Verslag gemeenteraad Leiden 18 februari 2021 (wordt niet vastgesteld)

Verslag van het openbaar deel van de vergadering van de raad op donderdag 18 februari 2021 om 19:00 uur via Microsoft Teams

Voorzitter: Griffier:

de heer drs. H.J.J. Lenferink de heer G.F.C. van Leiden

Aanwezig zijn voorts 38 raadsleden: mevrouw Van den Berge (PvdD), de heer Bleijie (CDA), mevrouw Van Bree (GL), de heer De Crom (VVD), de heer Van Diepen (D66), de heer Dirkse (VVD), de heer Friso (GL), mevrouw Van Gaal (GL), de heer Gaulard (D66), mevrouw Gilissen (VVD), mevrouw Haliloviċ (D66), de heer Van Halm (SP), mevrouw Heijnen (CDA), mevrouw Herman (D66), mevrouw Van der Jagt (PvdA), de heer Jermoumi (PvdA), de heer Jitan (Leiden Participeert), mevrouw Jordan (D66), de heer Van der Kaap (PvdD), de heer Kersten (Partij Sleutelstad), mevrouw Klever (PvdA), de heer Köroğlu (D66), de heer Krijgsman (D66), de heer Krol (CU), de heer Leest (VVD), de heer Olthof (D66), de heer Otten (PvdA), de heer Van Peijpe (GL), de heer Rowaan (GL), mevrouw Van SchaikGerritsen (PvdD), mevrouw Schreuder (GL), de heer Van Spronsen (GL), de heer Storm (CDA), de heer Terlouw (GL), de heer Theeuwen (SP), mevrouw Verbree (VVD), mevrouw Voorwald (VVD),) en mevrouw Zeggelt (D66)

Tevens aanwezig: de wethouders Damen (PvdA), Van Delft (GL), Dirkse (D66), North (GL) en Spijker (D66) en gemeentesecretaris Van Vliet Afwezig is: mevrouw Van Walraven (SP Notulist: mevrouw I.L. Vos (Notuleerservice Nederland)

De vergadering vindt in een digitale omgeving plaats in verband met de recente Coronamaatregelen. Pers en publiek kunnen de uitzending vanuit huis volgen via de live uitzending. 1. Opening De voorzitter opent de vergadering en verwelkomt de aanwezigen. Om het quorum te kunnen vaststellen roept de voorzitter alle raadsleden in alfabetische volgorde op om zichtbaar in beeld naam en fractie te noemen. 2. Vaststelling agenda De agenda wordt vastgesteld. 3. Actualiteit ‘Openbare toiletten’ Mede namens de heer Olthof (D66) stelt de heer Leest (VVD) vragen over openbare toiletten in de binnenstad en het Singelpark. Platform Gehandicapten Leiden heeft middels een brief zijn irritatie kenbaar gemaakt over het

1

gebrek aan openbare toiletten in de binnenstad en in het bijzonder toiletten die toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. In coronatijd moet er extra aandacht zijn voor dit probleem, dat al langer speelt. Ook in het steeds drukker bezochte Singelpark zijn geen goede toiletvoorzieningen. Is het college het met de fracties van VVD en D66 eens dat toegankelijke, openbare toiletten bij een inclusieve stad horen en dat de stad aantrekkelijker wordt voor Leidenaars en bezoekers als er meer toiletten zijn? Wat is de afweging om juist in coronatijd geen zorg te dragen voor meer openbare toiletten of tijdelijke toiletten in de binnenstad en het Singelpark, die ook toegankelijk zijn voor fysiek gehandicapten? Is het college bereid om in ieder geval in deze coronatijd meer tijdelijke toiletunits toe te voegen? Is het college bereid om op korte termijn beter te verwijzen naar en breder te communiceren over de aanwezige openbare toiletten in de stad? Is het college voornemens om te werken aan een permanente verbetering in het aantal toegankelijke openbare toiletten en de raad hierin mee te nemen bij de bespreking van de Kadernota? Wethouder Van Delft erkent dat Leiden er karig vanaf komt als het gaat om het aantal openbare toiletten. Toegankelijke, openbare toiletten horen bij een inclusieve stad. Deze maken de stad ook aantrekkelijker voor Leidenaars en bezoekers.

Er zijn twee toiletten voor mindervaliden beschikbaar in de parkeergarages Lammermarkt en Garenmarkt. Die zijn centraal gelegen, ook met betrekking tot de Singelparkroute. Het college las in het bericht van Platform Gehandicapten Leiden dat het mis is gegaan, omdat iemand zich moet melden. De beheerder/medewerker was daarvan niet goed op de hoogte. Het college betreurt dat en heeft daarover opnieuw afspraken gemaakt met de beheerder van de parkeergarages. Het college zal hierover ook in gesprek gaan met voornoemd platform. Het college bekeek of het plaatsen van mindervalidentoiletunit in het kernwinkelgebied (Haarlemmerstraat) mogelijk was. Daarvoor zijn water- en elektravoorzieningen nodig. Daarom is gekozen voor de locatie Catharinabrug. Helaas is die unit niet toegankelijk voor mindervaliden. Het lijkt het college op dit moment geen goed idee om meer tijdelijke toiletunits toe te voegen. Met de toiletten die er nu zijn, moet het volstaan. Dat heeft een financiële achtergrond. Een toiletunit kost 6000 tot 8000 euro per maand. Op dit moment is er niet veel ruimte om een unit neer te zetten voor mindervaliden. In het Singelpark kan gebruik worden gemaakt van de toiletten bij De Spartaan. Al met al is er een redelijke dekking in de binnenstad. Op de website van de gemeente wordt melding gemaakt van de voorziening in het Singelpark.

Het college gaat niet breed communiceren over de toiletten in de parkeergarages. De huidige openbare toiletten kunnen een grote aanloop niet aan. In het gesprek met Platform Gehandicapten Leiden zal deze informatie worden meegenomen, zodat die kan worden gedeeld met de achterban. Het college is zeker voornemens om te werken aan een permanente verbetering in het aantal toegankelijke, openbare toiletten. Voor dit jaar is een inspanning opgenomen in het Programma Binnenstad. Het college gaat aan de slag met een structurele aanpak en de borging van een voldoende netwerk van rolstoeltoegankelijke en reguliere toiletvoorzieningen. Dat gaat over vindbaarheid, zichtbaarheid en beschikbaarheid. Eind van het jaar volgt een plan waarin de consequenties zijn opgenomen. Dat plan heeft financiële consequenties en wordt aan de gemeenteraad voorgelegd. De heer Leest (VVD) vraagt of met wat simpele ingrepen Quickwins te behalen zijn door op bepaalde strategische plekken te verwijzen naar openbare toiletten. Wethouder Van Delft vindt deze vraag lastig te beantwoorden. In de parkeergarages zijn die voorzieningen. Aan de specifieke doelgroep zal worden gecommuniceerd waar de voorzieningen zich bevinden. Naar aanleiding van eerder door de heer Olthof gestelde vragen is er vorig jaar zomer bij de behandeling van de Horecavisie naar gekeken. Op basis daarvan is besloten om te

2

komen met een groter plan. Het openbaar toilet dat bij het stadhuis was, dat wordt herbouwd. Die voorziening wordt dag en nacht toegankelijk. 4. Mededelingen De voorzitter staat kort stil bij het onderwerp Covid-19. Recent ontving de raad hierover twee brieven, waarvan één van het college, te weten de achtste coronabrief. De andere brief kwam van de burgemeester over de recente noodverordening voor het gebied Kooipark en omgeving en de maatregelen in de dagen daarna. 5. Regeling van werkzaamheden De raad besluit overeenkomstig de Regeling van Werkzaamheden. 6. Ingekomen stukken De raad besluit overeenkomstig het afdoeningsvoorstel. 7. Vaststelling besluitenlijst 28 januari 2021 De besluitenlijst van 28 januari 2021 wordt vastgesteld. 8. Opheffen geheimhouding Voorgesteld wordt om de vorig jaar opgelegde geheimhouding ten aanzien van twee bijlagen bij het raadsbesluit over de aanbesteding van Combi bad-ijshal (RV 20.0001) op te heffen op het moment dat het college over het nieuwe raadsvoorstel over de uitkomst van de aanbesteding van de sportaccommodatie besluit. Dat is naar verwachting op 2 maart 2021. Het gaat om de geheime notitie Financiële aspecten Combi bad-IJshal De Vliet van 31 december 2019 en de geheime notitie Resultaten Gateway Review van 31 december 2019. De raad besluit overeenkomstig het voorstel tot opheffen van deze geheimhouding. HAMERSTUKKEN 9.

