Verslag van de raadscommissie Onderwijs en Samenleving

Daarnaast wordt de samenwerking met de scholen en de huisartsen geïntensiveerd. Bovendien komt er een gespecialiseerd team voor de meest complexe gevallen, zodat alle expertise gebundeld is om de ingewikkeldste gevallen goed te kunnen regelen. De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt naar het effect van de specialistische zware zorg. Wethouder Damen antwoordt dat het college de zorg zo zwaar als moet en zo licht als nodig wil aanbieden. Op dit moment is men in de toegang onvoldoende in staat die selectie te maken. Door met het budget het afwegingskader heel goed te maken, wil het college ervoor zorgen dat de kinderen die dit het hardst nodig hebben het eerst geholpen kunnen worden. Over kindermishandeling zegt de wethouder dat de meldingen bij Veilig Thuis nog niet oplopen. Wel geven de wijkteams aan dat als er een melding bij hen binnenkomt de crisis al vaak heel groot is. Uit landelijke cijfers blijkt wel een toename. Hopelijk zijn bij het opengaan van de samenleving de signalen eerder te zien. Afgesproken is het extra geld van het Rijk voor Veilig Thuis en wat er dit jaar over is te reserveren om extra in te kunnen zetten als de meldingen toenemen. Mevrouw Voorwald (VVD) vraagt over het normaliseren of de gesprekken over de beperking van de reikwijdte van de jeugdzorgplicht ook meegenomen kunnen worden bij de gesprekken met de aanbieders over contractverlenging.

Zij vraagt of een aantal reeds genoemde voorbeelden hierin worden meegenomen. Wethouder Damen bevestigt dit. De bestuurders willen vaker in gesprek met de aanbieders, omdat het een gezamenlijke opgave is. Voor de zomer gaat de nieuwe verordening jeugdhulp de inspraak in en wordt na de zomer behandeld, waarin dit ook terugkomt.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

16

Mevrouw Voorwald (VVD) verwijst naar Leeuwarden waar men met een vergelijkbare exercitie bezig is. Daar probeert men de specialistische jeugdhulp te begrenzen op de meest kwetsbare kinderen. Dit leidt tot goede resultaten. Zij vraagt de wethouder dit ook in de gesprekken te betrekken. Wethouder Damen kent het voorbeeld niet, maar neemt hier kennis van en deelt dit met haar collega’s. Mevrouw Herman (D66) vraagt over het huiselijk geweld tijdens corona of er vermoedens van meldingen zijn van meer huishoudens of van meer incidenten in dezelfde huishoudens. Wethouder Damen ziet geen meldingen van meer huishoudens. Binnen huishoudens is de situatie echter ernstiger dan voorheen. Mevrouw Van Walraven (SP) merkt op dat er volgens onderzoek van de Universiteit Leiden een stijging is in huiselijk geweld. Men heeft zich hierbij gebaseerd op gegevens van chat sites en de Kindertelefoon. Veilig Thuis is kennelijk niet genoeg als bron. Wethouder Damen is het hier mee eens, maar zolang dat niet leidt tot een melding kan de gemeente niet acteren. Er moet nagedacht worden wat men moet doen om dit sneller in beeld te krijgen en een melding te krijgen. Wethouder Dirkse zegt over Mareland dat vanuit de middellange en lange termijn een vernieuwbouwslag is gepland, voorafgegaan door een nieuwe school in Noord dat de wissellocatie voor Mareland is.

In de tussentijd groeit de school en is een aanvullende vraag ontstaan voor de korte termijn. Voorheen werd al gebruikgemaakt van de Sumatrastraat. Dit is een bestaand schoolgebouw en is nu een multifunctioneel gebouw, omdat hierin ook de Nieuwplaatz is gehuisvest. De gemeente doet zaken met de schoolbesturen. Het schoolbestuur heeft een aanvraag ingediend voor extra lokalen. Conform de opgestelde verordening van 2015 gaat het college op zoek of dit in de bestaande situatie is op te lossen. Dit kan aan de Sumatrastraat. Het schoolbestuur heeft hier mee ingestemd. Inmiddels vindt er ook een gesprek plaats met de Nieuwplaatz over de inrichting. De wethouder heeft in een vroeg stadium ook gesproken met een klankbordgroep van ouders. Uiteindelijk is deze variant eruit gekomen. De beantwoording van de schriftelijke vragen is volgende week te lezen. Conform de regels heeft het college het schoolbestuur twee lokalen aan de Sumatrastraat aangeboden vanaf aanstaand schooljaar onder aanvullende afspraken. Mevrouw Raat (PvdD) vraagt hoe lang het Mareland gebruik moet maken van de lokalen aan de Sumatrastraat. Wethouder Dirkse zegt dat er voor komend schooljaar twee lokalen beschikbaar zijn, maar dat dit ook kan groeien naar vier lokalen. Daarnaast is men op zoek naar een wissellocatie in Noord.

De wethouder verwacht wel dat er een nieuwe school moet worden gebouwd in Noord voordat het Mareland uit de eigen locatie kan om te vernieuwbouwen. Begin volgend jaar is er meer te melden over de definitieve nieuwbouw/wissellocatie. De voorzitter constateert dat er veel reacties zijn op dit punt en stelt voor dit als discussiepunt te behandelen. De heer Rowaan (GL) vraagt naar de mogelijkheid van units op het schoolplein. Wethouder Dirkse vindt dit geen reële mogelijkheid, omdat dit in een eerder stadium al is onderzocht en strijdig is met het bestemmingsplan. Bovendien blijft er heel weinig speelruimte voor de kinderen over en zijn er kosten aan verbonden waar geen budget voor is. Ook het schoolbestuur vond dit geen goed plan. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) vraagt over de afstemming met ouders of er naar aanleiding van de petitie van 250 deelnemers opnieuw met de ouders moet worden afgestemd. Wethouder Dirkse zegt dat dit een zaak is voor het schoolbestuur dat een verzoek bij de gemeente indient. Het college denkt maximaal mee en zorgt voor de stenen. De klankbordgroep heeft op eigen initiatief gevraagd om een gesprek. Dit is gebeurd. Het college heeft aan de school aangeboden bij de

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

17

ouderavonden aan te schuiven voor nadere uitleg. Hier is geen gebruik van gemaakt. Volgende week neemt de wethouder de petitie in ontvangst en geeft opnieuw uitleg. Het schoolbestuur blijft echter in the lead. Mevrouw Van Vliet (VVD) vraagt over de nieuwe situatie of er nog aanvullende investeringen moeten worden gedaan voor de buitenruimte en de binnenruimte om dit basisschoolgeschikt te maken. Wethouder Dirkse zegt dat de buitenruimte wel aangepakt moet worden. De gemeente doet alles wat nodig is. Over El CID zegt de wethouder in gesprek te zijn met alle partijen. Bekeken wordt of een testlocatie nodig is. Over de internationale basisschool zegt de wethouder dat het schoolbestuur van SCOL hiermee aan de slag gaat. De aanvraag is inmiddels gedaan voor de Joppenszschool. Intussen kan gekeken worden wat er aan het gebouw moet gebeuren en moet de school worden ingericht. Het plan is in de zomer van 2022 te openen. Over onderadvisering zegt de wethouder dat het tienpuntenplan voor kansengelijkheid precies past in hetgeen de gemeente aan het doen is met het onderwijs om te zorgen voor verbetering van de kansengelijkheid. In het kader van de Gelijke Kansen Alliantie heeft de gemeente subsidie gekregen voor het project onder de vlag van de Leidse Educatieve Agenda.

