Verslag van de raadscommissie Onderwijs en Samenleving

Gemeenteraad van Leiden Verslag van de vergadering van de raadscommissie Onderwijs en Samenleving, op dinsdag 29 juni 2021.

Aanwezig: Voorzitter:

Mevrouw Tiny Klever

Leden commissie:

De heer Houssam Boutaïbi (GL), mevrouw Gebke van Gaal (GL), mevrouw Agnes Glastra (CU), mevrouw Susannah Herman (D66), mevrouw Susanne van der Jagt (PvdA), de heer Anandkoemar Jitan (LP), de heer Harbert van der Kaap (PvdD), de heer Maarten Kersten (PS), de heer Martijn Otten (PvdA), mevrouw Rianne Raat (PvdD), de heer Rembrandt Rowaan (GL), de heer Tobias Sandoval Garcia (CDA), mevrouw Maaike van Vliet (VVD), mevrouw Alyssa Voorwald (VVD), de heer Thijs Vos (PS) en mevrouw Ries van Walraven (SP)

Leden college:

Mevrouw Marleen Damen (wethouder Gezondheid, Jeugdzorg en Welzijn, de heer Paul Dirkse (wethouder Onderwijs, Sport en Financiën)

Griffier:

de heer Arjo Verweij

Verslag:

mevrouw Heleen de Vries (Notuleerservice Nederland)

Afwezig m.k.:

Mevrouw Famke Güler (PS), mevrouw Amela Halilović (D66), de heer Malcolm Jones (PvdD)

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter opent de vergadering om 16.00 uur en stelt het quorum vast. Ze wijst op de procedure rondom het vergaderen vanwege de coronamaatregelen en de nodige schorsingen bij het wisselen van sprekers en tijdens de pauze om 18.00 uur. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

2.

Burger aan het woord

Er hebben zich geen insprekers gemeld.

3.

Mededelingen, rondvragen en regionale aangelegenheden

Mededelingen Er zijn geen mededelingen. Regionale aangelegenheden Er zijn geen regionale aangelegenheden.

4.

Besluitenlijst van de commissie Onderwijs en Samenleving 8 juni 2021

De voorzitter laat weten dat over de besluitenlijst geen opmerkingen zijn ontvangen, zodat deze kan worden vastgesteld.

5.

Lijst van toezeggingen

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

1

De voorzitter geeft aan dat de lijst van toezeggingen te vinden is op het politiek portaal. Hierover zijn geen opmerkingen ontvangen, hetgeen betekent dat er ingestemd wordt met dit voorstel. BEHANDELING VAN DE JAARSTUKKEN, AFDOEN MOTIES, 1E VOORTGANGSRAPPORTAGE EN DE KADERBRIEF 2021-2025 De voorzitter legt de procedure uit. Zij geeft gelegenheid tot het stellen van informerende vragen aan het college naar aanleiding van de algemene beschouwingen in de raad van 24 juni 2021 en de technische vragen. Daarna worden de jaarstukken, de kaderbrief en het raadsvoorstel met afdoen moties 2021 als één agendapunt behandeld. De 1e voortgangsrapportage is gelijktijdig met de kaderbrief in de commissies geagendeerd, zodat de inhoud kan worden betrokken bij de integrale afweging rondom de kadernota. Van de stukken wordt eerst programma 8 (Sport), dan programma 7 (Jeugd en Onderwijs) en als laatste programma 9 (Maatschappelijke Ondersteuning) besproken. Bij de bespreking van de jaarstukken geldt een vaste spreekvolgorde, beginnend bij de grootste oppositiepartij, daarna de grootste coalitiepartij, et cetera. In de raad van 24 juni heeft de wethouder Financiën gereageerd op de algemene beschouwingen van de fractievoorzitters. De wethouders krijgen in de commissies de mogelijkheid kort te reageren op de algemene beschouwingen.

De fracties krijgen de gelegenheid naar aanleiding hiervan verhelderende vragen te stellen.

6.

Beantwoording college algemene beschouwingen en nadere vragen n.a.v. beantwoording technische vragen

De voorzitter vraagt of er reacties zijn naar aanleiding van de reactie van de wethouder in de afgelopen raadsvergadering. Zij constateert dat dit niet het geval is. De voorzitter vraagt of er nog vragen zijn naar aanleiding van de beantwoording van de technische vragen. Zij constateert dat dit niet het geval is.

7.

RV21.0063 Jaarstukken 2020, RV21.0065 Bestemmingsvoorstel 2020, RV21.0066 Afdoening moties 2021 en RV21.0067 Kaderbrief 2021-2025

De voorzitter legt de spelregels uit.

7a.

Programma 8 (Sport)

De voorzitter geeft de VVD het woord. Mevrouw Van Vliet (VVD) wijst op deze bijzondere tijd. Er zijn nog veel zorgen over de gevolgen van corona. Nederlanders zijn minder gaan sporten en sportclubs ondergaan een forse ledendaling en de financiële effecten van de crisis zijn nog onzeker. De VVD heeft weinig waardering voor de plannen van het college in de kaderbrief. De plannen voor een extra hockeyveld zijn weer uitgesteld en het college gaat weinig voortvarend aan de slag, maar geeft wel een miljoen uit voor ondoordachte plannen in de openbare ruimte. De fractie wil dat het miljoen voor de vier ongebonden sportfaciliteiten wordt geschrapt en terugvloeit naar de algemene middelen. Het college moet zijn best doen het verdwenen sportareaal weer terug te laten komen bij verenigingen. Daarnaast is de verzelfstandiging van de tennisclubs een bespreekpunt. De fractie vraagt een reflectie van de wethouder op dit vraagstuk en ziet graag een kort onderzoek met knelpunten en oplossingen om de tennisclubs te laten verzelfstandigen. De lange wachtlijsten voor zwemlessen is het derde bespreekpunt. Spreekster vraagt of de kinderen op de wachtlijst niet doorverwezen kunnen worden naar de regio, of instructeurs van sportopleidingen een start kunnen maken met de lessen en of andere creatieve manieren gevonden kunnen worden om de zwemlessen snel te kunnen starten.

Mevrouw Herman (D66) wijst op het ongewone jaar. Er zijn zowel dalingen als kleine piekjes te zien in de sport. Zij wijst op de initiatieven die in de Leidse sportwereld zijn ontstaan. Naast het sportplatform hebben ook de schoolsportcommissies en de breedtesportcoördinator geprobeerd de Leidenaren aan het sporten te krijgen. De fractie is trots op de investeringen in de verschillende buitensportfaciliteiten waar de inwoners nu al profijt van hebben. Corona heeft echter ook gezorgd voor wachtlijsten, zoals bij de zwemlessen. 750 kinderen zullen later leren zwemmen. Het college heeft aangegeven dat de

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

2

wachtlijsten in september of oktober weer normaal zijn. Wat doet de gemeente precies om de wachtlijsten aan te pakken en wat zijn de vervolgstappen als de wachtlijst in september niet op niveau is? In maart heeft de raad zich uitgesproken tegen het inrichtingsvoorstel bij sportpark Roomburgerpark. Wat is het college van plan om te doen vanwege de opgave voor bijvoorbeeld hockey? De aanbesteding van het indoorsportcentrum is succesvol afgerond en de bouw kan eind dit jaar van start. De fractie kijkt uit naar de behandeling van de openbare ruimte en de afronding van het hele project. De heer Sandoval Garcia (CDA) dankt de wethouder en de ambtenaren voor het vele werk het afgelopen jaar. Tijdens dit coronajaar hebben sommige sportverenigingen hun deuren moeten sluiten. Gelukkig breekt nu een nieuwe periode aan met deze kaderbrief en jaarstukken. Ondanks de coronaperiode hebben toch nog 250.000 inwoners de zwembaden bezocht en is het kaderbesluit rondom het ISC vastgesteld. De fractie maakt zich echter zorgen over de status van Voetbal Vitaal dat het college aan de kant heeft geschoven.