RV 20.0147 Continueren Erfgoednota (2014-2020) Stemverklaring: De heer Bleijie (CDA) vertelt dat het CDA het een goed idee vindt dat de Erfgoednota wordt verlengd tot een later tijdstip in de toekomst. Er was wel al veel van de Erfgoednota gerealiseerd. Er stonden wat vraagtekens bij de realiseerbaarheid. De lijn daarvan komt uit een CDA-hart. Dus die kan de fractie van harte ondersteunen. De raad besluit overeenkomstig het voorstel. 10. RV 20.0150 Actualisatie Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld 2021 Stemverklaring: De heer Bleijie (CDA) zegt dat het CDA zal instemmen met dit voorstel. De subsidieregeling Historisch Stadsbeeld is het CDA uit het hart gegrepen. De fractie is er altijd een groot voorstander van geweest om hiervoor budgetten beschikbaar te stellen. De regeling gaat nu over naar het college. Het CDA vertrouwt erop dat het college voortvarend door zal gaan met het

3

herstellen en investeren in het historisch stadsbeeld van de stad. De raad besluit overeenkomstig het voorstel. 11. RV 21.0002 Vaststellen bestemmingsplan Parapluherziening Fietsparkeren De raad besluit overeenkomstig het voorstel. BESPREEKSTUKKEN 12. RV 20.0145 Schuldhulpverlening Mevrouw Voorwald (VVD) zegt dat alleen het topje van de ijsberg bekend is als het om mensen met schulden gaat. Dat is zorgelijk. Het is goed dat dit plan zich richt op het eerder in beeld krijgen van schulden. De VVD vindt het verstandig dat diezelfde inzet wordt gepleegd in samenwerking met instanties over achterstanden van klanten. De fractie is blij met de inzet op financiële zelfredzaamheid, zodat mensen leren omgaan met geld en financiële tegenslag. Mensen worden in staat gesteld om zelf controle te hebben over hun leven en uitgaven. Voor de VVD is de manier waarop wordt omgegaan met saneringskredieten niet de juiste. Overigens ziet de VVD wel voordelen in saneringskredieten. Ze brengen rust en zorgen voor minder uitvoeringskosten voor de gemeente. Helaas worden deze kredieten niet altijd volledig afbetaald. Het college geeft aan dat verlies te accepteren. De VVD is het daarmee niet eens. De gemeente moet alles op alles zetten om saneringskredieten te laten afbetalen.

Het is een verkeerd signaal naar de samenleving en andere mensen die met pijn en moeite hun schuld wel aflossen, dat het verlies tot tweemaal toe wordt geaccepteerd. Vaak is een deel van de schuld namelijk al kwijtgescholden om tot deze afspraak te komen. De VVD dient een motie (zie bijlage M200145.01) in om de duur van een saneringskrediet met maximaal 24 maanden te verlengen, als een traject vastloopt door inkomstenterugval. Bij interruptie vraagt de heer Krol (CU) hoe de VVD bij dit voorstel het belang van mensen weegt om enerzijds duurzaam uit de schulden te komen tegen het belang van de overheid om deels ten koste van mentale rust van deze mensen geld terug te halen. Mevrouw Voorwald (VVD) denkt dat de gemeente met een saneringskrediet een mooi signaal afgeven aan mensen met schulden. De gemeente maakt het zo rustig en makkelijk mogelijk om schulden terug te betalen door de schulden over te namen als gemeente. Die persoon hoeft daarmee de schuld maar een instantie terug te betalen. Dat is al een mooi gebaar. Bovendien wordt daarbij al een deel van het bedrag kwijtgescholden. Tevens wordt de betreffende mensen geleerd hoe ze financieel zelfredzaam kunnen worden en toch hun schuld kunnen afbetalen. Bij interruptie vraagt de heer Krol (CU) op welke wijze het twee jaar toevoegen aan het krediet bijdraagt aan het bieden van rust voor deze mensen.

Mevrouw Voorwald (VVD) zegt dat de VVD vindt dat mensen financieel zelfredzaam moeten worden. Ze moeten leren dat als je schulden maakt, je die ook moet aflossen. Aangezien de gemeente al ergens in dat traject geld kwijtscheldt, vindt de VVD het niet meer dan redelijk om uiteindelijk de rest van dat bedrag volledig terug te vorderen. Bij interruptie vraagt de heer Van Halm (SP) waar de VVD het idee vandaan haalt dat die mensen niet de opdracht krijgen om hun schuld af te betalen. Waarom moet er nog extra druk op worden

4

gezet? Mevrouw Voorwald (VVD) merkt op dat we ons moeten realiseren dat bij het aanbieden van een saneringskrediet vaak al een deel is kwijtgescholden. Er zijn ook andere manieren van schuldsaneringstrajecten, waarin mensen hun schuld wel volledig moeten afbetalen. Waarom wordt bij het ene traject tot twee keer toe gezegd dat het niet uitmaakt als het niet lukt om volledig af te lossen, terwijl andere mensen dat wel moeten? Bij interruptie vraagt de heer Krijgsman *(D66) of mevrouw Voorwald kan aangeven hoe groot het probleem is wat hiermee wordt opgelost. Hoe vaak wordt een saneringskrediet niet afgelost? Mevrouw Voorwald (VVD) zegt dat het om een heel klein aantal van alle gevallen gaat, circa drie procent. Als duidelijk wordt dat bij drie procent van de mensen wel wordt geaccepteerd dat zij niet volledig hun schuld af betalen, wordt daarmee een verkeerd signaal afgegeven aan alle mensen die aan een saneringskrediet beginnen. De VVD vindt het belangrijk om te laten zien dat het noodzakelijk is om af te betalen, terwijl tegelijkertijd rust wordt geboden omdat maar bij een persoon hoeft te worden afgelost. De heer Krol (CU) vindt het erg belangrijk om met enige regelmaat te spreken over beleid op het gebied van armoede en schulden. In Leiden is sprake van problematische schulden in 4.400 huishoudens.

Veel van deze mensen kampen, naast financiële schulden, ook met figuurlijke schuld en schaamte voor wat hen is overkomen. Juist dan is het belangrijk om mensen aan boord te krijgen en houden van een hulpverleningstraject. Het aan boord houden is moeilijk. Bijna de helft van de mensen met schulden raakt vrijwel direct na de intake bij de Stadsbank alweer uit beeld. Dat is zorgelijk. Samen met D66, SP, CDA. PS, GL en PvdA dient de CU een motie (zie bijlage M200145.02) in die het college oproept om te onderzoeken om welke mensen het hier gaat, hoe problematisch hun schulden zijn en te zorgen voor een plan om deze mensen aan boord te houden om duurzaam uit de schulden te komen. De heer Krijgsman (D66) merkt op dat schulden vaak niet op zichzelf staan, maar een samenhang zijn tussen werkloosheid, een laag inkomen, de eigen gezondheid, de gezinssituatie en die schulden. D66 steunt de lijn om hier integraal naar te kijken en de rol die de sociale wijkteams en andere partners van de gemeente Leiden hierin gaan pakken om de bredere problematiek ook in die samenhang te zien. In Leiden zijn in de afgelopen jaren diverse pilotes opgezet. D66 is zeer tevreden dat de meest succesvolle pilots nu structureel beleid worden. Het zijn programma’s waarmee vroegtijdig kan worden ingezet op preventie. Ook het recht op een aflospauze is structureel ingevoerd in het beleid.

