Technische vragen CDA bij continueren erfgoednota

Technische vragen CDA bij continueren erfgoednota

1) De huidige erfgoednota liep van 2014 – 2020. Het college stelt nu voor de looptijd van de nota te verlengen. Onduidelijk is tot wanneer dit dan is en wat dit op den duur betekent voor de effectiviteit van het erfgoedbeleid. Kan het college aangeven tot wanneer de looptijd van de erfgoednota uit 2013 wordt verlengd? antwoord Het college heeft bewust geen nieuwe einddatum van de Erfgoednota gegeven, zoals ook de Cultuurnota geen einddatum heeft. Herijking van het sectorale beleid moet plaatsvinden als daartoe aanleiding is. Is dat over 3 jaar, over 4 jaar? De huidige Erfgoednota voldoet o.i. qua ambities en doelen zeker de komende jaren nog goed en kan ook goed verbonden worden met actualiteiten en ontwikkelingen. De Erfgoednota is breed en open van opzet. Wat de komende jaren ook echt anders maakt is de implementatie van de Omgevingswet, waarin ook erfgoed is opgenomen. De komende jaren zetten we dus in op deze instrumenten, zoals omgevingsvisie, omgevingsplan en verkennen we de (nieuwe) mogelijkheden van de instrumenten. Daarbij moeten we ook onderzoeken hoe het integrale instrumentarium zich verhoudt tot sectoraal beleid en welke vormen daarbij passen. De gemeentelijke organisatie is daarin lerende. Ook de raad is natuurlijk straks aan zet bij besluitvorming over het instrumentarium van de Omgevingswet, zoals omgevingsvisie en omgevingsplan.

2) Het college markeert dat ongeveer 80% van de huidige erfgoednota is gerealiseerd. Kan het college een overzicht geven van de 20% die niet is gerealiseerd? De Erfgoednota bestaat enerzijds uit de beleidslijn, neergezet in het kader van visie, 3 ambities en 12 doelen en anderzijds uit een (geïntegreerd) uitvoeringsprogramma van 73 acties. Aan alle ambities en doelen is gewerkt, ook vanuit de actualiteit en ontwikkelingen (met nieuwe acties) en kunnen we ook blijven werken vanuit de beoogde continuering van de Erfgoednota. Daarbij kunnen we ook veel van de acties continueren, omdat ze ook als zodanig (structureel) geformuleerd zijn. Van de 73 destijds geformuleerd acties zien we ongeveer 10 tot 15 acties die niet, niet geheel of anders zijn uitgevoerd dan in de nota was opgenomen. Deels omdat de behoefte bij betrokken partners ontbrak, of omdat het een andere invulling kreeg om het doel te halen, of niet haalbaar bleek. We denken dan aan: -

-

strategisch erfgoed akkoord (actie 1.2 uit nota) (bleek geen behoefte aan, maar er zijn in plaats daarvan wel meerdere vormen van samenwerking in de stad ontstaan, bijdragend aan ambitie 1); de Unescostatus voor de Hortus (1.6) (dat is aan de Universiteit om hier al dan niet op in te zetten, maar is ook lastige, wellicht onmogelijke en langdurige opgave); Memorandum of Understanding (1.8) (niet nodig, omdat het bottom up al groeiende is om collecties digitaal te verknopen; het beoogde doel van deze actie); Geen aparte inzet op vestigingsklimaat bedrijven en instellingen erfgoed (1.10); Leiden werkt in brede zin aan het algehele vestigingsklimaat van de stad, als stad van internationale kennis en cultuur;

-

-

-

uitwerking erfgoed als kenniscluster (2.1), eigenlijk verwijst deze actie naar het geheel van ambitie 1 en is niet apart opgepakt; (2.4) het borgen van de gemeentelijke instellingen is voor Erfgoed Leiden (aan de Boisotkade) nog niet afgerond; de herinrichting van het pand aan de Boisotkade krijgt komende jaren aandacht binnen de mogelijkheden die er zijn; visie en programma erfgoeddiensten (3.1 t/m 3.3); bleek te hoog gegrepen zoals in de nota omschreven qua actie (overigens is wel door Erfgoed Leiden destijds een meerdaags symposium voor over clustering georganiseerd en zijn de mogelijkheden met een stichting verkend), maar het doel; het versterken van de erfgoed-vakkennis in Leiden blijft overeind; We zien in de loop van de tijd vormen van clustering ontstaan waar de energie zit, zoals bv. Humanities park, het Ambachtsplein, en de uitbreiding van de diensten (archief, advisering archeologie, bouwhistorie, ruimtelijke plannen) van Erfgoed Leiden voor de regio, dat zorgt voor een stevig centrum waar alle kennis geborgd is. daarbij hoort ook behoud van vakmanschap (6.1 t/m 6.3) wat meer in het onderwijsbeleid een plek heeft gekregen; het techniek onderwijs (aanpakken tekort aan technische vakmensen) is opgenomen in de Leidse educatieve agenda (met partners als Burgy Bouwbedrijf en Bouwmensen Leiden)

In de komende jaren zetten we vanuit de ambities en doelen onder meer in op het verder digitaal verbinden van Leidse collecties. We zien ook ontwikkelingen in de stad, waar vanuit de gemeente op wordt ingespeeld. Voor het beleidsterrein Kennisstad is ambitie 1 uit de Erfgoednota nog altijd een belangrijke inspiratiebron om in te spelen op ontwikkelingen op het gebied kennis – erfgoed. Er zijn vele (ook recente) initiatieven en ontwikkelingen van partners die hier aan bijdragen, zoals een programma van universiteit en musea om Leiden als collectiestad beter te profileren (dat vanuit gemeente / programma Kennisstad wordt gefaciliteerd). Ook Erfgoed Leiden is daarbij betrokken. De in 2019 ingestelde leerstoel Museums, Collections and Society, een samenwerking tussen de Faculteit Archeologie en de Faculteit Geesteswetenschappen, is daarbij een belangrijk vliegwiel. Ook dragen we bij aan Cultuur om de Hoek (waarin een stevige erfgoedcomponent) of het programma van European City of Science 2022 en wordt momenteel een jongerenraad voor Erfgoed Leiden ingesteld. Een belangrijk deel van de Erfgoednota betreft ambitie 2, de historische omgevingskwaliteit. Dat is sterk verbonden met stedenbouw en ruimtelijke ordening waarbij altijd een integrale afweging wordt gemaakt.