De werkgroep Gelijke Kansen is hiermee aan de slag gegaan en er zijn webinars georganiseerd voor leraren om met dit onderwerp aan de slag te gaan. Bovendien is een aantal pilotprojecten opgetuigd waar ook met andere organisaties rondom het onderwijs samengewerkt kan worden. Mevrouw Voorwald (VVD) vraagt of er plannen zijn om het online onderwijs voor thuiszitters te behouden en of de gemeente hier extra haar best voor doet. Wethouder Dirkse zegt dat dit een verantwoordelijkheid is van de schoolbesturen. Hij neemt dit mee in het NPO. Discussiepunten VVD Mevrouw Van Vliet (VVD) zegt over Mareland dat het belangrijk is de zorgen bij de ouders weg te nemen. Het is goed de petitie in ontvangst te nemen en goed te kijken naar alternatieven. Mevrouw Herman (D66) kan zich vinden in de aanbevelingen van de VVD en vindt een duidelijke communicatie belangrijk over de beslissingen en de reden hiervan. Discussiepunten CDA De heer Sandoval Garcia (CDA) constateert dat in de toekomst bijgestuurd moet worden in het sociaal domein. Hij vraagt of de wethouder deze mening deelt. Wat zou het advies van haar zijn aan haar opvolger zodat niet bijgestuurd hoeft te worden? Wethouder Damen zegt dat het goed is te weten dat er een forse taakstelling is op het sociaal domein, maar wijst op de behoedzaamheidsreserve van eenzelfde bedrag.

Zij kan zich niet voorstellen dat een nieuw kabinet geen structureel extra geld geeft voor jeugdhulp en dat ze niets doen om in de Wmo beter te kunnen bijsturen. Daarnaast speelt ook de herverdeling van het Gemeentefonds die ook niet onvoordelig hoeft uit te pakken. Zij adviseert koersvast te blijven en te blijven geloven in het investeren in de sociale basis, er vroeg bij te zijn en in te zetten op preventie. Dit kost echter tijd en kan niet zonder discussie met de inwoners. De rollen en taken moeten opnieuw worden ingericht. Met de verbouwing van het sociaal domein is een mooie basis gelegd, maar men moet eraan blijven werken. Met het geld van het Rijk erbij geeft dit de tijd en de lucht die nodig is. De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt aandacht voor het uitvoeringsplan speeltuinen dat vertraagd is doordat speelspecialisten, de kinderen, niet uit een ontwerp komen. Deelt de wethouder de teleurstelling van de fractie en wat denkt zij eraan te doen? Tevens vraagt spreker om een update. Mevrouw Damen is het ermee een dat er vaart achter gezet moet worden. Door corona heeft het college echter niet met de kinderen kunnen kijken wat er nodig is, maar zij gaat er snel mee aan de slag. Voor de begroting komt de wethouder met een update.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

18

Discussiepunten GroenLinks De heer Rowaan (GL) vraagt aandacht voor het beter bereiken van de jongste jeugd en hun ouders beter bereiken voor vroege- en voorschoolse educatie en voor de basisschoolkeuze. Er is een extra investering nodig om ouders hierin actief te ondersteunen. Ook is het belangrijk dat alle zorgverleningsinstanties met elkaar in verbinding staan. Een integraal casusoverleg voor de zwaarste gevallen kan extra bijdragen om de jeugd goed te bereiken met de juiste maatregelen. Mevrouw Van Walraven (SP) vraagt over de kinderopvang of de eerder ingediende en aangenomen motie hieromtrent onvoldoende is geweest. De heer Rowaan (GL) zegt dat die motie is uitgevoerd, maar dat het moeilijk blijft alle ouders te bereiken en alle kinderen te laten instromen in de VVE. Met het beschikbare geld voor het Nationaal Programma Onderwijs kan hier extra in worden geïnvesteerd om voor lange tijd iets op te kunnen bouwen. Wethouder Dirkse zegt over het NPO dat dit onderdeel er juist een is om aan te pakken voor het gemeentelijk deel van het geld. Corona verdiept dit soort vraagstukken. Er zal een extra inspanning nodig zijn van alle partijen. Mevrouw Herman (D66) adviseert het kaartonderdeel van de tienpuntenactielijst over ouderbetrokkenheid te gebruiken in combinatie met de vroeg- en voorschoolse interventie.

De heer Rowaan (GL) komt met een voorstel met dekking, zo mogelijk bij de kaderbrief, en roept alle partijen op hieraan bij te dragen. Spreker vraagt aandacht voor de ontmoeting tussen klassen, zodat klassen zich mengen en leerlingen kennismaken met andere achtergronden. Dit kan door gezamenlijk activiteiten te organiseren, zoals huiswerkbegeleiding, sportdagen of sporten na school, gezond lunchen. Hij vraagt hier middelen voor. Mevrouw Van Walraven (SP) vindt dit een goed idee, maar stelt dat het wel activiteiten moeten zijn die regelmatig plaatsvinden gedurende het hele jaar om de beoogde kruisbestuiving te krijgen. De heer Sandoval Garcia (CDA) vindt het een goed voorstel en vraagt of ook activiteiten als schoolkorfbal en schoolvoetbal meegenomen kunnen worden. De heer Rowaan (GL) zegt dat ook sporten een goede invulling kan zijn, maar dan wel met gemengde teams. Mevrouw Van Vliet (VVD) vindt het idee wel goed, maar vraagt zich af of dit vanuit de gemeente niet veel druk legt op de scholen. Het is een verantwoording van de scholen. De heer Rowaan (GL) vindt dit een terecht punt, want de scholen zijn overbelast. Wellicht kunnen ook de welzijnsorganisaties hierbij worden betrokken. Mevrouw Raat (PvdD) kijkt uit naar dit voorstel. Zij heeft geconstateerd dat de schoolkantines zich goed houden aan de richtlijnen voor gezondere voeding.

Zij vraagt zich af of bij het mengen van klassen ook scholen gemengd gaan worden. De heer Rowaan (GL) heeft al eerder gepleit voor menging van scholen tijdens het IHP. Wel moet gewaakt worden voor te massale scholen. Bij de omgevingsvisie komt de fractie hier nader op terug. De heer Vos (PS) staat positief tegenover dit voorstel en denkt graag hierin mee. De heer Rowaan (GL) constateert brede steun en roept eenieder op mee te denken. Hij komt snel met een voorstel. Wethouder Dirkse verzoekt om prioriteiten aan te geven in het voorstel. Mevrouw Herman (D66) merkt op dat de NPO-gelden voor twee jaar zijn en niet bedoeld zijn voor structurele zaken. Om te verduurzamen moet het geld ergens anders vandaan komen.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

19

Mevrouw Van Walraven (SP) vindt dat de duur van de NPO-gelden geen belemmering moet zijn om een start te maken. Zij wil graag meedenken en zal goed kijken naar de uitvoerbaarheid. De heer Rowaan (GL) heeft begrip voor de prioritering en wil ook het college eigen keuzes laten maken. Als een pilot goed draait, kan naderhand wellicht gekeken worden naar structurele financiering. Discussiepunten PvdD Mevrouw Raat (PvdD) vraagt welke partijen het met haar eens zijn dat vlees ongezond is en de gemeente met haar kantines wil laten deelnemen aan de Week zonder vlees. In 2019 is dit niet gelukt, maar wellicht dat het stijgende belang van gezond eten en corona hierin verandering hebben gebracht. Ambtenaren die echt niet mee willen doen, kunnen tijdens deze week hun eigen lunch meenemen. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) vraagt waarom de PvdD dit punt inbrengt bij het Programma Jeugd en Onderwijs en niet bij Gezondheid. Om welke kantines gaat het? Mevrouw Raat (PvdD) vindt dit een goed punt, maar laat dit aan de voorzitter over. De voorzitter besluit dit onderwerp bij dit programma te behandelen. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) vindt dit een interessant punt en kijkt met belangstelling uit naar het voorstel. Mevrouw Van Walraven (SP) onderschrijft het voorstel en vindt het goed bij de jeugd te beginnen. Zij vraagt wat het voorstel precies gaat inhouden.

Mevrouw Raat (PvdD) zegt dat het niet om de jeugd gaat, maar om de kantines van de gemeente. Zij zou graag de kantines van de scholen hierin meenemen, maar daar gaat de gemeente niet over. Mevrouw Herman (D66) is van mening dat dit een keuze moet zijn die in alle weken aan iedereen geboden moet worden en niet met een aparte week waarin iedereen hetzelfde eet. Mevrouw Voorwald (VVD) is hier geen voorstander van. In het kader van het gezondheidsakkoord doet de gemeente al veel aan voorlichting. De fractie is er voorstander van dat dit een individuele keuze blijft of iemand wel of niet vlees eet. De heer Sandoval Garcia (CDA) onderschrijft de inbreng van de VVD en D66. Mevrouw Raat (PvdD) is teleurgesteld en zal geen voorstel indienen. Discussiepunten PvdA Mevrouw Van der Jagt (PvdA) schetst de problematiek rondom de vrijwillige ouderbijdrage en vraagt zich af of dit probleem bij de ouders zelf neergelegd moet worden of bij de school. Om hier een oplossing voor te vinden, stelt zij voor de ouderbijdrage te maximeren, zoals in Amsterdam. Dit leidt ertoe dat ouders vrijer kunnen kiezen welke school het beste bij hun kind past.