D66 maakt zich wel zorgen over de hoge uitval van 49 procent bij de intake van de Stadsbank. De motie van de CU wordt dan ook gesteund. Ook maakt D66 zich zorgen over de mogelijk verplichte BKR-registratie bij iedere vorm van schuldhulpverlening die wordt geaccepteerd. D66 is blij dat de wethouder hier bovenop zit en via de VNG en politiek Den Haag kenbaar maakt dat dit echt onwenselijk en drempelverhogend voor de acceptatie van hulp is. Ook is D66 tevreden dat de wethouder heeft toegezegd de raad over de voortgang hiervan te informeren. De wethouder wordt bedankt voor de toezegging om het beleidsplan al volgend jaar te evalueren, zodat er tijdig zicht is op de voorgenomen taakstelling op schuldhulpverlening en of die realistisch en ook wenselijk is. Indien nodig kan dan worden bijgestuurd, In het algemeen wordt dus ingezet op een brede, laagdrempelige toegang tot schuldhulpverlening waarmee zoveel mogelijk inwoners adequaat geholpen kunnen worden. D66 is tevreden met de beschreven inzet en uitvoering die het college en de organisatie voorstaan. De fractie steunt het opgestelde beleidsplan van harte en wenst iedereen succes met uitvoering en mooie resultaten

5

hierin. De heer Terlouw (GL) veronderstelt dat iedereen wel weet hoe het is om schulden te hebben. In onze samenleving zijn nog steeds veel mensen die door arbeidsongeschiktheid, scheiding, werkloos, of kansenongelijkheid in een situatie zitten waardoor zij schulden niet kunnen terugbetalen, of te weinig inkomsten hebben waardoor ze alleen al door te wonen en te eten schulden maken. Het bijstandsniveau zou net als het minimumloon omhoog moeten om structureel iets te veranderen. Schuldhulpverlening is helaas nog steeds noodzakelijk en zeker in deze coronatijd zullen veel mensen met onverwachte schulden te maken krijgen. Hoe mooi is het dat mensen, die het nodig hebben, op een prachtige regeling kunnen terugvallen en niet met verschillende schuldeisers om de tafel hoeven te zitten. Ook een goede nazorg helpt mensen niet nogmaals in de problemen te komen. GroenLinks is enthousiast over de aanpak schuldhulpverlening en ondersteunt het beleidsplan. De fractie steunt de motie van CU omdat ze het ook zorgelijk vindt dat een deel van de mensen met problematische schulden uiteindelijk niet in een schuldhulpverleningstraject terechtkomen. Daarvoor is nog veel onderzoek nodig. Mevrouw Klever (PvdA) zegt het moeilijk en stressvol is om schulden te hebben. Rentes, boetes en incassokosten vormen meer dan de helft van alle openstaande vorderingen.

Het gevolg is dat er problematische schulden ontstaan en deurwaarders op de stoep. Elke keer is het de vraag of aan het eind van de maand nog wel een warme maaltijd kan worden gekocht. De PvdA is daarom erg blij met dit beleidsplan. Vroegsignalering van schulden, het opnemen van een oplospauze en het inzetten van saneringskredieten geeft mensen met schulden rust om vooruit te kunnen kijken. Het opkopen van schulden van jongeren slaat goed aan en zorgt voor positieve resultaten. De PvdA heeft twee punten van zorg. Het eerste is de toenemende zorg van schulden bij zelfstandigen als gevolg van de coronacrisis. Dit is een nieuwe doelgroep, die om een andere benadering vraagt. De PvdA vraagt de wethouder om dit scherp in de gaten te houden en indien nodig snel te handelen. Ten tweede blijkt dat een groot deel van de mensen die zich aanmelden voor een schuldhulpverleningstraject het uiteindelijke traject niet volgt. De PvdA tekent dan ook graag mee met de motie van de CU om te onderzoeken waar dat aan ligt. De PvdA kan van harte instemmen met dit beleidsplan, zodat mensen met schulden weer op weg kunnen naar een schuldenvrije toekomst. De heer Van Halm (SP) vertelt dat het stuk plussen en minnen heeft. De ambities en insteek zijn goed. Daarom overheerst positiviteit bij de SP. Dat komt met name door de grote focus op preventie.

Op grond van een aantal goede pilots is Leiden daarin een goede voorloper geworden. De SP is blij dat Leiden de beslagvrije voet gaat inzetten op 95 procent in plaats van 90 procent. Hiernaar had de fractie al eerder gevraagd in schriftelijke vragen. Ook hierin vervult de gemeente een voorbeeldrol. Ook met het voorzetten van Fix your Finance is de SP blij. Het op deze manier helpen van jongeren door schulden over te nemen en hen weer perspectief te bieden, is een mooi voorbeeld van hoe een gemeente er voor haar inwoners kan zijn. De fractie hoopt dat meer van dergelijke projecten kunnen worden opgezet, waarmee de focus op jongeren de komende jaren kan worden vergroot. De SP vindt het pijnlijk dat dit plan niet is opgezet samen met ervaringsexperts, mensen die zelf in de schulden zitten. Dit had het plan veel beter kunnen maken. Simpelweg aangeven dat dit door tijdgebrek kwam vindt de SP te makkelijk. Je begint juist bij deze mensen om van daaruit een richting en een visie uit te werken. De SP hoopt dat deze mensen wel uitgebreid worden meegenomen in de evaluatie. De fractie zal daar op toezien. De SP is voor de motie van de CU en tegen die van de VVD.

6

De heer Jitan (LP) maakt zich zorgen over het groeiend aantal mensen met schulden. Het is een onbekend probleem. Mensen zoeken geen hulp omdat zij zich schamen, of omdat ze verwachten dat ze de situatie zelf kunnen oplossen. De kans is groot dat het aantal mensen met schulden oploopt. Vele oorzaken zijn er voor aan te wijzen, zoals ontslag, echtscheiding, werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of een te laag inkomen. Mensen in de armoede of met schulden leven vaak langdurig in schaarste. Het is belangrijk om hen vroegtijdig te benaderen om te voorkomen dat de betalingsachterstanden uitgroeien tot problematische schulden. Schulden kunnen vele gevolgen hebben. Verlies van zelfvertrouwen of vrienden of het ondervinden van psychische klachten. De gemeente moet zich voorbereiden op de onverwachte extra toestroom van mensen met schulden als gevolg van de coronacrisis. Schuldhulpverlening moet voor iedereen toegankelijk zijn. Er moeten geen inkomstengrenzen worden ingebouwd. Als het melden van schulden laagdrempelig is kunnen grote schulden worden voorkomen. Maatschappelijke instanties moeten ervoor zorgen dat ze cliënten met een financiële problematiek goed kunnen doorverwijzen en overdragen aan schuldhulpverlening. De gemeente heeft een zorgplicht op het terrein van schuldhulpverlening.

Leiden Participeert is van mening dat het goed is om schuldhulpverlening te blijven monitoren en mensen waar het over gaat in beeld te hebben. Het begint met een goed gesprek tussen zorgmedewerker en cliënt. Wethouder Damen is blij dat het plan vandaag wordt besproken. Het plan is hard nodig om mensen die in schulden zitten en de te verwachten toestroom vanwege de crisis de komende periode goed te kunnen helpen. De aandacht die wordt gevraagd voor ZZP’ers wordt zeker meegenomen door het college in de uitvoering. Bij de evaluatie wordt met de groep zelf in gesprek gegaan over hoe zij dit nieuwe beleid ervaren en of ze vinden dat ze op een goede manier (uit de schulden) zijn geholpen. De motie van de VVD vraagt om de termijn op te rekken. De motie wordt ontraden. De drie jaar waarmee nu wordt gerekend is ten opzichte van de Wet Sanering Natuurlijke Personen en het landelijk beleid eigenlijk al lang voor mensen. Voordat mensen in een regeling komen, zitten ze vaak al jaren in de schulden. Het landelijke debat gaat juist over de vraag of de periode van drie jaar niet te lang is. Het college zou die periode zeker niet willen verlengen. Het gaat om een kleine groep. De afweging die het college maakt is dat het verlies van dat geld minder belangrijk wordt gevonden, zodat die mensen weer verder kunnen met hun leven.

