1967 Raadsvoorstel Samenwerking Avalex en HVC.docx

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Onderwerp Raadsvoorstel Samenwerking tussen Avalex en HVC Portefeuillehouder Wethouder Van Eekelen Behandeld door AM Geel

1. Gevraagd raadsbesluit De raad besluit:  De wensen en bedenkingen inzake de samenwerking tussen Avalex en HVC 

vast te stellen en deze te verzenden naar het bestuur van Avalex; In te stemmen met een garantstelling ten behoeve van de samenwerking met HVC aan Avalex ter waarde van €18.859.187 nadat het bestuur een definitief besluit heeft genomen over de samenwerking tussen Avalex en HVC.

2. Waarom wordt de raad dit besluit voorgelegd? (In welke context, bijv. vanwege wet- en regelgeving of nieuw initiatief en wat komt hierna nog) Op basis van artikel 11 van de Gemeenschappelijke regeling Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex 2018 kan het bestuur besluiten tot deelneming aan een vennootschap enkel nadat de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De gemeenteraad wordt gevraagd om wensen en bedenkingen over het voorgenomen besluit van het bestuur van Avalex om: 1. Over te gaan tot een publieke samenwerking met HVC per 1-1-2022, ten behoeve van de verwerking van de huishoudelijke afvalstromen fijn en grof huishoudelijk restafval en gft; 2. Over te gaan tot het verwerven van de daartoe benodigde aandelen, te financieren uit de dan lopende begroting van Avalex en zich daarmee gelijk te verbinden aan de hierbij behorende garantstelling; 3. Deze garantstelling van Avalex uit te splitsen over de zes deelnemende gemeenten, op basis van de door HVC gehanteerde rekenwijze bij aanvang van de samenwerking. Ook de garantstellingsprovisie die de gemeenten ontvangen zal op dezelfde basis jaarlijks aan de gemeenten worden uitgekeerd. Dit zal opgenomen worden in een nog op te stellen garantiebeleid Avalex.

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 2/13

Op basis van het Treasurystatuut Leidschendam-Voorburg 2020, Artikel 7, lid 5 dient de gemeenteraad in te stemmen met de verstrekking van de garantstelling aan Avalex aangezien deze garantstelling niet past binnen de Voorwaarden en andere regels garanties en leningen die horen bij het Treasurystatuut. Het verlenen van de garantstelling is essentieel voor een toetreding van Avalex (en als afgeleide hiervan de deelnemende gemeenten) tot HVC. 3. Aan welk doel (van de doelenboom in de begroting) draagt het voorstel bij?  Een groene, duurzame woongemeente. 4. Welke argumenten zijn er voor de raad om het besluit te nemen? (Inhoudelijke uitleg, voor- en nadelen, financieel gevolg en risico’s) 1. Inleiding Eind 2021 lopen drie afvalverwerkingscontracten van Avalex af (voor fijn huishoudelijk restafval, grofvuil en groente-, fruit- en tuinafval (gft) en grofvuil). Om een nieuwe afvalverwerker of afvalverwerkers te selecteren is Avalex in december 2019 een traject gestart om samen met haar opdrachtgevers te komen tot nieuwe verwerkingsmogelijkheden en aanbieders. Adviesbureau KplusV heeft in het voorjaar van 2020 de wensen en eisen van de Avalex-gemeenten geïnventariseerd, evenals de eigenschappen, interesse en mogelijkheden van afvalverwerkers.

De wensen die Avalex-gemeenten hebben genoemd zijn gericht op de mogelijkheid van zowel bronáls nascheiding, met ruimte voor flexibiliteit in de contracten, innovatie, een acceptabel kostenniveau en bijdragend aan duurzaamheidsdoelstellingen van gemeenten. In juni 2020 zijn de gemeenteraden hierover geïnformeerd tijdens informatiebijeenkomsten. De marktverkenning door KplusV (zie raadsvoorstel 1885) heeft zichtbaar gemaakt dat het zowel financieel als inhoudelijk interessant kan zijn om niet bij voorbaat uit te gaan van aanbesteden maar om ook de variant van inbesteden met HVC als samenwerkingspartner verder te onderzoeken. Uit financiële scenario’s, opgesteld door KplusV op basis van hun ervaring met de afvalmarkt, blijkt dat het aannemelijk is dat een samenwerking met HVC leidt tot een stabiele en lage(re) prijs in verhouding tot mogelijke uitkomsten van een Europese aanbesteding. Na akkoord van de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten voor het uitvoeren van een vervolgonderzoek, heeft dit vervolgonderzoek plaatsgevonden in november 2020.

