RV 21.0136 Uitvoeringsbesluit Vogelwijk Raadsherenbuurt Fase1

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: 21.0136

B en W-besluit d.d.: 23-11-2021 B en W-besluit nr.: 21.0591 *Z2420C9B3F4*

Naam programma: 05 Omgevingskwaliteit Onderwerp: Uitvoeringsbesluit Vogelwijk – Raadsherenbuurt Fase1.

Aanleiding: Op 23 april 2020 stelde de Raad het Kaderbesluit Vogelwijk – Raadsherenbuurt (RV20.0028) vast. Daarin werd vastgesteld om de verdere ontwerp- en voorbereidingsfase te doorlopen en een uitvoeringsbesluit voor te bereiden om een duurzame en toekomstgerichte herinrichting van de wijk te realiseren door: a. de aanleg van een gescheiden rioleringsstelsel (regenwater en afvalwater door een aparte buis) b. klimaatadaptieve inrichting van gevel tot gevel; c. ondergrondse ruimtereservering voor de aanleg van een stadsverwarmingsnet; d. vergroten biodiversiteit; e. verbeteren grondwaterbeheersing; f. waar mogelijk toevoegen van extra groen in de straten. Met de vaststelling van voorliggend uitvoeringsbesluit van het project Vogelwijk – Raadsherenbuurt fase 1, besluit de raad om de herinrichting van fase 1 van het project, betreffende het westelijk deel van de Raadsherenbuurt en de Vogelwijk van het projectgebied, uit te voeren en het definitief ontwerp voor de buitenruimte vast te stellen. Het definitieve ontwerp van fase 2 wordt in het voorjaar van 2022 aan de raad ter besluitvorming aangeboden, zodat de realisatie aansluitend op fase 1 kan plaatsvinden. Wijkvervangingen tot en met 2025 In 2021 is reeds een uitvoeringsbesluit vastgesteld van het project Gasthuiswijk- fase 1, Gasthuiswijk-Haagweg-Zuid fase 2, Houtkwartier-Oost en de Professorenwijk-Oost fase 1.

In februari 2022 wordt het uitvoeringsbesluit Hoge Mors fase 1 aan uw raad aangeboden. Het uitvoeringsbesluit Vogelwijk – Raadsherenbuurt fase 2 wordt in het tweede kwartaal van 2022 aan uw raad aangeboden. Het uitvoeringsbesluit Hoge Mors fase 2 wordt in het derde kwartaal van 2022 aan uw raad aangeboden. Het kaderbesluit van Meerburg en Gasthuiswijk-Haagweg-Zuid fase 3 wordt naar verwachting medio 2022 aangeboden aan de raad. De integrale wijkvervangingen zijn onderdeel van de opgave “Klimaatadaptatie en Biodiverse Vergroening”. Doel: Het doel van het project is het realiseren van een duurzame, toekomstgerichte herinrichting van de Vogelwijk – Raadsherenbuurt Fase 1. Pagina 1 van 31

Resultaat project Het uiteindelijke resultaat is om zowel de ondergrondse als bovengrondse herinrichting van alle straten van erfgrens tot erfgrens gerealiseerd te hebben. Hiermee maken we de wijk leefbaar voor nu en in de toekomst door klimaatadaptief in te richten, te vergroenen en de biodiversiteit te vergroten. Daarnaast wordt de wijk voorbereid op de energietransitie. Projectgebied Het projectgebied van Fase 1 betreft de Vogelwijk (exclusief het Bos van Bosman, het Van Eijsingapark en het Flanorpad) en de Raadsherenbuurt tot de Van Beuningenlaan. Zie het geel gemarkeerde deel van het projectgebied.

Scope projectgebied en fasering fase 1 en fase 2 Fasering De start van de realisatie van fase 1 is gepland voor september 2022. De realisatie van fase 2 is gepland voor voorjaar 2023. De uitvoering van fase 1 duurt ongeveer twee jaar waarvan een aantal maanden nodig zijn voor het vervangen van verschillende kabels en leidingen van de NUTS-partijen. Het uitvoeringsbesluit Raadsherenbuurt Fase 2 zal in het tweede kwartaal van 2022 aan de raad worden aangeboden. Kader: • Kaderbesluit Vogelwijk – Raadsherenbuurt (RV 20.0028) In hoofdzaak zijn de volgende kaders van belang: • Visie ruimte voor de stad • Structuurvisie Leiden 2025 • Beleidsakkoord College 2018-2022 "Samen maken we de stad" Pagina 2 van 31

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Kadernota 2020-2023 Kaders wijkaanpak Gebiedsvisie Diamantplein en omgeving (RV 19.0082) Kaderbesluit Diamantplein en omgeving (RV 21.0013) Vigerend bestemmingsplan Duurzaamheidsagenda 2016-2020 Klimaatstresstest 2019 Warmtevisie Leiden 2017 Handelingsperspectief Berenschot, juli 2019 Concept uitvoeringsprogramma Leiden biodivers en klimaatbestendig 2020-2023 Handboek Kwaliteit Openbare Ruimte deel 1-4 2017-2025 Kadernota Kwaliteit Openbare Ruimte Verordening tot wijziging van de verordening fysieke leefomgeving Leiden 2020, onderdeel bomen (RV21.0023) Groene kansenkaart 2019 (RV19.0042) Richtlijn geveltuinen Mobiliteitsnota Leiden Duurzaam Bereikbaar Parkeervisie Leiden Auto- en fietsparkeren 2020-2030 (RV20.0038) Uitbreiding gereguleerd parkeren (RV21.0057) Beleidsprogramma Fiets 2020-2030 Leiden Fietsstad (RV20.0111) Beheerplan Wegen 2017-2021 Integraal Water Keten Plan (IWKP) 2019-2023 Beleidsplan openbare verlichting 2013 Eindrapportage Urbanisten klimaatadaptieve bouwstenen

Overwegingen: Proces Eind 2019 is gestart met het ontwerpproces voor de Vogelwijk - Raadsherenbuurt. In april 2020 stond een fysieke bewonersbijeenkomst voor het schetsontwerp op de planning, maar deze is vanwege de toen net bekende corona-maatregelen geannuleerd. In april 2020 is het kaderbesluit voor Vogelwijk – Raadsherenbuurt unaniem vastgesteld door de gemeenteraad. In de periode april 2020 tot en met oktober 2020 heeft de digitale voorbereiding van het schetsontwerp plaatsgevonden. Van oktober 2020 tot april 2021 is het voorlopig ontwerp opgesteld, waarna van april tot en met juni 2021 een intensief (online) participatieproces met een werkgroep van bewoners namens de Vogelwijk en een werkgroep van bewoners van de Raadsherenbuurt en bewonersavonden is doorlopen. Daarna is het definitieve ontwerp opgesteld en in oktober 2021 via Doemee aan de bewoners ter informatie voorgelegd. Van december 2021 tot en met januari 2022 vindt het besluitvormingsproces voor het uitvoeringsbesluit plaats. De verwachting is dat de realisatie in het najaar van 2022 start. De doorlooptijd van de realisatie van fase 1 is ongeveer twee jaar.