Bij interruptie vraagt mevrouw Voorwald (VVD) welk signaal wordt afgegeven als de gemeente het accepteert als mensen niet volledig het saneringskrediet aflossen. Wethouder Damen legt uit dat dergelijke besluiten niet lichtvoetig worden genomen. Er wordt echt wel gekeken of mensen een goede reden hebben om de aflossing te staken. Het is niet omdat ze er geen zin meer hebben, of omdat ze geld aan andere zaken hebben uitgegeven. Tijdens een dergelijk traject worden mens nauwlettend gevolgd. Er wordt in de gaten gehouden hoe zij met hun geld omgaan. Als het echt niet meer kan, dan gaat de wethouder ervan uit dat een goede afweging is gemaakt door de schuldhulpverleners. Bij interruptie vraagt mevrouw Voorwald (VVD) wanneer de wethouder het een goede reden vindt om de gemaakte afspraken niet na te komen. Wethouder Damen antwoordt dat daar allerlei redenen in de persoonlijke sfeer kunnen zijn, bijvoorbeeld omdat er echt geen inkomsten meer zijn, of dat er sprake is van een echtscheiding over overlijden. Als mensen van goede wil zijn en er alles aan hebben gedaan om de situatie weer stabiel te krijgen dan kan er een moment komen dat de schuld in letterlijke en figuurlijke zin is afbetaald. Je wilt mensen perspectief kunnen bieden, zodat ze een punt achter de periode van

7

schuld kunnen zetten. De motie van de CU kan het college omarmen, met daarbij de volgende opmerkingen. Met het plan kan direct invulling worden gegeven aan de motie. De uitstroomredenen van mensen worden beter gemonitord. Daardoor is beter aantoonbaar waarom mensen die zich eerder melden toch niet zijn doorgegaan met het schuldhulptraject. In het beleidsplan staat ook het ambitieuze doel om het aantal terug te brengen tot 20 procent. Over een jaar volgt een tussenevaluatie om te zien of in de buurt van 20 procent wordt gekomen. Het college gaat ook acties ondernemen, wanneer klanten niet meer van zich laten horen, door er ‘achteraan te gaan’ bijvoorbeeld vanuit het wijkteam, de Stadsbank of het schuldhulpmaatje. Het college wil niet zozeer een onderzoek doen met een plan van aanpak, maar vooral de monitoring starten. Tweede termijn De heer Krijgsman (D66) vertelt dat D66 de motie van de VVD niet zal steunen. Het gaat om een minimaal aantal gevallen per jaar, waarbij de schuld niet afgelost kan worden. De uitleg van de wethouder en de professionals van de gemeente geven D66 voldoende vertrouwen dat er goede redenen zijn waardoor een schuld niet kan worden afgelost. De heer Terlouw (GL) zegt dat GL de motie van de VVD niet zal steunen. De motie van CU heeft GL mede ondertekend. De heer Bleijie (CDA) spreekt van een goed en degelijk voorstel.

Het CDA kan instemmen met het raadsvoorstel. De fractie heeft de wethouder in de commissie opgeroepen om bij het bestrijden van schulden ook samen te werken met maatschappelijke organisaties. Dat kreeg instemming. In de commissie vroeg het CDA om een ‘pauzeknop’ bij schulden. Het bevriezen van de schulden geeft rust. De wethouder heeft toegezegd de pauzeknop te gaan onderzoeken. Het CDA is daar erg blij mee. De fractie vindt rust erg belangrijk voor mensen die problematische schulden hebben en daarom wordt de motie van de VVD niet gesteund. De motie van de CU is door het CDA meegetekend. Mevrouw Van Schaik (PvdD) merkt op dat het voor de PvdD belangrijk is dat Leiden inzet op voldoende, tijdige en laagdrempelige schuldhulpverlening waarbij gekeken wordt naar meer dan alleen de financiën van een cliënt. In het beleidsplan schuldhulpverlening komt dat in voldoende mate terug. De fractie is blij met de preventieve aanpak van eerste hulp bij geldzorgen, bij de jongerenaanpak en de kritische blik op bewindvoerders. Een zorgpunt betreft de mogelijke problemen bij budgetbeheer voor cliënten van De Binnenvest. Daarover heeft mevrouw Van Schaik samen met collega’s van de SP en GL aanvullende informatie opgevraagd. Afhankelijk van de antwoorden daarop komen mogelijk nog vervolgvragen. De PvdD kan instemmen met de motie van de CU en niet met die van de VVD.

De voorzitter gaat over tot stemming. M200145.01 ‘Saneringskrediet verlengen’ Motie 1 wordt verworpen met 32 stemmen tegen en 6 stemmen voor. M200145.02 ‘Meer mensen langer geholpen door schuldhulpverlening’ Motie 2 wordt met algemene stemmen aangenomen.

8

RV 20.0145 Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 De raad besluit overeenkomstig het voorstel. De voorzitter draagt het voorzitterschap tijdens het volgende agendapunt over aan de heer Van Peijpe, hierna te noemen: voorzitter 13. RV 20.0146 Wensen en bedenkingen Uitvoeringsprogramma 2021 Handhaving openbare ruimte De heer Leest (VVD) las in het Uitvoeringsprogramma dat de politie graag zou zien dat handhavers structureel tot later doorwerken. Uit de beantwoording van technische vragen blijkt dat de politie dat graag ziet tijdens de avonden en nachten waarin veel politiecapaciteit nodig is, zoals bij grote evenementen en horecadrukte. Nu gebeurt het incidenteel dat handhavers tot later in de avond worden ingezet. In Leiden wordt al erg veel gevraagd van het Team Handhaving. De VVD vindt het tijd om serieus te kijken naar een kleine uitbreiding van de capaciteit. Daartoe wordt een amendement (zie bijlage A200146.01) ingediend dat vraagt om in kaart te brengen welke financiële consequenties extra capaciteit heeft om aan het verzoek van de politie te voldoen, zodat dit bij de Kadernota kan worden besproken. Bij interruptie vraagt de heer Krol (CU) of de VVD al een idee heeft waaruit dit gefinancierd zou moeten worden.

Aan welke type handhaving is volgens de VVD met name behoefte na 23.00 uur? De heer Leest (VVD) kan zich voorstellen dat in de zomermaanden in de latere avonduren overlast kan zijn. Jongerenoverlast in speeltuinen is een bekend voorbeeld, waarop de politie wijst. Het gaat dan vooral over het horecabeleid, dat horeca op tijd wordt gesloten en het deurbeleid. De politie heeft behoefte aan extra uren handhaving. De VVD heeft nog geen antwoord op de vraag over de dekking. De heer Storm (CDA) vertelt dat het CDA het amendement van de VVD mede heeft ondertekend. De fractie vindt het belangrijk om aan de wens van de politie te kunnen voldoen. In deze coronatijd moeten geen nieuwe prioriteiten worden gesteld voor boa’s. Zij moet goed en tijdig hun werk kunnen blijven doen. Burgemeester Lenferink constateert dat er brede steun is voor het Uitvoeringsprogramma, waarvoor dank. De vraag van de heer Leest is begrijpelijk gezien de opmerking van de politie. In de commissie is erover gesproken. De burgemeester ontraadt het amendement. De politie heeft gevraagd om boa’s langer te laten werken. Bij de politie is sprake van onderbezetting. Er is geen budgettair probleem, maar veel vacatures zijn nog niet opgevuld. Het is soms lastig om roosters rond te krijgen. Bij de horecasluitingstijden is er nog sprake van gemeentelijke regelgeving en zouden de boa’s een rol kunnen hebben.

Toch heeft de gemeente dat tot op heden niet gedaan. Daar is een bewuste grondslag voor. Boa’s zijn niet pseudo-politieagenten. Boa’s zijn met name gericht op het handhaven van zaken die met leefbaarheid te maken hebben. Ze hebben veel minder bevoegdheden en ze zijn veel minder uitgerust dan agenten. In horeca is eerder sprake van een zekere gevaarzetting dan overdag. Het is niet verstandig om daar boa’s in te zetten. Dit vraagstuk is met de politie besproken. Het speelt ook bij Oud en Nieuw regelmatig een rol. De conclusie is getrokken dat dit niet zou moeten. Als het gebrek aan ogen en oren een rol speelt dan kunnen de boa’s daarin een zekere rol spelen. Ze kunnen niet optreden, maar wel ogen en oren voor de overheid zijn. Bij interruptie vraagt de heer Leest (VVD) of de gemeente samen met de politie heeft

9

geconcludeerd dat het verzoek van de politie vervalt. Burgemeester Lenferink legt uit dat de burgemeester ten aanzien van dit soort zaken het gezag over de politie heeft. Als een dergelijk verzoek komt dan spreekt de burgemeester daarover met de districtchef. De burgemeester heeft gemeld dat de gemeente het verzoek niet kan inwilligen. Daar heeft de districtchef zich bij aangesloten. Bij interruptie vraagt de heer Kersten (PS) of de burgemeester overweegt net als burgemeesters van andere steden om een wapenstok uit te delen aan de boa’s. De voorzitter wijst erop dat dit niet het onderwerp van gesprek is. Burgemeester Lenferink vertelt dat hierover diverse keren in de commissie is gesproken. Als het gaat om zelfverdediging door de boa’s, is de burgemeester een voorstander van het uitbreiden van het aantal geweldsmiddelen, voor zover deze defensief gebruikt kunnen worden. Dit is een landelijke discussie. Er worden allerlei proeven gedaan. Het heeft geen zin om daarover nu op ad hoc basis een besluit te nemen. De burgemeester volgt in dezen de landelijke lijn. Op de vraag van de heer Leest over de kosten antwoordt de burgemeester dat het niet zondermeer uit de bestaande formatie kan. Het verschuiven daarvan leidt tot teveel verstoringen. Als dat meer dan incidenteel gebeurt, zoals we dat nu doen, betekent het dat met uitbreiding van formatie moet worden gewerkt.