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 3/13

Het onderzoek is uitgevoerd door KplusV als onafhankelijke adviseur in opdracht van het bestuur van Avalex. KplusV is hierin bijgestaan door vertegenwoordigers van de gemeenten, Avalex en HVC. Daarnaast zijn de onderzoeksresultaten en het proces tussentijds ter toetsing voorgelegd aan leden van het kernteam Avalex (ambtelijk adviseurs bestuur) en het ambtelijk Opdrachtgeversoverleg, de reguliere auditwerkgroep (ambtelijk-bestuurlijk) en een afvaardiging van gemeentelijke controllers. De financiële werkgroep is bijgestaan door een adviseur van Deloitte. In het onderzoek is ook een bijlage opgenomen met daarin de antwoorden op de vragen die vanuit de diverse gemeenteraden zijn meegegeven voor het onderzoek (zie pagina 50-54 van het Vervolgonderzoek dat als bijlage 1 is meegezonden met dit raadsvoorstel). Het onderzoek naar samenwerking heeft plaatsgevonden naast het technisch voorbereiden van de aanbestedingsvariant, zodat bij de uiteindelijke keuze begin 2021 beide opties nog open zijn. 2. Uitkomsten Onderzoek samenwerking Avalex met HVC Het vervolgonderzoek heeft zich, mede naar aanleiding van vragen uit de gemeenteraden, gericht op de volgende onderwerpen: a. Procedures rondom de samenwerking met HVC; b. Afwegingen rond de governance van Avalex; c. Financiën; i. Kosten; ii. Aanschaf aandelen; iii. Garantstelling; d.

Risico’s van een samenwerking voor Avalex en de Avalexgemeenten; e. (Verwacht) verschil in uitkomsten tussen inbesteding aan HVC en een Europese aanbesteding. Op basis hiervan heeft het bestuur een afweging gemaakt. Bovenstaande elementen worden hieronder verder uitgewerkt en toegelicht. 2.1 Procedures rondom de samenwerking met HVC Op basis van de Wet gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) en de Gemeenschappelijke regeling Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex 2018 dient het bestuur, op basis van een voorgenomen besluit tot toetreding tot HVC, de raad in de gelegenheid stellen om wensen en bedenkingen ter kennis van het bestuur te brengen. De samenwerking met HVC, krijgt formeel vorm door het kopen van aandelen HVC. De kosten hiervan, € 19.900, zijn beperkt. Hiermee is de inbreng van eigen vermogen

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 4/13

voor de aangesloten Avalex gemeenten niet nodig. Daarbij is de tegenprestatie dat het huishoudelijk afval, gft en grof restafval ingebracht wordt ter verwerking door HVC en dat er een garantstelling wordt gevraagd. Dit zal vastgelegd worden in een passende overeenkomst. Hiervoor ontvangen aandeelhouders jaarlijkse garantstellingsprovisie ter waarde van 1% van de garantstelling, deze komt rechtstreeks ten goede aan de Avalex-gemeenten. 2.1.1 Mogelijkheid tot uittreding Toetreden vindt plaats voor onbepaalde tijd, met de intentie een langjarige samenwerking aan te gaan. Desondanks kan het voorkomen dat op termijn Avalex of een van de gemeenten de wens heeft om uit te treden. Bij uittreden wordt onderzocht of er voor de zittende aandeelhouders een (financieel) nadeel ontstaat en, zo ja, hoe hiermee omgegaan moet worden. Uittreden betekent dat HVC en de uittredende partij in overleg gaan over afspraken die rond de uittreding moeten worden gemaakt. Uitgangspunt is dat eventuele schade voorkomen dan wel voorgoed moet worden. Schadeposten kunnen voorkomen worden door bijvoorbeeld af te spreken dat na uittreding nog een periode de levering van het afval wordt voortgezet. In een worst case scenario, wanneer geen overeenstemming wordt bereikt, kan dit leiden tot een juridische procedure bij een rechtbank.