Deelt de wethouder de mening dat Voetbal Vitaal zo snel mogelijk weer in ere hersteld moet worden? De fractie heeft drie bespreekpunten over de kaderbrief, te weten de wachtlijsten voor het zwemmen, de prijsverhoging bij buitenbad De Vliet en de plannen van het college omtrent wijksportpark Roomburg en sluit zich aan bij de bijdrage van de VVD. De heer Otten (PvdA) zegt over Voetbal Vitaal dat is afgesproken wat de regels zijn om een vitale voetbalvereniging te zijn en dit wordt nog steeds uitgewerkt. Wat wil het CDA verder uitgewerkt hebben? De heer Sandoval Garcia (CDA) zegt dat een aantal verenigingen die vitaler zijn dan een andere dit niet zo ervaren in het beleid van de gemeente. De heer Boutaïbi (GL) complimenteert het college en de raad dat ondanks corona toch zo veel is gedaan voor sport in het algemeen. De fractie wil zich inzetten voor het toegankelijk maken van sport en de drempel verlagen. Sport is ook een middel voor ontmoeting en verbinding. GroenLinks stelt voor om toch gebruik te kunnen blijven maken van het indoorsportcentrum tegen gereduceerd tarief voordat het gesloopt wordt. Wat vindt de wethouder van het niet-toegankelijk maken van de huidige sportparken? Tevens is voor de fractie discgolf een bespreekpunt en wil men hier samen met Partij voor de Dieren in optrekken. Ook wil spreker het hebben over ongebonden sporten.

Hij juicht het toe dat het college vier compacte sportvoorzieningen wil faciliteren en wil hier graag over meepraten. De heer Van der Kaap (PvdD) stelt dat de coronacrisis het belang van sport en bewegen en de behoefte aan mogelijkheden daartoe meer dan ooit zichtbaar heeft gemaakt. Ook is de behoefte aan natuur erg toegenomen. De PvdD is geen voorstander van het opofferen van schaarse Leidse natuur voor sportaccommodaties en is ook geen voorstander van kunstgras. De fractie maakt zich zorgen over de mogelijk negatieve impact van de aanleg en gebruik van een discgolfbaan op de natuur, dieren en rust in polderpark Cronesteyn en vraagt de wethouder de toezegging om dit plan te financieren via een subsidie terug te draaien. Het plan staat haaks op het in 2019 vastgestelde beheerplan van het park. Spreker vraagt naar de mening hierover van andere partijen. Daarnaast moet de participatie bij de ingediende plannen beter geregeld worden. Het college stelt in de kaderbrief voor geld te investeren in de aanleg van vier compacte sportvoorzieningen voor de individuele sporter. De fractie kan zich vinden in de locaties, maar hoopt dat geen gebruik wordt gemaakt van een plastic ondergrond en brengt dit in als discussiepunt. Spreker pleit voor het terugdringen van het gebruik van plastic om latere kosten voor het verwijderen ervan te voorkomen.

De heer Otten (PvdA) merkt op dat recent in Emmen een volledig recyclebaar kunstgrasveld is neergelegd en vraagt of dit de bezwaren tegen kunstgras weg kan nemen. De heer Van der Kaap (PvdD) zegt dat er nogal wat kanttekeningen te plaatsen zijn bij biologisch afbreekbaar. Het meest veilige is om geen kunststof te gebruiken. Een plastic ondergrond kan slijten en uit elkaar vallen in micro- of nanoplastics. Overal worden restanten van plastic aangetroffen met schadelijke gevolgen. Reden om geen plastic te gebruiken bij de aanleg van compacte sportvoorzieningen.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

3

De heer Otten (PvdA) wijst op de positieve verandering van sport in Leiden de laatste jaren. De aanbestedingen voor een zwembad, ijshal en sporthallen zijn rond. Er is een sportstimuleringsfonds waardoor nieuwe sporten in de stad worden ondersteund, er is een veel betere ambtelijke ondersteuning, een breedtesportcoördinator en er wordt hard gewerkt aan een nieuw beheerplan voor accommodaties. Het is nu zaak om door te pakken en de buitensportaccommodaties een grote impuls te geven. De fractie wil graag een oplossing vinden voor het niet halen van het plan voor een ruimtewoning voor hockey en gaat hier graag over in gesprek. Spreker kijkt uit naar het opknappen van wijksportpark De Mors en wil aandacht voor een rugbykantine, de kleedkamers van DoCoS en ook zorgen voor een scenario waarbij de 3 Oktoberhal blijft staan voor de zaalsport. Over sportpark Noord zegt spreker dat het hoofdveld van Rodenburg niet kan wachten en ziet graag een kunstgrasveld op het hoofdveld. De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt of de PvdA het vrijgevallen geld door het verdwijnen van wijksportpark Roomburg wil gebruiken voor Docos. De heer Otten (PvdA) zegt dat er nog een plan ontwikkeld moet gaan worden en dat dit bij de volgende schaal meegenomen kan worden. Spreker is blij met de vier compacte sportvoorzieningen, maar wil hier meer vaart in maken en heeft hier een voorstel voor.

De fractie wil ook geld vrijmaken voor een volwassenfonds, zodat ook volwassenen in staat gesteld worden te kunnen sporten. Mevrouw Van Walraven (SP) constateert dat het voor de sportverenigingen een vervelende tijd is geweest en complimenteert het college voor het goede werk. Zij hoopt dat de inwoners weer kunnen sporten, maar dan zonder plastic. De heer Kersten (PS) vindt sporten op allerlei gebied een groot goed. Hij is blij dat het combibad en de ijshal er gaan komen. De opsplitsing in kleinere openbare sportvoorzieningen lijkt een mooi plan. Het is fijn dat het college het advies van de LSF ter harte neemt en hen hierin betrekt. Spreker hoopt dat het college geleerd heeft de belangrijkste groep, de inwoners, niet te vergeten bij het uitwerken van alle plannen. Participatie en inspraak zijn echter niet op elk niveau terug te zien. Hij roept het college op de participatie goed uit te voeren en eerlijk te zijn tegen de burgers. De fractie is tegen het discgolfplan en is niet blij dat de wethouder al subsidie heeft toegezegd voordat het plan verder is uitgewerkt. Mevrouw Glastra (CU) vindt het belangrijk dat mensen uit alle lagen van de Leidse maatschappij met elkaar in contact komen en bewegen. Daarom verdient breedtesport volop gemeentelijke steun. Een mooi voorbeeld hiervan is het aanleggen van het Korte Vlietparkpad en andere parken met sportmogelijkheden.

Bewegen in de buitenlucht geeft het brein een opkikker, het zorgt voor een beter humeur, men wordt er creatiever van en het heeft ook een goede invloed op kinderen. Daarom is het belangrijk dat de fysieke ruimte uitnodigt om te bewegen en te sporten. Het is belangrijk de uitgezette koers te blijven volgen en te evalueren. De heer Jitan (LP) is tevreden over het sportbeleid en dankt de wethouder hiervoor. Sporten is belangrijk en draagt bij aan een gezond leven en kan de integratie bevorderen. De coronacrisis heeft hier grote invloed op gehad. Veel verenigingen hebben veel leden verloren. De fractie vraagt het college om een tussenevaluatie over de situatie bij de sportverenigingen. Tevens stelt spreker voor met de sportverenigingen in gesprek te gaan en te kijken waar het college ondersteuning kan bieden en zij met het nieuwe seizoen kunnen beginnen. Beantwoording vragen door het college Wethouder Dirkse zegt over de zwemlessen dat vanaf het moment dat het kon de zwembaden weer open zijn gegaan. De gemeente verzorgt een derde van de lessen zelf, de rest wordt verzorgd door zwemverenigingen en derde aanbieders. De gemeente doet dit in nauwe samenwerking met de verenigingen. Ook wordt op incourante tijden lesgegeven om de wachtlijsten in te korten. Hier is nog ruimte beschikbaar. Vanaf september biedt de gemeente extra groepen aan voor het ABC-zwemmen.

