03 Zoetermeer 04 Rijswijk 05 Westland Voorburg Nootdorp 08 Wassenaar Delfland gemeenten VTH Buurtbewoner 1,9% 2,5% 3,0% 1,4% 1,7% 1,9% 2,2% 2,7% 2,7% 0,0% 2,1% Directbetrokkene, jeugdige 0,1% 0,0% 0,1% 0,2% 0,0% 0,4% 0,4% 0,5% 0,0% 0,0% 0,1% Directbetrokkene, volwassene 1,2% 2,5% 2,3% 1,9% 1,3% 1,5% 4,0% 0,5% 1,4% 12,0% 1,6% Familielid van directbetrokkene 1,1% 1,0% 3,7% 0,8% 1,8% 1,7% 1,4% 1,6% 1,4% 0,0% 1,5% Justitie en veiligheid 70,2% 62,5% 58,8% 66,7% 64,9% 65,3% 62,3% 54,5% 61,6% 8,0% 66,9% Kinderopvang 0,2% 0,4% 0,7% 0,0% 0,6% 0,2% 1,1% 0,5% 0,0% 0,0% 0,3% Medische beroepsgroepen 8,1% 9,3% 8,4% 9,1% 10,8% 8,7% 10,9% 11,8% 6,8% 0,0% 8,6% Onderwijs 2,7% 2,4% 2,7% 3,1% 2,6% 3,5% 5,1% 2,7% 2,7% 8,0% 2,8% Paramedische beroepsgroepen 0,2% 0,0% 0,3% 0,4% 0,2% 0,2% 0,0% 0,5% 0,0% 0,0% 0,2% Persoon behoort tot het sociale netwerk 0,4% 0,4% 0,7% 0,4% 0,0% 1,7% 1,4% 0,0% 0,0% 8,0% 0,5% Psychologen, pedagogen, psychotherapeuten en sociaal werkers 8,1% 12,4% 12,0% 10,1% 10,5% 10,6% 7,2% 18,2% 15,1% 16,0% 9,4% Vrijwilliger 0,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% Beroepsmatig anders 4,1% 3,8% 4,6% 4,3% 3,3% 3,2% 2,5% 4,8% 4,1% 44,0% 4,1% Niet beroepsmatig 0,6% 0,3% 0,8% 0,4% 0,4% 0,6% 0,4% 0,5% 0,0% 4,0% 0,6% Anders 1,0% 2,1% 1,9% 1,0% 2,0% 0,7% 1,1% 1,1% 4,1% 0,0% 1,2%
Totaal 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%
*Nadere analyse meldingen, welke melder uitgesplitst per gemeente.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 31
Ontwikkeling wachtlijst VTH 2020 (na veiligheidsbeoordeling) Maand Totaal wachtlijst VTH Januari 726 Februari 714 Maart 734 April 597 Mei 553 Juni 534 Juli 531 Augustus 518 September 428 Oktober 344 November 294 December 361 NB. De aantallen zijn niet allemaal op dezelfde datum van de maand genomen, maar wel in de betreffende maand.
De ontwikkeling van de wachtlijst over 2020 wordt onder andere veroorzaakt door extra inzet van de flexibele inzet om te werken richting de afgesproken aantallen. Daarnaast heeft het te maken met de werving (er zijn nieuwe collega’s gestart die direct vanuit het instroomteam zaken hebben opgepakt), het teruglopen van het aantal meldingen en de ruimte die hierdoor ontstond om de wachtlijst goed te doorlopen. Een deel van de zaken die langer op de wachtlijst stonden zijn na contact met direct betrokkenen afgerond (omdat de situatie veranderd is – bijvoorbeeld partners die de relatie hebben verbroken) of overgedragen aan hulpverlening die gedurende de periode op de wachtlijst opgestart is. Tevens zijn afgelopen jaar alle wachtlijstbeheerders bij elkaar gezet om kennis en ervaring uit te wisselen over invulling van deze taak en hoe ze van elkaar kunnen leren. Ook dit heeft effect in het teruglopen van de wachtlijsten. Wettelijke termijnen
De wettelijke termijnen zijn niet altijd behaald. De directe oorzaak ten aanzien van V&V en onderzoek is de wachtlijst. Het lukt niet om het traject af te ronden binnen de wettelijke termijn van 77 dagen na binnenkomst van de melding. Het behalen van de wettelijke termijnen ten aanzien van de veiligheidsbeoordeling wordt niet altijd gehaald. In een aantal gevallen wordt er bewust voor gekozen om af te wijken van de wettelijke termijn tot uiterlijk 7 werkdagen, omdat in de praktijk blijkt dat die tijd nodig is om alle betrokkenen te bereiken om een goede veiligheidsbeoordeling te kunnen doen. Wat hebben we daarbij ingezet?
Taak Meldingen (structurele formatie) Meldingen (flexibele inzet)
Deel 1 Jaarverslag
Gerealiseerde lasten €7.188.000 €2.617.000
pagina 32
3 Huisverbod coördinatie Wat hebben we bereikt?
Verhoging van de effectiviteit van huisverboden, door het overzicht te bewaren, ondersteuning te bieden en te zorgen voor afstemming op hetgeen de hulpverlenende, gemeentelijke en strafrechtelijke partijen uitvoeren. Wat hebben we daarvoor gedaan?
In het kader van de Wet Tijdelijk Huisverbod voerde Veilig Thuis de coördinatie uit. Veilig Thuis stelde het zorgadvies op voor gemeenten (lees: de burgemeester) over het (niet) verlengen van het huisverbod en ondersteunde procesregisseurs van gemeenten (behandeling van voorlopige voorzieningen en beroepszaken bij de rechtbank). De coördinatoren werkten samen met de andere partijen die betrokken zijn bij het huisverbod. Zij beoordeelden de veiligheidsafspraken en brachten hun expertise in. Op het Veiligheidshuis was een team van coördinatoren werkzaam ten behoeve van bovengenoemde taken en om de uitvoering van de hulpverlening door de Reclassering Nederland, Algemeen Maatschappelijk Werk en Crisisdienst Jeugd gedurende een huisverbod op elkaar af te stemmen. Indicator Coördinatie huisverboden
Realisatie 2019 460
Prognose 2020 441
Realisatie 2020 474
Wat hebben we daarbij ingezet?
Taak Coördinatie huisverboden
Gerealiseerde lasten €465.000
4 Voorlichting Wat hebben we bereikt?
Met voorlichtingsactiviteiten is bijgedragen aan bewustwording, kennisoverdracht en het aanreiken van handelingsvaardigheden aan professionals op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Wat hebben we daarvoor gedaan?
