Schriftelijke inspraakreactie Van t Groenewout bIj RV Werninkterrein

Geachte Raadsleden,

Het nieuwe Werninkterrein verdient een betere ontsluiting dan de gemeente nu voorstelt. Het is een soort van noodoplossing, lijkt het. Duurzaam of groen kan het al evenmin worden genoemd: er gaan bomen gekapt worden. En ik durf nu al te stellen dat het er beduidend meer zullen worden dan u nu wordt voorgehouden. Gelet op de voorgenomen locatie, tussen een van de drukste spoorverbindingen van Nederland en de spoorsloot, zullen op verschillende plekken meerdere bomen langs het talud moeten worden gekapt, dan wel drastisch worden gesnoeid. Dit is een goed functionerende groenzone. Het is doodzonde dat daarvan zo’n groot stuk moet verdwijnen. Dit is niet groen, dit is niet duurzaam. Maar alvorens in te gaan op dit ambtelijke voorstel, zou ik de raad willen vragen om zich eens te buigen over communicatierichtlijnen. Je zou maar op de Haagweg wonen en in een eerdere mogelijke “oplossing” van de ontsluiting zien dat je woonboot komt te verdwijnen. In Transvaal zagen bewoners van de buurt Transvaal I (bij het belastingkantoor) eerder in een toekomstschets dat hun hele buurt zou komen te verdwijnen. Hier op de Morskade werkt de gemeente aan beschoeiingswerkzaamheden. De communicatie was bedroevend en dat is een flatterende omschrijving. Bewoners op een benedenwoning zien nu uit op een pal voor hun woonkamer gesitueerde container die er naar verwachting drie maanden blijft staan.

Zonder overleg, zonder afstemming. Lang leve de gemeente Leiden. Hopelijk kan de raad het een keer op de agenda zetten: een goede, open en eerlijke communicatie behoort altijd een uitgangspunt van een fatsoenlijke gemeente zijn. De gemeente heeft het in de bijna propagandistisch aandoende gemeenteberichten continu over ‘in gesprek gaan met bewoners’, ‘na afstemming met bewoners’, ‘vele gesprekken met bewoners’, 'nog meer gesprekken met bewoners'en 'nog veel meer gesprekken met bewoners' enz. Helaas ligt er dus nu weer een voorstel wat als een overval op een woonbuurt wordt ervaren. Gesprekken? Afstemming? Eerlijke informatie? Niet met de direct omwonenden, of beter gezegd: de direct getroffenen. En zo'n voorstel is dan ook nog eens al door het College gegaan. De bewoners op de Morsweg worden geconfronteerd met een gedrocht van een voorgenomen fietsontsluiting naar het Werninkterrein. Zonder enige communicatie vooraf, zonder ook maar één telefoontje. Het zou heel veel helpen als de gemeente pro-actief meer werk maakt van goede en vooral eerlijke communicatie. Als je vindt dat een voorstel goed is, of het minst slechte (zoals hier waarschijnlijk het geval is), zou je dat in alle openheid moeten durven te verdedigen.

Maar in Leiden is het bijna keer weer een gemeentelijke overvaltactiek, een strategie van “voldongen feiten” en een volledig voorbijgaan aan de belangen van omwonenden die graag in een prettige buurt of wijk willen wonen. Nu de fietsontsluiting: één van de grootste problemen in Transvaal 3, de buurt tussen grosso modo Njord en de Dr. Lelylaan, is het dag en nacht voorbijrazende verkeer op de Lelylaan (N206). Op de tweebaans Churchilllaan vinden automobilisten, komende vanaf de Haagse Schouw, acht stoplichten tussen Churchillbrug en Voorschoterweg (N447) op hun pad. Maar het stuk tot aan de Haagweg is .... volledig vrij (!) van stoplichten (op het incidentele stoplicht van de busbaan na). Als het gaat om snelheidsremmende maatregelen op de Lelylaan, kregen omwonenden steeds vanuit de gemeente te horen dat dit niet kan, want het gaat om een doorgaande verbinding. Ooit was er ook een zebrapad tussen Morsweg en Amphoraweg. Er heeft zich zeggen en schrijven in de jaren negentig één keer een kop-staart botsing voorgedaan tussen 2 auto’s. Het zebrapad is toen