Doordat De Vliet dan sluit, komt er meer ruimte in de bezetting. Mevrouw Van Vliet (VVD) vraagt naar de mogelijkheid van samenwerking met de regio.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

4

Wethouder Dirkse zegt dat direct wordt doorverwezen naar de Leidse verenigingen en hij zal ook de mogelijkheid aangeven om op een andere plek te zwemmen. Dit blijft echter de keuze van de ouders. Over hockey zegt de wethouder dat het college nu niet kan voldoen aan de kaders die in dit beleid gesteld zijn. Daarom legt het college op korte termijn een notitie voor met een aantal keuzes. Het plan in het sportbeleid is door de stad afgewezen, waardoor de raad een andere uitspraak moet doen en de wethouder richting moet geven. De heer Van der Kaap (PvdD) zegt dat het geen mooi plan is als dit door de stad zo overweldigend wordt afgewezen. Wethouder Dirkse zegt dat er goed over nagedacht is en er een mooie balans was tussen allerlei belangen in het gebied. Mevrouw Van Vliet (VVD) vraagt of nu al een aantal mogelijkheden besproken kunnen worden, zodat snel over oplossingen gesproken kan worden. Wethouder Dirkse antwoordt dat de commissie daarover gaat. Over Voetbal Vitaal zegt de wethouder dat er een raadsvoorstel is aangenomen met criteria waar het college zich aan houdt en dit uitvoert. In een eerdere brief is dit traject afgerond. De wethouder herkent het standpunt van het CDA niet dat de ene club anders wordt behandeld dan de andere gezien de inzet van een breedtesportcoördinator.

Over het ISC en de vraag van GroenLinks zegt de wethouder dat er wel bepaalde spelregels zijn wat toegang betreft, maar dat jongeren er wel gebruik van moeten kunnen maken. Desgevraagd zegt de wethouder dat dit in coördinatie moet worden gedaan. Het moet wel veilig en verantwoord zijn, eventueel onder begeleiding van buurtsportcoaches. Wat discgolf betreft, verwijst de wethouder naar het sport- en gezondheidsbeleid waarin het college de opdracht krijgt de mogelijkheden voor sport en bewegen in de openbare ruimte te vergroten en de integratie van sportfaciliteiten in het groen, op en in het water en identificeren van aantrekkelijke routes in de stad. Aan deze inhoudelijke beleidsdoelen worden de aanvragen van sportstimuleringssubsidie getoetst. Het initiatief van discgolf is een initiatief van vrijwilligers. Het college heeft onder voorwaarde subsidie in het vooruitzicht gesteld. Het moet wel passen in de verdere afspraken. Op dit moment gaan de initiatiefnemers kijken hoe en op welke manier dit inpasbaar is. Het is te vroeg hier een streep door te zetten. De heer Kersten (PS) vraagt hoe de wethouder de subsidie op voorhand heeft kunnen geven terwijl hij de situatie ter plekke niet goed kent. Tevens vraagt hij de toezegging om een eventuele toestemming voor de vergunning eerst in de raad te bespreken.

Wethouder Dirkse zegt dat dit een goed initiatief is dat gebaseerd is op initiatieven in andere steden en parken. Er is nog geen ontwerp, dus het is ook nog niet bekend of er schade veroorzaakt wordt. De initiatiefnemers willen eerst helderheid over mogelijke subsidie. Toestemming voor de vergunning is een collegebevoegdheid. De raad kan dit echter wegen, maar de wethouder verzoekt dit dan wel integraal te doen. De heer Van der Kaap (PvdD) vindt dat de wethouder te hard van stapel is gelopen en er te weinig rekening is gehouden met andere belangengroepen. Wethouder Dirkse zegt dat mensen in het kader van een sportstimuleringsregeling met een plan komen en vragen of dit een denkbaar scenario is. Dit moet onder voorwaarde. Men moet de kans krijgen dit uit te werken. Mevrouw Herman (D66) vraagt of de subsidie niet doorgaat als de vergunning niet doorgaat. Wethouder Dirkse antwoordt dit bevestigend. De wethouder zegt over een tussenevaluatie dat gedurende het coronajaar via het Platform Sportstad nauw contact is geweest met verenigingen. De raad heeft besluiten genomen over de benodigde steun. Bij de helft van de verenigingen is het ledenaantal teruggelopen, maar het ziet ernaar uit dat dit weer oploopt. Het college houdt echter een vinger aan de pols en probeert via de buurtsportcoaches en publiekscampagnes inwoners te stimuleren. Discussiepunten VVD

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

5

Mevrouw Van Vliet (VVD) merkt op dat de hockey nog steeds met lege handen staat en wachtlijsten heeft, ondanks dat het college zich inzet voor het Roomburgerpark. Welke mogelijkheden ziet de commissie om voortvarender met oplossingen te komen? Wellicht zijn er mogelijkheden in de buurt van Trigon om uitbreiding te realiseren. De heer Otten (PvdA) is van mening dat uitbreiding binnen het sportareaal de meest realistische optie is voor de hockey. Vestiging van hockey bij Trigon is duur vanwege verplaatsing van de kantine en behoud van het groene land. Tien tennisbanen voor de nieuwe tennisvereniging op de locatie Trigon en een hockeyveld op de huidige tennisbaan was destijds wel inpasbaar. Mevrouw Herman (D66) denkt graag mee over een extra hockeyveld. Mevrouw Van Vliet (VVD) is van mening dat de commissie hiermee voortvarend aan de slag moet gaan, zodat er snel een oplossing wordt gevonden voor Roomburg. De heer Boutaïbi (GL) vraagt hoe de heer Otten kijkt naar het tennissen bij Trigon. De heer Otten (PvdA) zegt dat in de winter wordt getennist als er niet gekorfbald wordt. Bij het inpassen van tien tennisbanen kan het korfballen van Trigon bij het extra veld van KZ Danaïden worden ingepast. Wethouder Dirkse vindt dat helderheid geboden moet worden. Hij adviseert de notitie af te wachten die binnenkort wordt voorgelegd en het er dan met elkaar over te hebben.

Mevrouw Herman (D66) vraagt zich af wat de notitie oplevert. Mevrouw Van Vliet (VVD) maakt zich zorgen over het tijdstip van de notitie en dat er richting de verkiezingen nog niets is besloten en over de nieuwe periode wordt getild. Daarom streeft zij naar voortvarendheid. Wethouder Dirkse zegt dat de notitie niet eerder kan verschijnen, omdat een aantal zaken nog moet worden uitgezocht en er meerdere verenigingen bij zijn betrokken. Het gaat om een schuifoperatie of een dislocatie. Mevrouw Herman (D66) vraagt of het mogelijk is bij de notitie ook een aantal tijdspaden aan te geven bij de verschillende keuzes. Wethouder Dirkse kan per scenario aangeven wat het tijdspad is. Hij verwacht echter niet dat er voor maart 2022 een nieuw hockeyveld is. De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt of in de notitie ook wordt ingegaan op de vrijgekomen financiële middelen. Wethouder Dirkse zegt dat de middelen zijn teruggevloeid naar de pot, opnieuw integraal zijn afgewogen en in de kaderbrief zijn voorgelegd. Er zijn dus geen middelen voor een vierde hockeyveld. Mevrouw Van Vliet (VVD) denkt na over het antwoord van de wethouder samen met de andere partijen die hebben gereageerd.

Over het miljoen voor plannen voor vier sportfaciliteiten voor ongebonden sporters zegt zij dat het college dit geld beter terug kan laten vloeien naar de algemene middelen en gebruiken voor geplande uitbreidingen van de verenigingen bij de wijksportparken. De heer Sandoval Garcia (CDA) onderschrijft de inbreng van de VVD over dit punt. Het is onbegrijpelijk dat het college kiest voor de ik-sporten en niet voor de wij-sporten. Het geld dat bestemd was voor de verenigingen, moet ook naar de verenigingen toe. De heer Boutaïbi (GL) neemt aan dat bekend is dat ongebonden sporten steeds populairder worden. Het zou zonde zijn om alleen naar het verenigingsleven te kijken. De fractie juicht derhalve het voorstel toe.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

6

De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt zich af of GroenLinks de individualisering van sport toejuicht. De heer Boutaïbi (GL) wijst erop dat individuele sporten gezamenlijk kunnen worden uitgevoerd, maar niet aan tijd gebonden is zoals in het verenigingsleven. De heer Otten (PvdA) merkt op dat het college eerst heeft gewerkt aan meerdere plannen voor uitbreiding van sportverenigingen. De fractie vindt het slim om daarnaast ook op kleinere locaties sport in te passen en budget hiervoor beschikbaar te stellen. Mevrouw Herman (D66) is het eens met de PvdA. Het is jammer dat men nu gaat doen alsof iedereen die niet aan een teamsport doet een egoïst is. Het een sluit het ander niet uit. De heer Sandoval Garcia (CDA) bestrijdt de uitspraak van D66. Hij wijst nogmaals op het feit dat DoCoS nog jaren moet wachten op vervanging van kleedkamers en het college nu wel investeert in calisthenics parken. De prioriteit moet juist bij DoCoS liggen. Mevrouw Herman (D66) wijst op het gebruik van calisthenics apparaten tijdens corona. Het is ook belangrijk voor mensen die geen geld hebben voor een verenigingslidmaatschap. Wethouder Dirkse roept op niet in een discussie te komen tussen soorten sporten. Alle soorten sport zijn nodig om mensen weer aan het bewegen te krijgen en er moet een tandje bij.

