1653 Bijlage 2 Feiten en cijfers beschermd wonen en maatschappelijke opvang.pdf

Bijlage Feiten en cijfers Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang In deze bijlage wordt een inzicht geboden in de aantallen voor Beschermd Wonen en de Maatschappelijke Opvang in de H5 over de afgelopen drie jaar. Dit inzicht toont onder andere aantallen cliënten, grootte van de wachtlijst en kenmerken van de doelgroep. Deze data vormt een basis voor de opgave waar we komende tijd voorstaan, maar het zijn geen vaste gegevens. Door doorstroom, in‐ en uitstroom zullen de aantallen in beweging blijven, maar denk ook aan verhuizingen van cliënten binnen en buiten de regio maken er met enige nuance gekeken moet worden. Er wordt continue gewerkt aan de verbetering van rapportage, zodat het we steeds beter zicht krijgen op de ontwikkeling van de doelgroep. Naast de doordecentralisatie hebben we ook te maken met de transitie van het financiële budget van centrumgemeente Den Haag naar iedere individuele gemeente. Hierover zijn de voor ons bekende gegevens ook onderstaand genoemd. In deze bijlage worden de termen “Beschermd Wonen” en “Wonen Intensief” door elkaar gebruikt. Dit komt omdat in 2018 en 2019 nog sprake was de indicatie “Beschermd Wonen” waarmee iemand toegang kreeg tot de intramurale voorzieningen in de regio. Vanaf 2020 is het de indicatie “Wonen Intensief” die deze zelfde toegang verleend. De indicaties zijn daarmee vergelijkbaar omdat ze op dezelfde doelgroep aantonen.

Beschermd Wonen Cliënten met een Beschermd Wonen‐indicatie In totaal waren er in 2020 1. 765 personen die een beroep hebben gedaan om zorg en ondersteuning die tot Beschermd Wonen behoren. Het totale aantal is de afgelopen jaren vrij stabiel gebleven. In 2019 waren het 1.761 mensen en in 2018 waren het 1.820 mensen. Wanneer iemand een beroep doet op zorg en ondersteuning van Beschermd Wonen dan wordt dit ontvangen in de vorm van zorg in natura (ZIN) van een van de gecontracteerde aanbieders. Iemand kan er ook voor kiezen om zelf een zorgaanbieder te kiezen en ontvangt dan een Persoonsgebonden Budget (PGB) waarmee een client zelf zorg en ondersteuning kan inkopen. In figuur 1 is de verdeling tussen het aantal personen dat zorg in natura (ZIN) ontving en het aantal personen dat zelf zorg inkocht met een persoonsgebonden budget (PGB). Zo hebben in 2020 van de totaal 1.765 cliënten 1.494 cliënten Zorg in Natura (ZIN) ontvangen en 271 cliënten een persoonsgebonden budget (PGB).

Aantal personen met een Indicatie Beschermd Wonen 2000 1500

303

352

271

1517

1413

1494

2018

2019

2020

1000 500 0

ZIN

PGB

Figuur 1 – Aantallen personen met een Indicatie Beschermd Wonen in 2018,2019 en 2020

Uit figuur 1 blijkt dat in 2019 het aantal cliënten met een PGB is toegenomen. Deze toename past in de trend van de afgelopen jaren en werd mede veroorzaakt doordat dat jaar meerdere nieuwe pgb‐ aanbieders zijn gestart in Den Haag. Wachtlijst Sinds 2019 beheert Den Haag vanuit haar centrumgemeente‐functie de wachtlijst voor mensen die in aanmerking komen voor een (woon)plek in een beschermd wonen voorziening. Eind maart 2021 stonden 368 mensen op de wachtlijst voor een beschermde woonvorm (zie figuur 2). Het hoogste aantal, bekend bij de gemeente Den Haag, in het afgelopen jaar is 445 mensen. Dit was in november 2020.