Ontwerpuitgangspunten Ontwerpuitgangspunten In het Kaderbesluit Vogelwijk – Raadsherenbuurt (RB 20.0028) en in de Nota van Uitgangspunten zijn de ontwerpuitgangspunten vastgelegd. Ze zijn gebaseerd op bestaande algemene en specifieke kaders van de gemeente Leiden, opgedane kennis over klimaatadaptieve maatregelen en de toepasbaarheid in deze wijk en input opgehaald tijdens de participatie. Daarnaast is bij het vaststellen van het kaderbesluit een aantal toezeggingen gedaan aan de raad. Pagina 3 van 31

Toezegging 1: Streven is om aantal bomen te laten toenemen. In ieder geval het uiterste eruit halen wat mogelijk is in plaats van gelijkblijvend aantal zoals nu is opgenomen in het kaderbesluit Vogelwijk – Raadsherenbuurt. 2: onderzoek naar meer fietsparkeerplaatsen.

3: Extra heesters in ontwerp in plaats van alleen grassen en bloemen. 4. Onderzoek naar deelauto’s

5. Inzet digitale platformen voor optimale burgerparticipatie

6. Uitvoeren onderzoek naar mogelijkheid fietsstraat in Nachtegaallaan

7. Vergroenen van de parkeerplaatsen in overleg met de bewoner

8. Parkeeronderzoek Vogelwijk Raadsherenbuurt

Reactie Het aantal bomen is toegenomen in het plangebied. In wat al een boomrijk gebied is worden nog eens 30 extra bomen aan het plangebied in fase 1 toegevoegd.

Bij de woningen zonder voor- en achtertuin komen fietsparkeerplaatsen in het trottoir. In totaal komen er 70 fietsparkeervoorzieningen op 11 verschillende locaties. In totaal wordt er 200 m2 aan extra heesterplanting aangebracht. In de Vogelwijk is aan het begin van de Lijsterstraat een parkeervak ingericht voor deelauto’s welke in de nieuwe situatie op dezelfde plek wordt teruggebracht. In de wijk komen voldoende parkeervakken terug waardoor een eventuele uitbreiding van deelauto’s niet ten koste zal gaan van de parkeerdruk in de wijk. Als gevolg van de Covid-19 virus en de contact maatregelen heeft het schetsontwerp en het voorlopig ontwerp meerdere weken ter inzage gestaan op Doemee en zijn er vele reacties binnengekomen. Voor beide wijken zijn voor het VO extra werksessies met beide wijkcomités uitgevoerd om alle reacties binnen de kaders van het project te bespreken en waar mogelijk te verwerken. Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar de mogelijkheden en de voor- en nadelen van een fietsstraat in de Nachtegaallaan. Bij de participatie van het schetsontwerp is d.m.v. een enquête aan bewoners naar hun mening gevraagd. In het voorlopig ontwerp is dit uitgewerkt en met de wijk geparticipeerd.

Er is uitgebreid geparticipeerd over het vergroenen van parkeerplaatsen en is gekozen om de parkeervakken aan te leggen met waterdoorlatende verharding waar gras doorheen groeit en zijn de boomspiegels vergroot met in totaal 1760 m2. Uiteindelijk ligt er een door de bewoners gedragen ontwerp. Er is rekening gehouden met de parkeeronderzoeken uit 2019. Recenter onderzoek geeft geen betrouwbaar beeld in verband met Corona. Pagina 4 van 31

Thema’s ontwerp In onderstaande paragraaf is het boven- en ondergrondse ontwerp toegelicht. In het kaderbesluit is een aantal onderdelen benoemd hoe we komen tot een duurzame en toekomstgerichte wijk. In onderstaand schema is per onderdeel op hoofdlijnen aangegeven wat in het ontwerp opgenomen is. Onderdeel Aanleg van een apart hemelwaterriool (regenwater en afvalwater door een aparte buis)

Klimaatadaptieve inrichting van erfgrens tot erfgrens

Ondergrondse ruimtereservering voor de aanleg van een stadsverwarmingsnet

Vergroten van de biodiversiteit

Hoe is dit verwerkt in het ontwerp Er wordt een apart hemelwaterriool aangelegd berekend op Bui 10. Bui 10 is in het riool-jargon een bui die 35,7 mm hemelwater in een uur achterlaat. Volgens de modellen is dit een zeldzame gebeurtenis die eens in de 10 jaar voorkomt. • Er wordt een drainage/ infiltratiesysteem aangelegd. Hiermee wordt het grondwater gereguleerd in natte en droge perioden; • Er worden extra bomen geplant en meer vergroend t.b.v. het verminderen van hittestress; • Aanleg van een gescheiden rioolstelsel; • Directe afvoer naar oppervlaktewater van hemelwater; • er worden verkeersdrempels en verkeersplateaus aangebracht die zorgen voor een badkuipje met berging waar het regenwater als berging in wordt opgevangen; • de parkeerplaatsen worden uitgevoerd met een grasbetontegels van GreenSton met en zeer grote waterdoorlatend om het hemelwater in ondergrond te infiltreren; • Grasbetontegels worden ingezaaid met drie soorten gras (waaronder Rietzwenk) om uitval te voorkomen. Dit zal een positieve bijdrage levert aan het verminderen van hittestress. In het ontwerp is rekening gehouden met een tracé voor de aanleg van een energienet. De fysieke aanleg van het net wordt op een later moment uitgevoerd. Door nu de ruimte te reserveren hoeft in de toekomst het riool niet verlegd te worden.

• In samenwerking met de stadsecoloog is het groenplan opgesteld; • Biodiversiteit wordt toegevoegd d.m.v. bloemrijke grassen wat past bij het toekomstig straatbeeld; • Soortenrijkdom groen wordt vergroot; • Inheemse schaduw minnende planten Pagina 5 van 31

Verbeteren grondwaterbeheersing

Toevoegen van extra groen in de straten

Verbeteren verkeersveiligheid

die voorkomen in het Bos van Bosman worden toegepast in schaduwrijke straten; • Bomensoorten worden toegepast die gedijen in een veranderend klimaat; • Straatkolken worden toegepast i.p.v. trottoirkolken om het wegspoelen van amfibieën waar kan te voorkomen. Door de aanleg van een drainage / infiltratiesysteem wordt de grondwaterstand beter beheerst. • Er wordt 1760 m2 extra groen/ heesterbeplanting aangebracht; • De bomen in de Hoogerbeetsstraat en in de Leeuwerikstraat worden gecompenseerd en aangevuld met ecologische boomsoorten; • Er worden 30 extra bomen bij geplant. De verkeersveiligheid in de wijk is verbeterd door: • Het toepassen van de huidige normen qua maatvoering en inrichting; • Door het parkeren in parkeervakken te reguleren zodat parkeren op straat wordt voorkomen en de bereikbaarheid van hulpdiensten wordt gegarandeerd; • Verkeersdrempels en verkeersplateaus worden aangebracht om de snelheid van gemotoriseerd verkeer te reduceren; • De verkeersplateaus en drempels worden op gelijke hoogte met het trottoir gebracht waardoor de wijk beter toegankelijk en bereikbaar wordt voor gebruikers van rolstoel, rollator of kinderwagen; • Tussen de Wassenaarseweg en Tuinvereniging het Zonneveld wordt de Nachtegaallaan ingericht als fietsstraat; • Aanleg van (brom)fietspad van Volkstuinen tot speeltuinvereniging Vogelwijk met een verkeersplateau en waarschuwingsborden

