Schriftelijke inspraakreactie Zachte bIj RV Werninkterrein

Hierbij verklaar ik geen bezwaar te hebben tot het openbaar publiceren van onderstaande bijdrage. Aan de Commissie Stedelijke Ontwikkeling

Leiden 5 Mei 2021

Betreft: plannen voor het Werninkterrein In de Ontwerp Omgevingsvisie Leiden 2040 staat in de kaart op pag. 45 voor het Werninkterrein een oranje ster en in de legenda ‘Accent tot 55 meter toegestaan (mits positieve kwaliteitstoets)’ Noem dat maar een ‘accent’. Alleen dat woordgebruik al. Dat mag zo zijn voor stedebouwers, die een stad graag in maquettevorm op het gemeentehuis voor zich zien. Dan moet hun bijdrage aan de stad er in vogelperspectief liefst wel uitspringen. Ik ben daar altijd allergisch voor geweest en kijk naar bouwschetsen vanuit het kikvorsperspectief, de man of vrouw in de straat. En dan zie ik in de voorlopige schetsen die 15 April werden gepresenteerd geen accent. Ik zie in de eerste plaats een muur. Een muur van pakweg 250 meter lang, zo’n 50 meter korter dan die andere muur in de Hoge Mors: de Agaatlaan, maar ter hoogte van de ‘torens’ wel ruim twee keer zo hoog. De gelijkenis met een kampmuur en wachttorens dringt zich aan me op. Ik neem aan dat de sterren op de torens, die het beeld van een goelag versterken, alleen maar een frats zijn om het geheel op papier te verlevendigen, en niet aanbesteed zullen worden. Zoveel woningen pal aan het spoor, dat gaat niet helpen om een ambitie uit het visiedocument waar te maken: ‘in 2040 is het aantal geluidgehinderden, ondanks de verdichtingsopgave, afgenomen’ (pag 22).

Die muur zal wellicht ook als klankbord gaan werken en de hinder aan de Hoge Mors zijde van het spoor doen toenemen. De happy few (?) in de laagbouw direct aan de Oude Rijn wordt zo natuurlijk wèl goed beschermd tegen treinlawaai. De plannenmakers uit Amsterdam (tijdens de presentatie: “voor ons is geen hoogbouw”) hebben voor hun voorlopig ontwerp een andere metafoor bedacht: de nieuwe wijk wordt een ‘tribune’, uiteraard op het zonnige zuid-oosten gericht. Wat zich achter die tribune bevindt is minder belangrijk. In die gedachtengang trek ik de metafoor door en doop de te bouwen spoorwegtunnel ‘De Nooduitgang’. Wilde suggestie, for argument’s sake: keer het ontwerp om! Bouw die muur aan de Oude Rijn. En de laagbouw bij het spoor. Dan wonen er nog veel meer mensen aan het water, en wordt alleen het geluid van een enkele motorboot naar de omgeving weerkaatst. Wel zal de nieuwe laagbouw dan zelf in de schaduw staan. Die woningen zullen minder opbrengen. De balans in hoge en minder hoge woningwaardes zal verschuiven. Maar zo’n ontwerp kiepert de minpunten niet over de spoorbaan richting bestaande wijk. Uit een interview met Fleur Spijker in het Leidsch Dagblad (6 juli 2019). Vraag: “Er moeten 8.500 woningen komen, de plannen die er nu liggen tellen al op tot 12.000. Een kwart meer huizen erbij in Leiden.

Wordt het niet gewoon te druk?” Antwoord van mw Spijker “Nee, dat vind ik absoluut niet. Dat het groeit klopt, dat het voller wordt ook. Waar het om gaat is hoe je de ruimte inricht. “

Ja daar gaat het zeker ook om. Veel stedenbouwkundigen gingen mw Spijker voor in torenhoge ambities, grote-stappen-snel-thuis. Met soms rampzalige gevolgen. Binnen dertig jaar was het merendeel van Siegfried Nassuths middelhoogbouw in de Bijmermeer weer gesloopt. Iets zegt me dat het Werninkterrein in de geschetste opzet van een ophokwijk in splendid isolation ook zomaar binnen 10 of 20 jaar een probleemwijk zou kunnen worden. De tijd zal het leren. Samenvattend pleit ik voor een ontwerp voor de wijk dat aansluiting zoekt bij de omgeving, en zich niet daarvan afkeert achter een hoge muur. Erik Zachte