20211116DiscussieVerbeteringen.pdf

Gezonde Lucht Uitdaging en mogelijke oplossingen

Frans Kets LV2 (Lucht Voor Leidschendam-Voorburg)

Verschenen 24/9/2021

Luchtvervuiling → Ziektelast / overlijden (13000 † pj; levensduurverkorting 13 maanden)

Om Gezondheid te verbeteren moeten concentraties naar beneden

Dus grenzen stellen voor zowel kortstondige als voor langdurige blootstelling (per uur; per dag; per jaar)

ADVIESWAARDEN (WHO)

Zo laag als het positief effect voor de gezondheid is bewezen

NORMEN (Politiek)

Ja, maar het moet wel haalbaar en betaalbaar zijn

Voortschrijdend Inzicht EU-Norm en WHO advieswaarden WHO advieswaarden zijn vooral strenger geworden voor stoffen die diep in de longen binnendringen

De ambitie van de gemeente LeidschendamVoorburg ten aanzien van luchtkwaliteit is geformuleerd in het Actieplan Luchtkwaliteit 2016-2020: “De gemeente Leidschendam-Voorburg streeft naar een gezonde leefomgeving voor haar inwoners en bezoekers. Ze heeft daarom ten aanzien van de luchtkwaliteit de ambitie dat in 2030 geen enkele inwoner in de gemeente blootgesteld wordt aan een hogere concentratie dan de WHO-advieswaarde.”

Ambities LeidschendamVoorburg Gezondheid is leidend

Prognose voor 2030 Vergelijking met WHO advieswaarden

Bron: Guus Velders, Webinar WHO richtlijnen,2021

Wit = geen overschrijding van de advieswaarde

Met staand beleid worden de advieswaarden van de WHO niet gehaald Er moet meer gebeuren Durf te dromen Pak de Big Ticket Items aan

Probleemdossiers hebben vaak dezelfde bron(nen)

+ Geluid

* DALY -Disability Adjusted Life Years. Maat voor ziektelast

Synergie: Luchtkwaliteit aanpakken is andere dossiers aanpakken

Probleemdossiers hebben vaak dezelfde bron(nen)

+ Geluid

* DALY -Disability Adjusted Life Years. Maat voor ziektelast

Synergie: Luchtkwaliteit aanpakken is andere dossiers aanpakken

2.600.000 autokilometers per dag in Leidschendam-Voorburg 79% daarvan is doorgaand verkeer

A4 and A12 levert 57% van de verkeersgerelateerde CO2 (bron – MRDH)

CO2 emissie reduceren vermindert de luchtvervuiling Verkeersgerelateerde luchtvervuiling reduceren helpt met CO2 doelen en met stikstof doelen. CO2 uitstoot LV

129 Kt

Snelwegen

57%

73 Kt

Niet-snelwegen

37%

48 Kt

6%

8 Kt

Mobiele werktuigen

Maatregel 1: snelheidsbeperking snelwegen Emissie factoren licht verkeer 2021 0,12

0,1

2. Strikte handhaving op deze trajecten

0,08

0,04

▪ Verkeersveiligheid ▪ Doorstroming

0,02

▪ Organiseer regionale lobby

100 km/h

▪ Stikstof, Klimaat, Luchtkwaliteit, Lawaai

80 km/h

▪ Goed voor:

80 km/h

0,06

100 km/h

▪ Scheelt lokale uitstoot + regionale vervuiling

Uitstoot per auto per kilometer 2021

100 km/h

1. Beperk snelheid op A4, A12, A13 tot 80 km/h in gebied Den Haag, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg, Delft, Rijswijk

80 km/h

▪ Verzoek aan ministerie:

0 NO2

PM10totaal

PM2.5totaal

snelweg file

snelweg 80 km/h (MSH)

snelweg 80 km/h (ZSH)

snelweg 100 km/h (MSH)

snelweg 100 km/h (ZSH)

snelweg 120 km/h

snelweg 130 km/h

Bron: RIVM - 2021 emissiefactoren voor snelwegen en niet snelwegen

Lokaal verkeer Welk vervoer vervuilt het meest?

Vrachtauto’s en bussen: weinig kilometers veel vervuiling

Gegevens gemeente Rotterdam

▪ Milieuzone voor personen- en bestelauto’s en vrachtwagens op diesel met lage emissieklassen. ▪ Voor gebied Damlaan en gebied Oud-Voorburg

▪ Milieuzone voor oude brommers (aansluiten bij Den Haag) ▪ Regel een convenant met pakketbezorgdiensten: ▪ Vervoer in de gemeente elektrisch of op waterstof

▪ Reguleer gebruik van mobiele werktuigen ▪ Elektrificatie ▪ Aanschaf- en vergunningenbeleid (liefst Europese normen: → level playing field) ▪ Training: zorg dat apparatuur niet stationair staat te draaien.

Maatregel 2: Aanpak grootste vervuilers Lokale en regionale aanpak

▪ Zet in op combinatie P&R faciliteiten, shuttles, OV

Maatregel 3a:

▪ Voorbeelden: ▪ RAI Amsterdam

▪ parkeerterrein Haagweg Leiden ▪ Almere, Floriade

▪ Goede vraag: waar in Leidschendam-Voorburg?