Het onderzoek van KplusV laat zien dat er jurisprudentie is die uittreding faciliteert en die de risico’s voor de gemeenten beperken. Het op voorhand nog onbepaalde rond de specifieke bedragen/termijnen bij uittreding is aan de ene kant wellicht onzeker maar biedt aan de andere kant ook voordelen omdat gezamenlijk bezien wordt hoe de schade van uittreding te beperken. Avalex kan immers als aandeelhouder ten aanzien van dit punt zowel in de positie komen van uittredende partij als in de positie van blijvende partij die geconfronteerd wordt met uittreden van een andere gemeente. Benadrukt moet worden dat HVC nog geen ervaring heeft met uittredende partijen. De aandeelhouders die ooit zijn gaan deelnemen aan HVC, zijn nog steeds aandeelhouder van HVC. 2.2 Afwegingen rondom governance 2.2.1 Governance van Avalex Het bestuur van Avalex heeft eind 2019 besloten om de huidige governance van Avalex (Bedrijfsvoeringsorganisatie, BVO) ten minste de komende twee jaar te behouden en in uitvoering te versterken. Daarna zal de balans worden opgemaakt of wijziging van de BVO alsnog wenselijk is. De samenwerking met HVC beperkt de toekomstige discussie rond de governance niet.

De samenwerking met HVC kan bij mogelijke wijzigingen in de governance zowel voortgezet (waarbij mogelijk als optie het verleggen van aandeelhouderschap naar de gemeenten) als ontbonden worden (zie voorgaand procedures rond de samenwerking).

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 5/13

2.2.2 Aandeelhouderschap Het bestuur is voornemens om de aandelen aan te schaffen vanuit Avalex gezamenlijk. Belangrijkste overweging hiervoor is dat vanuit gezamenlijk optrekken rond dit aandeelhouderschap een stevige positie ingenomen kan worden in de aandeelhoudersvergadering van HVC. Gezamenlijk hebben de Avalex gemeenten 13 % van de aandelen die gemeenten en samenwerkingsverbanden in HVC hebben. De positie van de individuele gemeenten indien zij afzonderlijk aandeelhouder zouden zijn van HVC, is beperkt (zie tabel 1, pag. 25 van Bijlage 1 Vervolgonderzoek). De gemeente Leidschendam-Voorburg individueel heeft 3% van de aandelen van HVC in bezit. Gezamenlijkheid past ook bij de insteek die gekozen is bij de oprichting van Avalex en bij het feit dat het afval door Avalex (en niet door de individuele gemeenten) aan HVC wordt aangeboden. Door Deloitte (zie bijlage 2) is bezien of het beleggen van het aandeelhouderschap bij Avalex de keuzevrijheid voor de Avalex gemeenten rond governance vraagstukken en de mogelijkheid om uit te treden uit Avalex beperkt. Dit is niet het geval. Mocht een gemeente ervoor kiezen om niet meer deel uit te willen maken van de GR Avalex, dan kunnen de aandelen en bijhorende garantstelling alsnog overgaan naar deze gemeente. Ook blijft het mogelijk om geen deel meer uit te maken van GR Avalex en tegelijk geen deel meer uit te maken van HVC.