Daarnaast vraagt de fractie een verkenning uit te voeren naar alle beschikbare financiële middelen waarover scholen beschikken en deze op een andere manier in te zetten, zodat scholen waar veel ouders niet betalen voldoende gecompenseerd worden om toch de activiteiten te kunnen organiseren. Voor deze verkenning is menskracht nodig waarvoor de middelen uit de NPO kunnen komen. Voor het maximeren van de ouderbijdrage is geen geld nodig. Mevrouw Raat (PvdD) vindt het maximeren van de ouderbijdrage goed klinken. Zij kijkt uit naar het complete voorstel.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

20

Mevrouw Van Vliet (VVD) merkt op dat per augustus een wet in werking treedt die ervoor zorgt dat de ouderbijdrage vrijwillig blijft. Zij vindt het lastig de bijdrage te maximeren, omdat zij niet weet wat dit voor impact op de scholen heeft. Het is aan de scholen of zij dit nodig achten. De heer Sandoval Garcia (CDA) staat open voor beide voorstellen, maar is benieuwd naar de nadere uitwerking. De heer Rowaan (GL) vindt de maximering een goed idee. Mevrouw Herman (D66) merkt op dat het ondanks maximering toch nog veel geld is als je meerdere kinderen op een school hebt. Zij vraagt waar het bedrag van de bovengrens vandaan komt en of dit bedrag minder problemen oplevert dan andere bedragen. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) heeft ervoor gekozen om naar Amsterdam te kijken, omdat het daar werkt. Zij zal dit in een voorstel nader onderbouwen en ook ingaan op het feit dat het maximumbedrag voor sommige gezinnen nog steeds hoog is. De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt zich af of scholen naar draagkracht al een advies geven aan ouders. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) denkt dat scholen niet kijken naar het inkomen van de ouders. Er is wel de mogelijkheid in termijnen te betalen en om zich te melden bij het loket van de gemeente. Bovendien zijn er scholen die de bijdrage verlagen naar het aantal kinderen. De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt of de PvdA dit meeneemt in het voorstel.

Mevrouw Van der Jagt (PvdA) zal hierover nadenken. Mevrouw Glastra (CU) zegt dat de nieuwe wetgeving juist is gemaakt om de ouderbijdrage echt vrijwillig te maken. Zij vraagt zich af of dit het juiste moment is om een voorstel voor te bereiden voordat de wet in werking komt. Mevrouw Herman (D66) verzoekt het inkomen van ouders buiten deze discussie te laten. De heer Sandoval Garcia (CDA) zat meer te denken aan het gebruik van tabellen met adviezen en niet aan harde maatregelen. Wethouder Dirkse vraagt aandacht voor de nieuwe aangescherpte wet, waarin de kern is dat alle leerlingen mee moeten kunnen doen ook als de ouders de vrijwillige bijdrage niet kunnen betalen. Hij vraagt ruimte om een en ander te onderzoeken in het licht van de nieuwe wetgeving. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) neemt het mee terug naar de fractie en overweegt een of twee voorstellen. De fractie is over het lerarentekort van mening dat Leiden hier actiever mee aan de slag mag gaan. Ook schoolbesturen maken zich zorgen. Wellicht is een bonus voor leraren een oplossing. Dit kan in geld zijn, maar ook met bijvoorbeeld extra handen in de klas of extra opleiding. Spreekster vraagt zich af of de mogelijkheden op dit punt voldoende worden benut en ziet graag eind dit jaar een concreet plan.

Desgevraagd zegt zij dat in ieder geval iets gedaan moet worden voor de leraren die men wil werven voor de onderwijskansenscholen en dit moet voor alle leraren van die school gelden. De heer Sandoval Garcia (CDA) staat hier open voor. Hij stelt voor ook naar secundaire arbeidsvoorwaarden te kijken in de vorm van woonruimte, voorrang en dergelijke. Mevrouw Van Vliet (VVD) vraagt zich af of Leiden dit alleen moet doen. Zij vindt dit een landelijk probleem dat landelijk opgepakt moet worden. Mevrouw Glastra (CU) vindt het een goede zaak iets aan dit grote probleem te doen. Zij vraagt naar het succes in Amsterdam en naar een rapport hierover.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

21

Mevrouw Van der Jagt (PvdA) antwoordt dat het lerarentekort door deze maatregelen in Amsterdam op specifieke scholen met 20% is afgenomen in het afgelopen jaar. Zij zal documentatie hierover opsturen. Er wordt vooral gewerkt met een financiële bonus. Op de Leidse scholen is meer vraag naar extra handjes en opleiding. Mevrouw Van Walraven (SP) vraagt zich af of hiermee niet een mogelijkheid tussen gemeenten wordt gecreëerd. Zij vindt dat dit landelijk aangepakt moet worden. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) denkt dat dit beroep hierdoor wel aantrekkelijker kan worden, ook voor de toekomst. Mevrouw Herman (D66) is voor meer geld naar docenten, maar denkt dat relatief meer verdienen op een Leidsche school dat relatief moeilijk is niet ertoe leidt dat jongeren voor deze studie kiezen. De heer Rowaan (GL) denkt niet dat het een motivatie moet zijn voor leraren om te werken voor extra geld, maar gemotiveerd moeten zijn om juist op die scholen waar het extra moeilijk is te werken en die extra te belonen. De fractie steunt het voorstel. Mevrouw Raat (PvdD) is wel voor meer handjes en meer ontwikkelingsmogelijkheden voor leraren, maar niet voor een financiële bonus. De fractie vindt dat het salaris van alle leraren omhoog moet. Mevrouw Van Walraven (SP) constateert dat het lastig is te bepalen welke school het zwaarst is. De politiek moet zich daar verre van houden.

Mevrouw Van der Jagt (PvdA) neemt dit mee terug naar de fractie en komt hierop terug. Wat de extra NPO-middelen betreft, ziet de fractie graag dat de effecten van inzet van deze middelen goed gevolgd worden en bekeken moet worden wat dit betekent voor de kansengelijkheid. Dit biedt aanknopingspunten voor de toekomst. De heer Vos (PS) vindt het meten van resultaten altijd een goede zaak. De fractie staat positief tegenover dit voorstel. Mevrouw Herman (D66) wil voorkomen dat scholen een democratische papierwinkel krijgen. De heer Sandoval Garcia (CDA) onderschrijft de inbreng van D66 en denkt graag mee. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) komt met een voorstel. Over de huisvesting van kwetsbare groepen zegt spreekster behoefte te hebben aan inzicht in de woonbehoefte van kwetsbare groepen in de breedste zin des woords, wat het aanbod in de gemeente is en of dit voldoende is. De heer Rowaan (GL) vraagt of het puur om inzicht van de aantallen gaat of ook om een maatregel om urgentie te verlenen aan jeugdige die uitstromen uit een residentiële zetting. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) zegt dat het in eerste instantie om het inzicht gaat. Wethouder Damen zegt dat voor de verschillende groepen op verschillende schalen in de regio wordt samengewerkt. Er bestaat al inzicht over statushouders en maatschappelijke opvang en beschermd wonen.