(overstekende kinderen) bij de entree van de speeltuin; • Aanleg van een woonstraat in de Nachtegaallaan met drempels en voorrangsregeling op de zijstraten door middel van inritconstructie; • Verkeersontsluiting kruising Nachtegaallaan – Rijnsburgerweg voor fietsverkeer en eventueel autoverkeer de wijk uit. Pagina 6 van 31

•

Verkeersontsluiting Lijsterstraat – Rijnsburgerweg, verbreden opstelstrook tussen fietspad en rijbaan om de doorstroming te bevorderen;

Definitief ontwerp ONTWERP BOVENGROND Om de leesbaarheid van dit uitvoeringsbesluit te vergroten is een ontwerptoelichting als bijlage 3 bijgevoegd. Hierin is per onderwerp en opgave vermeld hoe dit is ingepast in het definitief ontwerp. In de bijlagen 8 tot en met 22 is per straat het definitief ontwerp vanaf bovenaanzicht uitgewerkt met de bijbehorende dwarsprofielen en is aangegeven welke type groen is ingepast. Algemeen Voor het hele gebied geldt dat dit conform Handboek openbare ruimte van de gemeente Leiden zal worden ingericht. Klimaatadaptief inrichten is een van de ontwerpuitgangspunten binnen de gemeente en wordt standaard toegepast. In de wijkvervangingsprojecten wordt momenteel geëxperimenteerd met de verschillende oplossingen hiervoor. Bij goed functioneren worden de oplossingen opgenomen in het handboek. De wijken Vogelwijk en Raadsherenbuurt bestaan 100 jaar. De gevels van de huizen hebben een eigentijdse architectuur met sierlijke baksteen details. De ambacht van dit metselwerk en het gebruik van gebakken straatklinkers willen we ook toepassen in de openbare ruimte door bijzondere detail oplossingen te verwerken in de rijwegen. Vlechtverbanden, molgoten en mee gestraten drempel motieven zullen er voor zorgen dat dezelfde ambacht voor de huizen ook in de openbare ruimte een plek zal krijgen.

Klimaatadaptatie We krijgen te maken met meer en hevigere regenbuien, langere periodes van droogte in de zomer en hittestress. Om deze weersextremen op te vangen worden de straten anders ingericht met meer groen. Daarnaast wordt in de ondergrond een drainage / infiltratiesysteem aangebracht waarmee het grondwaterniveau op een vast peil gehouden wordt. In periode van droogte wordt water uit de sloot in het drainagesysteem ingelaten en in natte periodes als het grondwaterpeil stijgt wordt het overtollige grondwater via het drainagesysteem naar de sloot afgevoerd. Voor het klimaatadaptief inrichten van de Vogelwijk en de Raadsherenbuurt worden de volgende klimaatadaptieve bouwstenen in het projectgebied ingezet. aanleg hemelwaterriool; toepassen van waterdoorlatende bestrating in de parkeervakken; reduceren verhard oppervlak en omvormen naar groen; toevoegen bomen; aanleg water drainagesysteem t.b.v. het reguleren van het grondwater; aanleg verhoogde verkeersplateaus en drempels die samen met de trottoirbanden langs de parkeervakken zorgen voor een zogenaamde kleine badkuip waarin regenwater als berging kan worden opgevangen. Waar mogelijk zijn de bouwstenen zo ingezet dat deze ook op andere gebieden meerwaarde bieden voor de buurt, door bijvoorbeeld op zichtbare plekken een bouwsteen toe te voegen die tevens bijdraagt aan differentiatie in het groenbeeld. Pagina 7 van 31

Definitief ontwerp Raadsherenbuurt fase 1

Pagina 8 van 31

Definitief ontwerp Vogelwijk

Pagina 9 van 31

Circulariteit Binnen het plangebied worden zoveel mogelijk gebakken bestratingsmaterialen hergebruikt. De gebakken straatklinkers (keiformaat) uit de rijbaan zijn kwalitatief goed en voldoende stroef om her te gebruiken in de rijbanen. Omdat er ook kapotte stenen bij zitten is een deel niet her te gebruiken. Als oplossing wordt het gedeelte woonstraat van de Nachtegaallaan uitgevoerd in nieuwe gebakken straatklinkers (dikformaat rood, conform handboek) wat zorgt voor een zo optimaal mogelijk comfort voor de (brom)fietser als hoofdweggebruiker van de Nachtegaallaan. De gebakken straatstenen (waalformaat) uit de parkeervakken worden hergebruikt in de Van Oldenbarneveltstraat in het nieuwe woonerf. Voor de overige gebakken waaltjes (ca. 4.300 m2) gaan we op zoek naar bestemming in de binnenstad waarmee we wegvakonderdelen van betonmateriaal kunnen vervangen. In de trottoirs zijn de afgelopen jaren op verschillende plekken de verouderde trottoirtegels vervangen voor Levaro trottoirtegels conform handboek, ook deze vrij nieuwe trottoirtegels gaan we hergebruiken in het nieuwe ontwerp. In wijk zijn ook natuursteen trottoirbanden aanwezig waarvan we de rechte banden kunnen hergebruiken maar de bochtbanden helaas niet omdat de straal van de bochtbanden niet aansluit op de bochtstralen in het nieuwe ontwerp.

In de raamovereenkomst met de leverancier van betonproducten is opgenomen dat alle betonmaterialen die uit het werk komen gerecycled moeten worden. Door de bestaande bakstenen te hergebruiken werken we niet alleen circulair maar besparen we 80% CO2 reductie dan wanneer er nieuwe straatklinkers worden toegepast. Als bijlage 29 en 30 is het verhardingsplan voor respectievelijk de Vogelwijk en de Raadsherenbuurt bijgevoegd. Voor de te kappen bomen in Hogerbeetsstraat zijn we de mogelijkheden aan het verkennen om het hout een nieuwe bestemming te geven. De ideeën zijn om hier insectenhotels van te maken om in de wijk te plaatsen, een boom in te zetten als klimboom op het speelveld in de Vogelwijk en er kunstobjecten of zitelementen van te laten maken voor de wijk.