In die situatie zullen GR Avalex en betreffende gemeente met HVC-afspraken moeten maken over de afwikkeling van betreffende aandelen, bijhorende garantstelling en het lagere aanbod van afval. Ook beperkt een collectief optrekken richting HVC de bestuurlijke drukte. Voorkomen wordt dat elke gemeente een bestuurlijke afvaardiging moet hebben in de aandeelhoudersvergadering, inclusief eigen (ambtelijke) ondersteuning. De ondersteuning wordt bij centraal aandeelhouderschap gefaciliteerd door Avalex, in opdracht van en in afstemming tussen en met de gemeenten. Belangrijk om op te merken is dat dit niet raakt aan de eigen rol die gemeenten kunnen hebben in het afnemen van andere diensten en producten van HVC naast afvalverwerking. Uit oogpunt van een maximale invloedspositie in de Aandeelhoudersvergadering en bestuurlijke drukte is daarmee het aandeelhouderschap van Avalex efficiënter en effectiever dan afzonderlijk aandeelhouderschap van de zes gemeenten. 2.2.3 Aansturing HVC Indien het besluit wordt genomen om samen te gaan werken met HVC, zal vanuit het bestuur van Avalex in de loop van 2021 ook een besluit worden genomen over de wijze van aansturing en participatie in de aandeelhoudersvergadering.

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 6/13

Hiertoe zal Avalex contact zoeken met de andere Gemeenschappelijke Regelingen die nu al aandeelhouder zijn van HVC om na te gaan wat hun ervaringen zijn op dit gebied. Duidelijk is dat het bestuur van Avalex de vertegenwoordiger van Avalex bij de aandeelhoudersvergadering aanstuurt en dat standpunten die Avalex inneemt op deze aandeelhoudersvergaderingen ook zijn afgestemd binnen het bestuur. Via het eigen bestuurslid kan de gemeenteraad indirecte invloed uitoefenen op de aandeelhoudersvergadering en op die manier haar wensen kenbaar maken. De agenda wordt vijf weken voorafgaand aan de aandeelhoudersvergadering rondgestuurd en op basis hiervan kunnen raad en college in gesprek gaan over specifieke wensen vanuit de raad. Hoe dit vorm moet krijgen, kan in de loop van 2021 met de raad worden besproken. 2.3 Financiën 2.3.1 Kosten van afvalverwerking bij HVC De tarieven die kunnen worden gerealiseerd op de private markt zijn onzeker tot het moment dat in een aanbestedingstraject de inschrijvingen binnen zijn. Op grond van aanbestedingstrajecten van de afgelopen jaren kan echter een bandbreedte worden gegeven voor de tarieven die voor de drie afvalstromen zijn gerealiseerd. Incidenteel zijn er inschrijvingen geweest die buiten die bandbreedte vielen (zowel aan de bovenkant als aan de onderkant). De bandbreedtes zijn: Fijn restafval Grof restafval Verwerking gft

€ 80 – 100 per ton € 115 – 225 per ton € 45 – 65 per ton.

Uit de eerder uitgevoerde marktverkenning blijkt dat HVC met haar tarieven uitkomt aan de onderkant van de bandbreedte van de verschillende financiële scenario’s zoals voorzien bij aanbesteden (zie pagina 21 Rapportage Verkenning bij Raadsvoorstel 1885). Daarnaast ontvangen aandeelhouders jaarlijks garantstellingsprovisie (zie paragraaf Garantstelling). Die drukken de uitgaven van de gemeenten voor afval. 2.3.2 Aanschaf aandelen Als Avalex toetreedt als aandeelhouder namens de gemeenten verwerft zij aandelen ter waarde van in totaal € 19.900 en dient zij een garantstelling af te geven. Dit bedrag ter verwerving van de aandelen zal betaald worden uit de begroting 2022 Avalex. De nominale waarde die Avalex voor de aandelen betaalt, is ook het maximale bedrag waarvoor zij risico loopt bij eventueel bedrijfseconomische achteruitgang van