Gebeurt dat elke dag van de week dan kost dat een half miljoen euro. Doe je dat alleen in het weekend dan kost dat circa 160.000 euro structureel. De burgemeester zou dit willen ontraden. Zou de gemeente dit geld hebben dan zou de burgemeester het liever op een andere manier voor formatie uitbreiding inzetten. Veel leefbaarheidszaken spelen juist niet in de nacht. Tweede termijn: Mevrouw Van Bree (GL) bedankt alle mensen die hebben meegewerkt aan het Uitvoeringsplan, net als de boa’s die zo hard hebben gewerkt in het afgelopen jaar. GL wenst hun veel succes in deze lastige tijden om vooral de coronamaatregelen te handhaven. Vanuit die redenatie is er geen steun voor het amendement van de VVD. GL volgen de woorden van de burgemeester daarin. De heer Jermoumi (PvdA) sluit zich aan bij de positieve woorden van mevrouw Van Bree. De PvdA is blij met het Uitvoeringsprogramma en met het diepere onderzoek naar jongerenoverlast. De toezegging is er om te gaan kijken naar de meldingsbereidheid. Met de uitleg van de burgemeester kan de PvdA het amendement niet steunen. Mevrouw Zeggelt (D66) spreekt van een prettig leesbare combinatie van jaarverslag en programma. D66 sluit zich aan bij alle complimenten. De fractie volgt de lijn van de burgemeester en steunt het amendement van de VVD niet.

De heer Van Peijpe draagt het voorzitterschap weer terug over aan burgemeester Lenferink, hierna te noemen: voorzitter. De voorzitter gaat over tot de stemming. A200146.01 ‘Handhaving in avond en nacht’ Stemverklaring: De heer Kersten (PS) zegt dat uit het antwoord van de burgemeester blijkt dat er

10

sprake is van een misverstand. PS is voor de wijze waarop het gebeurt. De fractie spreekt lof uit voor hoe het allemaal is georganiseerd in het afgelopen jaar. In de avond en nacht moet echter worden gepatrouilleerd, met name voor de veiligheid van vrouwen in de avond en nacht. In de omgeving van het station zijn meer patrouilles wenselijk. De uitbreiding van de taken van boa’s moet kunnen plaatsvinden. Partij Sleutelstad is voor het amendement. Een dekking kan worden gevonden in Regionale en Bovenregionale potjes. Amendement 1 wordt verworpen met 26 stemmen tegen en 12 stemmen voor. RV 20.0146 Wensen en bedenkingen Uitvoeringsprogramma 2021 Handhaving openbare ruimte Stemverklaring: De heer Krol (CU) spreekt complimenten uit aan het college voor dit Uitvoeringsprogramma. De fractie bedankt voor alle inzet door de boa’s. Het amendement van de VVD kreeg niet de steun van de CU, omdat de noodzaak en de financiële dekking bij dit voorstel ontbreken. Het is maar zeer de vraag of het lopen van patrouilles tot de rol van boa’s behoort, zoals door de heer Kersten geopperd. Dat is een andere discussie en in ieder geval een misverstand. De raad besluit met algemene stemmen overeenkomstig het voorstel. 14. RV 20.0148 Agenda Autoluwe Binnenstad De heer Dirkse (VVD) vertelt dat de nota veel zaken bevat waarin de VVD zich goed kan vinden.

In deze nota gaat een achterliggende filosofie van het college rondom mobiliteit en in het bijzonder parkeren schuil, namelijk dat mensen de auto moeten laten staan en geen auto moeten parkeren. Er worden maatregelen doorgevoerd waarmee mensen de auto uit worden gepest. Dat geeft een naar randje aan deze Agenda. Het opheffen van parkeerplekken, op grond van de maatregelen in de nota, wordt doorgevoerd zonder dat er voldoende alternatieve plekken zijn, die het aantal bezoekersplekken in de stad op peil houden. De VVD vindt dat het aantal bezoekersplekken niet verder mag dalen. Er moet voldoende plek zijn voor mensen van buiten de stad om musea of Leidse winkels te bezoeken. Dit primaire punt moet in deze nota overeind blijven. Dat is nu niet het geval. Daarom worden moties ingediend. De eerste motie (zie bijlage M200148.02) gaat over het behouden van bezoekers parkeerplekken. De tweede motie (zie bijlage M200148.03) gaat over het behoud van de capaciteit van de Morspoortgarage. De parkeerplekken die deze garage biedt, mogen niet verloren gaan. De motie is op verzoek van de wethouder in tweeën geknipt. Het ene deel gaat over de volgordelijkheid van de maatregelen en een motie over het behoud van de capaciteit van de Morspoortgarage. Daarnaast dient de VVD een motie (zie bijlage M200148.01) in om de proef met het afsluiten van de Rijnzichtbrug niet door te laten gaan.

De afsluiting zal leiden tot onnodige verkeerschaos. De proef is ook niet representatief, gezien het effect van corona op het verkeer. De heer Storm (CDA) zegt dat in het voorstel veel zaken staan die het CDA van harte kan ondersteunen. Het CDA dient drie moties in. De eerste motie (zie bijlage M200148.05) vraagt het college om duidelijke, meetbare doelstellingen van het beleid op te nemen. De Rekenkamer heeft nu al twee keer opgemerkt dat doelstellingen beter meetbaar moeten zijn, zodat inzichtelijk kan worden gemaakt wat bereikt is en hoe doelstellingen worden bereikt. De volgende motie (zie bijlage M200148.04) vraagt om te onderzoek of meer groen kan worden aangebracht in de openbare ruimte die in de binnenstad wordt vrijgespeeld. Tot slot is er een motie (zie bijlage M200148.06) voor participatie. De CDA-fractie hoopt dat voor ieder project dat wordt gedaan een convenant wordt gesloten met de betreffende buurtverenigingen en

11

ondernemers, zodat die vormen van participatie geborgd zijn. Met deze moties verwacht het CDA het raadsvoorstel nog iets mooier en beter te kunnen maken. De heer Storm hoopt dat na het autoluw maken van de binnenstad de wethouder zich nog harder zal maken voor het autoluw maken van een aantal wijken, zodat kinderen veiliger kunnen spelen. Bij interruptie vraagt mevrouw Van Bree (GL) over de motie inzake participatie waarom de toezegging van de wethouder in de commissie dat beide groepen uitgebreid betrokken zullen worden, niet voldoende is. Wat zou een convenant toevoegen? De heer Storm (CDA) antwoordt dat het voor zijn fractie echt van belang is dat een convenant wordt afgesloten, zodat gewaarborgd kan worden dat iedereen gehoord wordt. Als de wethouder nog iets verder kan gaan in zijn toezegging zal de heer Storm overwegen om de motie in te trekken. De heer Jermoumi (PvdA) zegt dat de PvdA enthousiast is over de Agenda Autoluwe Binnenstad. De ruimte in de stad kan maar een keer verder worden verdeeld. De fractie vindt het verantwoord om te zorgen voor meer ruimte voor voetgangers en fietsers. Het maakt de stad veiliger en een fijnere plek om te zijn. Met de plannen die nu voorliggen wordt de stad ook mooier. Denk aan een opgeknapte Beestenmarkt, groenere straten en het kruispunt Prinsessenkade – Rapenburg krijgt eindelijk de upgrade die het verdient.