Doorgroeibare verharding / waterpasserende verharding Omdat de straten in fase 1 van het projectgebied van de Vogelwijk en Raadsherenbuurt zijn gebouwd op een oude zandduin is de bodem uitermate geschikt om hemelwater te infiltreren. Op basis van de maximale waterdoorlatendheid en een zo groot mogelijke holle ruimte voor grond waarin voldoende ruimte is voor gras, is gekozen voor de grasbetontegels GreenSton van Klostermann, deze grasbetontegel voldoet het beste aan de combinatie van technische en esthetische eisen die we stellen aan deze klimaatadaptieve maatregel die bijdraagt aan het langzaam afvoeren van hemelwater aan de ondergrond en door het gras bijdraagt aan het reduceren van hitte. Biodiversiteit/ Beplanting Een verscheidenheid aan groenstructuren zijn belangrijk voor de leefomgeving in en om de stad. Dit gaan we doen door het groen in de openbare ruimte te verstreken, de diversiteit van de bomen en planten te verhogen en oog te hebben voor de relatie tussen flora en fauna. De beplanting zal deels een 'laboratorium' situatie worden. We willen testen of voor boomspiegels een arme grond toe te passen is, waarin van vaste planten (geschikt voor arme grond) gecombineerd kunnen worden met kruiden. Dit om de biodiversiteit maximaal tot in de woonstraten te laten doordringen.

In totaal wordt er 1760 m2 extra groen aangebracht in het gebied, waarvan 200 m2 opgaande heesters inde schaduwrijke zones. Als bijlage 4 en 5 is respectievelijk het groenplan voor de Vogelwijk en de Raadsherenbuurt bijgevoegd. Pagina 10 van 31

Amfibieën In afstemming met de stadsecoloog en de beheerders worden straatkolken uit de bandenlijn gehaald. Zo kunnen amfibieën gemakkelijker het groen bereiken en niet worden meegenomen met het stromende water. In afstemming met de bewoners hebben we samen gezocht naar amfibievriendelijke oplossingen. Voor de Nachtegaallaan is daarom gekozen om het profiel van de straat richting de sloot te leggen en hier geen trottoirband toe te passen zodat de amfibieën gemakkelijker het groen kunnen bereiken. Bomen Net zoals bij het uitvoeringsbesluit Houtkwartier-Oost en de Professorenwijk-Oost voegen we hier extra bomen toe aan het bomenbestand. We voegen 30 extra bomen toe in fase 1 van het projectgebied. Daarnaast is uiteraard het uitgangspunt geweest om de bestaande bomen in te passen in het nieuwe ontwerp. Hierover vindt afstemming plaats met de bomenbond. In de Hogerbeetsstraat worden de 9 moerascipressen ten behoeve van de aanleg het gescheiden riool gekapt en worden de 19 bomen in de Leeuwerikstraat gekapt deels vanwege de slechte kwaliteit en deels vanwege het begaanbaar maken van het trottoir. Deze 38 bomen worden gecompenseerd in de straten zelf.

Pagina 11 van 31

Definitief ontwerp – groenplan Raadsherenbuurt fase 1

Pagina 12 van 31

Definitief ontwerp – groenplan Vogelwijk fase 1

Pagina 13 van 31

Huidig bomenbestand Op basis van het rioolontwerp en het bovengronds schetsontwerp van de openbare ruimte is een Boomeffectanalyse (hierna: BEA) uitgevoerd. Ook is gebleken vanuit de BEA dat een aantal bomen in slechte conditie zijn. De BEA is als bijlage 23 bijgevoegd. Voor de noodzakelijke ruimte van een rijweg met tweerichtingsverkeer voor auto's en fietsers is er voldoende ruimte en worden bestaande wortels nauwelijks aangetast. In verband met de vele kabels en leidingen worden op enkele locaties voor nieuwe bomen voorzieningen getroffen zoals wortel beschermende doeken of platen. In dit DO wordt alleen voor de als 'slecht' gekwalificeerde bomen kap en compensatie voorgesteld waar deze door de noodzakelijk werkzaamheden onvoldoende toekomst verwachting hebben. In de BEA is onderzoek gedaan naar de bomen in de Lijsterstraat in verband met de slechte kwaliteit van meerdere bomen in de straat. Uit de BEA is gebleken dat deze bomen geen toekomst verwachting hebben en is geadviseerd om deze te vervangen in het project. In het project worden geen bomen verplant. Nieuwe bomen Voor de aanplant van nieuwe bomen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • bestaande bomenlanen met zelfde soorten aanvullen; • bij nieuwe aanplant bij voorkeur soorten kiezen die de biodiversiteit versterken; • zieke bomen meenemen in werkzaamheden en vervangen door nieuwe waar mogelijk.

De nieuwe bomen zijn vrij wel allemaal aanvullingen op bestaande structuren in de straat. Daar waar een duidelijke laanstructuur aanwezig is met dezelfde bomen, wordt met dezelfde soort aangevuld. Voor de aanplant van de nieuwe bomen in de Hogerbeetsstraat en Leeuwerikstraat is gekeken naar de huidige groenstructuur van de wijken. Uit deze analyse is gebleken dat in de bredere straten 1e grootte bomen (tot 25m hoog) staan en in de smalle straten 2e of 3e grootte bomen (tot 12m hoog). Vanuit de nieuwe bomenverordening die recent is vastgesteld zijn soorten voorgesteld die een minimale ecologische waarde hebben van 2 tot 4 (0 weinig en 4 hoge ecologische waarde). Deze criteria zijn hier om tot de soorten Acer campestre ‘Elsrijk’ (Hogerbeetsstraat) en Sorbus aria ‘Magnifica’ (Leeuwerikstraat) te komen. Deze soorten hebben een habitus en grootte die goed past bij de aanwezige ruimte en impuls bieden voor de biodiversiteit. Bomen

Stuks

Huidige aantal bomen

422

Bomen te behouden op huidige plek, ook na werkzaamheden

384

Te verplanten bomen (t.b.v. aanleg riolering)

0

Te kappen bomen (t.b.v. aanleg riolering)

9

Te kappen bomen (i.v.m. kwaliteit)

9

Te kappen bomen (i.v.m. slechte groeiplaats)

20

Nieuw te planten bomen ter vervanging

38

Extra nieuwe bomen te planten

30

Totaal aantal bomen na werkzaamheden

452

Pagina 14 van 31

Tekening Raadsherenbuurt Bomen te verwijderen en compenseren en bomen te planten

Pagina 15 van 31

Tekening Vogelwijk Bomen te verwijderen en compenseren en bomen te planten

Pagina 16 van 31

HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE SITUATIE Fase 1 Vogelwijk & Raadsherenbuurt Boomspiegels Opgaande heesters Bosplantsoen Gras - Berm Gras - Gazon Rijbaan straatbaksteen Rijbaan betonstraatsteen Rijbaan asfalt Parkeervak straatbaksteen Parkeervak waterdoorlatend (Greenston) Trottoir tegels Totaal