Het compensatieplan komt direct voort uit beleid dat door de raad is vastgesteld op het gebied van sportareaal. De twee velden aan De Vliet krijgen een andere functie in de vorm van een bedrijventerrein. Uit het beleid vloeit voort dat areaal gecompenseerd moet worden. Op bestaande sportparken is geen ruimte om uit te breiden, behalve in De Mors. Samen met de verenigingen wordt een plan tot inrichting opgesteld met als belangrijkste doel uitbreiden van ruimte voor de ongeorganiseerde sporten en voor rugby. In de compensatieopgave is er nog een tekort. De wethouder is van mening dat daar wel een oplossing voor moet zijn. Daarom is voorgesteld vier locaties te bepalen om de compensatie ordentelijk en deugdelijk te kunnen doen. Er is ook budget aangekoppeld om te voorkomen dat het een restpost wordt. De heer Boutaïbi (GL) onderschrijft de uitspraak van de wethouder dat men blij moet zijn dat iemand sport. De calisthenics parken hebben zich tijdens corona bewezen. Ongebonden sporten geven meer mogelijkheden. Mevrouw Van Vliet (VVD) is zich bewust van nut en noodzaak van ongebonden sporten. Er is echter wel een grote opgave op het gebied van ruimte voor verenigingen waar geen budget voor wordt vrijgemaakt, terwijl het college wel geld vrijmaakt voor plannen die nog geen bestemming hebben. De fractie wil hier een voorstel voor indienen.

De heer Sandoval Garcia (CDA) is het eens met de inbreng van de VVD. Mevrouw Van Vliet (VVD) zegt dat de discussie over verzelfstandiging van de tennisverenigingen niet nieuw is. Het is mooi dat verenigingen die wens uitspreken. Het loopt echter vaak spaak op allerlei zaken. Zij stelt voor als raad van gedachten te wisselen over hoe dit gefaciliteerd kan worden en een onderzoek te doen naar de belangrijkste knelpunten en eventuele oplossingen. Wethouder Dirkse licht toe dat het als vereniging mogelijk is te privatiseren als men dat wil. De vereniging moet deze afweging zelf maken. De discussie gaat over de prijs voor de grond aan pacht. Dit ligt vast in de grondprijzen die de gemeente hanteert in de beleidskaders. Als hier verandering in moet komen, moet de gemeente dit breed bekijken in het tarievenbeleid voor de sport. Deze ambitie is uitgesproken bij de sport- en gezondheidsnota in 2019. De wethouder stelt voor deze brief daarin mee te nemen en geeft opdracht met een voorstel voor een nieuw tarievenbeleid te komen. De afweging wordt aan de raad voorgelegd of het billijk is een ander tarief te rekenen. De wethouder raadt een apart onderzoek af. Mevrouw Van Vliet (VVD) vindt het prima dit onderwerp daarin te betrekken omdat breder gekeken kan worden. Zij is benieuwd wanneer de brief verwacht kan worden.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

7

Wethouder Dirkse zegt dat het om een raadsvoorstel gaat waar een onderzoek voor moet worden gedaan en verwacht dit in 2022. Discussiepunten CDA De heer Sandoval Garcia (CDA) geeft aan dat de zorgen over de zwemlessen op korte termijn zijn weggenomen. De wachtlijsten blijven echter. De fractie overweegt een motie en wil in oktober een brief met knelpunten om als raad een goede afweging te kunnen maken hoe de wachtlijst aangepakt kan worden. Spreker vindt het schandalig dat de prijzen van abonnementen voor buitenbad De Vliet omhoog schieten. In zeven jaar tijd zijn de prijzen 67% gestegen. Op deze manier jaagt het college de kinderen uit het zwembad weg en de grachten in. De fractie wil de 30% prijsverhoging van tafel en dient hiertoe een motie in. De heer Otten (PvdA) merkt op dat de steun voor dit voorstel afhangt van de dekking die daarbij hoort. Hij wil het zwemmen ook betaalbaar houden. Het is echter nog steeds goedkoper dan in de meeste regiogemeenten. Het zwembad wordt ook langer beschikbaar gesteld, vandaar dat de fractie de keuze van het college niet raar vindt. Wel is spreker blij dat het college de regeling voor minima heeft opengesteld. De heer Kersten (PS) is het met de PvdA eens. Hij vindt het logisch dat het abonnement duurder wordt omdat het zwembad langer open is, maar hij kan zich wel voorstellen dat de prijsverhoging iets minder zou kunnen.

De fractie wacht het definitieve voorstel af. De heer Sandoval Garcia (CDA) vraagt wat PS vindt van de 67% prijsverhoging de afgelopen zeven jaar. De heer Kersten (PS) zegt dat het een prijsstijging is geweest van de afgelopen jaren en geen prijsverhoging. Dat is jammer. Hij vindt het niet terecht dat er nu in een keer 30% bij komt, maar stelt een tussenoplossing voor. Wethouder Dirkse antwoordt dat het abonnementen betreft die 25% meer mogelijkheden geven om te zwemmen. Daarnaast moet gekeken worden wat de gemeente vraagt in vergelijking met baden in de omgeving. Daarin is het tarief gemiddeld tot laag. De laatste maand zijn bovendien nog nooit zo veel abonnementen verkocht. De wethouder vraagt zich derhalve af of er een probleem is. De heer Sandoval Garcia (CDA) vindt het een groot probleem als de prijzen met 67% verhoogd worden. De vrienden van buitenbad De Vliet hebben daarnaast aangegeven dat het argument van het vergroten van de mogelijkheden wegvalt vanwege de vertraging die is opgelopen. Wethouder Dirkse zegt dat de vertraging voor dit jaar geldt en gecompenseerd is door dit jaar minder te betalen. Deze constructie is bovendien samen met de vrienden van De Vliet opgezet. De heer Sandoval Garcia (CDA) wil toch iets doen tegen de 30% prijsverhoging en gaat op zoek naar dekking voor de meerkosten van € 15.000,-. De fractie komt hierop terug.

Discussiepunten GroenLinks De heer Boutaïbi (GL) stelt voor het gebruik van de Vijf Meihal na opening van het ISC voor een gereduceerd tarief openbaar te maken voor sporters, sportverenigingen en culturele instellingen, zodat alle Leidenaren kunnen sporten en cultuur beleven. Mevrouw Van Vliet (VVD) zegt dat er wel gekeken moet worden naar de behoefte hiervoor. Zij vraagt zich af of het gebruik van de verouderde hal geen extra kosten met zich meebrengt en of dit dan nog voldoende oplevert voor de sport. Mevrouw Herman (D66) vraagt aanvullend naar de kosten die het beheer met zich meebrengt. De heer Otten (PvdA) vindt het ook een interessant idee, maar merkt op dat ook de 3 Oktoberhal open blijft en vraagt zich af of een extra hal nodig is.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

8

Wethouder Dirkse vindt het wel een goed idee vanuit de doelstelling zo veel mogelijk mensen te laten bewegen, maar wijst op een aantal zaken. Het openstellen brengt kosten met zich mee waar dekking voor gevonden moet worden. Het ISC dient als vervanging van de 3 Oktoberhal en de Vijf Meihal inclusief de structurele onderhoudsbudgetten. Daarnaast wordt een plan gemaakt voor dat gebied, waardoor een periode overbrugd moet worden dat de oude hal er nog staat. Men moet er echter voor waken dat het gebruik van de nieuwe hal niet belemmerd wordt door goedkoper sporten in de oude hal. De heer Boutaïbi (GL) wijst erop dat in de buurt ook een school zit met twee gymzalen die gebruikt worden door een karatevereniging. Hij stelt voor samen met andere fracties en de wethouder het idee verder uit te werken en de mogelijkheden te onderzoeken. Over het toegankelijk maken van de sportparken merkt de heer Boutaibi op dat het kennelijk aan de jongeren zelf is om te achterhalen wat de spelregels zijn en in gesprek te gaan met de beheerders. Hij stelt voor dat de commissie of de raad kaders meegeeft aan de wethouder om te kijken op welke incourante uren sportparken toegankelijk gemaakt kunnen worden voor jongeren. Mevrouw Herman (D66) heeft dezelfde vraag over het beheer hiervan als bij de Vijf Meihal. De heer Boutaïbi (GL) merkt op dat bij vrije toegang niet direct beheer noodzakelijk is.