Bij jeugdhulp wordt op dit moment een scan op de wachtlijst gemaakt en wordt de regionale toegang gefaciliteerd tot de residentiële instellingen. Dit speelt zich ook af op buitenregionaal niveau. De wethouder constateert dat er al veel in beeld is en vraagt naar het doel van de informatie. Mevrouw Voorwald (VVD) merkt op dat recent is gesproken over beschermd wonen en maatschappelijke opvang in Hollands-Midden en een motie is ingediend. Zij stelt voor dit af te wachten. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) begrijpt dat het lastig is. Het doel is om te voorkomen dat zorggeld wordt ingezet voor overbrugging wegens gebrek aan huisvesting. Dit zorggeld is hard nodig voor het bieden van zorg en ondersteuning. Zij vindt het jammer de motie af te wachten.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

22

De heer Rowaan (GL) vindt dit een reëel probleem. Omdat er al veel informatie beschikbaar is, steunt de fractie het voorstel niet. De heer Sandoval Garcia (CDA) vindt het belangrijk dat nu de regiogemeenten aan zet zijn om te bouwen voor deze doelgroep. De fractie steunt het voorstel niet. Mevrouw Herman (D66) onderschrijft de inbreng van GroenLinks en het CDA. Wethouder Damen steunt de lijn dat er geen zorggeld in wonen gestopt moet worden. Dit gebeurt echter momenteel heel veel. Met het in beeld brengen hiervan is het probleem niet opgelost. Het college is druk bezig te kijken hoe de dure residentiële zorg op een andere manier georganiseerd kan worden. Het is echter moeilijk om aanbieders te vinden om kinderen op te vangen. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) dient geen voorstel in wegens gebrek aan steun. Discussiepunten SP Mevrouw Van Walraven (SP) houdt een pleidooi over huisvesting voor jongvolwassen met problemen en vraagt het college om op onorthodoxe wijze na te denken om tot woonruimte voor jongeren te komen en de tegenstrijdige regelgeving te bestrijden. Zij vraagt wat de commissie hiervan vindt. De heer Vos (PS) sluit zich hierbij aan. Wethouder Damen geeft aan dat dit de reden is waarom de gemeente meedoet aan het actieprogramma Voorkomen van dakloosheid van jongeren. Gedacht wordt in woonplekken in plaats van huizen.

Zij roept de commissieleden op het in hun fracties te hebben over deze woonplekken. Voorbeelden van deze kleinschalige woongelegenheden zijn kamers met aandacht, skills in de stad, Housing First. Wat de regelgeving betreft, wordt inmiddels gewerkt met een jongereninformatiepunt en binnenkort met een jongerenteam met jongerenregisseurs die het aanspreekpunt zijn. Eén persoon is contactpersoon voor de buitenkanten met één contactpersoon binnen de gemeente. De gemeente werkt ook met de doorbraakmethode van het IPW met goed resultaat door een andere manier van werken waardoor ook het budget toereikend is. De wethouder zal hierover rapporteren. De heer Rowaan (GL) vindt dit een goede methode die werkt. Mevrouw Van Walraven (SP) vraagt of er binnenkort resultaten te verwachten zijn. Wethouder Damen zal voor de begroting een overzicht verstrekken. De heer Sandoval Garcia (CDA) merkt op dat er vorig jaar ook een motie over is ingediend en er veel over is gezegd. Hij vraagt of de SP in het verkiezingsprogramma concreet woningen gaat bouwen, ook voor deze doelgroepen. Mevrouw Van Walraven (SP) is nog niet begonnen met het verkiezingsprogramma. Zij kan leven met de toezegging van de wethouder. Wat de wachtlijsten betreft, vraagt zij zich af wat de verhouding is tussen het bestrijden van de wachtlijsten en het bijsturen.

Wethouder Damen wil bijsturen dat de kinderen met lichte jeugdhulp op een andere manier worden geholpen, dus meer in de thuissituatie, om meer geld, tijd en ruimte over te houden voor de groep kinderen die wel die specialistische hulp nodig hebben. Hier wordt een afwegingskader voor gemaakt om aan de voorkant goed te kunnen beoordelen of het geld naar die kinderen gaat die het het hardste nodig hebben. Mevrouw Van Walraven (SP) vindt dit een goede zaak. Zij vraagt zich wel af wat er met de overblijvende wachtlijsten gebeurt. Wethouder Damen meldt dat de gemeente voor 2022 € 7,9 miljoen extra krijgt voor jeugdhulp die onder andere gebruikt gaat worden om met een externe partij kritisch naar de wachtlijsten te kijken.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

23

Het afwegingskader wordt momenteel afgerond. De gesprekken met de aanbieders worden rond de zomer gevoerd. Mevrouw Van Walraven (SP) wacht dit resultaat af en dient geen voorstel in. Wat huiselijk geweld betreft, vraagt spreekster of het college voldoende gebruik maakt van alternatieve middelen of campagnes om achter de voordeur te komen. Onderzoek heeft duidelijk aangetoond dat het huiselijk geweld stijgt. Dit moet gezamenlijk en breed aangepakt worden. Het college kan hiertoe te rade gaan bij andere gemeenten of professionals en een verkennend onderzoek uitvoeren. Mevrouw Herman (D66) is van mening dat het college bereid is iets aan huiselijk geweld te doen, maar dat een concreter voorstel neergelegd moet worden. Wethouder Damen vindt ook dat huiselijk geweld moet stoppen. Zij verwijst naar het programma Geweld hoort nergens thuis waar de regio actief aan deelneemt en waarin diverse partijen deelnemen. Wijkteams kunnen hierin goed signaleren. Er worden trainingen op scholen, bij de sportclubs en politie gegeven om de signalen te herkennen. Er zijn alternatieven geprobeerd. Sinds corona ligt dit stil. Het is goed deze activiteiten met spoed weer op te pakken. Hiervoor is ook budget gereserveerd. Het college vindt dit ook heel belangrijk. De wethouder zal de commissie informeren over haar activiteiten hieromtrent.

De heer Vos (PS) vindt het zorgelijk dat het aantal meldingen van huiselijk geweld afneemt, terwijl het probleem minstens even groot is dan eerder. De fractie steunt het voorstel. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) vindt dit ook een belangrijk punt. Volgens haar is er al veel informatieuitwisseling binnen de regio. Zij is bereid mee te denken over een aanvullend voorstel. Mevrouw Van Walraven (SP) is geen inhoudelijke professional en vraagt daarom om zich heen te kijken of alle mogelijkheden verkend zijn. Zij neemt het voorstel mee terug naar de fractie. Wat de mbo-studenten betreft, vraagt zij informatie over de problemen van mbo-studenten zoals in de kaderbrief genoemd wordt voor studenten. Wethouder Dirkse zegt dat er veelvuldig contact is met het mbo-onderwijs. Hij zal de commissie nader informeren over de mbo-studenten. Mevrouw Walraven (SP) verwijst naar de genoemde problematiek van universitaire studenten. In de kaderbrief staat dat dit voor mbo-studenten nog niet bekend was. Zij zal dit nader opzoeken en toesturen. Wethouder Dirkse merkt op dat de vraagstukken waar studenten het laatste jaar mee worstelen voor een deel ook gelden voor mbo-studenten, hoewel dit qua huisvesting anders ligt. Wel werd het online onderwijs steeds minder. De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt of de € 7,9 miljoen voor de jeugdzorg structureel is.

Wethouder Damen antwoordt dat dit het eenmalige deel is voor 2020 dat Leiden krijgt van de € 1,6 miljard wat landelijk extra wordt gegeven. Afdoening moties De voorzitter gaat over tot afdoening van de moties. De PvdD heeft aangegeven de eerste twee moties ‘Meer actie tegen versteende schoolpleinen’ en ‘Plan van aanpak racisme in het onderwijs’ niet als afgedaan te beschouwen. De voorzitter geeft de wethouder het woord. Wethouder Dirkse zegt over de versteende schoolpleinen dat het college er alles aan doet om dit probleem onder de aandacht te brengen, maar dat het geld van het ministerie naar de school gaat. Er is geen meerderheid in de raad om dit vanuit de gemeente financieel te steunen, dus stelt de

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

24

wethouder voor de motie af te doen. Het is wel de wens hieraan te blijven weken en het blijft ook op de agenda staan. Wat racisme in het onderwijs betreft, heeft PvdD een punt. Er wordt een plan van aanpak gemaakt vanuit de Leidsche Inclusie Agenda. De wethouder stelt voor een erratum te maken voor afdoening motie en deze eruit te halen. Mevrouw Raat (PvdD) is blij dat de motie over het racisme eruit wordt gehaald en ziet graag het plan van aanpak tegemoet. De fractie is blij dat de wethouder een wens maakt van de motie over versteende schoolpleinen. De PvdD zal blijven strijden voor meer vergroening van schoolpleinen. De voorzitter schorst de vergadering 21.35 tot 21.50 uur.