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 7/13

HVC. De garantstelling die Avalex afgeeft en waarvoor de gemeenten garant staan, heeft betrekking op de leningen die HVC kan aangaan voor investeringen. 2.3.3 Garantstelling De garantstellingen bieden HVC de mogelijkheid om geld te lenen bij onder meer de BNG en de Waterschapsbank tegen rentetarieven die lager liggen dan de tarieven van commerciële markten. Het risico dat Avalex en de gemeenten lopen is dat HVC niet meer aan de verplichtingen jegens haar schuldeisers kan voldoen. Tegenover de eventuele invordering van de garantstelling staat dat de aandeelhouders de beschikking krijgen over de betreffende activa en die ze mogelijk kunnen vermarkten. Het garantstellingsbedrag voor Avalex in totaal bij toetreding bedraagt circa € 82,6 mln. De garantstelling geeft recht op een jaarlijkse garantstellingsprovisie van 1 % van het bedrag van de garantstelling, in casu bijna € 827.000,-. Dit bedrag wordt jaarlijks uitgekeerd aan de aandeelhouders ongeacht de bedrijfsresultaten. Dit bedrag zal door Avalex uitgekeerd worden aan de gemeenten. Onderstaande tabel uit het onderzoek laat zien hoe de bedragen zijn verdeeld over de Avalex-gemeenten: Gemeenten

Delft LeidschendamVoorburg Midden-Delfland PijnackerNootdorp Rijswijk Wassenaar Totaal Avalex

Aantal Aantal Afval Garantstelling inwoners aandelen (kton) 1-1-2020 A 103.595 136 22 € 25.526.445 76.534 100 16 € 18.859.187

Provisie 1%/jaar € 255.274 € 188.592

19.341 55.308

25 73

3 11

€ 4.765.928 € 13.628.765

€ 47.659 € 136.288

54.450 26.305 335.533

71 35 440

13 6 70

€ 13.417.340 € 6.481.968 € 82.680.633

€ 134.173 € 64.820 € 826.806

Tabel 1 Verwachte garantstelling en garantstellingsprovisie Avalex-gemeenten.

Bovenstaande tabel betreft de stand van zaken van november 2020. De balans zal uiteindelijk opgemaakt worden bij aanvang van de samenwerking. De verwachting is niet dat dit tot substantiële verschillen gaat leiden. Een garantstelling betekent voor de gemeentefinanciën dat een beroep kan worden gedaan op het vermogen van de gemeente. Conform artikel 50 BBV moet aan de passivazijde van de balans (buiten balanstelling) worden aangegeven aan welke natuurlijke of rechtspersonen borg- of garantstellingen zijn verstrekt. Conform artikel 2, 11 en 13 BBV wordt in de programmabegroting in de risicoparagraaf en bij het weerstandsvermogen aandacht geschonken aan het

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 8/13

risicobeheer van de gemeente. Op basis van een twee-jaarlijkse risico-analyse (ten tijde van het opstellen van de begroting en de jaarrekening) wordt bepaald hoe hoog het weerstandsvermogen dient te zijn ter dekking van de garantstelling aan Avalex/ HVC. In haar bestaan sinds 1991 heeft HVC geen beroep hoeven doen op de garantstellingen. Het bedrijf tracht risico's te beperken door alleen in aantoonbare gezonde businesscases te investeren en door de RvC investeringen van € 1 mln. en meer te laten goedkeuren en voor investeringen van € 10 mln. en meer goedkeuring te vragen aan de Aandeelhoudersvergadering. Daardoor is geborgd dat Avalex als aandeelhouder zicht en invloed heeft op de grote investeringen door HVC. HVC beperkt ook het risico door proactief onderhoud van haar installaties uit te voeren en werkt met een meerjarenonderhoudsplanning. Dit verkleint de kans op uitval van de installaties en daarmee wordt ook het bedrijfsrisico van HVC beperkt. 2.3.4 Treasurystatuut Leidschendam-Voorburg 2020 Het Treasurystatuut van de gemeente laat het toe om garanties te verstrekken uit hoofde van een publieke taak (Art. 3.1). Zoals vereist volgens het Treasurystatuut (Art. 7.1) staan tegenover de verstrekte garantie de zekerheden in de vorm van activa van HVC. Op basis van Art.