De grootste angst voor sportverenigingen is vandalisme. De mogelijkheid tot monitoring verkleint deze kans echter. De heer Otten (PvdA) merkt op dat dit bij veel sportparken al redelijk goed geregeld is, zoals bij Rodenburg en Boshuizen. Het contourenplan buitensportaccommodaties roept hier juist toe op. Een duidelijk bord met vaste trainingstijden helpt vrije sporters op de juiste tijden te sporten. De heer Boutaïbi (GL) vraagt de wethouder ook naar andere sportparken te kijken. De heer Sandoval Garcia (CDA) onderschrijft de inbreng van de PvdA. Hij vraagt zich af of in theorie niet alle wijksportparken openbaar zijn. Wethouder Dirkse zegt dat in principe wijksportparken open zijn, maar sommige worden intensief gebruikt. Dit vraagt enige regie. De kern blijft dat men georganiseerd en vrij sporten bij elkaar wil brengen, maar er mogen geen zaken fout gaan. De gemeente blijft verantwoordelijk en wil de regie houden. Een en ander past wel in het denken om de sportparken open te zetten, maar dit vergt wel enige uitwerking. Wellicht zijn tijdsloten een idee. De heer Boutaïbi (GL) stelt voor als de sportverenigingen tijdens de zomermaanden dicht zijn de sportparken open te stellen en al dan niet met de buurtsportcoaches activiteiten te ontplooien en de kantine open te doen. Wethouder Dirkse vindt dit een goed idee en zegt dat dit al gebeurt, zoals bij Leiden Sportzomer.

Als er geen onderhoud plaatsvindt en in combinatie met de buurtsportcoaches is dit zeker mogelijk onder voorwaarde van goede afspraken. De heer Kersten (PS) vindt het een sympathiek idee. Hij is wel van mening dat juist in de zomer bijzonder aandacht besteed moet worden aan het beheer om vandalisme tegen te gaan en dat niet elk complex geschikt is. De heer Boutaïbi (GL) zal een voorstel indienen in combinatie met de buursportcoaches. Over de discgolf dankt de heer Boutaibi de wethouder voor de toezegging dat de raad het laatste woord hierin heeft. Hij is benieuwd naar de plannen. Bij discgolf moet de nadruk gelegd worden op golf en het betreft een kleine afstand. Het is belangrijk bij dergelijke initiatieven ook te kijken naar andere belanghebbenden. Dat is in dit geval niet gebeurd. Hij hoopt dat de wethouder de belanghebbenden van stichting Groen Cronesteyn bij de verdere plannen zal betrekken. De heer Van der Kaap (PvdD) sluit zich aan bij de inbreng van GroenLinks. Ook hij is blij met de toezegging van de wethouder dat de raad de finale beslissing neemt. De wethouder heeft geen gevoel

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

9

voor wat er leeft, anders had hij juist de andere partijen hierbij betrokken en was de huidige onrust voorkomen. Dit is ook bij het Roomburgerpark het geval geweest. De heer Otten (PvdA) merkt op dit een plan betreft van initiatiefnemers uit de stad en niet van het college. Bij de vergunningsaanvraag komen betrokkenen aan het woord. De fractie steunt het voorstel en hoopt dat dit een toevoeging is aan het Leidse sportklimaat. Mevrouw Van Vliet (VVD) vindt dit een mooi plan, omdat dit vanuit vrijwilligers komt. Zij is benieuwd naar de plannen. De heer Boutaïbi (GL) vraagt zich af of Leiden genoeg plek heeft voor discgolf, omdat dit de nodige ruimte vraagt. Wellicht is een alternatieve locatie handiger. De vraag is welke ongebonden sport men wil hebben in de stad en waar er ruimte voor is. De heer Kersten (PS) is het eens dit kritisch te bekijken. Hij benadrukt dat dit een zeer terreinextensieve sport is. Mevrouw Herman (D66) sluit zich aan bij de PvdA en de VVD. Zij spreekt haar vertrouwen uit in het proces. De heer Sandoval Garcia (CDA) vindt het een interessant plan. Hij vraagt aan GroenLinks wat een alternatieve locatie is. De heer Boutaïbi (GL) heeft ook vertrouwen in het proces, maar vindt wel dat de fracties zich moeten uitspreken of dit een goed plan is of niet. Hij vertrouwt erop dat de mensen van Cronesteyn erachter komen dat dit niet de ideale plek is.

De heer Van der Kaap (PvdD) constateert dat er waarschijnlijk geen goede plek is voor discgolf in Leiden. In de omgeving van Leiden is ruimte genoeg om boerengolf te spelen. De heer Boutaïbi (GL) zal samen met de PvdD en de PS met een voorstel komen. Hij is blij dat veel partijen hebben laten weten voor ongebonden sporten te zijn. De heer Van der Kaap (PvdD) zal gezamenlijk met een voorstel komen om dit plan af te schieten. De heer Kersten (PS) sluit zich hierbij aan. De heer Boutaïbi (GL) zegt over ongebonden sporten dat men ook op een andere manier naar ruimte kan kijken voor ongebonden sporten, zoals bij een initiatief in Schiedam. In het centrum aldaar is een van de grootste boulderplekken van Europa onder een spoorviaduct. Hij vraagt de wethouder te kijken naar bestaande, succesvolle initiatieven, waardoor ook minder interessante plekken voor ongebonden sporten gebruikt kunnen worden. De heer Sandoval Garcia (CDA) benadrukt dat het CDA niet tegen ongebonden sporten is. Hij meldt dat in Koog aan de Zaan onder het viaduct een prachtig skateterrein is gebouwd. Wethouder Dirkse zegt dat dit goed past bij de vier plekken die binnen een jaar beloofd zijn. Dit is noodzakelijk, omdat Leiden een compacte stad is waarin belangen en functies samengebracht moeten worden. De heer Boutaïbi (GL) is blij met het antwoord van de wethouder en neemt dit mee terug naar de fractie.

Discussiepunten PvdD De heer Van der Kaap (PvdD) zou tevreden zijn met de toezegging van de wethouder geen kunststof te gebruiken als ondergrond bij de nog aan te leggen vier compacte sportvoorzieningen, maar natuurlijke materialen.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

10

Wethouder Dirkse merkt op dat nog niet bekend is om welke locaties het gaat en wat de ondergrond is. Wel kan het gebruik intensiever zijn bij kunstgras. De wethouder kan geen toezegging doen over de toepassing van het materiaal. De heer Van der Kaap (PvdD) komt met een voorstel om geen plastic te gebruiken. Over participatie merkt spreker op dat het college de invulling van participatie veel beter kan verzorgen. Belanghebbenden worden vaak te laat en te weinig betrokken, zoals bij de discgolf. De fractie overweegt deze tekortkoming van het college nogmaals te benadrukken. Discussiepunten PvdA De heer Otten (PvdA) is blij met de reservering voor de vier compacte sportvoorzieningen. Hij maakt zich echter zorgen dat realisatie nog heel lang gaat duren. Er zijn ook plekken in de stad waar dit snel zou kunnen. De fractie overweegt een voorstel met de mogelijkheid een locatie open te gooien als deze al de bestemming sport heeft, maar dat er nog te weinig gesport wordt. Daarnaast wil spreker kijken naar twee specifieke locaties, namelijk het Crescendoterrein dat nu leeg staat en wel een sportbestemming heeft, en de ijsbaan in de Stevenshof wat ook al een sportbestemming heeft en waar al initiatiefnemers actief zijn. Mevrouw Van Walraven (SP) vindt dit een sympathiek voorstel dat overeenkomt met het voorstel van GroenLinks.