Veilig Thuis gaf voorlichting aan professionals over de verschillende vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling en over de eigen werkwijze. Doelen van de voorlichting waren verbetering van de signalering, ondersteunen van het werken volgens de meldcode en verbeteren van de samenwerking tussen Veilig Thuis en de samenwerkingspartners. De doelgroepen waren alle professionals die betrokken zijn bij de signalering en de aanpak waarbij de nadruk ligt op het onderwijs, de gezondheidszorg en het lokale veld. Wat hebben we daarbij ingezet?
Taak Voorlichting
Deel 1 Jaarverslag
Gerealiseerde lasten €16.000
pagina 33
1.5 Programmaverantwoording Overhead Conform het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) wordt in de jaarstukken een verplichte beleidsindicator opgenomen inzake de overhead. De indicator betreft: Indicator Overhead
Indicator 28,2%
Toelichting % van de totale lasten. De totale lasten overhead bedroegen €9.905.000 op een lastentotaal van €35.072.000 (deze getallen zijn ontleend aan tabel GR1 en exclusief het Programma Corona). Apart berekend voor GGD resp. VT is het overheadpercentage 25,9% resp. 29,2%.
Een nadere toelichting op de opbouw en omvang van de overhead treft u in paragraaf 1.4 van de jaarrekening.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 34
2 Paragrafen 2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.1.1 Weerstandscapaciteit, risico’s en risicobeleid GR Het BBV schrijft onderstaande financiële kengetallen met toelichting voor zodat een oordeel kan worden gevormd over de financiële gezondheid van de GR. Financiële kengetallen
Jaarrekening
Begroting
Jaarrekening
2019
2020
2020
Solvabiliteitsratio
-247%
n.v.t.
7%
Structurele exploitatieruimte
-3,21%
n.v.t.
5,69%
Netto schuldquote
2,23%
n.v.t.
-2,83%
Toelichting solvabiliteitsratio Definitie: eigen vermogen (reserves+resultaat) als percentage van het balanstotaal. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de GR in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Een hoger percentage geeft een gunstiger situatie weer. Verklaring waarde: De GR kan alle nabetalingsverplichtingen over 2020 aan de opdrachtnemer nakomen zonder eerst extra bijdragen van deelnemende gemeenten te verkrijgen. Betekenis: De hierboven aangegeven situatie vloeit deels logisch voort uit de keus om bij een aantal de GGD-taken achteraf af te rekenen met de deelnemende gemeenten. Voor de VT-taken geldt dat tot nu toe met een flexibele schil wordt gewerkt die achteraf wordt afgerekend. Toelichting structurele exploitatieruimte Definitie kengetal: saldo van structurele baten en lasten + saldo van structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves als percentage van de totale baten. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel dan een begroting waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. Structureel evenwicht komt tot uiting in een structurele exploitatieruimte van 0%. Een hoger percentage geeft een gunstiger situatie weer.
Verklaring waarde: Er is geen sprake van structureel evenwicht doordat de GR bijdragen van de gemeenten (het voorschot) in 2020 op een hoger niveau lagen dan de werkelijke uitgaven. Het surplus aan bijdragen loopt via de spelregels weer terug naar de gemeenten. Voorbeelden hiervan betreffen de afrekeningen op de TOKIN en meldingen. Betekenis: Het geschetste beeld hangt samen met een behoedzaam begrotingsbeleid, waarbij er geen substantiële reserves worden aangehouden door de GR. Toelichting netto schuldquote Definitie kengetal: schuldenlast als percentage van eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een lager percentage geeft een gunstiger situatie weer. Verklaring waarde: De GR GGD en VT Haaglanden heeft nagenoeg geen schulden; op de balans zijn slechts verschuldigde bedragen opgenomen naar aanleiding van de eindafrekening en –verrekening van de gemeente Den Haag. Maar ook amper eigen middelen. Betekenis: Er is ook heel weinig druk op de exploitatie als gevolg van rentelasten en aflossingen. Dat is zichtbaar aan de zeer lage netto schuldquote; de fluctuatie daarvan heeft geen betekenis.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 35
EMU-saldo Definitie: Het EMU-saldo is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de collectieve sector (Rijk, mede-overheden en sociale fondsen). GR-en zijn net als andere decentrale overheden verplicht om hun bijdrage aan het EMU-saldo te presenteren. Het aandeel van de decentrale overheden in het EMUsaldo van de hele collectieve sector is macro genormeerd en is vertaald naar een referentiewaarde. De bedoeling is dat het individuele saldo dient niet lager is dan de referentiewaarde. Hieronder wordt voldaan. Ontwikkeling EMU-saldo 2019 EMU-SALDO EMU-SALDO referentiewaarde 2020 Verschil EMU-saldo & referentiewaarde Financiële Vaste Activa
Kapitaalverstrekkingen en leningen Uitzettingen Mutaties Activa Uitzettingen Vlottende (1 januari Liquide middelen Activa Overlopende activa tot 31 december) Vaste Passiva Vaste schuld Passiva Vlottende Vlottende schuld Passiva Overlopende passiva Eventuele boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa
2020
2021
724-
2.806
2.082-
2022 -
2023 -
3.943-
3.943-
3.943-
3.943-
3.943-
3.220
6.750
1.861
3.943
3.943
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
28.274
28.274-
-
-
-
-
-
-
-
293
2.421
2.713-
-
-
-
-
-
-
-
2
26.769
26.771-
-
-
1.015
1.119
2.134-
-
-
2.1.2 Weerstandscapaciteit, risico’s en risicobeleid GGD In de begroting 2020 stond een aantal risico’s benoemd. Onderstaande tabel geeft deze risico’s weer, of ze zich hebben voorgedaan en hoe ermee is omgegaan. De risico’s waren in de begroting 2020 niet gekwantificeerd met een kanspercentage en financiële impact. Vanaf de begroting 2021 is hieraan wel invulling gegeven. #
Risico
Voor gedaan
Omgang
1
Inwonersontwikkeling Tot op heden zijn er geen duidelijke afspraken over hoe om te gaan met de ontwikkeling van het aantal inwoners in de regio. Derhalve zijn de mogelijke effecten op de uit te voeren taken en bijhorende doorberekening niet meegenomen. Het niet meenemen van dit effect kan ertoe leiden dat de kwaliteit van de dienstverlening op den duur niet behouden kan worden.
Ja
Het risico heeft zicht voorgedaan in 2020. Vanwege de coronacrisis is niet aantoonbaar in beeld te brengen wat de financiële impact hiervan is.
2
Scheiding regionaal en lokaal pakket In de begroting zijn de lokale taken niet opgenomen. Mochten de lokale taken in de toekomst niet meer (of in veel mindere mate) worden afgenomen door de gemeenten dan wordt het draagvlak voor bijvoorbeeld de crisisorganisatie kleiner. Het invulling geven aan de crisisorganisatie wordt voor een belangrijk deel bepaald door de robuustheid van de GGD, die mede gebaseerd is op de uitvoering van de lokale taken. Deze taken worden buiten de verantwoordelijkheid van het AB verricht. Takenpakket Opgelegde veranderingen in takenpakket of eisen aan taken die door externe autoriteiten opgelegd worden en tot aantoonbare verhoging van de kosten leiden.
