Verslag Notubiz Gemeente Leiden raadscommissie Werk en Middelen 25 maart 2021

Gemeenteraad van Leiden Conceptverslag van de digitale vergadering van de Raadscommissie Werk en Middelen, gehouden op 25 maart 2021, vanaf 20.00 uur vanuit het Stadskantoor in Leiden De integrale gesproken tekst van de vergadering en eventuele insprekers is te beluisteren op leiden.raadsinformatie.nl.

Aanwezig: Leden commissie:

De heer J. Bleijie (CDA), mevrouw F. Blouh (Partij Sleutelstad), de heer T. van Halm (SP), de heer A. Jitan (Leiden Participeert), mevrouw T. Klever (PvdA), de heer V. Köroğlu (D66), de heer P. Krol (CU), de heer E. Krijgsman (D66), de heer W. van Peijpe (GroenLinks), mevrouw L. Raat (PvdD), de heer M. Terlouw (GroenLinks), de heer A. Theeuwen (voorzitter, SP), de heer S. van der Veer (CDA), mevrouw D. Verbree (VVD), mevr. A. Voorwald (VVD), de heer E. Wolters (PvdA) en de heer M. Kersten (Partij Sleutelstad)

Afwezig (m.k.)

Mevr. G. van Gaal (GroenLinks), mevr. S. Herman (D66), de heer IJ. Olthof (D66) en de heer M. Vos (Partij Sleutelstad),

Leden college: Commissiegriffier: Insprekers: Derden: Notulist:

Mevrouw Y. van Delft Mevrouw C.F. Philips Mevrouw A.W. Meijndert

1.

Opening en vaststellen agenda

De voorzitter opent de digitale vergadering en heet de aanwezigen hartelijk welkom. Hierna stelt hij het quorum vast door de aanwezigheid van de leden te inventariseren. Er is bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Van Gaal (GroenLinks) en de heer Vos (Partij Sleutelstad). De agenda wordt hierna vastgesteld. 2.

Mededelingen, rondvragen en regionale aangelegenheden

Mededelingen De voorzitter meldt dat als nieuw lid voor Partij Sleutelstad is benoemd mevrouw F. Blouh. Hij heet haar van harte welkom en geeft haar het woord. Mevrouw Blouh zegt bij verschillende Ministeries te hebben gewerkt. Zij hoopt dat zij met haar inbreng een kleine bijdrage kan leveren aan het besluitvormingsproces. De voorzitter meldt dat op 21 april 2021, in de avonduren, een digitaal stadsgesprek wordt gehouden, ter voorbereiding op de visie bezoekerseconomie. Raadsleden kunnen zich hiervoor als toehoorder aanmelden via de website www.doemee.leiden.nl.

Commissie Werk en Middelen 25 maart 2021

1

Er zijn geen rondvragen of regionale aangelegenheden aangemeld. 3.

Burger aan het woord

Er hebben zich geen burgers gemeld om in te spreken. 4.

Besluitenlijst van de commissie Werk en Middelen van 14 januari 2021

De besluitenlijst van 14 januari 2021 wordt vastgesteld. 5.

Lijst van toezeggingen en actiepunten

De lijst van toezeggingen en actiepunten wordt vastgesteld. HAMERSTUKKEN 6.

Invoeren Rechtmatigheidsverantwoording RV 21.0010

De voorzitter meldt dat het college vanaf 2021 de rechtmatigheidsverantwoording zal moeten verzorgen en dat, om dat mogelijk te maken een raadsbesluit vereist is. Het concept is in de Commissie voor de Rekeningen besproken. Het advies van de commissie is in het raadsvoorstel verwerkt en dit wordt als hamerstuk naar de gemeenteraad gezonden. Raadsvoorstel 21.0010 wordt als hamerstuk geagendeerd in de raad van 8 april. BESPREEKSTUKKEN 7.

Motie VOD inzake heroverweging aanbesteding BplusC

Dit stuk is van de agenda gehaald en komt hiermee te vervallen. 8.