Door ruimtegebrek in de stad moet goed gekeken worden waar georganiseerd of ongeorganiseerd gesport kan worden. De heer Kersten (PS) onderschrijft de inbreng van de SP en vindt het een slim voorstel van de PvdA. Mevrouw Herman (D66) is het eens met voorgaande sprekers. Wethouder Dirkse verwijst naar het beleid waarin staat dat het sportareaal behouden moet blijven. Dit sympathieke verzoek betekent ook iets voor het beleidskader. Met dit verzoek wordt het geld en de plek gebruikt voor wat al sportareaal is en is het geen compensatie. De heer Otten (PvdA) beaamt dit, maar nu wordt een sportvoorziening niet gebruikt en wordt met dit verzoek een mooie sportvoorziening gecreëerd. Daarom kan dit een meerwaarde hebben op plekken waar weinig gesport wordt, al levert het geen vierkante meters meer op. Wat het nieuwe kunstgrasveld voor Rodenburg betreft, is het zonde dat het hoofdgrasveld al jarenlang niet gebruikt kan worden vanwege de engerlingen. De fractie wil het college meegeven te onderzoeken of een kunstgrasveld de oplossing is. Er is alleen nog geen dekking voor gevonden. Mevrouw Herman (D66) hoopt dat er dekking gevonden kan worden, zodat de engerlingen verdwijnen. Mevrouw Van Vliet (VVD) is het hiermee eens. Als er sportareaal is voor de vereniging, moet de gemeente ook zorgen dat dit gebruikt kan worden. Zij is benieuwd naar de uitwerking.

De heer Van der Kaap (PvdD) zegt dat de engerlingen goed op een natuurlijke wijze te bestrijden zijn en dat hier eerst goed naar gekeken moet worden. De fractie is ook tegen enge dingen en vindt een kunstgrasveld heel erg eng. Mevrouw Van Walraven (SP) is geen voorstander van kunstgras en stelt voor natuurgrasvelden aan te leggen. Wethouder Dirkse stelt dat hij dit balletje over kunstgras niet heeft opgegooid. De heer Otten (PvdA) constateert dat er steun is voor het idee en gaat naar dekking zoeken voor het voorstel. Afdoening motie De voorzitter brengt de vier moties onder de aandacht. Het college stelt voor de moties ‘Open wijksportpark voor iedereen’, ‘Laat topsporters breedtesporters ondersteunen’, ‘Maak de speeltuin

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

11

geen kind van de rekening’ en ‘Diplomazwemmen Bijzondere Doelgroepen’ als afgedaan te beschouwen. Aldus wordt besloten. De voorzitter schorst de vergadering tot 18.45 uur.

7b.

Programma 7 (Jeugd en Onderwijs)

De voorzitter heropent de vergadering om 18.50 uur. Zij geeft de VVD het woord. Mevrouw Voorwald (VVD) merkt op dat de uitdagingen binnen het sociaal domein groot zijn. Ondanks de pogingen bij te sturen, is er een tekort van € 6,9 miljoen. Deels omdat de raad niet alle voorstellen wilde overnemen. Hoewel er geld nodig is vanuit het Rijk, kan de gemeente ook zelf nog stappen zetten. De gemeente moet steviger sturen op instroom in de jeugdhulp door ook het gesprek aan te gaan met professionals over wat wel normaal opgroeien is en wat niet. De gemeente moet dit ook met de jeugdhulpaanbieders doen en niet alleen met het Rijk. De fractie dient hiertoe een voorstel in. Als ervoor gezorgd kan worden dat een jeugdhulpgebruiker zich ook geholpen voelt en gestopt wordt met trajecten zonder effect en hulp aan kinderen die dat niet nodig hebben, wordt een deel van de financiële problemen opgelost. Spreekster vraagt hoe het met de toezegging staat om bij het Urbain Datacenter onderzoek te doen naar multiproblematiek in de jeugdzorg, zodat passender hulp geboden kan worden. Geld dat vrijkomt uit dubbelingen kunnen weloverwogen ingezet worden op andere plekken binnen het sociaal domein. Mevrouw Van Walraven (SP) vraagt naar cijfers en bewijzen van kinderen die geen hulp nodig hebben.

Mevrouw Voorwald (VVD) verwijst naar het eerdere rondetafelgesprek over jeugdhulp, waaruit bleek dat bij vier van de vijf kinderen hulp niet helpt of geen effect heeft na een lang traject. Wellicht zitten daar ook kinderen tussen die de hulp niet nodig hebben. Mevrouw Van Walraven (SP) wil weten hoe dit in Leiden zit en vraagt om concrete gevallen. Mevrouw Voorwald (VVD) is van mening dat dit besproken moet worden met de jeugdhulpaanbieders. Het Social Impact Team doet ook enkele aanbevelingen, zoals het versneld uitrollen van de praktijkondersteuner jeugd, preventief aandacht voor de weerbaarheid van jongeren en het behoud van online onderwijs voor thuiszitters. In hoeverre onderneemt het college actie op deze punten en is dit onderdeel van de plannen voor komend jaar? Afhankelijk van het antwoord, overweegt de fractie een voorstel in te dienen. Mevrouw Van Vliet (VVD) zegt over het onderwijs dat ook de Leidse scholen, docenten, studenten en leerlingen een ongelofelijke prestatie hebben geleverd de afgelopen anderhalf jaar. Hopelijk wordt komend jaar weer normaal. Dit is niet het geval voor de kinderen van de vrijeschool Mareland. Een deel van hen gaat vermoedelijk verhuizen naar de Sumatraplaats, ondanks grote zorgen en bezwaren van de ouders.

Ondanks de reeds ingediende schriftelijke vragen hierover wil de fractie van gedachten wisselen over eventuele alternatieven voor deze school. Ook de studentenverenigingen hebben een moeilijk jaar achter de rug. Voor het voortbestaan van Leiden als studentenstad is het noodzakelijk dat de introductieweek de komende zomer zo veel als mogelijk als vanouds wordt. De fractie hoopt dat drie fysieke dagen mogelijk zijn. Spreekster vraagt of het mogelijk is fysieke testen te organiseren in de stad zelf. Mevrouw Herman (D66) stelt dat de jeugd het grootste aandachtspunt is voor D66. Het Rijk heeft voor 2021 € 2,6 miljoen extra beschikbaar gesteld voor jeugdhulp. Door corona is de vraag naar jeugdhulp echter toegenomen waar de leerachterstanden nog bovenop komen. Leiden is al een tijd bezig met het doorontwikkelen van de jeugdhulp waarbij de aanbestedingen op 1 juli van start gaan. De vraag is echter of dit voldoende en toereikend is. Hoe houdt het college de vinger aan de pols en wat is het college aanvullend van plan voor de jeugd in Leiden? De fractie begrijpt de zorgen van de ouders van vrijeschool Mareland en is ervan op de hoogte dat het Mareland is opgenomen in het IHP.

Zou de wethouder echter in afwachting op de schriftelijke vragen al iets over de situatie kunnen vertellen om duidelijkheid te scheppen? Een mogelijke oplossing voor komend jaar zou kunnen liggen in een aantal noodlokalen, zodat bepaalde klassen niet opgesplitst hoeven worden. Wat kan de raad hierin betekenen?

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

12

D66 is verheugd dat het er, ondanks de vertraging, naar uitziet dat de internationale basisschool doorgang kan vinden in Leiden met de herstart op de Saffierstraat. Loopt alles zoals dit zou moeten lopen en kan de wethouder hier een korte update over geven? De heer Sandoval Garcia (CDA) dankt de wethouder voor het vele verzette werk het afgelopen jaar en degenen die zich in de afgelopen coronaperiode hebben ingezet voor de jeugd. Spreker vraagt wat de wethouder bedoelt met normaliseren binnen de jeugdzorg en aan welke concrete beleidsmaatregelen gedacht moet worden. Als bespreekpunten heeft de fractie de toekomst sociaal domein en het uitvoeringsplan speeltuinen. Over de vrijeschool vraagt spreker aanvullend op de reeds schriftelijk ingediende vragen wat de rol van het schoolbestuur is. De heer Rowaan (GL) merkt op dat met name de jeugd hard is geraakt in coronatijd. Dit is te zien in de leerachterstanden, waarbij minder draagkrachtige gezinnen het extra zwaar hebben gehad. Er is echter ook veel tijd en ruimte geweest voor creativiteit en nieuwe verbindingen, zoals op het gebied van jeugdparticipatie en in samenwerking tussen verschillende partijen. Het is zaak deze nieuwe creativiteit vast te houden en door te pakken en dit moment aan te grijpen om een grote investering te doen in de Leidse jeugd.