7c.

Programma 9 (Maatschappelijke ondersteuning)

De voorzitter heropent de vergadering. Zij geeft de VVD het woord. Mevrouw Voorwald (VVD) merkt op dat ook in dit programma de uitdagingen groot zijn. Er zijn veel mensen die huishoudelijke ondersteuning krijgen van de gemeente, hetgeen op de begroting drukt terwijl de gemeente onvoldoende compensatie krijgt vanuit het Rijk. De wethouder is aan de slag gegaan met de eerder ingediende motie over onorthodoxe maatregelen bij de Wmo. Hierdoor wordt bewustwording gecreëerd onder Leidse inwoners waarin zij aangesproken worden op hun eigen verantwoordelijkheid en er wordt gekeken of mensen zichzelf bewust in een niet-zelfredzame situatie hebben gebracht door hun eigen hulp zelf stop te zetten. De VVD is blij dat deze stappen zijn gezet en hoopt dat dit op termijn zal bijdragen aan het terugdringen van de hoge Wmo-kosten. Vorig jaar heeft de VVD met andere partijen een motie ingediend over het vergroten van de aangiftebereidheid onder LHBTI in Leiden. Uit het onderzoek dat volgde bleek dat in Leiden een aantal zaken verbeterd kon worden, zoals een campagne om bekendheid te geven waar aangifte gedaan kan worden; het informeren van wijkteams; het instellen van een LHBTI-overleg met woordvoerders van onderwijs, sport en zorg; het plaatsen van algemene LHBTI-informatie op de website en het voeren van een gesprek met de politie over het trainen van mensen die meldingen verwerken.

De fractie wil weten of er nog zaken zijn waar geen uitvoering aan is gegeven en waarom dat het geval is en hoopt op een toezegging dat dit spoedig zal gebeuren mocht dit nog niet het geval zijn. De fractie wil met de commissie in discussie over het programma Leiden Inclusief, waarin stappen worden gezet voor een inclusieve stad, de bestrijding van discriminatie en racisme, voor mensen met een beperking en LHBTI. De VVD strijdt ervoor dat iedereen in Leiden zichzelf kan zijn. Racisme en discriminatie moeten keihard worden aangepakt. Daarom heeft de fractie enkele moties medeingediend. De fractie maakt zich er echter wel zorgen over of dit programma deze mensen echt gaat helpen, omdat het merendeel van het geld bedoeld is voor het salaris van nieuwe ambtenaren. Het is beter de organisaties in de stad meer te betrekken en hen in de gelegenheid te stellen deze doelgroepen beter te bereiken en in samenwerking met hen activiteiten te organiseren om te besparen op de kosten van het programma. Spreekster vraagt of is gekeken of organisaties in Leiden een deel van deze plannen tot uitvoering kunnen brengen met de gemeente. Mevrouw Herman (D66) merkt op dat best veel is bereikt binnen het sociaal domein ondanks de coronacrisis. De organisaties binnen de arbeidsmarkt regio Holland Rijnland werken beter samen. Er zijn mooie stappen gezet, ook op het gebied van preventie.

De financiële problemen zijn echter niet weg. Er is begonnen aan de implementatie van de bijsturingsmaatregelen. De fractie spreekt haar grote waardering uit voor de partners van de sterke sociale basis en de GGD voor het keiharde werk tijdens de coronacrisis. Spreekster onderschrijft de vragen van de VVD over de aangiftebereidheid bij de LHBTI-Leidenaren en is benieuwd naar de antwoorden van de wethouder. De fractie heeft met veel interesse de rapportage Sociale en maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis gelezen en gaat graag na het reces in gesprek hierover. De problemen in de stad zijn scherper in beeld gebracht. Door corona is een aantal zaken nog niet gelukt, maar iedereen doet zijn best om Leiden een gezondere, sterkere en inclusievere stad te maken. De VVD heeft geen discussiepunten. Over de afgedane motie ‘Oudroze is ook een mooie kleur’ merkt spreekster op dat het van belang is dat er instellingen met een roze loperkeurmerk zijn. Zij vraagt hoe concreet de bereidheid van de zeven reeds aangemelde instellingen is.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

25

De heer Sandoval Garcia (CDA) vindt het een maatschappelijke plicht om voor de oudere en sociaal zwakkere in de samenleving op te komen. In Leiden is dit een grote groep. De fractie is blij dat vorige zomer het initiatiefvoorstel Eenzaamheid is aangenomen en de eerste stappen zijn genomen om eenzaamheid te bestrijden. Spreker vraagt naar de stand van zaken met betrekking tot dit initiatiefvoorstel. Het CDA heeft dagbestedingsactiviteiten als discussiepunt en sluit zich aan bij het discussiepunt van de VVD over Leiden Inclusief. Aanvullend vraagt spreker hoe het college kijkt naar de vraag een deel van dit beleid over te dragen aan een nieuw college, omdat € 600.000,- best een hoog bedrag is. Mevrouw Van Gaal (GL) is ontzettend trots dat Leiden de Lokale Inclusie Agenda heeft gelanceerd, waarbij toegankelijkheid, discriminatie en racisme en de focus op de LHBTI-gemeenschap en de eigen organisatie aandacht krijgen en gaan krijgen. Ook het Leids Preventieakkoord is een prachtig akkoord, waarbij Leiden toewerkt naar een gezonde en vitale stad in al haar poriën. Wat dakloosheid betreft, merkt de fractie dat het college ontzettend zijn best doet om de daklozen en de kwetsbare doelgroep beschermd wonen een plek te geven. Dit verdient echter continue aandacht. De fractie heeft voorafgaand aan radicalere voorstellen in het najaar een aantal noodmoties.

Spreekster verwijst in dit verband ook naar de Declaration of Homelesness van 21 juni in Lissabon, waarin 27 Europese landen hebben ondertekend dat dakloosheid in 2030 moet worden opgelost. GroenLinks wil dat Leiden hierin een voortouw gaat nemen. Bij het aankloppen vanwege dakloosheid moeten mensen toch nog een aantal dagen wachten. De fractie stelt voor om ook ten tijde van intake en registratie opvang te bieden. Daarnaast ziet de fractie de motie ‘Housing First’ als niet afgedaan, omdat onvoldoende huizen beschikbaar worden gesteld. Het derde voorstel is om een soort expertsessie vanuit de raad te initiëren rondom daklozenopvang, waarbij een aantal betrokken partijen worden uitgenodigd. Mevrouw Raat (PvdD) vindt dat preventie de basis is van een goede gezondheidszorg. Gezonder leven, eten en bewegen spelen een belangrijke rol in het voorkomen van ziekten en ongemakken. Ook drukt preventieve gezondheidszorg de kosten voor zorg. De fractie is blij met de oprichting van een Leids Healthy Society Center, waarbij de gemeente bijdraagt aan de preventie van ziekte en leefstijlinterventies. De fractie vraagt brengt aandacht voor meer plantaardig eten in als discussiepunt. Door corona nemen de zorgen over huiselijk geweld toe. In de helft van de gevallen is ook sprake van dierenmishandeling. Dit is de opmaat voor huiselijk geweld.

De fractie vraagt meer aandacht voor deze cirkel van geweld en brengt dit in als discussiepunt. Het is jammer maar goed dat de Leidse Inclusie Agenda is opgesteld. Racisme en andere vormen van discriminatie komen bewust en onbewust en zichtbaar en onzichtbaar voor. De PvdD ziet graag dat Leiden zich achter de oproep schaart van de wethouders van de vier grote gemeenten in een nieuw kabinet meer aandacht te besteden aan het slavernijverleden en van Keti Koti een nationale feestdag te maken. Is de wethouder bereid een vergelijkbare brief aan de Kamercommissie te sturen? Als de wethouder hiertoe niet bereid is, brengt de fractie dit in als discussiepunt. De heer Otten (PvdA) maakt zich vooral zorgen over de sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Waar je woont, heeft steeds meer invloed op hoe gezond je leeft. Gelukkig gebeurt er in Leiden al veel. De fractie heeft als eerste discussiepunt het programma Leiden Inclusief. De PvdA is erg blij met het plan en met de stadsgesprekken. Wel hoopt de fractie op meer ambitie op het gebied van racisme en discriminatie en dat er niet pas in 2023 een plan van aanpak is. De PvdA wil vrouwenemancipatie toevoegen aan deze agenda om aan de slag te gaan met thema’s als de loonkloof, ongewenste intimidatie, menstruatiearmoede en sociale veiligheid op straat. Het college werkt aan de nieuwe inkoop van de Wmo.