Nee
Heeft zich in 2020 niet voorgedaan. Ook in 2020 zijn lokale taken afgenomen.
Ja
De GGD heeft in 2020 vanuit het Rijk verschillende taken moeten voeren in het kader van de bestrijding van het Coronavirus. Deze taken hebben tot aantoonbare verhogingen van kosten geleid. Deze worden echter volledig gedekt voor het Rijk.
3
Deel 1 Jaarverslag
pagina 36
#
Risico
Voor gedaan
Omgang
4
Indexering: Indexering van kosten die in de praktijk hoger is dan de indexering waarmee op basis van de voorcalculatie rekening is gehouden. Calamiteiten in de dienstverlening die leiden tot aantoonbaar hogere kosten voor de dienstverlening (uitbraak infectieziekten, maatschappelijke calamiteiten), voor zover deze kosten niet binnen de in de dienstverleningsovereenkomst overeengekomen bandbreedtes vallen. Calamiteiten in de bedrijfsvoering die maken dat de kosten aantoonbaar fors hoger zijn (bijv. cyberattack, ICT kosten die niet van tevoren waren te voorzien).
Nee
-
Ja
Zie punt 3
Ja
Naar aanleiding van een recent datalek in de GGD-systemen, waarover veel publiciteit is geweest, is de Autoriteit Persoonsgegevens begin februari 2021 een onderzoek gestart naar de naleving door de GGD van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Daarbij heeft de Autoriteit Persoonsgegevens aangegeven het toezicht op de GGD te zullen intensiveren. Het is nog niet duidelijk wanneer de uitkomst van het onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens te verwachten is en wat de uiteindelijke bevindingen zullen zijn. Onderzoeken en besluiten van de Autoriteit Persoonsgegevens worden doorgaans openbaar gemaakt.
Veranderingen in (de interpretatie van) het fiscale regime: de definitieve fiscale analyse kan pas gemaakt worden nadat ook de dienstverleningsovereenkomst geconcretiseerd is. Structurele kosten overhead (inclusief huisvesting, ICT & GR-functionarissen) In 2019 gaat Veilig Thuis verhuizen naar het Westeinde. De gevolgen van de verbouwing van aan het Westeinde voor de GGD zijn nog niet bekend. Dit kan gevolgen hebben voor de, in deze begroting gebruikte, overheadtoeslag per fte. Deze kosten zullen worden meegenomen bij de uniformering van de overheadsystematiek.
Nee
-
Ja
Het risico heeft zich in die zin voorgedaan dat de bedrijfsvoeringskosten zijn geactualiseerd. Deze heeft geleid tot hogere kosten, waarbij dit met een tweede begrotingswijziging 2020 is opgevangen. De financiële impact is daarmee nul.
5
6
7
8
Deel 1 Jaarverslag
pagina 37
2.1.3 Weerstandscapaciteit, risico’s en risicobeleid VT In onderstaand overzicht wordt de stand van zaken aangegeven van de risico’s die werden gesignaleerd in de begroting 2020. De risico’s waren in de begroting 2020 niet gekwantificeerd met een kanspercentage en financiële impact. Vanaf de begroting 2021 is hieraan wel invulling gegeven. #
Risico
Voor gedaan
1
Onvoldoende werving en behoud van personeel en onvoldoende capaciteit ten opzichte van de hoeveelheid werk Er worden maatregelen ingezet voor een beter behoud van personeel. Desalniettemin blijft werving en behoud van personeel lastig in de huidige krappe arbeidsmarkt. Om een optimale bezetting te realiseren is eigen personeel noodzakelijk. Kosten inhuur en inkoop zijn aanmerkelijk hoger dan kosten van eigen personeel. Door de werving – en inwerkperiode gaat vertrek van personeel gepaard met kosten van verlies aan expertise en met hogere werkdruk voor het personeel. De uitbreiding van hoeveelheid personeel kan impact hebben op de inzet van P&O, die nodig is om deze uitbreiding te realiseren. Effect aangescherpte meldcode De extra volumegroei van het aantal meldingen en adviesaanvragen is gebaseerd op het lage scenario uit de landelijke impact analyse van de aangescherpte meldcode van 5% groei van het aantal meldingen en adviezen.
Nee
Nee
Aantal meldingen blijven achter bij 2019. Dit vindt vooral zijn oorzaak in de Covid19 pandemie. Beperkte afname van het aantal meldingen. Naast corona is ook de samenwerking rondom de meldcode in de keten aangehaald.
3
Structurele kosten overhead (inclusief huisvesting, ICT & GRfunctionarissen) In 2019 gaat Veilig Thuis verhuizen naar het Westeinde. De kosten van de verbouwing van het Westeinde en de nieuwe de inrichting van de ICTinfrastructuur zijn nog niet definitief bekend. Dit kan gevolgen hebben voor de, in deze begroting gebruikte, overheadtoeslag per fte. Deze kosten zullen worden meegenomen bij de uniformering van de overheadsystematiek.
Ja
Het risico heeft zich in die zin voorgedaan dat de bedrijfsvoering kosten zijn geactualiseerd. Deze heeft geleid tot hogere kosten, waarbij dit met een tweede begrotingswijziging 2020 is opgevangen. De financiële impact is daarmee nul.
4
Autonome groei en achterstanden In 2017 en 2018 is een forse stijging zichtbaar van zowel meldingen als adviezen. Vanaf 2019 is geen verdere autonome groei verondersteld. Indien de capaciteit niet in evenwicht is met de instroom, ontstaan achterstanden en loopt de werkvoorraad op.
Nee
Aantal meldingen blijven achter bij 2019. Dit vindt vooral zijn oorzaak in de Covid19 pandemie. Beperkte afname van het aantal meldingen. Naast corona is ook de samenwerking rondom de meldcode in de keten aangehaald.
5
Capaciteit, expertise en vaardigheden in de keten Zowel de instroom als de doorlooptijden bij VTH zijn afhankelijk van de capaciteit, expertise en vaardigheden
Ja
Risico heeft zich voorgedaan, maar moeilijk vast te stellen in welke mate, mede door Covid19.