Voor de fractie is dit echt het wegwerken van de wachtlijsten in specialistische GGZ, vol in te zetten op de zware hulpvragen en preventie. Uit de beantwoording van de technische vragen is gebleken dat er bij de begroting een breed ondersteund voorstel zal worden voorgelegd. De tweede opgave is het vergroten van de onderwijskansen van alle Leidenaren. Recent is door de PvdA en GroenLinks een tienstappenplan aangeboden aan het Leidse onderwijs en partners, waarin deze fracties pleiten voor het vergroten van kansengelijkheid in het Leidse onderwijs aan de hand van tien punten. Een aantal punten dient de fractie als voorstel en discussiepunten in, te weten: - het veel beter bereiken van de jongste jeugd en hun ouders, namelijk door goede voorlichting te geven over de VVE en ondersteunen bij het naar de VVE instromen - echt verbinding leggen zodat ouders de VVE kennen en er graag hun kinderen naartoe sturen - ouderadvies bij de basisschoolkeuzes - veel meer inzet op het adviseren aan ouders vooral in de wijken waar men zich vaak later oriënteert, vooral gezinnen waar men minder te besteden heeft - maatwerk door een mogelijk integraal casusoverleg door verschillende partners in de stad. Tweede discussiepunt gaat over ontmoeting tussen klassen en menging van leerlingen versterken. De dekking hiervoor kan gezocht worden in het Nationaal Programma Onderwijs.

Mevrouw Herman (D66) vraagt over de dekking of GroenLinks de gelden van de scholen of de gemeente bedoelt, aangezien dit uiteenvalt in twee potjes. De heer Rowaan (GL) bedoelt de dekking die naar de gemeente toe gaat. Mevrouw Raat (PvdD) vindt dat de problemen in de jeugdhulp die door corona zijn verergerd met spoed door Den Haag moeten worden aangepakt en hoopt op extra structurele middelen. Er mag niet bezuinigd worden op de benodigde zorg aan jongeren. Spreekster pleit ervoor te stoppen met het aanleggen van nieuwe wegen om beperkte tijdswinst te behalen, aangezien dit niet bijdraagt aan het geluk van mensen. Dit geld kan beter besteed worden aan de jeugd. De landelijke aandacht voor gezondheid neemt mede door corona toe. In de kaderbrief wordt ook de vraag gesteld in hoeverre het Rijk de consumptie van ongezonde producten nog meer wil ontmoedigen. De PvdD ziet graag het aantal vastgoedketens en de reclame voor ongezonde producten drastisch afnemen, maar wil daarnaast ook graag gezonde voeding stimuleren. De fractie brengt ‘Deelname aan de week zonder vlees‘ in als discussiepunt. Over de motie ‘Meer actie tegen versteende schoolpleinen’ zegt spreekster dat deze als niet afgedaan wordt gezien. Zij vraagt of de ambitie om het vergroenen van schoolpleinen onder de aandacht te brengen veranderd kan worden in een wens.

Daarnaast vraagt zij opheldering over het explosief stijgen van het budget voor onderwijshuisvesting door de stijging van bouwprijzen. De fractie is van mening dat er niet genoeg moeite is gedaan om een potje met geld vanuit de gemeente te vinden om subsidie te verstrekken voor het aanleggen van groene schoolpleinen en vraagt alsnog om financiële middelen. De fractie wil dit aanhouden tot een eventueel volgend college.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

13

Over de motie ‘Plan van aanpak racisme in het onderwijs’ zegt spreekster dat in het proces is beschreven dat er in het vierde kwartaal 2022 een plan van aanpak komt. Zij ziet dit als het concrete plan van aanpak en niet het Programma Leiden Inclusief 2021-2023. De heer Rowaan (GL) vraagt zich af of ‘de week zonder vlees’ al niet eerder is geweest. Mevrouw Raat (PvdD) bevestigt dit. Zij wil dit opnieuw inbrengen vanwege de verhoogde aandacht voor gezond eten. Mevrouw Van der Jagt (PvdA) memoreert de invloed van corona op de jongeren. Zij spreekt haar waardering uit voor het college voor het snel en juist handelen vanaf het begin van de crisis. Corona laat duidelijk sporen na, juist bij jongeren die het al moeilijk hadden. De fractie is van mening dat het gezin waarin je geboren wordt of de plek waar je woont, niet bepalend mag zijn voor de kansen in je leven. Dit is nu nog wel het geval. De fractie brengt vier punten naar voren die hierin verandering kunnen brengen, waaronder kansengelijkheid in het onderwijs. Samen met GroenLinks heeft de fractie gewerkt aan een tienpuntenplan om de kansengelijkheid te vergroten. In de discussieronde wil spreekster verder praten over de vrijwillige ouderbijdrage, een bonus voor leraren en het in beeld brengen van resultaten.

De fractie vraagt of er in Leiden al partijen zijn die bij gezinnen betrokken zijn en een rol zouden kunnen spelen bij de advisering van jongeren bij het schooladvies, aangezien het opleidingsniveau en de sociaaleconomische status van het gezin steeds bepalender zijn voor het schooladvies van jongeren. Wat jonge mantelzorgers betreft, is een kwart van de jongeren mantelzorger. De PvdA is blij dat volop wordt ingezet op jonge mantelzorgers om te kijken wat ze nodig hebben en hoopt dat zij breed bij alle beleidsvraagstukken betrokken worden. Wat armoede betreft, leeft 14% van de kinderen in Leiden onder de armoedegrens. Spreekster komt tijdens de commissie WM met een voorstel. De fractie wil van de huisvesting een bespreekpunt maken, vooral de huisvesting van jongeren die uit de jeugdzorg stromen. Mevrouw Van Walraven (SP) constateert dat de jongeren het meest getroffen zijn door de pandemie. Ruim 35% van de 16-24 jarigen is psychisch ongezond. De fractie vraagt hoe het met de Leidse jeugd staat. Er zijn drie categorieën te onderscheiden die allemaal een verschillende oplossing nodig hebben. Kinderen met lichtere klachten zijn vooral gebaat bij de JGD en ervaringsdeskundigen. Zeer jonge kinderen met ernstige psychische klachten hebben specialistische hulp nodig. Het lijkt erop alsof dit college alleen maar bezig is dit probleem zo efficiënt mogelijk in te richten.

De SP wil niet bezuinigen op jeugdzorg en wachten op geld vanuit het Rijk. Bij de jongvolwassenen spelen vaak huisvestingsproblemen. Zij krijgen echter vaak allerlei hulp aangeboden, terwijl alleen onderdak nodig is. Tegenstrijdige regelgeving is hier vaak de oorzaak van. De fractie wil de regelgeving als discussiepunt opvoeren en wellicht een motie indienen. Het college heeft al wel stappen gezet bij preventie. Er is een betere samenwerking gekomen tussen onderwijs en kinderopvang. Het huiselijk geweld is echter door de lockdown verergerd. De fractie wil hier met de commissie over praten en overweegt een motie om het college te verzoeken hier directer mee aan de slag te gaan. Over de problematiek van studenten en andere jongeren vraagt de fractie of het college snel met informatie kan komen over de mbo-studenten. De fractie overweegt ook hier een motie over in te dienen als een serieuze toezegging uitblijft. De heer Vos (PS) vindt de bezuinigingstaakstelling van meer dan € 6 miljoen boven de eerdere bezuinigingen onmenselijk en niet realistisch. In verhouding met vergelijkbare gemeenten geeft Leiden juist minder uit aan het sociaal domein. Vorig jaar heeft de fractie haar zorgen al geuit over de budgetplafonds in de jeugdzorg en de zorg met betrekking tot passend onderwijs.