Huidig 1.165 655 2.300 30 1.820 11.535 485 1.275 5.850

Toekomstig 2.725 855 2.300 0 1.820 11.520 0 1.275 0 5.755

12.380 37.495

11.245 37.495

In totaal wordt er 1.760 m2 extra vergroend door het vergroten van de boomspiegels waarvan 200 m2 wordt uitgevoerd met opgaande heesters. Daarnaast wordt 5.755 m2 parkeervak uitgevoerd in waterdoorlatende grasbetontegels van Greenston waar gras in de holle ruimtes doorheen groeit en bijdraagt aan de groenstructuur in beide wijken. Verkeer 30km/uur snelheidsregime In de Vogelwijk – Raadsherenbuurt staat niet de verkeersfunctie, maar juist de verblijfsfunctie centraal omdat de verkeersintensiteit er relatief laag is. Zodoende zijn de straten gecategoriseerd als erftoegangsweg met een snelheidsregime van 30 km/uur. Daarbij is van belang dat het snelheidsregime van 30 km/uur voortvloeit uit de inrichting van de straat. In het ontwerp zijn, conform het handboek Kwaliteit Openbare Ruimte, de volgende kenmerken van een erftoegangsweg toegepast: 1. Inritconstructies bij overgangen van gebiedsontsluitingsweg (50km/uur) naar erftoegangsweg (30 km/uur). 2. Klinkerverharding in de rijbaan waarop fietsverkeer en gemotoriseerd verkeer wordt gemengd. 3. Snelheidsremmende maatregelen in de vorm van kruispuntplateaus en drempels. Voor de nieuw aan te brengen snelheidsremmende maatregelen wordt eerst een trillingspredictie gedaan. 4. Geformaliseerde parkeerstroken met parkeervakmarkering in het kader van betaald parkeren. 5.

Betontegels in het trottoir waarbij de toegankelijkheid voor de voetganger wordt gewaarborgd. Voor het doodlopende stukje Van Oldebarneveltstraat is in overleg en afstemming met bewoners gekozen om dit in te richten als woonerf waarbij het profiel van de straat op één niveau wordt aangebracht en met een verkeerssnelheid van 15 km/uur vergelijkbaar. De trottoirs worden conform handboek uitgevoerd in gebakken straatstenen waalformaat. Hiervoor gebruiken we waaltjes die vrijkomen uit de parkeervakken. Parkeerbalans Op het maatgevend moment in de avonduren is de parkeerdruk in het deel van de Vogelwijk 57% en in de Raadsherenbuurt 76%. Omdat een groot deel van de bewoners 65+ en ouder is maar Pagina 17 van 31

nog wel gebruik maken van de auto is tijdens de participatie het verzoek gekomen om niet te veel parkeervakken te verwijderen. In dit ontwerp komen er 302 parkeervakken terug in de Vogelwijk en daarmee komen er, ten opzichte van de huidige situatie in de Vogelwijk, 39 parkeerplaatsen te vervallen. Deze parkeerplaatsen komen te vervallen vanwege het toevoegen van groenvoorzieningen, verkeersveilige voetgangersoversteekplaatsen, en de maatvoering uit het handboek Kwaliteit Openbare Ruimte. In de toekomstige situatie komt de parkeerdruk in de Vogelwijk uit op 64% ruim binnen de marges van het beleid die stellen dat een maximale parkeerdruk van 90% is toegestaan in de avonduren. Als bijlage 6 is de parkeerbalans en voor de Vogelwijk bijgevoegd.

Parkeerbalans Vogelwijk In de Raadsherenbuurt komen er in fase1 302 parkeervakken terug en daarmee komen er, ten opzichte van de huidige situatie, 14 parkeerplaatsen te vervallen. Deze parkeerplaatsen komen te vervallen als gevolg van parkeervakken tussen de bomen, verkeersveilige voetgangersoversteekplaatsen met drempels en verkeersplateaus, en de maatvoering uit het handboek Kwaliteit Openbare Ruimte. In de toekomstige situatie komt de parkeerdruk in de Raadsherenbuurt fase 1 uit op 77% en is nabij de maximale parkeerdruk van 80% die is toegestaan in de avonduren. Als bijlage 7 is de parkeerbalans voor de Raadsherenbuurt fase 1 bijgevoegd.

Pagina 18 van 31

Parkeerbalans Raadsherenbuurt fase 1 Verkeerscirculatie Tijdens de participatie van het voorlopig ontwerp is door de bewoners en door beide wijkcomités het verzoek gedaan om het tweerichtingsverkeer ook in de smalle straten Fagelstraat, Roodborststraat en Merelstraat te handhaven. Omdat de huidige situatie niet verslechterd en we vanuit de ingebrachte wensen uit de participatie gehoor willen geven aan de wens van de bewoners, is gekozen om de huidige verkeerscirculatie in beide wijken bij wijze van proef in stand te houden. Mocht achteraf blijken dat in de smalle straten Fagelstraat, Roodborststraat en Merelstraat toch verkeersonveilige situaties ontstaan dan wordt alsnog eenrichtingsverkeer in deze straten ingevoerd. Bij de rijrichting is ook rekening gehouden met de afvalinzameling van de mini-containers, want deze containers kunnen alleen aan de rechterzijde van de containerwagen worden geleegd, De rijrichting is zo gekozen dat de containerwagen niet hoeft te steken of achteruit rijden, zoals in de huidige situatie wel vaak gebeurd. Fietsparkeren Voor wat betreft het fietsparkeren is in het ontwerp rekening gehouden met in totaal 43 fietsparkeerplaatsen in de Vogelwijk en 26 fietsparkeerplaatsen in de Raadsherenbuurt.

De locatie van de fietsparkeerplaatsen is bepaald nabij de woningen zonder voor- en achtertuin en zijn in overleg met de bewoners tijdens de participatie sessies verder uitgewerkt. In totaal komen er dus 70 nieuwe fietsparkeerplaatsen bij. Hiermee creëren we tevens een veilige, duidelijke en comfortabele looproutes op de trottoirs, voor de voetganger. Fietsstraat Nachtegaallaan Als extra opgave is in het project een uitgebreid onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheid om een fietsstraat in de Nachtegaallaan aan te leggen om de fietsverbinding tussen Oegstgeest (Warmonderweg) en Leiden (Wassenaarseweg / Biosciencepark) te verbeteren.

Pagina 19 van 31

Dit kader heeft de raad vastgelegd bij de vaststelling van het kaderbesluit voor deze wijkvervanging, alsook in het vigerende fietsbeleid. Daarnaast heeft de portefeuillehouder tijdens de behandeling van het kaderbesluit aangegeven om zich in te spannen om met een goede participatie een fietsstraat te realiseren. Uit onderzoek is gebleken dat een fietsstraat past in het gedeelte van de Nachtegaallaan tussen de Wassenaarseweg en de parkeerplaats nabij de ingang van de Volkstuinen. Op onderstaand kaartje deel 3. Het bestaande zwarte asfalt wordt verwijderd en hiervoor in de plaats komt een 4,8 meter brede strook rood asfalt, zodat conform het fietsbeleid een veilige en herkenbare inrichting voor de fietser ontstaat.