2
Deel 1 Jaarverslag
Omgang Risico heeft zich niet voorgedaan. Er was in 2020 een laag verloop onder maatschappelijk werkers. Desondanks is het risico niet helemaal gekeerd. In oktober 2019 is er een aanbesteding geweest, welke in 2020 van kracht is gegaan. Doel van de aanbesteding was de inzet van senioren en medioren, maar er zijn voornamelijk junioren ontvangen. Dit hebben is opgevangen door te investeren in extra opleidingen en meer tijd voor inwerken. Financieel is in 2020 afgesproken om het resultaat op de salariskosten van ‘meldingen’ af te rekenen op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten.
pagina 38
in de rest van de keten. Door samenwerking en ketenafspraken, investeren in expertise en voorlichting draagt VTH bij vanuit haar rol. Bij krapte in de rest van de keten wordt onnodig vaak (terug)gemeld bij VTH en kan VTH casussen niet goed overdragen aan ketenpartners, zodat bijvoorbeeld hulp niet tijdig wordt gerealiseerd.
Maatregelen: samenwerkingskader vanuit VNG met de daarop gebaseerde zelfscan.
7
Investeringen in cliënt volgsysteem In de loop van 2020 wordt duidelijk welke management informatie systeem (data warehouse) nodig is.
Nee
-
8
Meer huisverboden De intensievere inzet zal mogelijk gepaard gaan met volumegroei.
Nee
-
9
Vervolg MDA++. In de begroting zijn geen uitgaven geraamd voor het vervolg op de pilot MDA++. Besluitvorming over continuering via de GR kan tot een begrotingswijzing leiden.
Nee
VTH wordt vanuit centrumgemeenten gefinancierd voor projectleider en begeleiders. Pilot, wordt eind 2021 geëvalueerd.
10
Besparing door daling instroom en aanpassing productmix. Deze verwachte besparing is afhankelijk van de mogelijkheden (capaciteit en expertise) in de rest van de keten.
Ja
Risico heeft zich voorgedaan, maar moeilijk vast te stellen in welke mate, mede door Covid19.
Deel 1 Jaarverslag
Maatregelen: samenwerkingskader vanuit VNG met de daarop gebaseerde zelfscan.
pagina 39
2.2 Bedrijfsvoering 2.2.1 Bedrijfsvoering GR Bij de vaststelling van de begroting heeft het GR-bestuur in reactie op zienswijzen van raden diverse toezeggingen gedaan over opvolging van die zienswijzen. Onderstaand overzicht geeft kort de stand van zaken weer.
1
2 3 4
5
1
Algemeen Verdere technische verbetering planning & control stukken t.b.v. transparantie en inzichtelijkheid P&C.
Notitie Overheadharmonisatie t.b.v. uniformiteit en transparantie. Quick wins mogelijke samenwerking tussen GGD en VT. Verbeterde actieve bewaking uitgavenontwikkeling. Stringent en zuinig met middelen. Tussentijdse rapportages en verantwoording. Rapportage m.b.t. Reserve GGD ZHW, Reserve ASG en Liquidatiesaldo STOJAH. GGD GGD Visie, startnotitie.
2
Opvolging Doelmatigheid onderzoek (DMO) GGD.
3
Verdere verbetering resultaatindicatoren in GGD begroting en ontwikkeling resultaatgericht werken. Vormgeven heldere werkwijze m.b.t. onderbouwing en vaststelling tarieven en omgaan met stijging inwonertal.
4
1
Veilig Thuis Tijdige, juiste en volledige Voortgangsrapportage VT. Bewaken Implementatie aangescherpte meldcode en ontwikkeling gedifferentieerde casusmonitoring VT.
2
Bestuurlijk richting aan ketenafspraken VT en werkwijze VT.
3
Bewaking effecten verdeelsleutel VT i.r.t.de centrumgemeentegelden (DUVO-middelen) en zo nodig evaluatievoorstel. Inzicht in gevolgen Huisvesting VT.
4
Deel 1 Jaarverslag
Stand van zaken Stappen gezet, nog niet gereed Verbeterpunten zijn betrokken bij de voorbereiding van de Jaarstukken 2020 en Begroting 2022. Dit zal een vervolg krijgen bij de volgende P&C-cyclus in de vorm van de aanscherping van de afstemming van de producten, vastlegging van de werkwijze in circulaires en het tijdspad. Gereed, nieuwe systematiek bedrijfsvoeringstoeslag is vastgesteld in oktober 2020. Stappen gezet, nog niet gereed. VT is verhuisd naar de GGD-hoofdlocatie. In de Begroting 2022 is het voornemen tot verdere samenwerking opgenomen. Stappen gezet, nog niet gereed. In het bestuur en met de opdrachtnemer zijn structurele en sluitende afspraken gemaakt over informatievoorziening. De tussentijdse financiële beheersing is nog in ontwikkeling. Gereed. In het AB van 9 juli 2020 heeft besluitvorming hierover plaatsgevonden. Waarbij o.a. is besloten dat het restant van de gelden van GGD ZHW reserve terugvloeien naar de H8 gemeenten. Stand van zaken Bijna gereed. In 2019 is een startnotitie opgeleverd. In 2020 is daar vervolg aan gegeven. De visie is begin 2021 opgeleverd voor vaststelling. Niet gereed. De uitkomsten van het DMO Indirecte kosten GGD zouden worden betrokken bij Notitie Overheadharmonisatie (zie Alg.2). Over te maken keuzes n.a.v. het DMO Epidemiologie en Gezondheidsbevordering is het gesprek nog gaande. Stappen gezet, nog niet gereed.
Resultaatgerichtheid GGD is aspect van het visietraject GGD. Bij het opstellen van de Beleidsbegroting 2021 en 2022 is extra aandacht besteed aan de indicatoren. Stappen gezet, nog niet gereed. In de Begroting 2021 en 2022 zijn tarieven voor P*Q taken opgenomen en is voor enkele taken eenmalige uitbreiding geraamd. Een generiek voorstel m.b.t. omgaan met stijging inwonertal volgt voor de volgende voorjaarsbrief (feb 2022). Stand van zaken Stappen gezet, nog niet gereed. Verbeteringen in frequentie en kwaliteit van tussenrapportages zijn geborgd in afspraken. De ontwikkeling van de informatievoorziening heeft de volle aandacht. In april 2020 kwam een eerste monitor beschikbaar. Voor 2021 staat de overgang van informatievoorziening naar Cognos of PowerBI op de agenda, zodat deze nog toegankelijker, accurater en duidelijker wordt. Stappen gezet en worden gemaakt, maar nog niet gereed. Vanaf eind 2019 vindt afstemming plaats tussen centrumgemeenten (regie op ketenverbeteringen Regiovisie) en GR-bestuur (inzet VT). Stappen gezet, nog niet gereed. In de Voorjaarsbrief van de GR is opgenomen dat integrale afweging van extra middeleninzet in de keten (binnen en buiten Veilig Thuis) wordt nagestreefd. Dit is 2021 afgerond in de Notitie Overhead, als aandachtspunt bij uitwerking van de kostentoerekeningsmethodiek.