De pandemie heeft de situatie verslechterd, maar de keuzes van dit college voor grote investeringen in met name bereikbaarheid gaan ten koste van het sociaal domein. PS roept al jaren op tot het ontschotten van de verschillende wetten. Hoewel de samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg op bepaalde vlakken beter gaat, zal het zolang er een hek om het sociaal domein staat nooit echt beter worden. De vraag naar specialistische jeugdhulp stijgt nog steeds. De fractie wil hier niet op bezuinigen en stelt voor de juiste zorg zo snel mogelijk te starten. De fractie denkt graag mee met de SP over een eventuele motie over het ontschotten.

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

14

Mevrouw Glastra (CU) dankt voor de rapportage Sociale en maatschappelijke gevolgen coronacrisis. De gevolgen van de pandemie zullen nog lang worden ervaren. Uit de rapportage blijkt dat kindermishandeling en huiselijk geweld zijn toegenomen. Veilig opgroeien is daarmee afgenomen, een van de meest belangrijke fundamenten voor een gezond volwassen leven. De lange wachtlijsten in de jeugdzorg zijn er nog steeds en zullen toenemen. De uitgeputte zorgmedewerkers kunnen niet meer doen dan binnen hun mogelijkheden valt. Hetzelfde geldt voor onderwijspersoneel. Het lerarentekort is gegroeid. Deze grote maatschappelijke problemen zullen ons in de toekomst hard raken. Het is tijd de aandacht op de toekomst te richten dat ligt in de handen van een gezond en veilig opgroeiende en goed onderwezen jeugd. De jeugd wordt nu niet meer onderwezen door de notabelen, maar door geperfectioneerde influenzers en virtual reality. Beide vaak ver van de realiteit van het alledaagse leven of de gemiddelde mens. De digitale wereld kent geen fysiek contact en geen echte relaties en gaat vaak gepaard met online pesten en harde taal. De wereld kent diverse dimensies waarin de gemeente de weg moet vinden om hulp te bieden aan kwetsbare jongeren en de onderwijsinstellingen. Krachten bundelen is hierbij een must geworden.

Spreekster vraagt wat de wethouder van plan is te doen om ervoor te zorgen dat de cijfers van kindermishandeling of de lange wachtlijsten in de jeugdzorg binnen afzienbare tijd zullen dalen. De heer Jitan (LP) merkt op dat de financiële problemen in het sociaal domein geen tijdelijk fenomeen blijken te zijn. Het is begrijpelijk dat gemeenten zoeken naar een structurele manier om de begroting op orde te krijgen om de kwaliteit van de zorg op niveau te kunnen houden. Professionals spelen een belangrijke rol in het sociaal domein. Bestaande uitdagingen in het sociaal domein en de gevolgen van corona gaan elkaar beïnvloeden. De gevolgen van de coronacrisis zijn in Leiden identiek aan het landelijke, maar het is goed voor Leiden een specifiek beeld uit te werken. Voor veel Leidenaren heeft de coronacrisis tot een verslechtering van leefstijl geleid. Veel mensen zijn minder gaan sporten en bewegen en ongezonder gaan leven. De vraag naar jeugdhulp stijgt, evenals de hulpvragen met wachtlijsten tot gevolg. Zwakkeren in de samenleving mogen niet de dupe worden van bezuinigingsplannen van het college. De heer Rowaan (GL) merkt op dat in de kaderbrief geen bezuinigingen worden genoemd en er is een taakstelling die volledig door de behoedzaamheidsreserve gedekt is en die ook met grote zekerheid door het Rijk vergoed gaat worden.

De heer Jitan (LP) zegt dat het om de gemeentelijke bezuiniging op de minima en de collectieve verzekering gaat. Voor minima zijn dat grote bedragen. De heer Rowaan (GL) zegt dat dit een bezuiniging van twee jaar geleden is en dat het nu over de kaderbrief voor de komende vier jaar gaat. De heer Jitan (LP) geeft aan dat het erom gaat dat de minima geraakt blijven worden. Het college mag hier de ogen niet voor sluiten, maar moet kijken wat hieraan gedaan kan worden. Leiden komt niet uit met het geld van de overheid. De uitkomsten stijgen harder dan de inkomsten van de overheid. Spreker ziet graag de resultaten van het onderzoek van de GGD naar de ervaren gezondheid onder de inwoners tegemoet die na de zomer beschikbaar zouden komen. Het is fijn dat de gemeente de afgelopen periode veel heeft geïnvesteerd in het voeren van gesprekken met de jeugd en de jongeren en studenten. Beantwoording vragen door het college Wethouder Damen geeft aan dat de gemeente € 27 miljoen van het Rijk krijgt voor jeugdhulp. In de begroting staat € 34 miljoen. Er moet dus € 7 miljoen bijgeplust worden. Het college had al bijgeplust voordat de bijdrage van het Rijk bekend was en bezuinigt dus niet. Wellicht heeft Leiden een minder groot tekort dan andere gemeenten.

Mevrouw Van Walraven (SP) vraagt wat de wethouder ervan vindt dat er een onderzoek is geweest vanuit de provincie waaruit bleek dat Leiden veel minder uitgeeft aan het sociaal domein en meer uitgeeft aan verkeer. Wethouder Damen zegt dat dit over de begrotingsscan van de provincie gaat waarin een aantal posten zijn vergeleken. Het is belangrijk eerst de betekenis van deze scan te duiden. Dit is heel erg op hoofdlijnen uitgevoerd tussen gemeenten waar men geld aan uitgeeft. Bovendien staat erbij dat de

Commissie O&S d.d. 29 juni 2021

15

cijfers nader onderzoek behoeven om ze nader te kunnen duiden. Voor jeugdhulp geldt dat Leiden een minder groot tekort heeft dan vergelijkbare gemeenten, waardoor in de toekomst minder bijgestuurd hoeft te worden. De gemeente geeft minder uit aan verblijfsfuncties, maar geeft aan veel meer kinderen individuele jeugdhulp. Dit is ook in een visie vastgesteld. De wethouder maakt zich er zorgen over dat zo veel kinderen jeugdhulp nodig hebben. Dit kan niet alleen aan de kinderen liggen. De gemeente investeert al jaren in een sterke sociale basis, waarbij kansengelijkheid op school verbeterd wordt. Daarnaast compenseert de gemeente de bezuinigingen van het Rijk. Er is geïnvesteerd in het jongerenwerk, de PIT-aanpak, een kansrijke start, sport, culturele voorzieningen zodat er een basis is voor alle jongeren in de stad om te kunnen groeien en bloeien. Het college hoopt dat daarmee de jeugdhulp ingeperkt kan worden. Dit is normaliseren, namelijk op een andere manier het gesprek aangaan en niet direct doorverwijzen naar de GGZ. Mevrouw Van Walraven (SP) vindt het een selectieve manier van omgaan met cijfers. Zij hoopt op meer informatie van het college hierover. Zij erkent dat er ook goede dingen gebeuren en wil bezien of in de discussieronde op een meer onorthodoxe wijze met een aantal problemen omgegaan kan worden.

Wethouder Damen zegt over de wachtlijsten dat er extra geld is ontvangen van het Rijk. Het college maakt een afwegingskader waarin het geld aan de voorkant zo wordt ingezet dat kinderen het snelst geholpen worden waar de problemen het grootste zijn, overeenkomstig de oproep van de raad. Daarnaast gaat een externe partij goed naar de wachtlijsten kijken. Het is niet alleen een kwestie van geld, maar ook van problematiek waar geen goed aanbod voor is. Het college is met aanbieders in gesprek over de nieuwe contracten om een alternatief aanbod voor kinderen te ontwikkelen. Per 1 juli gaat de nieuwe toegang beginnen met een uitrol van de POH-jeugd. Binnenkort worden de contracten met de aanbieders afgesloten waarbij de vraagstukken rondom het normaliseren aan de aanbieders worden voorgelegd en hen gevraagd wordt een plan te maken om de ambities van de gemeente in te vullen. Mevrouw Van Walraven (SP) vraagt wat het concrete nut is van het organiseren van de toegang en wat daarmee bereikt wordt. Wethouder Damen zegt dat het college veel beter aan de poort wil selecteren wat jongeren nodig hebben. Op dit moment wordt de jeugd vaak doorverwezen naar individuele jeugdhulp. Leiden gaat € 800.000,- extra investeren in die toegang om de beste mensen aan de voorkant neer te zetten die snel kunnen beoordelen wat er nodig is.