De huishoudelijke zorg wordt al jaren geteisterd door marktwerking en te veel aanbieders. De fractie stelt voor de marktwerking terug te dringen door te gaan werken met een maximum aantal aanbieders om zo ook de samenwerking tussen partijen te verbeteren. Spreker vraagt waarom het college niet kiest voor wijkgericht aanbesteden. Als derde maakt de fractie zich zorgen over de formulierenbrigades. Door corona zijn dergelijke initiatieven gestopt. De fractie verzoekt het college met Inclusio en de corporaties te onderzoeken hoe dit het beste ingericht kan worden en bij wie die taak moet komen te liggen. De PvdA is trots op het college dat ze in deze lastige tijd niet bezuinigd op het sociaal domein. Het hek rondom het sociaal domein heeft de stad miljoenen extra opgeleverd. Wel maakt de fractie zich zorgen over de beperkte ambtelijke capaciteit. Het extra uitgetrokken geld is slechts de helft van wat nodig is. Hopelijk lukt het bij de begroting het resterende deel te regelen.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

26

Mevrouw Van Walraven (SP) constateert dat ook hier de pandemie sommige problemen heeft verergerd. De toename van het huiselijk geweld geldt ook bij volwassenen. De kwetsbare groepen hebben het meest te leiden van een pandemie. Het aantal daklozen blijft stijgen. Het kan niet dat arbeidsmigranten op straat moeten slapen. Het hele onderwerp dakloosheid zou nog eens goed besproken moeten worden. Het blijkt ook dat mensen met lastig psychisch gedrag die bij De Binnenvest niet kunnen worden opgevangen niet door de GGZ worden opgevangen. Is het mogelijk dat het college in gesprek gaat met professionals of gaat bemiddelen met de GGZ om hier iets aan te doen? Het is erg triest dat de tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten vanaf dit jaar niet meer wordt uitgekeerd. De SP vraagt of het college de vergoeding toch dit jaar nog een keer wil storten en wil dit als bespreekpunt behandelen. Wat de aanbesteding welzijn betreft, wil de SP een onafhankelijke evaluatie hiervan waarbij vooral naar kwaliteit gekeken wordt. De fractie dient hiervoor een motie in. De fractie maakt zich nog steeds zorgen over ongeoorloofd gebruik van het abonnementstarief, maar constateert dat het college hier al mee bezig is. De heer Vos (PS) vindt een taakstelling meer dan € 6 miljoen boven op alle eerdere bezuinigingen onwenselijk, niet-realistisch en principieel verkeerd.

De heer Otten (PvdA) merkt op dat dit een taakstelling is die men verwacht van het Rijk te krijgen maar het college nu nog in de boeken moet zetten zolang het Rijk daar geen duidelijkheid over geeft. Had de PS liever gehad dat het college op een andere post had bezuinigd terwijl de gemeente het geld binnenkort krijgt? De heer Vos (PS) is van mening dat de gemeente zich te snel rijk rekent. Het is de vraag of een compensatie voldoende is en of dit structureel gaat worden. Uit de doorrekeningen van de partijen die aan het formeren zijn, blijkt dat ze te weinig geld reserveren voor het sociaal domein. Mevrouw Van Gaal (GL) zegt dat de PS weer niet het hele verhaal vertelt. Zij wijst nogmaals op de behoedzaamheidsreserve die die taakstelling dekt en benadrukt dat in deze kaderbrief niet weer wordt bezuinigd op het sociaal domein. De heer Vos (PS) vindt het terecht om dan die taakstelling te schrappen als die toch niet wordt ingevuld. Mevrouw Van Gaal (GL) verwijst naar de uitleg van de PvdA hieromtrent. Als het college dit niet inzichtelijk maakt, zal er nooit iets gebeuren en worden de zorgen nog groter. De heer Vos (PS) vindt gezien alle problemen de taakstelling binnen het sociaal domein niet passend en is voornemens met een voorstel te komen deze taakstelling te schrappen en te vervangen door een taakstelling naar rato in de andere programma’s.

Daarnaast komt de fractie met een voorstel tot het terugstorten van de BUIG-gelden in de reserve sociaal domein in plaats van in de algemene reserve. Dit voorstel zal in de commissie WM worden ingebracht. Over de agressie naar medewerkers en cliënten van De Binnenvest zegt de fractie dat een schorsing ook voor een probleem zorgt. Deze groep mensen met psychische problemen hoort in de GGZ thuis waar de expertise zit, maar die mensen komen vaak niet als ze nodig zijn. Spreker vraagt om nader onderzoek van dit probleem en meer inzet op het contact tussen de GGZ en De Binnenvest, zodat deze groep daklozen niet op straat leeft en de benodigde professionele hulp krijgt. Wat het abonnementstarief betreft, gaan andere gemeenten meer zelf doen om dit aan te pakken. PS zou dit ook graag in Leiden zien. PS steunt de punten die door de SP zijn ingebracht. De tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten mag nooit worden gestopt. Het is beter de vele investeringen een halt toe te roepen, zoals de Leidse Ring Noord. Ook steunt de PS het voorstel van de SP voor een onafhankelijke evaluatie van de aanbesteding. Mevrouw Glastra (CU) schetst een verhaal van een gelukzoeker, een vluchteling. Leiden is van oudsher een stad van vluchtelingen. Het probleem is echter dat men elkaar niet meer als mens ziet. Ook de vluchtelingen niet.

Spreekster vraagt zich af of Leiden echt een inclusieve stad is of dat Leiden selectief is in de inclusie. Leiden doet alsof er geen probleem is. Als Leiden dit probleem niet oplost,

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

27

wat betekent dit dan over twintig jaar voor de kinderen? Er is geld over, maar het probleem is niet opgelost. Leiden heeft een niet doeltreffend middel gekozen. Het is een wicked problem, maar dat betekent niet dat men de schouders kan ophalen en dit niet kan oplossen. Spreekster vraagt hoe het college dit wicked problem oplost. Wat heeft het college nodig van de raad om dit samen op te lossen? De heer Jitan (LP) maakt zich zorgen over de zelfredzaamheid en vraagt zich af hoe deze doelgroep ondersteund kan worden zodat deze mensen langer thuis kunnen blijven wonen en de zorg krijgen die zij nodig hebben. Er komen steeds meer ouderen bij en er ontstaat een groot tekort aan zorgverleners. De leeftijd van de zorgverleners groeit en zij worden kwetsbaarder. De fractie vraagt aandacht voor zelfredzaamheid voor ouderen en wil niet dat mensen aan hun lot overgelaten worden. Vroegsignalering speelt hierin een belangrijke rol. De fractie vraagt de doelgroep te blijven ondersteunen waar nodig is en waar het kan. Het is belangrijk de informele zorg in stand te houden en adequate ondersteuning en waardering van zorg door middel van goed beleid en vrijwilligerswerk en mantelzorg te ondersteunen. LP is ervan overtuigd dat door motivering en activering mensen met beperkingen langer en zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.

Daar moet wel iets voor gedaan worden, zoals aanpassing van de woonruimte. Beantwoording vragen door het college Wethouder Damen zegt over de LHBTI dat de acties hieromtrent geformuleerd zijn in het programma Leiden Inclusief. Over de verdeling van het budget tussen ambtenaren en partners in de stad zegt hij dat dit budget echt nodig is voor extra mensen in de organisatie om een stap te kunnen zetten inclusiever te zijn en als organisatie een voorbeeld voor andere partners te kunnen zijn. De organisatie heeft er extra budget en verantwoordelijkheden bij gekregen, maar is weinig gegroeid. Hoewel partners zelf ook budget krijgen om zaken zelf uit te voeren, vragen zij ook om regie van de gemeente. Dit vereist de nodige formatie. Mevrouw Voorwald (VVD) vraagt over de motie aangaande aangiftebereidheid of daar nog niet mee aan de slag is gegaan en of dit pas gebeurd als Leiden Inclusief van start gaat. Zouden de partners in de stad op een aantal extra zaken nog kunnen helpen of hebben zij geen ruimte om de plannen van de gemeente mede te organiseren? Wethouder Damen antwoordt dat een deel van de motie in gang is gezet en een deel nog niet. Over de aangiftebereidheid is zij direct in gesprek gegaan over hoe dit beter kan. Het vervolg daarvan wordt onderdeel van het actieprogramma, zodat dit gecoördineerd gedaan kan worden.