opgeheven. Zonder overleg met de buurtbewoners. Het zou te gevaarlijk zijn. De vraag is voor wie. Maar waarom dan wel 8 stoplichten met vaak ook snelheidscamera’s op de Churchilllaan? Ik schat dat verspreid over de Churchilllaan 8 camera’s staan? Terecht heeft de gemeente werk gemaakt van een veilige Churchilllaan. Zoiets kan dus ook op de Lelylaan, waar in totaal slechts 1 snelheidscamera staat, en daarmee los je meteen het probleem van de goede ontsluiting voor fietsverkeer en voetgangers op en verbeter je ook de ontsluiting van het bedrijventerrein. In plaats van een fietsbrug te maken met een hele scherpe bocht van 90 graden (erg onveilig, vooral als het glad is, zeker als je vanaf de hellingbaan naar beneden fietst of scootert) waardoor je haaks op de Morsweg ter hoogte van de Bothastraat uitkomt (niet overzichtelijk, het betekent dat er dus extra bomen moeten worden gekapt en er aan weerszijden van de in- uitgang van het fietspad minstens 8 parkeerplaatsen moeten worden opgeofferd), is het toch veel makkelijker, simpeler, meer kostenbesparend en effectiever om de Morsweg voor alleen fietsers (en voetgangers) door te trekken via de Amphoraweg naar het Werninkterrein? Bijkomend voordeel, of er nu gekozen wordt voor een rotonde dan wel fietsovergang/zebrapad met stoplichten (zoals er dus veel op de Churchilllaan staan!), is dat er een zeer noodzakelijke snelheidsbeperkende

maatregel wordt genomen, die hopelijk ook helpt om het doorgaande (vracht)verkeer tussen A44 en A4 vice versa een min of meer beslissend duwtje te geven om voortaan buitenom via de RijnlandRoute te rijden in plaats van dwars door en langs de woonwijken Leiden zuid-west, Transvaal, Lage Mors, Diamant en Bockhorst te denderen. Want dat is de dagelijkse praktijk: geluidsoverlast en stank. Onze ramen en horren moeten minstens één keer in de maand worden gewassen: ze zitten onder het roet. Het inmiddels in 2020 vervangen dek van de Churchillbrug was volledig aan flarden gereden door het met veel te hoge snelheid doordenderende (vracht)verkeer. Die snelheid moet echt omlaag worden gebracht. In de praktijk houdt zich hier niemand aan de toegestane max van 50 km. Ik roep u dan ook allen op om met eigen ogen te komen kijken. De Lelylaan is een racebaan vanaf Haagse Schouw tot aan de Haagweg. Het is een belangrijke bijvangst als een snelheidsbeperkende maatregel bijdraagt aan een goede ontsluiting van de nieuwe woonwijk op het Werninkterrein. En niet alleen die woonwijk heeft er baat bij: ook het bestemmingsverkeer van en naar het bedrijventerrein profiteert ervan als er ter hoogte van Amphoraweg/Morsweg/Dr. Lelylaan een kruising met hetzij stoplichten hetzij een rotonde (al dan niet met stoplichten) wordt gecreëerd.