7.3 van het Treasurystatuut hanteert de gemeente een plafond van € 45 miljoen voor alle uitstaande garanties gezamenlijk. De garantstelling die gevraagd wordt (€ 18,8 mln) past binnen dit plafond. Op het moment van een verstrekking van een garantstelling aan Avalex (en HVC) is nog geen sprake van een directe investeringsbehoefte door HVC. Hierdoor wijkt deze garantstelling af van de reguliere garantstellingen zoals bedoeld in de bijlage Voorwaarden en andere regels garantie en leningen. Op basis van artikel 5.5 van het Treasurystatuut Leidschendam-Voorburg betekent dit dat de raad goedkeuring moet verlenen voor deze garantstelling. 2.4 Risico’s In het onderzoek van KplusV is gekeken naar de risico’s (beleids-financiële-juridische en politiek-bestuurlijke risico’s) die verbonden kunnen zijn aan de verbinding van Avalex met HVC door toetreding als aandeelhouder van HVC. Op alle vlakken worden de risico’s die verbonden zijn aan het aangaan van de samenwerking beperkt geacht. De belangrijkste financiële risico's lopen Avalex en haar gemeenten door de financiële garantstelling (voor de leningen) en mogelijk de ontwikkeling van tarieven. De ervaring van de afgelopen dertig jaar, de analyses die

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 9/13

aan nieuwe investeringen ten grondslag liggen, de omvang van het eigen vermogen, de spreiding van activiteiten en verdienmodellen en de wijze van bedrijfsvoering dragen ertoe bij dat die risico's beperkt zijn. HVC werkt voorts aan verdere toename van het eigen vermogen waardoor garantstellingen van de gemeenten in de toekomst een vrije keuze wordt voor de garant stellende aandeelhouders/gemeenten. Tevens draagt de transparantie van HVC ertoe bij dat aandeelhouders actief kunnen bijdragen aan besluitvorming gericht op het beperken van de risico's. 2.5 (Verwacht) verschil in uitkomsten tussen inbesteding bij HVC en een Europese aanbesteding In het vervolgonderzoek is aandacht besteed aan de verwachte verschillen (en overeenkomsten) in uitkomsten tussen inbesteding bij HVC en aanbesteding. In bijlage 1 Vervolgonderzoek Samenwerking verwerking grof en fijn restafval en Gft wordt hier op de pagina’s 45-49 dieper op ingegaan. De belangrijkste te verwachten verschillen tussen aanbesteden en inbesteden zijn:  Specifieke wensen van Avalex kunnen in een aanbesteding worden gerealiseerd, maar naar verwachting hangt daar een prijskaartje aan– qua tarief. Bij HVC ligt het tarief vast en is flexibiliteit binnen die conditie mogelijk.

Die specifieke wensen kunnen betrekking hebben op flexibiliteit in de verhouding tussen nascheiding en bronscheiding, verbreding van de nascheiding in de contactperiode, andere vormen van doorvoering van innovaties en wensen ten aanzien van rapportages; 

Fluctuaties in de tarieven in de markt (als gevolg van marktsituatie,



bijvoorbeeld door weinig aanbieders) tegenover stabiele tariefsontwikkeling bij HVC; Het bedrijfsrisico ligt bij private partijen geheel bij de private partij. De risico's zijn bij HVC zeer beperkt en HVC stuurt ook op voorkomen en beperken van risico's maar Avalex heeft toch aandeelhoudersrisico (als is dat beperkt vanwege de lage nominale waarde van de aandelen) en een beperkt risico van de garantstelling;



De zeggenschap en invloed zijn bij aanbesteding beperkt tot het aanbestedingstraject en de voorschriften in de contracten. De zeggenschap bij HVC gaat verder vanwege het mede-eigenaarschap en de mogelijkheid om voortdurend met HVC in gesprek te zijn over aansluiting bij wensen van Avalex en de gemeenten.

2.6 Afweging van het Avalex-bestuur Op basis van de uitkomsten van het onderzoek, gecombineerd met de aan de voorkant gestelde wensen ten aanzien van de nieuwe verwerker(s) voor het

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 10/13

huishoudelijk afval, is het bestuur gekomen tot het ontwerpbesluit om over te gaan tot het aangaan van de publieke samenwerking met HVC.