Motie VOD PvdA: vrijstelling giften in de bijstand

De voorzitter zegt dat de motie het vrijstellen van giften in de bijstand tot een bedrag van 1.200 euro per jaar, mogelijk moet maken. De heer Wolters geeft een toelichting. Als een bijstandsgerechtigde niet iedere gift meldt kan de inlichtingenplicht zijn geschonden en ligt een boete op de loer. In het maatwerk dat wordt toegepast zitten gaten. Mensen worden soms voor kleine bedragen gekort als zij geld terugkrijgen nadat te hebben voorgeschoten. Meerdere gemeenten dichten deze gaten en dat zou ook in Leiden moeten gebeuren. Door beleidsregels op te stellenen en deze eenduidig toe te passen komt er duidelijkheid. Mensen verdienen vertrouwen en geen wantrouwen. De PvdA stelt voor giften tot 100 euro per maand vrij te laten en niet te korten op de uitkering. Wethouder Van Delft merkt op dat de huidige wetgeving weinig ruimte biedt ervan af te wijken. Ingaande 2021 wordt er in de uitvoering al wel maatwerk toegepast. Giften tot 1.200 euro per jaar zijn toegestaan. Zij denkt dat deze regeling spoedig volledig zal zijn doorgevoerd. Verder hoopt zij op een landelijke wijziging van de Participatiewet zodat er geen onderlinge verschillen meer zijn tussen gemeenten. Leiden is bereid regels op te stellen die tot meer eenduidigheid en minder uitvoeringskosten leiden onder voorwaarde dat er voldoende ruimte blijft voor een goede beoordeling.

Vertrouwen is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Giften in de relationele sfeer hoeven niet meer te worden gemeld maar werk gerelateerde giften of geldprijzen wel. STANDPUNTBEPALING De heer Terlouw vindt dat mensen in de bijstand het zwaar hebben. De Participatiewet biedt echter de mogelijkheid iets extra’s te doen als de gemeente daartoe besluit. In Leiden is tot nu

Commissie Werk en Middelen 25 maart 2021

2

toe gekozen voor werkinstructies en maatwerk. Daar is hij blij mee maar het is onbekend hoe vaak er boetes worden opgelegd of er terugbetaald moet worden omdat dit niet wordt geregistreerd. Het is ook onduidelijk of deze methode goed functioneert. Heldere beleidsregels zouden voor duidelijkheid kunnen zorgen. GroenLinks is blij met de toezegging van de wethouder en ondersteunt de motie. Hij wil weten hoe de regel werkt bij gezinnen. De heer Krijgsman vindt dat er een mooi voorstel ligt. Het is goed te horen dat er ingaande 2021 een werkinstructie beschikbaar is. Het opstellen van beleidsregels maakt het inzichtelijker. Hij vertrouwt erop dat goed wordt vastgelegd wat onder een gift en wat onder een prestatie wordt verstaan. D66 steunt het voorstel. Mevrouw Voorwald vindt dat afspraken moeten passen in de tijdgeest. In de Tweede Kamer is een motie aangenomen om giften tot maximaal 1.200 euro per jaar toe te staan. Kleine giften moeten kunnen maar maandelijkse vaste lasten niet. Bijstand is een vangnet. Het is belangrijk een balans te vinden tussen de menselijke maat en het draagvlak in de samenleving. De VVD wil de landelijke ontwikkelingen eerst afwachten en zal de motie nu niet steunen. De heer Van der Veer zegt dat het erom gaat hoe de overheid omgaat met burgers. Er moet een beweging worden gemaakt van wantrouwen naar vertrouwen in de burger.