Nachtegaallaan – deel(traject) 1,2 en 3 In deel 2 van de Nachtegaallaan vanaf de ingang van de Volkstuinen tot de ingang van de Speeltuinvereniging Vogelwijk komt geen fietsstraat omdat er anders een doorgaande route voor auto’s ontstaat wat niet is gewenst. Vanuit fietsbeleid is vanwege de drukte geadviseerd om het (brom)fietspad van 2,5 m naar 3,5 m te verbreden. Omdat dit ten koste zou gaan van 3 bomen en de groenstrook tussen het fietspad en het naastgelegen voetpad is voor dit deel gekozen om het huidige (brom)fietspad met voetpad en middenberm te handhaven. Om een betere herkenning van de fietsroute te krijgen wordt het zwarte asfalt van het fietspad vervangen door rood asfalt wat aansluit bij het rood asfalt van de fietsstraat (deel 3) en de rode straatklinkers in de woonstraat (deel 1). Over deel 1 van de fietsroute van de Nachtegaallaan gelegen tussen Speeltuinvereniging Vogelwijk en Rijnsburgerweg en gelegen tegenover het landje van Bremer is intensief met de bewoners en verkeersdeelnemers geparticipeerd. Tijdens de schetsontwerpfase is via Doemee door middel van een enquête aan bewoners gevraagd naar hun voorkeur voor een woonstraat of fietsstraat met of zonder parkeervakken. Bij de enquête heeft een meerderheid van 69% (65% woonstraat met parkeren + 4% woonstraat zonder parkeren) van de respondenten (244 stemmen) de voorkeur aangegeven voor een woonstraat.

De resultaten van deze enquête en de twee uitgewerkte ontwerpvarianten voor de kruising Nachtegaallaan - Rijnsburgerweg zijn in een wethoudersbrief aan de leden van de raadscommissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid uitgewerkt. (Datum 26 april 2021, kenmerk Z/19/1378947/3661346). Naar aanleiding van de onderzoeken en de opbrengsten van de participatie stellen we daarom voor om dit deel van de Nachtegaallaan in te richten als een woonstraat met ruimte voor parkeervakken, waarbij de verharding wordt uitgevoerd in gebakken straatklinkers (dikformaat) conform handboek openbare ruimte en er twee drempels en een verkeersplateau ter hoogte van

Pagina 20 van 31

de ingang van speeltuinvereniging wordt aangelegd. De bomen blijven behouden en in de toekomst is er ruimte voor de aanleg van het toekomstig energienet.

Aansluiting kruising Nachtegaallaan - Rijnsburgerweg Zoals in de wethoudersbrief aangekondigd, is er tijdens de participatie van het Voorlopig Ontwerp een enquête gehouden onder de bewoners en verkeersdeelnemers. In deze enquête zijn twee mogelijke alternatieven voor de Nachtegaallaan voorgelegd: -

Variant 1 → de Nachtegaallaan ingericht als fietspad en dus verboden voor auto’s; Variant 2 → de Nachtegaallaan ingericht met meer ruimte voor de fiets, maar wel met uitrijdend autoverkeer.

Variant 1: Fietspad, auto’s verboden

Variant 2: Meer ruimte voor de fiets, wel auto’s

Als bijlage 27 is een uitwerking bijgevoegd met de specifieke kenmerken van beide varianten en de resultaten van de enquête. Samenvattend wordt vanuit verkeersoogpunt geadviseerd om te kiezen voor variant 1. De fietser en de voetganger krijgen in deze variant ruim baan en de gemiddelde wachttijd voor de fietsers wordt gehalveerd. Daarbij is aangetoond dat auto’s de wijk via de Lijsterstraat veilig en vlot kunnen verlaten. Vanuit het speerpunt ‘participatie’ uit het coalitieprogramma “Samen maken we de stad’ moet rekening worden gehouden met de 225 stemmen van bewoners uit de Vogelwijk. In totaal geeft 69% van de 400 stemmen de voorkeur voor variant 2. Tevens wordt bij deze variant voldaan aan de opgave om de opstelruimte voor fietsers en bereikbaarheid van de drukknoppaal te verbeteren en is de verkeersveiligheid van de voetganger op de Rijnsburgerweg door het zebrapad geborgd. Beide varianten met alle specifieke kenmerken beschouwend wordt geadviseerd om te kiezen voor variant 2 waarbij de Nachtegaallaan is ingericht met meer ruimte voor de fiets, maar wel met uitrijdend autoverkeer.

Met de verbeterde infrastructuur langs de gehele Nachtegaallaan, van de aansluiting aan de Rijnsburgerweg, de woonstraatinrichting langs de woningen tot het fietsstraatgedeelte langs de volkstuinen en bedrijven, ontstaat een inrichting die de verkeersveiligheid beter waarborgt, het gebruik van schoon vervoer stimuleert en op draagvlak kan rekenen in de buurt. Herinrichting Rozenplein Aan de Johan de Wittstraat ligt ter hoogte van Hogerbeetsstraat een klein pleintje, ook wel bekend als het Rozenplein. Tijdens de participatie van het schetsontwerp is aangegeven dat de Pagina 21 van 31

gemeente hier geen riool vervanging heeft en dat de gemeente dit samen in overleg en in afstemming met bewoners opnieuw wilt vormgeven, om zo uitvoering te geven aan de wens van de raad om waar mogelijk de leefomgeving zo groen mogelijk in te richten. Daarbij is aan bewoners gevraagd om tips, ideeën en verbeterpunten aan te geven. Samen met aanwonenden van het Rozenplein zijn in een aantal digitale werksessies drie varianten uitgewerkt. De uitwerking hiervan en de gevolgde procedure en uitgewerkte varianten zijn opgenomen als bijlage 28. Op basis van de kenmerken van de 3 varianten wordt geadviseerd om variant 2 uit te voeren. Echter wel met de aanpassing dat de voortuinen niet worden verkocht en uitgegeven aan de aanwonenden maar publiek goed blijven en dat de herinrichting van de voortuinen een openbaar karakter krijgen, aansluitend op het groenplan en bewoners de gelegenheid hebben om er de minicontainers en fietsen te stallen. Bij variant 2 vormen we de parallelweg om naar een breed voetpad en wordt de huidige vorm van het Rozenplein uitgebreid, blijven de bomen behouden wat bijdraagt aan de verkoeling van de wijk. Voor calamiteiten en verhuizingen blijft het mogelijk om met de auto voor de deur te komen en rond te rijden. De 4 parkeervakken aan de kant van het verkeersplateau worden uitgevoerd in grasbetonstenen.