Wachtlijst april 2020 ‐ 2021 460 440 420 400 380 360 340

Aantal wachtenden Figuur 2 – Aantal mensen op de wachtlijst Beschermd Wonen van april 2020 tot en met april 2021

Er zijn verschillende factoren die de wachtlijst en doorstroming beïnvloeden. Bijvoorbeeld wanneer het gaat over beschikkingen in de Wet Langdurige Zorg (Wlz) of personen met een indicatie die een BW plek innemen. Gemiddeld komen er zo’n 20 mensen per maand nieuw bij op de wachtlijst en gaan er ook gemiddeld 20 van af, maar zijn er wel pieken en dalen op het verloop te zien (zie figuur 3). Men kan van de wachtlijst af gaan doordat er een passende plek is vrijgekomen of omdat er een andere vorm van zorg of ondersteuning gevonden is. In figuur 4 zijn de aantallen cliënten uitgesplitst naar gemeente op 2 meetmomenten; april 2020 en april 2021. Verreweg het grootste aantal cliënten is afkomstig uit de gemeente Den Haag en zo’n 6 à 7% van de cliënten komt van buiten de H5‐regio.

Instroom en uitstroom op de wachtlijst van april 2020 tot april 2021 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 apr‐20 mei‐20 jun‐20 jul‐20 aug‐20 sep‐20 okt‐20 nov‐20 dec‐20 jan‐21 feb‐21 mrt‐21 apr‐21 Instroom

Uitstroom

Figuur 3 – Instroom en uitstroom van mensen op de wachtlijst van april 2020 tot april 2021

Aantal clienten op de wachtlijst per gemeente in april 2020 7%

Aantal clienten op de wachtlijst per gemeente in april 2021 5%

Den Haag (279)

9%

1% 1%

Leidschendam‐ Voorburg (25)

3%

Rijswijk (10)

6% 74%

Den Haag (301)

10%

2%

Leidschendam‐ Voorburg (15)

6%

Rijswijk (8) Wassenaar (5)

Wassenaar (4) Zoetermeer (33)

76%

Buiten regio (27) Figuur 4 – Verdeling cliënten op de wachtlijst naar gemeente van herkomst in april 2020 en april 2021

Zoetermeer (40) Buiten regio (20)

In figuur 5a en 5b zijn de verdeling in leeftijdscategorieën van cliënten op de wachtlijst en de wachtduur weergegeven. De wachtduur wordt beïnvloed door verschillende factoren; zo kan het dat iemand langer moet wachten als hij meer specifieke woonwensen heeft of kan het zijn dat een vrijgekomen plek niet passend is bij (de vraag van) de cliënt op de wachtlijst. Het gebeurt ook regelmatig dat een cliënt een voorziening weigert. Om duidelijk te krijgen wat de verhoudingen zijn van cliënten naar gemeente van herkomst, is

Leeftijd van clienten op de wachtlijst

Wachtduur voor clienten

10% 21%

24%

16‐22 jr

0‐6 mnd

23‐27 jr

6‐12 mnd

28‐35 jr 13%

23% 19%

12%

32% 46%

35‐50 jr

12‐24 mnd >24 mnd

> 50 jr

Figuur 5a– Verdeling van cliënten op de wachtlijst naar leeftijd

Figuur 5b ‐Verdeling van cliënten op de wachtlijst naar wachtduur

gekeken hoeveel cliënten met een ZiN‐indicatie Beschermd Wonen er per gemeente zijn. Dit is te zien in figuur 6.

Figuur 6 – Verdeling van cliënten naar gemeente van herkomst met een ZiN Beschermd Wonen in 2019

Om deze verhouding duidelijk te krijgen is door Den Haag gekeken naar de cliënten met een MWA voorziening én een BRP‐adres in een van de H5 gemeenten. Dit geeft ons de best mogelijke benadering voor een inzicht in de onderlinge verdeling binnen de doelgroep, maar 100% accuraat zal dit niet zijn, omdat niet van iedere cliënt een BRP‐historie beschikbaar is. Daarbij is, in deze telling, het aantal cliënten dat van een Wonen Intensief indicatie naar een Wlz‐indicatie is gegaan niet meegenomen. Van cliënten in beschermde woonvormen wordt de belangrijkste problematiek vastgelegd. Uit figuur 7 blijkt dat GGZ‐problematiek (EPA: ernstige psychiatrische aandoening) veruit de meest voorkomende problematiek is, gevolgd door autisme en verslaving. Onze stip op de horizon is dat intensieve vormen van zorg (Wonen Intensief en Wonen Plus) zoveel

Voorliggende problematiek van cliënten op de wachtlijst 0%

14% 0%

19%

3%

64%

Autisme

GGZ/EPA

Korsakov

LVB

Verslaving

onbekend

Figuur 7 – Voorliggende problematiek van cliënten op de wachtlijst op 1 mei 2021

als mogelijk beschikbaar zijn in alle H5‐gemeenten. Vanuit de gedachte ’lokaal waar kan, regionaal waar moet’ stimuleren we spreiding over de regio, waarbij niet elke gemeente elk specialisme in huis hoeft te hebben. In figuur 8 is de spreiding van locaties te zien over de regio, waarbij te zien is dat de meeste locaties in Den Haag te vinden zijn. Alleen Fonteynenburg en het Leger des Heils zijn ook in de regiogemeenten te vinden met locaties. In Wassenaar is momenteel geen beschermd wonen locatie. Figuur 9 toont het aantal locaties per zorgaanbieder binnen onze regio.