pagina 40
Conform het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) worden in de jaarstukken verplichte beleidsindicatoren opgenomen, voor zover relevant. De relevantie indicatoren zijn als volgt: Indicator Formatie*
Indicator 0,0028
Toelichting Formatie in FTE per 1000 inwoners. De GR heeft personeel in dienst, naast de Directeur Publieke Gezondheid, Directeur Veilig Thuis als onbezoldigde GR-functionarissen met bezoldigde aanstelling bij de Gemeente Den Haag. Zijn de GR-secretaris en GR-controller bezoldigd in dienst bij de GR. Bezetting* 0,0023 Bezetting FTE per 1000 inwoners. In 2020 zijn een nieuwe Directeur Publieke Gezondheid en Directeur Veilig Thuis en GR-Secretaris aangetreden. Begin 2020 werd de GR-Secretaris ingehuurd en de functie van GR-controller is vanaf september 2020 ingevuld door tijdelijke inhuur (voor minder uren) waardoor de bezetting iets lager uitkomt. Apparaatskosten* €0,28 Apparaatskosten per inwoner. De GR heeft eigen apparaatskosten opgenomen als GR-ondersteuning onder de overhead. Zie paragraaf 1.4. De apparaatskosten waren voor 2020 begroot op €350.000, de realisatie bedroeg €336.978. Externe inhuur 30,4% Externe inhuur als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur. In 2020 zijn de functies van GR-Secretaris en GR-Controller deels met externe inhuur ingevuld. Dit voor een bedrag van € 70.251. Afgezet tegen de totale loonsom inclusief van € 231.296 bedraagt het % externe inhuur daarmee 30%. Overhead 28,2% % van de totale lasten.
De totale lasten overhead bedroegen €9.905.000 op een lastentotaal van €35.072.000 (deze getallen zijn ontleend aan tabel GR1 en exclusief het Programma Corona). Apart berekend voor GGD resp. VT is het overheadpercentage 25,9% resp. 29,2%. *De GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden bedient in totaal negen gemeenten met samen meer dan één miljoen inwoners. De negen gemeenten hebben in totaal 1.121.614 inwoners (CBS:31-12-2020).
2.2.2 Bedrijfsvoering GGD Privacybescherming In 2020 heeft de GGD op het gebied van de AVG en VIM goede voortgang geboekt. Toch is er voor dit thema blijvend aandacht nodig. In dat kader is door de gemeente Den Haag/ dienst OCW een strategisch kader opgesteld en is de samenwerking tussen de gemeente Den Haag/ dienst OCW en de uitvoerende onderdelen (GGD, VT en JMO) verder versterkt om op een efficiënte manier privacy beleid te implementeren.
2.2.3 • • •
• •
Bedrijfsvoering VT
In 2020 is geïnvesteerd in het verbeteren van de stuurinformatie van operationele sturing. Hiermee kan beter gestuurd worden op de kwaliteit en productiviteit van verschillende teams. In 2020 is een rapportage ontwikkeld waarmee samen met ketenpartners gestuurd kan worden op de effectiviteit van gezamenlijke inspanningen. Om mee te kunnen bewegen met het stijgende werkaanbod heeft eind 2019 een aanbesteding plaatsgevonden voor de inhuur van maatschappelijk werkers. Doel was senioren en medioren in te kunnen zetten, maar er zijn voornamelijk junioren ontvangen. Dit is opgevangen door een extra investering in opleidingen en tijd voor het inwerken. Financieel is in 2020 afgesproken om het resultaat op de salariskosten van ‘meldingen’ af te rekenen op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten. In 2019 heeft een succesvolle pilot plaats gevonden om de performance van het systeem Clavis te verbeteren, de aanpassingen zijn in 2020 in de productieomgeving doorgevoerd. In 2020 is daarnaast ingezet op het vergroten van de gebruikersvriendelijkheid van het systeem zodat minder tijd aan registratie besteed hoeft te worden.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 41
2.3 Meerkosten COVID 19 GGD In het kader van de verantwoording van de meerkosten ten gevolge van COVID-19 bij de GGD is in dit jaarverslag een aparte paragraaf opgenomen. Hiermee wordt aangesloten bij de verantwoordingsinstructie meerkosten COVID-19 GGD van het ministerie van VWS zoals vastgesteld op 11 december 2020. In de verantwoordingsinstructie van het ministerie is o.a. opgenomen dat: • In de jaarrekening worden de meerkosten onder de programma verantwoording bij het programma waar de meerkosten zijn gemaakt verwerkt. De kosten worden dan ook op de reguliere wijze toegelicht. • In het jaarverslag wordt een COVID-19 paragraaf opgenomen waarin een specifieke tabel (verantwoordingsformulier VWS-declaratie meerkosten Corona) voor de verantwoording inclusief toelichting dient te worden opgenomen. De voornoemde tabel en toelichting hierop treft u hieronder.
Verantwoordingsformulier VWS-declaratie meerkosten Corona
Deel 1 Jaarverslag
pagina 42
Specificatie kosten Corona 2020 Werkelijke kosten
Specificatie kosten Corona 2020
Begroot
Programma Corona Callcenter, Testproces, BCO
€
16.932.869
€
15.530.000
Expertisecentrum, & Ondersteuning
€
Overige laboratoriumkosten
€
1.639.099
€
3.864.000
10.202
€
€
18.582.170
€
19.394.000
Overige meerkosten Corona (voor juli)
€
707.416
€
1.511.000
Gederfde opbrengsten
€
1.996.587
€
Totaal bij het Rijk te declareren m eerkosten
€ 21.286.173
€ 20.905.000
Laboratoriumkosten (te declareren bij RIVM)
€
€
Totaal kosten Corona 2020
€ 38.700.419
17.414.246
-
-
46.500.000
€ 67.405.000
Toelichting: Voor de meerkosten Corona was een bedrag begroot van € 67,4 miljoen. 1. Programma Corona (testen, bron- en contactonderzoek, expertisecentrum en ondersteuning) € 19,4 miljoen. 2. Laboratoriumkosten Covid-diagnostiek € 46,5 miljoen. 3. Kosten m.b.t. de taak ‘Inzet incidenten, rampen en crises’, vooruitlopend op het programma Corona € 1,5 miljoen. De totaal gerealiseerde meerkosten als gevolg van corona zijn in 2020 uitgekomen op € 38,7 miljoen. De afwijking ten opzichte van de begroting zijn als volgt te verklaren: •
•
•
Er is met name bij de laboratoriumkosten Covid-diagnostiek aanzienlijk minder besteed dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat er in de begroting is uitgegaan van de landelijke streefcijfers (landelijk 30.000 en later 70.000 testen per dag). Dit aantal is geen werkelijkheid gebleken. Vertaald naar de regio Haaglanden waren er op basis van deze streefcijfers ca. 718.000 tests begroot. Uiteindelijk zijn er in 2020 ca. 445.000 tests daadwerkelijk uitgevoerd. De kosten zijn hierdoor € 17,8 miljoen. lager dan begroot. Daarnaast zijn er door verschillende laboratoria in de loop van 2020 afspraken gemaakt over de financiering, waardoor deze kosten niet meer via de GGD zijn gelopen. Ook hierdoor zijn de kosten een stuk lager gebleken (€11,2 miljoen.) Daarnaast zijn er minder lasten gerealiseerd dan begroot met betrekking tot het expertisecentrum en ondersteuning. Dit is het gevolg van het feit dat er in de begroting is gewerkt met een standaard tarief voor ondersteuning, terwijl uiteindelijk alleen de werkelijke meerkosten in rekening zijn gebracht bij de GGD. De gederfde inkomsten betreffen de lagere inkomsten op de taken Reizigersadvies en -vaccinatie (€775.000), Hygiëne-inspectie seksinrichtingen (€11.000), Sociaal Medisch Advies (€397.000) en Toezicht op de kinderopvang (€814.000). Bij de gederfde inkomsten is cf.
voorschrift ook rekening gehouden met lagere lasten op de betreffende taken.