Onderstaande afwegingen liggen ten grondslag aan dit ontwerpbesluit.  Bron- en nascheiding beide mogelijk: HVC is in staat om beide stromen te



verwerken in hun installaties en kunnen daarmee voldoen aan deze voorwaarde. Flexibiliteit: HVC is in staat zowel bron- als nascheiding te bieden, waarbij zij ook over de jaren heen ruimte biedt voor de gevraagde flexibiliteit tussen de omvang van de stromen die enerzijds bron-gescheiden worden ingezameld en anderzijds moeten worden na-gescheiden. HVC geeft aan dat deze gevraagde flexibiliteit geen financiële consequenties voor de gemeenten heeft ten aanzien van de kosten van de verwerking. Dit biedt de gevraagde flexibiliteit en beleidsruimte voor de Avalex-gemeenten zonder dat dit in de komende jaren tot financiële beperkingen in de keuzes leidt.



Duurzaamheidsdoelstellingen gemeenten: HVC sluit met haar voorzieningen aan op de duurzaamheidsdoelstellingen gesteld door de gemeenten. HVC rapporteert transparant over het al dan niet behalen van de doelstellingen. Op het gebied van duurzaamheidsdoelstellingen toont HVC op veel vlakken overeenkomsten met de particuliere markt. Daarnaast wordt de primaire focus van HVC als partij die werkt vanuit dezelfde publieke waarden als de gemeenten als een belangrijk pre gezien om ook te borgen dat duurzaamheid voor de toekomst goed op de agenda blijft staan. HVC richt zich vanuit hun kernwaarden en focus op gemeenten primair op het bijdragen aan realiseren van VANG-doelen en doelen op het vlak van duurzaamheid zoals gesteld door de overheid en gemeenten.



Innovatie: gezien de duur van de overeenkomst is het belangrijk om te bezien of HVC de partner is die ook toekomstgericht de gewenste innovaties op bijvoorbeeld het gebied van afvalscheiding kan bieden. Bij aanbestedingen is dit geborgd doordat bij afloop van contract ook bij een nieuwe aanbesteding ingegaan kan worden op de dan bekende technologische vernieuwingen. Bij inbesteding is het belangrijk om te bezien of deze vernieuwingen door de partner ook gevolgd en ingevoerd worden. HVC heeft de afgelopen jaren investeringen gedaan in nascheidings- en kunststofsorteringsinstallaties om op deze wijze bij te dragen aan verhoging van de scheidingsrendementen en bevordering van hergebruik van afvalstoffen. Ze onderzoekt actief mogelijkheden om meer rendement uit te scheiden stromen te halen. Het bedrijf blijft de komende jaren investeren in opwekking van energie uit afvalstromen en van overige duurzame energie. Aan investeringen liggen businesscases ten grondslag. Door de positie van

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 11/13

Avalex als aandeelhouder kan meegestuurd worden op de innovatieagenda



van HVC aansluitend bij de beleidsontwikkelingen van de Avalex-gemeenten en de overheidsdoelstellingen rond hergebruik. Acceptabel kostenniveau: de marktverkenning van KplusV laat zien dat de kosten voor het verwerken van het afval Avalex voor deze drie stromen gaan stijgen ten opzichte van het huidige bedrag van circa 7,4 miljoen wat er door Avalex jaarlijks aan uitgegeven wordt. Het is belangrijk om rekening te houden met dit gegeven. Ongeacht of er gekozen wordt voor aanbesteden of inbesteden; de kosten van de verwerking van afval gaan de komende jaren omhoog. HVC biedt daarbij tarieven voor de verwerking van de afvalstromen die ten opzichte van wat de afgelopen jaren op de Nederlandse markt zijn geboden relatief laag zijn. De ontwikkeling van de tarieven die ze hebben laten zien over een reeks van jaren is stabiel. Deze ontwikkeling is direct gekoppeld aan de kosten die het bedrijf maakt voor de verwerking. Hierin onderscheidt HVC zich als publieke partij van de tarieven die in aanbestedingstrajecten zijn gerealiseerd. Deze fluctueren sterk in de tijd. De mate van fluctuatie van de tarieven voor de verschillende stromen fijn en grof restafval en gft varieert eveneens. De tarieven in de aanbestedingstrajecten lijken vooral gerelateerd aan de marktomstandigheden (zoals het aantal aanbieders/ inschrijvers) op een bepaald moment en voor een bepaalde afvalstroom.