In de commissie is benadrukt hoe belangrijk het is om te letten op de wijken rondom het centrum. De wethouder zegde toe de verkeersdrukte in de wijken goed in de gaten te houden. Dat geeft vertrouwen. De PvdA dient samen met D66, GL, PS en de PvdD een motie (zie bijlage M200148.07) in. Gevraagd wordt om als eerste aan de slag te gaan met het systeem van kenteken parkeren en het vergroten van het voetgangersgebied rond de beide kerken. De heer Theeuwen (SP) constateert dat er sprake is van een overlap in het programma Autoluwe binnenstad met het project Herontwikkeling Stationsgebied. Dat gaat voornamelijk over het autoluw en busvrij maken van de Stationsweg. Een inspreker en diverse maatschappelijke organisaties vertelden dat ze nog in het participatieproces zitten rondom de herontwikkeling van het stationsgebied. Ze verzochten om het besluit om de Stationsweg auto- en busvrij te maken uit te stellen. De SP dient een motie (zie bijlage M200148.08) in om het college dat te vragen, totdat de participatie is afgerond en gebleken is dat er geen nadelige gevolgen voor de herontwikkeling van het stationsgebied kleven aan het besluit om het stationsgebied auto- en busvrij te maken. De heer Jitan (LP) merkt op dat zijn fractie niet tegen autoluw is. Het heeft verregaande gevolgen voor (kwetsbare) burgers, ondernemers en organisaties en zelfs de gemeente.

Participatie is geen sterk punt van dit college. De heer Jitan sprak met een vertegenwoordiger van een organisatie die erg geraakt wordt door de autoluwe binnenstad. Die vertegenwoordiger had de gemeente niet benaderd. De heer Jitan vraagt van de wethouder dat hij meer dan normaal met alle betrokkenen het initiatief gaat afstemmen en tegemoet komt aan hun wensen, alvorens de uitvoering start. Er moet meer naar burgers en bedrijven worden geluisterd. Ze moeten serieus worden genomen. Door corona hebben ze het al moeilijk genoeg. Doet de wethouder dit niet dan stemt Leiden Participeert tegen het voorstel. Een motie (zie bijlage M200148.09) wordt ingediend. Mevrouw Zeggelt (D66) zegt dat D66 blij is met het flinke tempo waarmee tijdens deze raadsperiode allerlei raadsvoorstellen aangaande de leefbaarheid en bereikbaarheid van Leiden het licht zien en aangenomen worden. Daarvoor spreekt mevrouw Zeggelt dank uit aan het college en ambtenaren. Het feit dat over deze Agenda Autoluwe Binnenstad zoveel mensen een positieve grondhouding

12

hebben, bewoners, ondernemers, politiek doet de fractie deugd. D66 is blij met de toezegging van de wethouder dat participatie van alle belanghebbenden bij elk uitvoeringsbesluit zeer uitgebreid toegepast zal worden. Een van de vormen is een proef om dingen uit te proberen en met elkaar bekijken hoe het dan gaat. Dat is de proef die aanstaande is om Turfmarkt en Rijnzichtbrug voor een bepaalde tijd te sluiten. D66 is mede ondertekenaar van de motie van de PvdA. Mevrouw Van Bree (GL) houdt van de prachtige historische binnenstad, de parken, de grachten, de levendigheid en de mensen. Veel mensen houden van onze stad. Dat blijkt uit de vele bezoekers. GL pleit al jaren voor minder auto’s in de binnenstad, minder blik op straat, meer ruimte voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer, schonere lucht en bijvoorbeeld een autoluw Rapenburg. Deze Agenda geeft invulling aan al deze zaken. De stad zal hierdoor schoner, groener en nog mooier worden. Wel heeft GL in de commissie een oproep gedaan om ook bij de uitvoering van de Agenda de bewoners en ondernemers te blijven betrekken. Dat heeft de wethouder toegezegd en meermaals benadrukt. GL spreekt complimenten uit aan alle ambtenaren die aan het stuk hebben gewerkt en aan het college om duidelijke keuzes te maken voor de toekomst van ons allen voor Leiden. Met deze Agenda wordt Leiden de meest geliefde stad van het land.

Mevrouw Van den Berge (PvdD) benoemde in haar maidenspeech het belang van het voorkomen van de volgende pandemie en daarmee samenhangend het behalen van de klimaat doelen. Ze riep op de auto weg te doen, te gaan fietsen en wandelen. De Agenda Autoluwe Binnenstad is voor mevrouw Van den Berge een prachtig onderwerp om haar raadslidmaatschap mee af te sluiten. De PvdD is een groot voorstander van een autovrije binnenstad. Deze plannen voor een autoluwe binnenstad zijn een stap in de goede richting. De PvdD is blij dat het college met deze plannen uitspreekt de voetganger op 1 te zetten en dat benadrukt wordt dat de auto te gast is. Met interesse las de fractie de ambitie om het Kort Rapenburg en de Lange Mare mogelijk te ontdempen. Hiermee wordt welkome wateropvangcapaciteit gerealiseerd. De PvdD zou graag een stap verder te gaan door meer werk te maken van zoveel mogelijk maximum snelheid van 30 km binnen de Singel. Met deze toevoeging aan een autoluw Leiden draagt de gemeente bij aan de klimaatdoelen en kan worden genoten van schone lucht en meer ruimte. De wethouder gaf aan dat de ambitie er is om dit zoveel mogelijk door te voeren. De PvdD gaat dit volgen. De heer Kersten (PS) vertelt dat zijn fractie trots is op de historische binnenstad van Leiden. Door de steeds grotere belasting van de schaarse openbare ruimte dreigt het kloppende hart van de stad dicht te slibben.

De binnenstad prijkt bovenaan lijstjes qua verstening, verkeersongevallen en de hoeveelheid fijnstof. De Leidse binnenstad is niet gebouwd voor zoveel verkeer als nu. Partij Sleutelstad is voorstander van een autoluwe binnenstad. Daarmee kan de binnenstad groener, mooier en leefbaarder worden gemaakt, ook voor de toerist, de verkeersveiligheid serieus worden aangepakt en de historische potentie volledig worden benut. De meeste burgers en ondernemers zijn in grote lijnen voor het voorliggende plan. Ze zijn blij met de toezegging om buiten de Hooigracht en Langegracht op en binnen de Singels consequent de 30 kilometernorm te hanteren en te handhaven. De toegankelijkheid voor minder validen worden gehandhaafd. Het Platform Gehandicapten worden betrokken. PS vindt het een vreemde zaak dat nog niet overal op de Singels een maximumsnelheid van 30 kilometer is ingesteld. De fractie is blij met de toezegging dat dit nu snel wordt geregeld. Het plan kent ook tekortkomingen. Om de autoluwe binnenstad daadwerkelijk te laten slagen, zal de raad moeten bijsturen. De grote reductie van parkeerplaatsen berust teveel op wensdenken. Ook in de autoluwe binnenstad blijft de auto een belangrijk vervoersmiddel. In het plan zijn onvoldoende realistische alternatieven geboden. Twee/derde van de bewoners maakt zich

13

daarover zorgen. Met de VVD dient PS daarom een motie in om pas parkeerplaatsen te verwijderen, nadat er voldoende alternatieven zijn gerealiseerd. Over het verplaatsen van de busroutes dient niet nu al een besluit te worden genomen. Daarover loopt nog een participatietraject. Dat wordt nu doorkruist. Coronatijd is ook niet de juiste tijd om dit op te pakken. Dat getuigt niet van goed bestuur. In een open bestuurscultuur worden besluit niet op basis van geheime rapporten genomen, maar in overleg met bewoners. Met de SP dient Partij Sleutelstad daarom een motie in om dit uit het besluit te schrappen. Helaas is de toegezegde participatie verre van vlekkeloos verlopen. Samen met een aantal bewoners en organisaties is PS zwaar teleurgesteld over de gang van zaken rond de Zijlsingel en andere plaatsen. De gemeente had aan de buurt een herinrichting van de Zijlsingel toegezegd om de verkeersveiligheid te verbeteren. Zonder overleg en zonder communicatie is daarvan afgezien. De wethouder gaat excuses aanbieden en alsnog met de buurt kijken wat aan de verkeersknelpunten kan worden gedaan. Met het CDA wordt een voorstel gedaan om participatie te verankeren in convenanten met wijkverenigingen, ondernemers en bewoners. Een autoluwe binnenstad biedt een uitgelezen kans om de door de rekenkamer geconstateerde achterstanden op het vlak van vergroening weg te werken.