Variant 2 Rozenplein met verbreed voetpad en vergroot Rozenperk met voortuinen

Pagina 22 van 31

ONTWERP ONDERGROND Rioleringsvervanging De aanleiding voor de herinrichting is dat de riolering in deze wijk aan vervanging toe is. Enige uitzondering is de Warmonderweg, daar wordt aangesloten op een bestaand riool omdat deze recenter is vervangen en goed functioneert. Als bijlage 24 is het rioolontwerp van de Vogelwijk bijgevoegd. Als bijlage 25 is het rioolontwerp van de Raadsherenbuurt bijgevoegd. Als bijlage 26 zijn de rioolontwerp details bijgevoegd. Riolering In de Vogelwijk – Raadsherenbuurt wordt een gemengd rioolstelsel vervangen door een gescheiden stelsel. Deze riolering is ontworpen om bui 10 te kunnen bergen. Er wordt in fase 1 circa 5.444 meter hemelwaterriool en vuilwater gelegd. Het hemelwaterriool zal door middel van uitstroombakken afwateren op het oppervlaktewater. Deze uitstroombakken zijn voor de Vogelwijk gesitueerd bij de watergang van de Nachtegaallaan en voor de Raadsherenbuurt bij de watergang van de Van Slingelandtlaan gelegen op de rand van het Leidse Hout. Alle openbare ruimte wordt aangesloten op het hemelwaterriool en zoveel mogelijk van de voorkant van de dakvlakken. Bewoners zullen gestimuleerd worden om hier aan mee te werken, zodat er zoveel mogelijk regenwater loost op het oppervlaktewater en er minder schoon water onnodig wordt afgevoerd naar de AWZI en deze onnodig wordt belast.

Grondwater Op basis van de beschikbare grondwatergegevens en maaiveldhoogtes en overlast uit het verleden is het nodig om in het plangebied voorzieningen aan te leggen om het grondwater te reguleren. Hiervoor is er een peilregulerend drainage / infiltratiesysteem ontworpen. Dit systeem wordt aangebracht, zodat in zowel droge als natte periodes het grondwaterpeil op niveau blijft wat bijvoorbeeld goed is voor de instandhouding van de op staal gefundeerde woningen. In droge periodes wordt er water uit de sloot het drainagesysteem ingelaten en in natte periodes wordt bij een te hoge grondwaterstand het grondwater afgevoerd. Voor het bergen en infiltreren van hemelwater onder parkeervakken is in het hele gebied voldoende ruimte. Ruimtereservering energietransitie Hoewel de fysieke aanleg van een energienet niet in de projectopdracht is meegenomen en we nog niet exact weten wat voor consequenties de energietransitie precies zal hebben, houden we er nu wel al rekening mee. Dit doen we door bij de aanleg van het nieuwe gescheiden rioolstelsel onder de rijbaan nu ook al ruimte te reserveren voor de energietransitie.

Hier voorkomen we mee dat in een later stadium de nieuwe riolering moet worden verlegd of dat bomen in een parkeerstrook of groenvak moeten worden verwijderd omdat er nog nutsvoorzieningen aan de ondergrondse infrastructuur moeten worden toegevoegd ten behoeve van de energietransitie. Daarnaast heeft het buurtinitiatief ‘Stichting Vogelwijk Energiezuinig’ een subsidie ontvangen van de provincie Zuid-Holland voor de subsidieregeling ‘lokale initiatieven energietransitie’. In het kader van de subsidieregeling is met deze ontvangen subsidie onderzocht wat de mogelijkheden zijn die het meest geschikt zijn als alternatieve warmtevoorziening in plaats van aardgas in de wijk. Uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat het combineren van de rioolvervanging met de aanleg van een energienet niet haalbaar is. Pagina 23 van 31

Financiën: Kostenraming op basis van definitief ontwerp ten opzichte van kostenraming schetsontwerp De raming welke is opgesteld op basis van het definitief ontwerp voor fase 1 en het voorlopig ontwerp voor fase 2 bedraagt € 9.219.359,-. In het kaderbesluit is rekening gehouden met een investeringen van € 8.468.291,- exclusief indexering. Het verschil van € 751.068,- wordt opgevangen door enkele wijzigingen. Er worden meer strekkende meters riolering vervangen dan was voorzien voor een bedrag van € 748.551,-. De aanvullende investering wordt gedekt van uit reeds beschikbaar gestelde investeringen voor rioleringen welke onderdeel uitmaakt van het beheerplan riolering . Voor de vergroening van de Nachtegaallaan is € 44.722,- minder budget benodigd. De subsidiebeschikking voor de fietsstraat is iets hoger uitgevallen dan waar rekening mee was gehouden bij het opnemen van de investering in het Meerjareninvesteringsplan. Daarnaast worden de investeringen welke nog niet zijn beschikbaar zijn gesteld geïndexeerd voor een bedrag van € 41.665,-. Dekking Bij het kaderbesluit ‘Vogelwijk Raadsherenbuurt’ is aangegeven dat er € 8.468.291,- beschikbaar is voor dit project. Als gevolg van indexering en scopewijziging is het benodigd budget € 9.219.359,-. Dekking Indexering Mutatie conform Kaderbesluit

Dekkingsbron

Totaal

1) Riolering VGRP2014-2018 / IWKP2019-2023

4.860.400

748.551

5.608.951

Fiets straat Nachtegaallaan onderdeel Programma bereikbaarheid (Fietscorridor Noordwijk 2018)

640.556

5.574

646.130

Voorbereidingskrediet Fiets straat Nachtegaallaan

50.000

3) Groene hoofdstructuur Nachtegaallaan (IP Parken)

125.000

FPDS vervangen materiaal openbare ruimte

50.000 -44.722

80.278

2.080.000

31.000

2.111.000

FPDS klimaat adaptieve maatregelen

628.035

8.965

637.000

FPDS Ruimtereservering aanleg warmtenet

84.300

1.700

86.000

8.468.291

41.665

Totaal

709.403

kapitaallasten van de benodigde investeringen welke nog niet zijn gevoteerd zijn reeds verwerkt in de meerjarenbegroting. •

•

Voor de rioleringswerkzaamheden is € 748.551,- aanvullend budget benodigd. Het aantal strekkende meters wat wordt vervangen is meer dan in basis vanuit was gegaan bij start van het project. De middelen hiervoor zijn beschikbaar binnen het Integraal Water Keten Plan (IWKP) 2019-2023 / beheerplan riolering. Voor de fietsstraat Nachtegaallaan was in het kaderbesluit een bedrag opgenomen van € 511.556,- en € 179.000,- en SRM Subsidie, tezamen een totaal bedrag van € 690.556,-. Het voorbereidingskrediet Nachtegaallaan van € 50.000,- en de investering van € 632.000,- welke is opgenomen in het meerjareninvesteringsplan 2022-2025 bedraagt samen € 682.000,-. Een verschil van € -8.556,-

Pagina 24 van 31

9.219.359

•

De investering is deels gedekt met een bijdrage (SRM subsidie) van € 145.000,-. Inmiddels is de beschikking afgegeven voor een bedrag van € 159.130,-, een verschil van € 14.130,- dit resulteert in een positief verschil van € 5.574,Voor de vergroening van de Nachtegaallaan is € 44.722,- minder budget benodigd.