Gezien het belang van een zoveel als mogelijk beperkte kostenstijging kiest het bestuur met het aangaan van de publieke samenwerking voor de zekerheid die dit komende jaren biedt voor een relatief lage prijs en stabiele prijsontwikkeling. Het bestuur maakt de keuze in de wetenschap dat de markt grillig kan zijn en bij een aanbesteding op de drie percelen tarieven geboden kunnen worden die mogelijk op één of twee stromen iets gunstiger zijn, maar vooral ook de inschatting van het risico dat tarieven bij aanbesteding (significant) hoger kunnen uitpakken.

3. Afwegingskader gemeente Leidschendam-Voorburg Binnen de gemeente wordt gewerkt met een Afwegingskader Verbonden Partijen. Dit afwegingskader wordt niet alleen gebruikt om een besluit te nemen over het opstarten van een nieuwe verbonden partij. In het afwegingskader is ook een scan opgenomen op basis waarvan een afgewogen beslissing kan worden genomen om aan te sluiten bij een bestaande verbonden partij. Deze scan, bijlage 3 van het Afwegingskader Verbonden Partijen, stelt de gemeente in staat om een afweging te maken over o.m. de baten en lasten van een samenwerking, maar ook de financiële situatie, interne werking en aansturing van een bestaande verbonden partij.

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 12/13

Op basis van deze scan zijn geen zgn. red flags geconstateerd die een samenwerking in de weg staan. Bijlage 3 bij dit raadsvoorstel is de ingevulde risico-scan van het afwegingskader. Vervolg Na besluitvorming van het bestuur van Avalex in maart/ april 2021 zullen Avalex en HVC nog verschillende vervolgstappen maken in voorbereiding op de toetreding per 1 januari 2022. Hierbij gaat het om:  Overgaan tot aanschaf van de aandelen, vaststelling 

garantstellingsafspraken tussen Avalex en de gemeenten; Voorbereiding van de implementatie: o Waaronder vervolgafspraken maken over vervoer. Bezien wordt

o

welke variant qua milieubelasting en druk op verkeersnetwerk het minst belastend is: transport over water of over de weg; Inrichten relatie HVC-Avalex-Avalex gemeenten op uitwerkingsniveau rond dit dossier. Avalex treedt als gemeenschappelijke regeling toe tot een publieke vennootschap en daarmee wordt HVC een verbonden partij van Avalex. Indirect betekent dit dat elke gemeente meebestuurt, dit moet worden vormgegeven in praktische zin;

o

Opstellen garantiebeleid bestuur Avalex, conform de lijn van het voorgenomen besluit.

Op basis van bovenstaande, en met inachtneming van de vragen die in het verleden door de raad zijn gesteld aan Avalex of KplusV over de voorgestelde samenwerking met HVC, heeft het college een conceptbrief met wensen en bedenkingen opgesteld die zij de raad voorlegt ter vaststelling en verzending aan het bestuur van Avalex. De wensen en bedenkingen van de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten zullen meegenomen worden door het bestuur in een definitief besluit over de samenwerking tussen Avalex en HVC. Naar verwachting zal een besluit genomen worden tijdens de bestuursvergadering van 9 april 2021. Hiervoor geldt dat het bestuur in een eerdere instantie al heeft besloten dat een besluit over samenwerking met HVC alleen in unanimiteit wordt genomen. burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg,

Datum 19 januari 2021 Nummer 1967 Pagina 13/13

A. van Mazijk secretaris

K. Tigelaar burgemeester

Bijlage bestemd voor de raad: 1. Rapport Verkenning inbesteding 2. Deloitte adviesrapport Besluitvormingsproces mogelijke aankoop aandelen 3. Afwegingskader VP – Samenwerking HVC