De kwaliteit van de stad is altijd in ontwikkeling en vergt lange adem, of het nu de kwaliteit van de trekvaarten is of het historisch stadsbeeld. In de komende jaren richten we het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet in, een van de grootse opgaven voor de komende tijd. Voor Erfgoed is dit van groot belang omdat de ruimtelijke uitwerking van de Erfgoednota in deze nieuwe instrumenten een plek moet krijgen. Deze input vanuit erfgoed wordt geleverd vanuit het kader van de Erfgoednota, met inzet van diverse instrumenten uit de Erfgoednota, zoals de cultuurhistorische atlas en de bouwhistorie op de kaart. Ook veel acties worden gecontinueerd (en zijn goed ingebed) zoals maatwerkadvies in verduurzaming van erfgoed of de continuering van de Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld. Kortom, veel van de Erfgoednota loopt door. De Erfgoednota vormt als kader nog steeds een actuele beleidsmatige basis voor veel lopende zaken en ontwikkelingen.

3) In de collegebrief wordt gemarkeerd dat in 2020 weinig projecten zijn gerealiseerd om puien in de binnenstad op te knappen. Welk aantal is daadwerkelijk in 2020 gerealiseerd en welke doelstelling stelt het college zich voor de komende jaren? Doel is om weer terug te komen op het oude niveau van voor COVID-19, waarbij jaarlijks gemiddeld het totale structurele subsidiebudget wordt omgezet in beschikkingen. De recent voorgestelde actualisatie van de Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld draagt daar hopelijk aan bij. Zeker voor wat betreft de winkelpuien zullen we echter moeten afwachten hoe zich dat de komende jaren ontwikkelt vanuit de economische gevolgen van de coronacrisis. Voorlopige beschikkingen SHS 2020: In onze brief refereerden we aan het feit dat er in 2020 minder aanvragen zijn gedaan. Er is in 2020 toch nog voor iets meer dan een ton aan voorlopige beschikkingen uitgezet. Het gaat om in totaal 19 projecten voor kleur- winkelpui- of stoepherstel, waarvan 4 winkelpuien. Winkelpuien worden normaal vooral in maart april en mei aangevraagd en beschikt. In dit coronajaar waren er enkel aanvragen in de tweede helft van het kalenderjaar. Het totale bedrag van de voorlopige beschikkingen in 2020 betreft een halvering ten opzichte van vorig jaar, toen iets meer dan 2 ton voor 40 projecten is uitgezet.

Gerealiseerde winkelpuien Als we uw vraag anders interpreteren kijken we even alleen naar de in 2020 gerealiseerde categorie herstel van historische winkelpuien. Het herstel van winkelpuien neemt doorgaans namelijk meer dan een kalenderjaar in beslag. Daadwerkelijke opleveringen van gesubsidieerde winkelpuiherstel betreffen dan ook veelal projecten die nog in 2019 zijn aangevraagd. Er zijn in 2020 8 winkelpuien opgeleverd.

4) In de collegebrief kondigt het college aan te komen met een kerkenvisie. Kan het college aangeven op welke manier de participatie van kerken, omwonenden en andere partijen rondom deze visie is of wordt geborgd? Wanneer verwacht het college deze visie gereed te hebben? antwoord Het college verwacht een concept van de Kerkenvisie voor de zomer gereed te hebben. Hoewel we het geheel van alle kerken (ongeacht denominatie) in beeld brengen ligt de focus vooral bij de historische waardevolle kerken (insteek erfgoed) die nu nog als kerk in gebruik zijn (maar in de toekomst wellicht met leegstand te maken krijgen). In het proces vinden in de eerste plaats gesprekken plaats met de eigenaren / bestuurders van deze kerken. Met een aantal kerken heeft reeds individueel gesprek (en bezoek op locatie) plaatsgevonden, en er is in aanwezigheid van de wethouder een eerste gezamenlijke digitale bijeenkomst geweest. Dat krijgt nog een gevolg. Ook hebben we deze kerkeigenaren een enquête toegestuurd, om inzicht te krijgen in de huidige en toekomstige situatie van de kerken. Daarbij maken we ook een monumentaal-stedenbouwkundig ‘profiel’. Daarnaast gaan we nog in gesprek met een aantal externe stedelijke stakeholders, zoals bv. de Raad van kerken Leiden, de Erfgoedtafel, Centrummanagement, Cultuurmakelaar, Leiden Marketing, vertegenwoordiging van bewonersorganisaties e.d.

In het proces van kerkenvisie

is het niet haalbaar om in gesprek te gaan met alle omwonenden van alle kerken. Wel zal de kerkenvisie de stakeholders (zoals omwonenden) benoemen, aanbevelingen doen en indien mogelijk procesafspraken opnemen. Tegelijkertijd is het zo dat er ook nu al actuele ontwikkelingen rondom individuele kerken zijn. De kerkenvisie zal inhoudelijk de actualiteit zo veel mogelijk opnemen, maar qua (interactief) proces niet overnemen. Deze individuele casussen kennen een eigen (interactief) proces op het moment dat er ontwikkelingen zijn.