Er is meer dan voldoende ruimte om dit te realiseren en de vraag is waarom dit niet al veel eerder is gedaan. Zulke rotondes zie je bijvoorbeeld ook aan het begin van de Stevenshofdreef (komende vanaf de Haagweg). Dit meld ik u met nadruk, omdat wij als bewoners er in de jaren negentig keer op keer mee te maken kregen dat ambtenaren bij hoog en bij laag volhielden dat snelheidsbeperkende maatregelen op de Lelylaan onmogelijk waren. Voor de goede orde: bewoners van dit stukje Transvaal liggen ingesloten tussen het drukke spoor (zeer lawaaiig, ook in de nacht als er nonstop vrachttreinen rijden), de Lelylaan/Churchillbrug (zeer lawaaiig) en de Rijn (in de zomer zeer lawaaiig plezierbootverkeer, dit nog los van de geluidsoverlast van de vele terrassen (Njord, Woods, Haagweg 47). In dit tussen lawaai van alle kanten ingeklemde stukje Morsweg/Bothastraat een fietspad laten uitkomen, is niet de meest bewonersvriendelijke oplossing. Niet eens zozeer vanwege die fietsers, maar vanwege de scooters. Dit gaat voor veel overlast zorgen. Houd het daarom simpel en vergeet het gedrocht van de voor u liggende fietsontsluiting: zorg voor een combinatie van snelheidsbeperkende maatregelen op de Lelylaan in combinatie met een veilige fiets- en voetgangersoversteek.

Het werkt op de Churchilllaan, ook op de Willem de Zwijgerlaan zie je op meerdere plekken gelijkvloerse kruisingen van auto- en fietsverkeer. De watervrees van de gemeente om op de Lelylaan snelheidsbeperkende maatregelen in te voeren

heb ik nooit begrepen. Ook niet omdat voor het doorgaande “snelverkeer” straks de RijnlandRoute beschikbaar is. Daarom roep ik nu de gemeenteraad op om die stap van snelheidsbeperkende maatregelen te zetten in combinatie met een gelijkvloerse fiets- en voetgangersoversteek. Op termijn kan dan altijd worden gekeken naar bijvoorbeeld een doorgaande directe “high line” voor fietsers tussen Centraal Station en de Vink. Aan de “zeezijde” van het spoor is daarvoor veel meer ruimte dan aan deze zijde, het gaat ook ten koste van minder bomen, en kan eraan bijdragen dat fietsverkeer veilig tussen Voorschoten/de Vink/Werninkterrein onbelemmerd door wat voor kruisend verkeer dan ook direct naar CS voert. Wat betreft de situering van de fietsontsluiting die nu voor u ligt, vraag ik me ook af of dit de goedkeuring heeft van ProRail. Voor onderhoud aan het spoor wordt regelmatig de toegang op de hoek Morsweg/Lelylaan gebruikt. Het is de enige toegang voor zwaarder materieel.

De “vroem-vroempartijen” houd ik graag voor dat stoplichten op de Lelylaan helemaal niet verkeersbelemmerend hoeven te zijn. Wie vanuit het Werninkterrein per auto naar de A4 of naar bijvoorbeeld de 5 Meilaan moet, heeft er juist baat bij. Op diverse plekken zijn echt ontsluitingsproblemen ontstaan die een soepel wegverkeer onmogelijk maken: 1. vanaf winkelcentrum Diamant richting de Bockhorst: je staat er met een beetje pech letterlijk meer dan 5 minuten; 2. vanaf de Vierlinghlaan/Lage Morsweg naar de A4 via de N204: dat valt vaak niet mee, er staat daarom soms al een rij auto’s vanaf – schrik niet – de Vondellaan via de Lage Morsweg naar de Lelylaan! Daarom is een snelheidsbeperkende aanpak over de gehele lengte van de Lelylaan juist een noodzakelijke voorwaarde om de ontsluiting van de woonwijken (Bockhorst, Lage Mors, Transvaal 3, Diamant), waar iedereen baat bij heeft, sterk te verbeteren. En het zorgt ook voor minder geluidsoverlast en minder vervuiling. Daarnaast heeft het aanleggen van een rotonde dan wel een kruising Morsweg/Lelylaan/Amphoraweg met stoplichten als groot voordeel dat het zonder veel tijdverlies kan worden gerealiseerd. Dit zou nu al ter hand kunnen worden genomen. Je weet immers niet of het viaduct onder het spoor, waarbij Werninkterrein wordt verbonden met de Amethistkade, tijdig gereed is.