Dat de kosten lager zijn uitgevallen dan begroot betekent automatisch ook dat de declaratie bij het Rijk lager uitvalt dan begroot.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 43
Deel 2 Jaarrekening van de GR Leeswijzer Deze jaarrekening bestaat uit drie onderdelen. In Hoofdstuk 1 worden de baten en lasten van de GR en het financiële resultaat voor de Regionale GGDtaken en Veilig Thuis gepresenteerd. Hoofdstuk 2 toont de financiële positie de GR door middel van de Balans met toelichting. Hoofdstuk 3 bevat diverse bijlagen waaronder de nacalculatie van de deelnemersbijdragen over 2020 en overzichten van baten en lasten naar taakvelden.
Deel 2 Jaarrekening
pagina 44
1 Baten en lasten 1.1 Overzicht van baten en lasten Het totale overzicht van baten en lasten van de GR is als volgt. Tabel GR1: Overzicht baten en lasten (bedragen X €1.000 afgerond)
Primaire begroting
Actuele begroting
Realisatie 2020
Verschil
Baten reguliere Regionale GGD-taken
18.650
21.298
18.821
-2.477
Lasten reguliere Regionale GGD-taken
-14.464
-16.387
-13.273
3.114
Saldo reguliere Regionale GGD-taken
4.186
4.911
5.548
637
Baten Programma Corona
0
65.894
36.704
-29.190
Lasten Programma Corona
0
-62.695
-35.957
26.738
Saldo Programma Corona
0
3.199
747
-2.452
Onvoorziene baten
0
0
122
122
Onvoorziene lasten
0
0
-130
-130
Saldo onvoorzien
0
0
-8
-8
4.186
8.110
6.287
-1.823
Toevoeging (-)/Onttrekking aan reserves (+)
0
0
0
0
Totaal programma Regionale GGD-taken
4.186
8.110
6.287
-1.823
Baten
14.733
17.542
17.542
0
Lasten
-10.491
-12.337
-11.445
892
4.242
5.205
6.097
892
Onvoorziene baten
0
0
0
0
Onvoorziene lasten
0
0
-318
-318
Totaal onvoorzien
0
0
-318
-318
4.242
5.205
5.778
573
0
318
318
0
4.242
5.523
6.097
574
Baten GR-ondersteuning
0
350
350
0
Lasten GR-ondersteuning
0
-350
-337
13
-4.185
-4.911
-4.706
205
0
-3.199
-747
2.452
Lasten Veilig Thuis
-4.242
-4.719
-4.862
-143
Totaal programma Overhead
-8.427
-12.829
-10.302
2.527
Totaal resultaat GGD inclusief overhead
1
0
834
834
Totaal resultaat Veilig Thuis inclusief overhead
0
804
1.235
431
Totaal resultaat GR-ondersteuning
0
0
13
13
Totaal GR GGD en Veilig Thuis
1
804
2.082
1.278
Programma Regionale GGD-taken
Totaal saldo baten en lasten
Programma Veilig Thuis
Totaal saldo
Totaal saldo baten en lasten Toevoeging (-)/Onttrekking aan reserves (+) Totaal programma Veilig Thuis Programma Overhead
Lasten reguliere Regionale GGD-taken Lasten Programma Corona
Recapitulatie
Deel 2 Jaarrekening
pagina 45
Specificatie van het resultaat Baten Regionale GGD-taken
55.647
Lasten Regionale GGD-taken (programma incl. onvoorzien + overhead)
-54.813
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Regionale GGD-taken
834
Baten Veilig Thuis
17.542
Lasten Veilig Thuis (programma incl. onvoorzien + overhead)
-16.626
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Veilig Thuis
916
Saldo financiële baten en lasten i.c. onttrekking reserve VT
318
Baten GR-ondersteuning
350
Lasten GR-ondersteuning
-337
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening GR-ondersteuning
13
Resultaat GR GGD & Veilig Thuis voor bestemming
2.082
Specificatie Resultaten uit gewone bedrijfsuitoefening Afrekening Toezicht op de Kinderopvang (teruggave voorschot)
952
Afrekening Taken Wet op de Lijkbezorging (bijbetaling)
-38
BTW op bijbetaling Taken Wet op de Lijkbezorging (Onvoorzien)
-8
Afrekening compensabele BTW
-172
Verrekening epidemiologie
100
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Regionale GGD-taken Afrekening Meldingen (structurele formatie)
834 -5
Afrekening Meldingen (flexibele inzet)
897
Afrekening compensabele BTW
-143
Aanvullende DUVO-middelen radarfunctie en meldcode
486
Afrekening Voorbereiding + implementatie aangescherpte meldcode '19
-318
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Veilig Thuis
916
Afrekening salaris GR-ondersteuning
-14
Afrekening onderzoek samenspel GR/UO en evaluatie GR
20
Afrekening diversen
7
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening GR-ondersteuning
13
Toelichting op het overzicht van baten en lasten Hierna volgt een toelichting op de baten en lasten met meer gedetailleerde uitsplitsing van: 1.2 programma Regionale GGD-taken; 1.3 programma Veilig Thuis; 1.4 programma Overhead.