Aantal beschermd wonen locaties per gemeente Wassenaar

1

Leidschendam‐Voorburg

9

Zoetermeer

1 14

2

2 Rijswijk

4

Den Haag

2

1

5

3

58 0

10

20

30

40

50

60

70

80

Aantal locaties Anton Constandse

Fonteynenburg

Kesslerstichting

Parnassia

Leger des Heils

Humanitas

Limor

Figuur 8 – Aantal Beschermd wonen locaties per gemeente in de H5

Aantal locaties Wonen Intensief per zorgaanbieder 70 60

58

50

Anton Constandse

40 30

Fonteynenburg

29

Kesslerstichting

20 10

Limor 2

1

2

0

7

3

Parnassia Leger des Heils Humanitas

Figuur 9 – aantal locaties Wonen Intensief per zorgaanbieder in de H5

Maatschappelijke opvang Omdat de taken van de Maatschappelijke Opvang (MO) ook gedecentraliseerd gaan worden, maar op zijn vroegst vanaf 2026, nemen we de aantallen in de Maatschappelijke Opvang wel mee in dit overzicht. Afgelopen jaar zijn er 4268 unieke meldingen gedaan door inwoners van de H5 gemeenten bij het daklozenloket in Den Haag om een nachtopvangpas aan te vragen (tabel 1). In totaal zien we dat op 31 december 2020 1267 unieke mensen een nachtopvangpas in bezit hebben. Meldingen bij daklozenloket (per 31‐12‐2020) Aantal unieke meldingen daklozenloket Aantal gemelde gezinnen

4268 421

Aantal Nachtopvangpassen Aantal unieke cliënten met nachtopvangpas

1267

Tabel 1 – Cliënten geregistreerd bij het daklozenloket in Den Haag

We zien nog altijd een toename in het aantal daklozen (figuur 10). Zo is een stijging van 65% te zien van 2015 tot 2020 in het aantal daklozen met een nachtopvangpas.

Aantal verstrekte nachtopvangpassen aan unieke cliënten 1400

1267

1200 997

985

1062

1000 800

767

631

600 400 200 0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

Aantal verstrekte nachtopvangpassen aan unieke cliënten Figuur 10 – Aantal nachtopvangpassen verstrekt aan unieke cliënten door het daklozenloket van 2015 tot 2020

In de nachtopvang zitten mensen uit de hele H5 regio. In 2018 is bijgehouden wat de verhouding naar gemeente van herkomst was onder de groep mensen met een nachtopvangpas (figuur 11). Ook is hierbij bijgehouden via welke instantie of organisatie een cliënt zich aanmeldde voor een nachtopvangpas.

Herkomst unieke cliënten met een nachtopvangpas per gemeente in 2018 1%

6% 10% Den Haag (691) Zoetermeer (187) Leidschendam‐Voorburg (109)

18% 65%

Rijswijk (69) Wassenaar (6)

Figuur 11 – Aantal unieke cliënten met een nachtopvangpas per gemeente in 2018

Opvangaanbod De opvangvoorzieningen zijn vrijwel geheel in Den Haag gevestigd. De opvang omvat: winterkoudeopvang, nachtopvang, 24‐uurswoonvoorzieningen, gezinsopvang, jongerenopvang en dagopvang. Deze voorzieningen worden gefinancierd met rijksmiddelen die Den Haag vanuit haar centrumgemeente functie ontvangt, gecombineerd met Haagse gemeentelijke middelen en incidentele rijksmiddelen zoals VWS impuls en Corona‐middelen. Vanwege de recente Corona‐crisis is de doelgroep voor de Maatschappelijke Opvang in 2020 aanzienlijk gegroeid, doordat niet‐rechthebbenden zijn toegevoegd aan de op te vangen groep. Aanleiding hiervoor zijn de corona‐maatregelen en de landelijke lockdown.