Met het CDA wordt een voorstel ingediend om de ruimte die vrijkomt in te zetten om de stad groener te maken en dit niet te vervangen door extra steen. In Transvaal is onrust ontstaan. De wijkvereniging kreeg geen antwoord op brieven. Gister kreeg men te horen dat er onderzoek moet plaatsvinden of de stadsbussen via de Turfmarkt over de Morsweg gaan rijden. Dat wordt aan de vervoerder overgelaten. PS vindt dat vreemd. De raad en de gemeente moeten dat bepalen. De heer Krol (CU) vertelt dat de CU de binnenstad ziet als woonwijk. De binnenstad moet een plek zijn waar de leefbaarheid is gegarandeerd. Vanuit de functie als woonwijk wil de CU kijken wat er mogelijk is op het gebied van ondernemen, horeca, cultuur, evenementen en andere zaken. Die volgorde is belangrijk om de leefbaarheid van de binnenstad te garanderen. De CU vindt dat de leefbaarheid van de binnenstad onder grote druk staat, onder meer vanwege keuzes die het college maakt op het gebied van horeca en evenementen. Dat het college de leefbaarheid met een programma voor een autoluwe binnenstad probeert te bevorderen is prachtig en kan op steun van de CU rekenen, maar doet niks af aan de leefbaarheid die hetzelfde college op andere onderdelen verstoort. Ook bij het autoluw maken van de binnenstad is het van groot belang dat er rekening wordt gehouden met het feit dat ook de binnenstad vooral een woonwijk is.

Voor veel mensen is een auto echt meer dan een overbodige luxe. CU wil dat het college oog heeft voor ouderen en mindervaliden voor wie het simpelweg onmogelijk is om een eind naar hun auto te lopen. Het college wordt opgeroepen om inclusief te denken. De CU zal dit in het vervolg scherp blijven monitoren. Wethouder North zegt dat Leiden ruimte gaat maken voor een groene en vitale stad. Jaren geleden is daarmee begonnen met het besluit om de Leidse Ring Noord aan te leggen, om parkeergarages op de Lammermarkt en Garenmarkt aan te leggen, de Centrumroute en het Singelpark. Deze Agenda borduurt daarop voort en biedt een routekaart voor een ambitieuze integrale en gecoördineerde volgende stap samen met de stad. Een stad waar je als fietser en voetganger ruimbaan krijgt. Op de Stationsweg zal men zich onbezorgd en veilig kunnen voortbewegen, maar ook op Kort Rapenburg en de Turfmarkt. Een binnenstad waar men volop kan genieten van groen en waarin klimaatverandering wordt bestreden. Een binnenstad waar bewoners meer kunnen genieten van rust, schonere lucht en van een groene omgeving. Ook voor ondernemers is de Agenda een mooie stap. Zonder de ondernemers had het college deze Agenda niet kunnen maken. Tijdens de participatie hebben de ondernemers net als veel bewoners een zeer waardevolle inbreng geleverd aan de Agenda. Ze hebben het college

14

uitgenodigd om mee te gaan naar Delft voor een werkbezoek. Daaruit zijn concrete ideeën naar voren gekomen, zoals de invoering van kenteken registratie. Ook de ondernemers zullen de vruchten plukken van een goed bereikbare stad met een hoge kwaliteit van de openbare ruimte. De Agenda biedt goede oplossingen voor fietsparkeren. Met deze Agenda wordt het besluit genomen om de komende jaren het Haagwegterrein te behouden. Er zal serieus onderzoek worden gedaan naar nieuwe P&R-locaties. Een autoluwe binnenstad betekent nu eenmaal hogere bestedingen. Dat is goed nieuws voor ondernemers. Het college blijft inclusief denken. Denk aan bredere trottoirs met een minimum aan obstakels en altijd voldoende plek voor parkeren voor mindervaliden. Een goed openbaar vervoer met goede loopafstanden en toegankelijk gemaakte bushaltes. Deze doelen worden nagestreefd. Motie 8 van de SP om het besluit over de Stationsstraat/ Steenstraat nu niet te nemen wordt ontraden door het college. De ambitie om voornoemde straten auto- en busvrij te maken heeft de raad al vaker uitgesproken. Het is van belang om de verkeersveiligheid te verbeteren. Het is het meest verkeersonveilige gebied. De leefbaarheid van de kwaliteit van de openbare ruimte in dit gebied verdienen een oppepper. Gezien die ambities zou het eigenaardig zijn om dit principebesluit nu niet op te nemen in de Agenda.

Bij interruptie vraagt de heer Theeuwen (SP) of het klopt dat de Stationsstraat onderdeel is van het participatietraject rondom de herontwikkeling van het stationsgebied. Het is netter om de uitkomst van dat traject af te wachten. De ambities kunnen toch ook nog worden verwezenlijkt nadat het participatietraject is voltooid? Wethouder North antwoordt dat de Steenstraat ook in het stationsgebied ligt. Het is onderdeel van deze Agenda. De binnenstad begint hier. Er zijn ook insprekers geweest die aangaven dat het autoluw maken van dit gebied absoluut wenselijk is. In participatieverslagen worden deze straten heel vaak genoemd om autoluw te maken. Bij interruptie merkt de heer Theeuwen (SP) op dat er volgens bewoners van het gebied nog geen overeenstemming is met de provincie, die over de bus routes gaat. Is het dan niet te vroeg om over te gaan tot auto- en busvrij zolang er geen overeenstemming is? Wethouder North antwoordt dat het gemeente in overleg is met de provincie over waar de bussen rijden. De provincie is de concessieverlener, maar de gemeente bepaalt zelf waar wel of geen bussen rijden. De motie over de door de VVD gepercipieerde juiste volgorde van maatregelen wordt ontraden. Deze motie is eerder ingediend bij de Parkeervisie en de ophoging van de Haarlemmerstraatgarage. De filosofie is nog steeds anders.

Het college spreekt dankt uit voor de vele positieve zaken die de VVD ook ziet in de Agenda. Over de motie inzake de Morspoortgarage was er contact met de wethouder. De motie is opgesplitst. Motie 3 over het behouden van de parkeercapaciteit van de Morspoortgarage wordt door het college omarmd. De motie over de Rijnzichtbrug wordt ontraden door het college. Het college hecht veel waarde aan deze praktijkproef. Dit kan een kwaliteitsslag betekenen voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid. Het college wil dit niet technocratisch vanachter een bureau bedenken, maar het samen met de stad oppakken en in overleg met de bewoners van Transvaal en ondernemers. Motie 7 van de PvdA, die vraagt om prioriteit te geven aan het gebied rond de kerken, kan het college omarmen. Het college hecht veel belang aan het kentekensysteem. Zodra dit systeem werkt, kan het gebied rond de kerken worden ontdaan van zoekverkeer.

15

Bij interruptie vraagt de heer Storm (CDA) of de wethouder in gesprek wil gaan met de kerken om te zorgen dat gewaarborgd blijft dat kerkbezoek door kan gaan en men daar met de auto kan komen. Wethouder North antwoordt dat het college zeker dat gesprek wil aangaan. Beide kerken zijn erg belangrijk voor (de geschiedenis van) de binnenstad. Het gebied zal worden ontdaan van verkeer dat er niet hoeft te zijn. Het verkeer dat er wel hoort te zijn, moet daar nog steeds kunnen komen. De motie over de meetbaarheid van de doelstellingen van het beleid wordt door het college omarmd. Het college is blij dat het CDA de verantwoordelijkheid heeft genomen om suggesties te doen in de motie. Het college zal bij de voortgangsrapportage van Leiden duurzaam bereikbaar terugkomen met concretere doelstellingen. Mochten er dan doelstellingen zijn waarmee de raad het niet eens is dan kunnen deze worden geagendeerd om daarover te spreken met het college. Motie 6 (participatie voor besluitvorming) wordt ontraden. Niet omdat het college participatie niet belangrijk vindt. Het college vindt het belangrijk om ondernemers, bewoners en andere belanghebbenden zo goed mogelijk te betrekken. Dat is gebeurd bij het opstellen van de Agenda en blijft gebeuren bij de uitvoering ervan. Motie 4 “Auto eruit, groen erin’ wordt ontraden. De doelstelling van de Agenda is breder dan enkel het toevoegen van groen.