▪ Ontmoedigen van parkeren binnen de gemeente ▪ Reduceer parkeerplekken

Lokaal verkeer: Minimaliseer verplaatsingen met de auto

Bezoekers P&R + shuttles

▪ Meer rondrijden om een parkeerplek te vinden ▪ Niet leuk voor bewoners

▪ Betaald parkeren? ▪ Parkeren bij winkelcentra duurder dan bij P&R ▪ Level playing field voor ondernemers vereist. Naburige gemeentes moeten zelfde lijn volgen ▪ Concurreren op kwaliteit, niet op parkeerkosten www.hetkaninalmere.nl

▪ Stimuleer alternatieven voor verplaatsing per auto: ▪ Fiets ▪ Lopen

▪ Openbaar vervoer

▪ Intelligent parkeerbeleid ▪ Tegenwoordige parkeerbeleid ontmoedigt overloop van parkeeroverlast maar heeft geen ontmoedigend effect op korte ritjes ▪ Betaald parkeren? ▪ forceert nadenken over alternatieve vervoersmogelijkheden ▪ belast gebruik van de auto; niet het bezit ▪ Voorwaarde: ontheffing of minimale kosten in eigen wijk / straat

▪ Conclusie: voer een verstandige vorm van betaald parkeren in ▪ Betaald parkeren lijkt noodzakelijk gereedschap indien in gedeeltes van de gemeente lage parkeernormen gelden, of wanneer er weinig parkeergelegenheid is

▪ Substantieel effect (MRDH / CE Delft in studie reductie CO2)

Maatregel 3b: Lokaal verkeer: Minimaliseer verplaatsingen met de auto

Inwoners Minder korte ritjes

▪ Houtstook is verantwoordelijk voor 23% van de Nederlandse emissies van fijnstof (PM2,5) ▪ Daarbij uitstoot van UFP (ultra klein fijnstof) en van veel koolwaterstoffen (condenseerbaar fijnstof en Black Carbon)

▪ Veel fijnstof per eenheid van warmte

▪ Tegenwoordige aanpak beperkt tot voorlichting ▪ Kan (veel) agressiever

Maatregel 4: Pak houtstook aan

▪ Houtstook kan gezonder (echt?) ▪ Cursussen (effect Zwitserse methode niet bewezen)

▪ Aanpak Utrecht (aangekondigd): subsidie voor verwijderen/vervangen houtkachels & open haarden

Niet populair maar zet zoden aan de dijk

▪ Bijv. alternatief: elektrische open haard

▪ Agressiever: ▪ Verplicht stellen types (ecodesign) & onderhoud (Rijk) ▪ Verbod bij nieuwbouw (eisenpakket gemeente) ▪ Schoorsteenbelasting (indien in gebruik) ▪ Accijns hout (Rijk) Bron: Euriopean Environmental Bureau

▪ Eerste en laatste dag van het jaar zijn verantwoordelijk voor 2 tot 4 percent van de fijnstofvervuiling (PM2,5) ▪ Het daggemiddelde voor oudejaars- en nieuwjaarsdag 2020 lag op zo’n 150 µg/m3 PM10 en zo’n 90 µg/m3 PM2,5 ▪ Fijnstof bevat zware metalen (vooral bij siervuurwerk)

▪ Verbod consumentenvuurwerk in diverse gemeentes ▪ Randvoorwaarde: zorg voor alternatieve oud&nieuw viering (centraal vuurwerk, laser show, ..)

▪ Dus: ▪ Verbied afsteken vuurwerk

▪ Wees streng in toestemmingsbeleid en vergunningen verkoop

Maatregel 5: Verbied vuurwerk

▪ Halen van de WHO advieswaarden is een uitdaging ▪ Lokaal/Regionaal beleid in deze is typisch beperkt tot ▪ Vergunningen ▪ Milieuzones ▪ Infrastructuur

▪ Aanbevelingen: ▪ Werk samen in de regio in verkeersbeleid ▪ Lobby in Den Haag voor snelheidsbeperking A4, A12, A13 ▪ Aanpak grootste vervuilers (vrachtauto’s, busjes) ▪ Intelligent betaald parkeren, P&Rs en shuttles

▪ Bepaal grenzen voor vuurwerk en houtstook ▪ Maak gebruik van de synergie tussen de probleemgebieden ▪ Bedenk bij elke maatregel en vergunningsafgifte wat de gevolgen zijn voor lucht-, stikstof- en klimaatbeleid.

▪ Wees niet bang om te lobbyen bij het Rijk

Conclusies

Vragen?

Supplementair materiaal

200

EU-Norm en WHO advieswaarden Norm wettelijk vastgelegde maximum concentratie (gedurende tijdsduur per periode, aantal overschrijdingen) resultaat van gezondheidskundige, economische en politieke afwegingen. Advieswaarde grenswaarde alleen gebaseerd op gezondheidskundige afwegingen – grens waarboven mortaliteit en ziekte meetbaar toeneemt.

Luchtkwaliteit wordt beter Adviezen worden strenger Luchtkwaliteit gemiddelde van concentraties in de Vlietzoom 2020 gegevens zijn beïnvloed door de Corona shutdown.

Houtstook – CO2 neutraal?

Bron: Volkskrant