En ik heb in het voorstel van de gemeente ook niet kunnen lezen dat de voorgenomen fietsbrug door ProRail zal worden geaccepteerd.

Terug naar de voorgenomen fietsontsluiting: het is op dit moment onverantwoord om nog eens flink veel extra fietsers en scooters via de Morsweg van en naar Leiden centrum te laten gaan. De Morsweg in Transvaal 2 (tussen grosso modo Njord en de spoorovergang Leiden-Utrecht) is veel te smal en vooral veel te druk, met name in de spits. Gelet op de voorgenomen ontsluiting van het Werninkterrein onder het spoor door ter hoogte van de Amethistkade, is het voor de hand liggend om juist die ontsluiting ook te gebruiken als de hoofdontsluiting voor het fietsverkeer. Via de Diamantlaan, Damlaan en Vondellaan is het een perfecte verbinding met de binnenstad en Centraal Station. Zo’n nu voor u liggend “noodgedrocht” over de Lelylaan biedt geen enkele meerwaarde

tegenover deze in feite al bestaande perfecte ontsluiting (als het viaduct tenminste mag worden gerealiseerd).

Nu over het eerdere gemeentelijke voorstel van een brug tussen Werninkterrein en de Haagweg: op zich vond ik dit een heel goed voorstel, ware het niet dat de voorgenomen aansluiting op de Haagweg ten koste zou gaan van een aantal woonschepen. Maar dat is helemaal niet nodig. Het aanleggen van een brug zou ook als voordeel met zich mee kunnen brengen dat het benzinestation verdwijnt. Leiden is een stad van bruggen. Tel eens het aantal bruggen tussen bijvoorbeeld de Zijlsingel en de Rijnzichtbrug: het zijn er 13. Maar vanaf de Rijnzichtbrug tot aan bus/fietsbrug tussen Hoge Mors en Diamant, voorbij de Vink is het er maar eentje (de Churchillbrug), de spoorbrug bij de Vink niet meegerekend! En dat is ook nog eens een beduidend langere afstand. Buiten het centrum heeft Leiden simpelweg veel te weinig brugverbindingen, wat ertoe bijdraagt dat je nu bij de ontsluiting van het Werninkterrein tegen onnodige beperkingen aanloopt. En juist zo’n mooie locatie aan het water als het Werninkterrein biedt allerlei kansen om te zorgen voor niet alleen efficiënte maar ook prachtige brugverbindingen. In Rotterdam zie je dat de brugverbinding (voor voetgangers en fietsers/scooters) tussen de Kop van Zuid en Katendrecht voor een fikse impuls heeft gezorgd.

Ook daar wonen mensen en die mensen zijn er – aan weerszijden van de brug - juist komen wonen omdat die wijken aan weerskanten van het water van meer elan werden voorzien. Zo’n verkeersvriendelijke verbinding (fietsers en voetgangers) is anno nu hard nodig. Overal in Leiden zijn bruggen. Waarom een fietsbrug over de Rijn opeens voor zoveel overlast zou zorgen, is mij een raadsel. Het verhoogt naar mijn mening juist de aantrekkingskracht van de nieuwe woonwijk op het Werninkterrein. Ook in Amsterdam zie je dat juist nieuwe bruggen voor een sterke impuls zorgen die de leefbaarheid juist ten goede komt! Ook daarom is het jammer dat Leiden weer in de verleden tijd blijft steken, er weer wordt gekozen voor het kappen van bomen, de fietsroute niet bijster verkeersveilig of aangenaam te noemen valt, al evenmin buurt- en/of bewonersvriendelijk is, en het voorbijrazende verkeer op de Lelylaan weer ongemoeid wordt gelaten.

Eric van 't Groenewout