Natuurlijk wil het college op diverse locaties groen toevoegen. Op andere plekken is de wens om de trottoirs te verbreden, zoals op de Oude Rijn. De andere doelen staan al in de Agenda genoemd en daarmee is de motie overbodig. Bij interruptie wijst de heer Kersten (PS) op de laatste versie van de motie van het CDA, waarin staat dat de ‘gesaneerde’ parkeerplaatsen naast groen ook voor andere zaken moeten worden bestemd, zoals uitbreiding terrassen, veiligere trottoirs en fietspaden. Daarmee wordt geheel aan de wens van de wethouder voldaan. Wethouder North heeft die versie niet gezien. Die tekst staat echter gewoon in de Agenda. Die doelen zijn hetzelfde. De motie is dus overbodig. Motie 9 inzake de helpdesk wordt ontraden. Het doel dat de motie nastreeft is zeker belangrijk, maar de wethouder is ervan overtuigd dat de buitengewoon capabele medewerkers van de gemeente dit al doen. De Agenda krijgt een eigen programmateam, dat het project uitvoert en dat in contact staat met andere belanghebbenden. Daarnaast is er het Klantcontactcentrum. Daar kan men terecht met vragen. Dat functioneert prima. De motie wordt tevens ontraden omdat een dekking ontbreekt. De wethouder is zeker bereid om aan effectieve afstemming te doen.

De wethouder sluit af met de constatering dat mevrouw Van den Berge mogelijk het meest effectieve raadslid is uit de geschiedenis, gezien haar oproep bij het Fietsbeleid om de binnenstad autoluw te maken en zij daarmee nu haar raadslidmaatschap afmaakt. Tweede termijn De heer Theeuwen (SP) constateert dat het project stadsverfraaiing in zich heeft. Bij de SP gaan mensen voor stadsverfraaiing. In het licht van het financiële hek om het Sociaal Domein en de daarmee gepaard gaande bezuinigingen, de geplande afspraak van de DZB gaat de SP niet instemmen met opnieuw zoveel geld (circa 17 miljoen euro) voor stenen en asfalt ten behoeve va de binnenstad. Het is niet netjes hoe wordt omgesprongen met mensen die aan het participatietraject voor het stationsgebied deelnemen. De ambities van dit college wegen blijkbaar

16

zwaarder dan de mogelijke inbreng van deze mensen. Dat is een slechte zaak. De SP zal tegen het raadsvoorstel stemmen. Mevrouw Zeggelt (D66) vindt dat de motie van het CDA over kwantificering eerder hoort bij elk afzonderlijk uitvoeringsbeleid. Gehoord de wethouder met een soort tussenvoorstel, kan D66 daarin meegaan. De gesplitste motie over de Morspoortgarage is feitelijk overbodig, toch zal D66 de motie steunen. Mevrouw Van Bree (GL) meldt dat GL in grote lijnen de woorden van de wethouder zal volgen bij de stemming over de moties. Wat de heer Theeuwen vertelde over de participatie komt GL wat zuur over. Daarmee doet hij de mensen tekort die hebben geparticipeerd op deze Agenda. Zij hebben de Stationsweg benoemd als een onveilige plek die zij juist autoluw willen hebben. GL luistert ook graag naar die mensen. Mevrouw Van den Berge (PvdD) vertelt dat de PvdD de moties van de VVD niet zal steunen. De moties van het CDA worden wel gesteund. De heer Storm (CDA) zegt dat de motie over participatie (motie 6), gehoord hebbende de wethouder, wordt ingetrokken. Het CDA is ervan overtuigd dat het college zal participeren. De fractie houdt scherp in de gaten hoe dat precies zal plaatsvinden. De voorzitter gaat over tot stemming.

M200148.01 ‘Rijnzichtbrug blijft open’ Stemverklaring: De heer Kersten (PS) zegt dat PS net als de VVD grote zorgen heeft over het tijdelijk afsluiten van de brug. De motie is echter geen oplossing. Door het niet opnemen van de brug in de proef, maar wel afsluiten van de Turfmarkt verplaatst het verkeer zich naar de Morsweg, terwijl daar de verkeersoverlast en – onveiligheid al problematisch zijn. Bovendien is het een slag in het gezicht van de bewoners van Transvaal, die al zo lang op een oplossing wachten. Hun belangen wegen voor PS zwaarder dan het algemene principe van het probleem van de Rijnzichtbrug. PS stemt tegen de motie. Motie 1 wordt verworpen met 27 stemmen tegen en 11 stemmen voor. Tijdens de stemming over motie 2 constateert de voorzitter dat de heer Krijgsman (D66) niet aanwezig is in de vergadering) M200148.02 ‘Ruimte voor bezoekers’ Motie 2 wordt verworpen met 27 stemmen tegen en 10 stemmen voor. M200148.03 ‘Morspoortgarage blijft’ Motie 3 wordt aangenomen met 34 stemmen voor en 4 stemmen tegen. M200148.04 ‘Auto eruit, groen erin’ Motie 4 wordt verworpen met 29 stemmen tegen en 9 stemmen voor. M200148.05 ‘Kwantificering van het beleid autoluwe binnenstad’ Motie 5 wordt aangenomen met 36 stemmen voor en 2 stemmen tegen. M200148.07 ‘Prioriteit aan gebied rond de kerken’ Motie 7 wordt met algemene stemmen aangenomen.

17

M200148.08 ‘Uitstel van besluit auto- en busvrij maken van Stationsweg’ Motie 8 wordt verworpen met 26 stemmen tegen en 12 stemmen voor. M200148.09 ‘Helpdesk autoluwe binnenstad’ Motie 9 wordt verworpen met 34 stemmen tegen en 4 stemmen voor. RV 20.0148 ‘Agenda Autoluwe Binnenstad’ Stemverklaringen: De heer Dirkse (VVD) vertelt dat de VVD zich in veel zaken in de Agenda kan vinden. Toch zal de fractie tegen het raadsvoorstel stemmen. Dat komt door het verschil in benadering van de parkeerplekken en de volgordelijkheid waarin de maatregelen worden doorgevoerd. Naar de mening van de VVD is dat precies verkeerd om. De heer Kersten (PS) vindt het zeer teleurstellend dat de meeste voorstellen om problemen en tekortkomingen in het huidige plan te herstellen. Collegepartijen brengen daarmee het slagen van de autoluwe binnenstad in gevaar. Alle voor- en nadelen overwegende zal Partij Sleutelstad toch tegen stemmen. Zorgen van de fractie op het vlak van parkeren, participatie en bereikbaarheid zijn een belangrijke kanttekening voor de komende jaren. Bij deze Agenda en volgende besluiten zal PS er alles aan doen om zaken alsnog bij te sturen. PS is wel voor een autoluwe binnenstad. De raad besluit overeenkomstig het voorstel met 28 stemmen voor en 10 stemmen tegen. 15.

RV 20.0151 Wensen en bedenkingen Toekomstvisie DZB Leiden 2030 De heer Krijgsman (D66) zegt dat gelet op de Participatiewet uit 2015, waardoor er geen nieuwe instroom in het Wsw-werknemersbestand komt, de nodige stappen gezet moeten worden om DZB financieel gezond te houden en om een succesvol ontwikkelbedrijf te kunnen zijn en blijven voor Leiden en de regiogemeenten. De beschreven richting in de Toekomstvisie is, gelet op de huidige situatie, logisch en kan in de basis door D66 gesteund worden. Over een aantal aspecten heeft de fractie wat zorgen en aandachtspunten. In de commissie is een goed debat gevoerd. Daar zijn in samenwerking met collega’s enkele wensen en bedenkingen tot stand gekomen. Samen met CU, SP, PvdD, CDA en PS dient D66 een amendement (zie bijlage A200151.02) in, waarmee bedenkingen worden uitgesproken over de gewenste of verwachte opbrengsten van PPS-constructies, waar in de Toekomstvisie vanuit wordt gegaan. Voor veel private ondernemers zal het niet de eerste prioriteit hebben om dit soort samenwerkingen aan te gaan. De gemeente moet altijd een vinger aan de pols houden bij de opzet en uitvoering van PPS-constructies. In andere gemeenten hebbe dergelijke constructies voor veel gemeenschapsgeld gekost zonder veel op te leveren voor de doelgroep. Het tweede amendement (zie bijlage A200151.01 ) wordt samen met de PvdA ingediend.