Deel 2 Jaarrekening
pagina 46
1.2 Toelichting baten en lasten programma regionale GGD-taken Tabel GGD1: Overzicht baten en lasten regionale GGD-taken (bedragen X €1.000 afgerond)
Actuele begroting Pijlers en taken programma GGD
Baten
Realisatie
Lasten
Baten
Verschil
Lasten
GR GGD basis Deelnemersbijdragen
13.045
13.085
40
Bijdragen derden
5.082
5.082
0
Incidentele bijdrage derden
0
-1.186
-1.186
1 Epidemiologie
992
952
40
2 Gezondheidsbevordering
808
1.040
-232
3 Beleidsadvisering
669
669
0
0
0
0
4 Preventieve ouderengezondheidszorg 5 Regeling onverzekerden
0
0
0
6 Algemene infectieziektebestrijding
1.525
1.640
-115
7 Tuberculosebestrijding
1.335
1.700
-365
8 Bevordering seksuele gezondheid
2.828
2.178
650
9 Medische milieukunde
549
560
-11
10 Technische Hygiënezorg
186
175
11
1.753
218
1.535
1.590
1.475
115
12 Inzet rond (en voorbereiding op)
incidenten, rampen en crises 13 Toezicht op de kinderopvang 14 Inspectie tatoeages & piercings
22
36
-14
17 Directeur Publieke Gezondheid
835
762
73
18 GGD: zorginstelling
503
514
-11
19 Publieksinformatie
184
0
184
11.919
715
GR GGD basis
18.127
13.779
16.981
GR GGD plus Deelnemersbijdragen Bijdragen derden Incidentele bijdrage derden
584
-40
2.587
2.587
0
0
-1.291
-1.291
11 Reizigersadvies en -vaccinatie 15 Hygiëne-inspectie seksinrichtingen 16 Taken wet op de lijkbezorging
GR GGD plus
544
3.171
2.087
828
1.259
36
4
32
485
523
-38
1.354
-77
2.608
1.840
GR Programma Corona Bijdragen derden Incidentele bijdrage derden
65.894
65.894
0
0
-29.190
-29.190
Laboratoriumkosten
46.500
17.414
29.086
Overig
16.195
18.543
-2.348
35.957
-2.452
GR Programma Corona
65.894
62.695
36.704
Onvoorzien
0
0
122
130
-8
GR GGD onvoorzien
0
0
122
130
-8
87.192
79.082
55.647
49.360
-1.823
Totaal programma GGD
Verschillen tussen begroting en realisatie groter dan €25.000, en posten waarbij voor de GR een resultaat ontstaat, worden hierna toegelicht.
Deel 2 Jaarrekening
pagina 47
Bijdragen derden Bijdragen derden basispakket
Begroot
Gerealiseerd
Epidemiologie
0
Gezondheidsbevordering
0
9.120
9.120
Algemene infectieziektebestrijding
0
109.581
109.581
70.000
435.587
365.587
2.828.000
2.178.256
-649.744
Medische milieukunde
0
10.201
10.201
Technische Hygiënezorg
0
-10.708
-10.708
Inzet bij rampenopvang
1.611.000
65.247
-1.545.753
0
815.026
815.026
Inspectie tatoeages & piercings
22.000
41.779
19.779
Directeur Publieke Gezondheid
0
-106.234
-106.234
551.000
338.604
-212.396
3.896.416
-1.185.584
Tuberculosebestrijding Bevordering seksuele gezondheid
Toezicht op de kinderopvang
Overhead & huisvesting
9.957
Verschil 9.957
Totaal basispakket
5.082.000
Bijdragen derden pluspakket
Begroot
Reizigersadvies en -vaccinatie
2.087.000
827.657
-1.259.343
Hygiëne-inspectie seksinrichtingen
36.000
3.578
-32.422
Overhead & huisvesting
464.000
464.439
439
2.587.000
1.295.674
-1.291.326
Totaal pluspakket
Gerealiseerd
Verschil
Bijdragen derden basispakket
Toelichting
Bevordering seksuele gezondheid
Deze regionale GGD-taak wordt kostendekkend gefinancierd met een subsidie op grond van de Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG). Bij de eindverantwoording van deze subsidie is sprake van een nacalculatie op basis van gerealiseerde uitgaven voor labonderzoeken. Daardoor is deze afwijking budgettair neutraal.
Overhead & huisvesting
Divers
Bijdragen derden pluspakket
Toelichting De realisatie van het aantal consulten en vaccinaties is vanwege Corona significant lager dan verwacht. Hierdoor zijn de ontvangen baten significant lager dan begroot. Bij deze taak komt het overgrote deel van de bijdrage derden vanuit de bestuursdienst van de Gemeente Den Haag deze worden administratief geboekt als negatieve last waardoor de bate lager lijken dan ze in werkelijkheid zijn.
Reizigersadvies en vaccinatie
Hygiëne-inspectie seksinrichtingen
Deel 2 Jaarrekening
pagina 48
1 Epidemiologie 1 Epidemiologie Baten
Deelnemersbijdragen
Begroot
Verschil
992.000
992.000
0
0
9.957
9.957
Totaal baten voor de GR
992.000
1.001.957
9.957
Kosten personeel opdrachtnemer
643.000
579.731
63.269
Kosten overige goederen en diensten opdrachtnemer
349.000
331.461
17.539
Totale uitvoeringskosten opdrachtnemer
992.000
911.192
80.808
Derdenbijdragen via opdrachtnemer
Lasten
Gerealiseerd
Resultaat opdrachtnemer
0
-9.235
9.235
Compensabele BTW doorgeschoven door opdrachtnemer
0
49.886
-49.886
992.000
951.843
40.157
0
50.114
50.114
Totaal lasten voor de GR Resultaat voor de GR (Baten minus Lasten)
Het verschil van €40.157 tussen de begrote en gerealiseerde lasten wordt voor € 80.808 verklaard door lager dan begrote lasten voor met name personeel en voor €49.886 door het doorschuiven van de compensabele btw door de opdrachtnemer. Aan de baten kant is er een niet begrote bijdragen van derden ad € 9.957 die het verschil verklaart. 2 Gezondheidsbevordering en 19 Publieksinformatie 2 Gezondheidsbevordering + 19 Publieksinformatie Baten
Deelnemersbijdragen
Gerealiseerd
Verschil
992.000
992.000
0
0
9.120
9.120
Totaal baten voor de GR
992.000
1.001.120
9.120
Kosten personeel opdrachtnemer
907.000
628.061
278.939
Kosten overige goederen en diensten opdrachtnemer
85.000
253.175
-168.175
Totale uitvoeringskosten opdrachtnemer
992.000
881.236
110.764
Resultaat opdrachtnemer
0
119.884
-119.884
Compensabele BTW doorgeschoven door opdrachtnemer
0
38.948
-38.948
992.000
1.040.068
-48.068
0
-38.948
-38.948
Derdenbijdragen via opdrachtnemer
Lasten
Begroot
Totaal lasten voor de GR Resultaat voor de GR (Baten minus Lasten)
De taak Publieksinformatie wordt niet afzonderlijk maar als deel van de taak Gezondheidsbevordering uitgevoerd. Aanvankelijk waren de baten en lasten voor deze taken afzonderlijk begroot, als gevolg hiervan ontstaat op de begrote taak 19 Publieksinformatie een verschil van €184.000. Het verschil van €48.068 tussen begrote en gerealiseerde lasten wordt voor € 38.948 verklaart door het doorgeschoven compensabele BTW. Het bedrag aan € 38.948 BTW die conform de transparantieregeling door de opdrachtnemer wordt doorgeschoven, wordt door de deelnemers meegenomen in hun BTW-opgaaf de doorwerking is hiermee kostenneutraal. Het resterende verschil van € 9.120 aan de lasten kant is de resultante van een resultaat van €119.884 dat conform de raamovereenkomst toekomt aan de opdrachtnemer en een bedrag van € 110.764 aan lager dan verwachte kosten mede ten gevolge van een lager activiteitenniveau als gevolg van Corona. Aan de baten kant is er een niet begrote bijdragen van derden ad € 9.120 die het verschil verklaart.