Het CDA vraagt zich wel af hoever dit kan worden doorgevoerd omdat zonder grenzen willekeur en fraude op de loer liggen. Het is nodig een middenweg te vinden tussen vertrouwen en controle. Deze ziet hij terug in het voorstel. Het CDA zal de motie daarom steunen en mede ondertekenen. Mevrouw Raat vindt dat wantrouwen en een vermoeden van fraude te veel de boventoon voeren. Er zou meer solidariteit met en vertrouwen in de bijstandsgerechtigden moeten zijn. In basis gaat het om landelijke regels maar de gemeente kan wel giften toestaan. De PvdD steunt het voorstel. De heer Van Halm zegt dat de casus bij Wijdemeren laat zien hoe de Participatiewet werkt. Hij zou wensen dat de overheid net zo hard achter belastingontwijkende bedrijven aangaat als achter mensen in de bijstand. De SP steunt de motie. Mevrouw Blouh vindt dit een bijzonder goed voorstel. Partij Sleutelstad wil Leidenaren niet alleen de sleutel van hun stad teruggeven maar ook de sleutels van hun leven. Burgers moeten de kansen krijgen. Uitkeringen zijn nodig maar mensen moeten daarnaast de ruimte krijgen om initiateven te ontplooien. Familie en vrienden moeten hen kunnen steunen zonder dat er op de uitkering gekort wordt. Partij Sleutelstad steunt de motie. De heer Krol sluit zich aan bij de lovende woorden van collega’s en complimenteert de PvdA. Er ligt landelijk een amendement dat dit structureel gaat regelen.

Hij hoopt dat dit een goede tussenoplossing is want hij wil weg van de structuur van georganiseerd wantrouwen die op dit dossier is ontstaan. De CU steunt de motie en indien gewenst tekent hij graag mee. De heer Jitan zegt de PvdA dank voor de motie. Mensen moeten rond kunnen komen. Als het goed met ze gaat voelen ze zich meer betrokken. Het beleid moet worden verbeterd. Mensen in de bijstand moeten tot 1.200 euro giften kunnen ontvangen zonder gekort te worden. De gemeente Amsterdam heeft dit al ingevoerd maar de regels zouden per gemeente niet moeten verschillen. Hij is blij met het voorstel in de Tweede Kamer en omarmt de motie. De heer Wolters zegt dank voor alle steun en is blij dat er een meerderheid voor de motie is. De landelijke motie is aangenomen in demissionaire tijd. Het duurt waarschijnlijk nog heel lang voor deze wordt uitgevoerd. De vraag over het giftenbeleid aan gezinnen speelt hij door naar de wethouder. De wethouder heeft contact gehad met Amsterdam over de regeling. Hij heeft er vertrouwen in dat het goed komt als zij ermee aan de slag gaat. Wethouder Van Delft zegt dat de vrijstelling voor giften per bijstandsuitkering geldt en niet per persoon, ook als daar meerdere personen van moeten leven. Amsterdam hanteert 1.200 euro

Commissie Werk en Middelen 25 maart 2021

3

per jaar per gezin of bijstandsuitkering. Het is verstandig hierbij aan te sluiten omdat dit overeenkomt met de motie die in de Tweede Kamer is ingediend. Zij vliegt het anders aan en zet structureel in op wijziging van de Participatiewet. De regels gelden dan voor iedereen. De heer Terlouw zegt dat een gezin in de bijstand meer krijgt dan een alleenstaande maar het wel zwaarder heeft. Eigenlijk zou de individuele situatie bekeken moeten worden. Voor een gezin mag het wat hem betreft wel wat meer zijn dan 100 euro per maand. Hij heeft er desondanks vertrouwen in dat de regeling op een eerlijke manier zal worden toegepast en neemt met enige teleurstelling genoegen met de uitleg van de wethouder. De voorzitter stelt voor de motie te agenderen voor de gemeenteraad en sluit het punt af. Motie VOD PvdA vrijstelling giften in de bijstand wordt geagendeerd in de raad van 8 april. 9.

Sluiting

De voorzitter bedankt eenieder voor zijn of haar aanwezigheid en inbreng en sluit de vergadering.

Commissie Werk en Middelen 25 maart 2021

4