Er zijn veel gesprekken gevoerd met partners in de stad, waaronder het Platform Gehandicapten. Hieruit is gebleken dat aan de voorkant van projecten nagedacht moet worden over de inclusieve stad om de stad toegankelijk te maken. Mevrouw Voorwald (VVD) vraagt of de toename van het aantal fte voortkomt uit de vraag vanuit de raad of dat dit ook is gebaseerd op de roep vanuit de stad. Wethouder Damen antwoordt dat beide het geval is. De moties waren een mooie aansporing om die gesprekken te gaan voeren en tot dit programma te komen. Wat de roze loperorganisaties betreft, is er bereidheid hiertoe bij zeven verpleeginstellingen. Twee daarvan gaan daar concreet mee aan de slag en gaan voor de accreditatie. De gesprekken hebben stilgelegen vanwege corona, maar worden nu weer opgepakt. Over de stand van zaken van het initiatiefvoorstel deelt de wethouder mee dat al in het najaar een brief over de stand van zaken van het actieprogramma is voorzien. De wethouder is van mening dat de raad zelf gaat over Housing First en over Keti Koti als nationale feestdag. Wat het niet-wijkgericht inkopen bij de Wmo betreft, legt de wethouder uit dat er verschil zit in het inkopen van hulpmiddelen en het inkopen van begeleiding en ondersteuning van daklozen. Het college wil dit per segment doen, zodat per segment de transformatieopgave in het inkoopplan kan worden vastgesteld.

Daarnaast zijn veel opgaven in de Wmo niet wijkgericht, maar opgavegericht of individueel gericht. Minder aanbieders is niet per se een doel op zich. De wethouder verwacht echter wel minder aanbieders, omdat de kwaliteitseisen aan de voorkant worden opgeschroefd. Naast het sturen op minder aanbieders, hoopt het college dat ook de zorgverzekeraars dit gaan doen voor de thuiszorg. Het college is onder andere in gesprek met Zorg en Zekerheid, de huisartsen en mensen in

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

28

het sociaal domein die vanuit de gemeente betaald worden om te kijken of wijknetwerken opgezet kunnen worden. Er is geld beschikbaar om vanuit de zorgkantoren in beeld te brengen wat het profiel van de inwoners van een wijk is, wat het zorggebruik is en wat men in de samenwerking met elkaar moet doen om het voor de mensen in deze wijk zo goed mogelijk voor elkaar te krijgen. Dit kan ook bijdragen aan beter afgestemde zorg en ondersteuning van mensen in de wijk. De wethouder erkent het probleem van mensen met een GGZ-problematiek die uit De Binnenvest geweerd worden. Binnenkort heeft zij ook overleg met Rivierduinen, maar hier zijn ook de zorgverzekeraars voor nodig. Dit aantal lijkt toe te nemen, maar er wordt gekeken wat nodig is voor deze mensen. De wethouder herkent het geschetste verhaal van de ChristenUnie niet over ongedocumenteerden in de stad. Over het algemeen worden statushouders goed ontvangen en begeleid in de stad. Er zijn veel vrijwilligers bereid zich voor deze mensen in te zetten. De wethouder overlegt ook elk kwartaal met deze organisaties. Het sluiten van de BBB was een politiek besluit en heeft niets te maken met de bereidheid van de vrijwilligers mensen op te vangen. De wethouder hoopt dat een volgend kabinet dit probleem erkent en niet bij de gemeente laat liggen. Er worden nu gesprekken gevoerd over de LVV.

Gebleken is dat de regionale opvang in Rotterdam het voor de Leidse BBB’ers niet doet zoals is bedacht. Mevrouw Glastra (CU) zegt niet dat de vrijwilligers of de organisaties niet hun best doen, maar heeft willen schetsen dat de gemeente toch tekort komt. Dit is een huidig probleem dat opgelost moet worden. Zij ziet een verharding en onderscheid tussen de een die wel omarmd wordt en de ander die eng en anders is. Discussiepunten VVD Mevrouw Voorwald (VVD) wil graag zien op welke wijze de organisaties in de stad op deze onderwerpen beter betrokken kunnen worden. Zij vraagt zich af waar deze organisaties specifiek behoefte aan hebben ter ondersteuning van de gemeente. Is het mogelijk een brief naar de raad te sturen met deze behoeften, zodat de fractie dit kan meenemen in de overwegingen voor dit voorstel? Zij heeft vooral moeite met het aantal fte’s op dit moment. Wethouder Damen heeft al uitgelegd wat de bedoeling is en zal dit niet in een brief verwoorden. De organisatie heeft veel te doen om de stad zo in te richten dat deze voor iedereen toegankelijk is. Dit kost tijd en capaciteit om dit aan de voorkant goed te kunnen doen. Daarnaast moet een netwerk opgebouwd worden rond het thema Racisme en Discriminatie met een actieprogramma dat vanuit de stad gedragen wordt. De partners vragen hier vooral van de gemeente de regie te pakken.

Het is aan de raad of hier geld beschikbaar voor mag komen. De heer Sandoval Garcia (CDA) steunt de oproep van de VVD. Hij vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet een deel van het programma over te laten aan het nieuwe college, omdat zes ton een fors bedrag is. Inhoudelijk kan de fractie zich vinden in deze agenda. Wethouder Damen merkt op dat het aan de raad is onderling te discussiëren of men dit bedrag ervoor over heeft. Dit college wil graag deze collegeperiode hier nog een begin mee maken. Er is bewust gekozen voor drie thema’s en niet voor alle wensen die geopperd zijn. Mevrouw Herman (D66) merkt op ervoor te waken het college niet in het laatste collegejaar te laten trappelen omdat er een nieuw college aankomt. Het is fijn dat er budget is om door te pakken op dit onderwerp. Spreekster hoopt er in te slagen tot een door deze hele raad gedragen voorstel te komen. Dat is beter dan een jaar niets doen en pas bij een nieuwe raad op te starten. Mevrouw Van Gaal (GL) onderschrijft de inbreng van D66. Alle raadsleden hebben gezegd dat het aanpakken van discriminatie, racisme, het opkomen voor groepen als LHBTI en mensen met een beperking en de eigen organisatie inclusiever maken nodig is.

Als men nu wil beknibbelen, is het de vraag wat de raad nu wil: voor een dubbeltje op de eerste rij zitten of het probleem van racisme en discriminatie in deze stad aanpakken? De wethouder heeft een prima voorstel neergelegd om deze stad inclusiever te maken.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

29

Mevrouw Raat (PvdD) zegt dat de fractie een inclusieve stad hoog op het prioriteitenlijstje heeft staan. Zij gaat akkoord met de extra fte en vraagt zich af hoe dit complete plan uitgevoerd kan worden met de helft minder fte. Mevrouw Voorwald (VVD) antwoordt dat ook voor de VVD deze onderwerpen hoog op de agenda staan en dat er aandacht aan besteed moet blijven worden. Volgens haar heeft Leiden het tot nu toe heel goed gedaan met 0,6 fte. Nu komen er vier keer zo veel ambtenaren en zij wil weten of dit bedrag terecht komt bij de doelgroep. Wellicht is dit op een andere manier ook te bereiken met de organisaties in de stad. Zij moet nog nadenken over een alternatief plan. De heer Otten (PvdA) is het niet met de VVD eens dat het goed is gegaan. Hij zit juist al jaren te wachten op actie. Te weinig capaciteit was de reden dat dit zo lang duurde. De fractie is blij dat de gemeente iets gaat doen aan het belangrijkste dat ontbreekt en dat het geld beschikbaar komt voor die fte. Mevrouw Voorwald (VVD) vraagt zich af waarom dit nu pas in het laatste collegejaar wordt gedaan als dit zo belangrijk was. Er wordt al jaren over gesproken. Zij vraagt zich af of de PvdA denkt dat het niet op een andere manier gedaan kan worden, bijvoorbeeld meer in samenwerking met organisaties en minder vanuit de gemeente.