Deel 2 Jaarrekening
pagina 49
6 Algemene infectieziektebestrijding
Baten
6 Algemene infectieziektebestrijding
Begroot
Deelnemersbijdragen
1.525.000
Derdenbijdragen via opdrachtnemer
Lasten
Gerealiseerd
Verschil
1.525.000
0
0
109.581
109.581
Totaal baten voor de GR
1.525.000
1.634.581
109.581
Kosten personeel opdrachtnemer
1.456.000
1.737.860
-281.860
Kosten overige goederen en diensten opdrachtnemer
69.000
155.192
-86.192
1.525.000
1.893.052
-368.052
Resultaat opdrachtnemer
0
-258.471
258.471
Compensabele BTW doorgeschoven door opdrachtnemer
0
5.681
-5.681
1.525.000
1.640.262
-115.262
0
-5.681
-5.681
Totale uitvoeringskosten opdrachtnemer
Totaal lasten voor de GR Resultaat voor de GR (Baten minus Lasten)
Het verschil van €115.262 tussen de begrote en gerealiseerde lasten is voor € 109.581 ontstaan doordat met name extra inzet is gepleegd bij het uitvoeren van diverse projecten o.a. inzet kwartiermakers voor het regionaal zorgnetwerk Antibiotica resistentie (ABR) en ondersteuning aan het Provinciaal Overleg Infectieziekten. Het resterende verschil van € 5.681 wordt verklaard door de compensabele BTW die conform de transparantieregeling door de opdrachtnemer wordt doorgeschoven, de deelnemers geven dit uiteindelijk op in hun BTW-opgaaf de doorwerking is hiermee kostenneutraal. Hier tegenover is voor €109.581 meer aan bijdragen van derden ontvangen waardoor dit voor de GR budgettair neutraal is. 7 Tuberculosebestrijding
Baten
7 Tuberculosebestrijding
Begroot
Deelnemersbijdragen
1.265.000
1.264.000
-1.000
70.000
435.587
365.587
Totaal baten voor de GR
1.335.000
1.699.587
364.587
Kosten personeel opdrachtnemer
1.017.000
1.034.286
-17.286
318.000
379.681
-61.681
1.335.000
1.413.967
-78.967
Derdenbijdragen via opdrachtnemer
Lasten
Kosten overige goederen en diensten opdrachtnemer Totale uitvoeringskosten opdrachtnemer
Gerealiseerd
Verschil
Resultaat opdrachtnemer
0
285.620
-285.620
Totaal lasten voor de GR
1.335.000
1.699.587
-364.587
0
0
0
Resultaat voor de GR (Baten minus Lasten)
Het verschil van €364.587 tussen begrote en gerealiseerde baten is primair ontstaan doordat de GGD voor zowel het Regionale Expertise Centrum (REC) als GGD HM (specifiek verrichting voor de DJI) fungeert als kassier. Lasten die gemaakt worden voor het uitvoeren van het REC worden gedurende het jaar voorgeschoten en daarna in rekening gebracht bij de drie overige regio GGD-en. Daarna resulteert een resultaat van € 279.939 dat conform de raamovereenkomst toekomt aan de opdrachtnemer. Dit is per saldo voor de GR daarmee kostenneutraal.
Deel 2 Jaarrekening
pagina 50
8 Bevordering seksuele gezondheid 8 Bevordering seksuele gezondheid Baten
Lasten
Begroot
Deelnemersbijdragen
Gerealiseerd
Verschil
0
0
0
Derdenbijdragen via opdrachtnemer
2.828.000
2.178.256
-649.744
Totaal baten voor de GR
2.828.000
2.178.256
-649.744
Kosten personeel opdrachtnemer
1.343.000
1.050.562
292.438
Kosten overige goederen en diensten opdrachtnemer
1.485.000
1.127.694
357.306
Totale uitvoeringskosten opdrachtnemer
2.828.000
2.178.256
649.744
Resultaat opdrachtnemer
0
0
0
Totaal lasten voor de GR
2.828.000
2.178.256
649.744
0
0
0
Resultaat voor de GR (Baten minus Lasten)
Het verschil van €649.744 tussen begroting en realisatie van de lasten is ontstaan doordat er vanwege corona minder labonderzoeken zijn uitgevoerd dan begroot. Deze regionale GGD-taak wordt kostendekkend gefinancierd met een subsidie op grond van de Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG). Bij de eindverantwoording van deze subsidie is sprake van een nacalculatie op basis van gerealiseerde uitgaven voor labonderzoeken. Daardoor is dit budgettair neutraal. 9 Medische milieukunde 9 Medische milieukunde Baten
Deelnemersbijdragen Derdenbijdragen via opdrachtnemer
Lasten
Begroot
Gerealiseerd
549.000
Verschil
549.000
0
0
10.201
10.201
Totaal baten voor de GR
549.000
559.201
10.201
Kosten personeel opdrachtnemer
533.000
413.256
119.744
Kosten overige goederen en diensten opdrachtnemer
16.000
50.647
-34.647
Totale uitvoeringskosten opdrachtnemer
549.000
463.903
85.097
Resultaat opdrachtnemer
0
95.298
-95.298
Compensabele BTW doorgeschoven door opdrachtnemer
0
684
-684
549.000
559.885
-10.885
0
-684
-684
Totaal lasten voor de GR Resultaat voor de GR (Baten minus Lasten)
Het verschil van €10.885 tussen de begrote en gerealiseerde lasten is voor € 85.781 ontstaan door lagere uitvoeringskosten en resulteert een resultaat van €95.298 dat conform de raamovereenkomst toekomt aan de opdrachtnemer. Het resterende verschil van € 684 wordt verklaard door het doorschuiven van de compensabele BTW.
Deel 2 Jaarrekening
pagina 51
12 Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crises 12 Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten,
Begroot
Gerealiseerd
Verschil
rampen en crises Baten
Lasten
Deelnemersbijdragen
142.000
142.000
0
Derdenbijdragen via opdrachtnemer
1.611.000
65.247
-1.545.753
Totaal baten voor de GR
1.753.000
207.247
-1.545.753
Kosten personeel opdrachtnemer
1.050.000
100.750
949.250
703.000
102.284