De heer Otten (PvdA) merkt op dat dit plan juist uitstraalt dit samen met de stad op te pakken. Het hoofdpunt van het thema Racisme en Discriminatie is dat nu een netwerk wordt opgestart met mensen uit de stad die hier veel meer verstand van hebben dan de gemeente. Hier zijn echter wel aanjagers voor nodig die dit organiseren. Spreker had dit ook graag eerder zien gebeuren, maar er zijn ook andere belangrijke dossiers behandeld. Mevrouw Herman (D66) vindt het fijn dat het nu van start gaat. Het is lastig in te schatten hoeveel formatie goed is. Het is wel belangrijk dat op een goede en duidelijke manier sturing gegeven wordt aan dit project waar heel veel partijen samenwerken. Mevrouw Raat (PvdD) vraagt of de Inclusie Agenda naar de raad komt of dat het een collegebevoegdheid is. Wethouder Damen antwoordt dat de raad een informerende brief heeft ontvangen. Het besluit over het budget zit in de kaderbrief. Mevrouw Voorwald (VVD) neemt het voorstel mee terug naar de fractie. Discussiepunten CDA De heer Sandoval Garcia (CDA) verwijst naar de lancering van de Nationale Dementiestrategie door minister De Jonge. Het CDA vindt dementie ook belangrijk. Gelukkig zijn er verschillende dagbestedingsfaciliteiten waar een grote groep van hen terecht kan. Er is echter ook een groeiende groep ouderen met een beginnende vorm van dementie waarvoor de dagbesteding nog een stap te ver is.

Het CDA wil hen een helpende hand bieden en dient een motie in om de mogelijkheden hiertoe te onderzoeken. Mevrouw Van Gaal (GL) lijkt het zinvol dit te onderzoeken, maar vraagt om iets meer toelichting. De heer Sandoval Garcia (CDA) legt uit met name de groep oudere te bedoelen die een beginnende vorm van dementie hebben, waarbij mantelzorgers ook gesteund kunnen worden door een dagdeel aan activiteiten te bieden. Te denken valt aan het meenemen naar een zorgboerderij of museum. Mevrouw Van Gaal (GL) vraagt zich af wat dit anders is dan de mantelzorg die deze zorg ook kan verlenen. De heer Sandoval Garcia (CDA) antwoordt dat dagbesteding wordt verleend aan een groep ouderen met dementie die zich nu niet geroepen voelt naar een dagbesteding te gaan, omdat men fysiek nog te goed of te jong is en daarmee de partner een dagdeel ontziet.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

30

De heer Vos (PS) vindt dit een terecht punt. De heer Otten (PvdA) verwijst naar het Odensehuis dat een ontmoetingsfunctie heeft voor mensen met beginnende dementie. De heer Sandoval Garcia (CDA) zegt dat het gaat om ondernemen van activiteiten, zoals het bezoeken van een museum of een boerderij. Wethouder Damen noemt ook het Odensehuis noemen waar ook activiteiten ondernomen kunnen worden. Daarnaast is er het plan Leiden op Leeftijd. Tevens is het de opdracht aan Inclusio om de behoefte te peilen en laagdrempelige vormen van dagbesteding te bieden. Dit is echter het afgelopen jaar stil komen te liggen, maar wordt nu weer opgepakt. Mevrouw Raat (PvdD) vindt het goed dat hier aandacht voor wordt gevraagd, maar vraagt zich af wat er met de resultaten van het onderzoek wordt gedaan, of er geld is om die activiteiten te organiseren of dat dat binnen de huidige organisaties en de huidige vrijwilligers wordt opgelost. De heer Sandoval Garcia (CDA) wil dit onderzocht hebben. Wethouder Damen zegt dat al het geld voor welzijn bij de drie partners in de sterke sociale basis zit. Er komt dus geen extra geld beschikbaar. Er kan beter een gesprek gevoerd worden met die partners over de mogelijkheden en hoe zij hierin acteren. Dit leidt tot sneller resultaat dan het doen van een onderzoek. De heer Sandoval Garcia (CDA) neemt dit voorstel mee naar de fractie voor verder beraad.

Discussiepunten GroenLinks Mevrouw Van Gaal (GL) is van mening dat de motie Housing First niet is afgedaan. De fractie heeft gesproken met LIMOR en De Binnenvest en heeft zelf onderzoek gedaan. Het resultaat is erg minimaal met mogelijk drie huizen die beschikbaar zijn. LIMOR heeft de onderaanbesteding gewonnen om dertien huizen via Houding First met uitstroom vanuit De Binnenvest te lanceren. De corporaties hebben moeite met de filosofie van Housing First en willen allerlei voorwaarden stellen. Spreekster vindt dat dit geen Housing First genoemd kan worden en wil graag dat de corporaties hier een stap verder in zetten. Zij vraagt de wethouder de motie aan te houden. De fractie wil zelf in het najaar met een voorstel komen om te kijken hoe Housing First radicaal een goede kant opgeduwd kan worden. De heer Otten (PvdA) vindt het een interessant concept. Hij vraagt of bij de corporaties afgedwongen moet worden dat dit op deze manier gebeurt of dat naar ander type woningen gezocht moet worden die niet via corporaties lopen. Mevrouw Van Gaal (GL) zegt dat beide mogelijk is en dat ook aan projectontwikkelaars gedacht kan worden die het goed voor hebben met het oplossen van de dakloosheid. Soms worden vanuit gemeenten panden aangekocht waarin pilots worden gedaan. Spreekster vindt dat men ook met de corporaties aan tafel moet.

Het is van de zotte dat zij geen vertrouwen hebben in mensen om ze op te vangen, terwijl gebleken is dat dit concept succesvol is. Wethouder Damen kan zich voorstellen dat de motie niet als afgedaan beschouwd kan worden en zal hiervoor een erratum maken. Het is goed er in het najaar weer over te hebben. De wethouder deelt wel de zorgen van de corporaties over wijken waar kwetsbaarheden worden gestapeld. Zij zijn er ook verantwoordelijk voor al hun huurders een prettige woon- en leefomgeving te garanderen. De wethouder verzoekt GroenLinks dit mee te nemen in hun plan. Mevrouw Van Gaal (GL) heeft hier begrip voor, maar de corporaties hebben nog geen ervaring met Housing First in Leiden. Juist voor de pilotgroep die uitstroomt vanuit De Binnenvest is goede begeleiding aanwezig. Dit hoeft niet per se in kwetsbare wijken. Juist de gemengde wijken en het meedoen in de samenleving maakt dit tot een succes.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

31

De voorzitter concludeert dat de motie als niet afgedaan wordt beschouwd en dat de wethouder met een erratum komt. Mevrouw Van Gaal (GL) stelt voor vanuit de raad in september een expertsessie te organiseren rondom de daklozenopvang, Housing First en hoe de gemeente richting 2030 ervoor zorgt dat de stad dakloos-loos wordt, waarbij een aantal experts worden uitgenodigd. Het lijkt haar goed meer kennis en verschillende invalshoeken te vergaren om met een mooi plan te kunnen komen. De heer Jitan (LP) vraagt zich of hoe het te realiseren is op korte termijn driehonderd daklozen te voorzien van onderdak. Mevrouw Van Gaal (GL) denkt niet dat de wethouder op korte termijn driehonderd woningen beschikbaar kan stellen, maar dit gaat om een langetermijnvisie. Dit staat ook in het rapport. Als men hiermee begint en goed aanpakt, komt men in een systeem terecht waarin daklozen systematisch worden opgevangen. Het is een kwestie van de lange termijn, maar men moet ergens beginnen. Mevrouw Van Walraven (SP) steunt dit voorstel. Het is wel een complex probleem, doordat er steeds meer oorzaken bijkomen. Je moet er echter een keer mee beginnen. De heer Jitan (LP) vindt het een goed plan en steunt het voorstel. Mevrouw Glastra (CU) steunt het voorstel voor een expertsessie. De heer Sandoval Garcia (CDA) steunt het voorstel voor een dergelijke sessie.