Kostenraming Bij het kaderbesluit was op basis van een schetsontwerp (SO) becijferd dat de uitvoeringskosten € 8.459.735,- gaan bedragen. Eind 2021 is het definitieve ontwerp (DO) gereed gekomen voor fase 1 en is een concept voorlopig ontwerp (VO) voor fase 2 beschikbaar. De uitvoeringskosten zijn geraamd op € 9.219.359,- waarvan € 6.971.059,- voor fase 1 en € 2.248.300,- voor fase 2. Totaal uitvoering

Thema Riolering

Uitvoering fase 1

Uitvoering fase 2

5.608.951

4.148.378

Fietsstraat Nachtegaallaan

696.130

696.130

Groene hoofdstructuur Nachtegaallaan

80.278

80.278

2.061.000

1.460.297

600.703

FPDS klimaat adaptieve maatregelen

687.000

530.880

156.120

FPDS Ruimtereservering aanleg warmtenet

86.000

55.096

30.904

9.219.359

6.971.059

2.248.300

FPDS vervangen materiaal openbare ruimte

Totaal

1.460.573

Resultaten als gevolg van verrichte werkzaamheden aan riolering worden verrekend met de oorspronkelijke hoofdkredieten. Deze middelen zijn gebaseerd op een vierkante meterprijs of strekkende meterprijs inclusief plankosten conform het beheerplan. In de praktijk kan dit afwijken in verband met de schaalgrote van een project. Rijksbijdrage Voor realiseren van het retentiesysteem (oppervlaktewatersysteem) is door het Rijk in het kader van de tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 een subsidie beschikbaar gesteld van € 120.000,- De gemeente ontvangt deze bijdrage voor de uitvoering van de maatregelen “aanleg drainage en infiltratiesysteem / retentiesysteem om grondwater te reguleren”. De financiële vertaling van deze Rijksbijdrage is verwerkt in de 4de technische wijziging 2021. Structurele beheerkosten Op grond van het definitieve ontwerp voor fase 1 nemen de beheerkosten structureel toe met € 14.233,- Dit is exclusief de stijgende beheerkosten als gevolg van het aanleggen gescheiden rioleringsstelsel. Hier is reeds rekening mee gehouden bij vaststelling van het IWKP en verwerkt in de begroting. In de kaderbrief 2020-2024 is reeds rekening gehouden met een structurele stijging tot € 200.000,- van de beheerkosten als gevolg van vergroenen en klimaat adaptieve maatregelen in het kader van de wijkvervangingsprojecten.

BTW gevolgen Het herinrichten, vervangen van riolering en klimaatbestendig maken van de openbare ruimte in het gehele plangebied van project Vogelwijk – Raadsherenbuurt vindt plaats in de openbare ruimte. De BTW op facturatie van de herinrichting straten en rioleringswerkzaamheden kan daarom voor 100% worden gecompenseerd via het BTW compensatiefonds.

Pagina 25 van 31

Risico’s Periodiek vindt er een risicoanalyse plaats met alle disciplines. Indien nodig wordt er naar aanleiding van deze sessies actief gestuurd op maatregelen. Op dit moment is het grootste risico dat het projectbudget wordt overschreden als gevolg van de inschrijvingen bij de aanbesteding, omdat er veel werk op de markt wordt aangeboden. Daarbij zijn de grondstoffen schaarser waardoor de kosten van materialen en producten stijgen en is personeel schaars als gevolg van de vergrijzing en te weinig nieuwe starters. Om deze risico’s zo goed mogelijk te beheersen zijn de volgende maatregelen genomen: er is eind 2021 een onderbouwde DO-raming gemaakt die is geïndexeerd tot het moment van aanbesteding (2022) en waarin rekening is gehouden met een percentage van 7 % onvoorzien. Daarnaast wordt bij de aanbesteding een flexibele startdatum van de uitvoering aangegeven met een maximale termijn van 6 maanden na gunning. Hierdoor kan de aannemer beter inspelen op de inzet van z’n machines en personeel ten opzichte van andere projecten en is het risico minder groot. Inspraak/participatie: Om de bewoners van de Vogelwijk - Raadsherenbuurtgoed te informeren en mee te laten denken over de plannen is een uitgebreid participatieproces doorlopen. Helaas moest dit vanwege Corona volledig (op de bewonersbijenkomst van het SO na) via de digitale weg plaatsvinden.

Hiervoor is een uitgebreid participatietraject opgezet wat per ontwerpfase hieronder wordt weergegeven. Schetsontwerp Eind 2019 is gestart met het ontwerpproces voor de Vogelwijk - Raadsherenbuurt. In april 2020 stond een fysieke bewonersbijeenkomst voor het schetsontwerp op de planning maar is vanwege de toen net bekende corona-maatregelen geannuleerd. In de periode april 2020 tot en met juli 2020 heeft de digitale voorbereiding van het schetsontwerp plaatsgevonden. Hiervoor hebben we een filmpje gemaakt over de opgave van het project en is een schetsontwerp met ontwerptoelichting en een enquête opgesteld. In deze enquête waren vijf onderwerpen uitgelicht, waar bewoners hun mening over konden geven: 1. fietsstraat Nachtegaallaan, 2. vergroening parkeerplekken, 3. inrichting speelveld Vogelwijk, 4. inrichting Adriaan Pauwstraat, 5. inrichting Rozenplein Johan de Wittstraat. De uitkomsten van de enquête zijn verwerkt in het schetsontwerp en zijn op 8 oktober 2020 op een fysieke bewonersavond aan de bewoners gepresenteerd. Wel in twee deelsessies i.v.m. de splitsing van hoeveelheid bewoners en geïnteresseerden a.g.v. de corona - maatregelen. Ter voorbereiding op de bewonersavond is een week eerder met beide wijkcomités een bezoek aan beide wijken geweest om te horen wat de aandachtspunten waren ter verbetering, maar ook wat al fijn was en wat ze graag zo wilden laten.

(zoals bijvoorbeeld de inrichting van het speelveld in de Vogelwijk). Voorlopig ontwerp Van oktober 2020 tot maart 2021 is het voorlopig ontwerp opgesteld, waarna van april tot en met juni 2021 een intensief (online) participatieproces met een werkgroep van bewoners namens de Vogelwijk en een werkgroep van bewoners van de Raadsherenbuurt en bewonersavonden is doorlopen. Voorafgaand aan de participatie van het VO is in februari en maart 2021 met een werkgroep van omwonende van het Rozenplein een drietal varianten uitgewerkt. Bij de Pagina 26 van 31

participatie van het VO via Doemee waren in een enquête de drie varianten uitgewerkt, waar bewoners hun voorkeur voor konden aangeven. Een verslag hiervan is als “bijlage 28 herinrichting Rozenplein” opgenomen. Ook is bij de participatie van het VO een enquête gehouden over de ontsluiting van de Nachtegaallaan op de Rijnsburgerweg. Een verslag hiervan is als “bijlage 27 kruising Nachtegaallaan – Rijnsburgerweg” opgenomen. Tijdens de digitale online avonden van het VO hebben behoorlijk intensieve discussies plaatsgevonden over de onderwerpen; kruising Nachtegaallaan, herinrichting Rozenplein en het aantal terug te brengen parkeervakken. In deze 6 onlineavonden is met de bewoners afgesproken dat we het VO eerst gaan bespreken met het wijkcomité Vogelwijk en de wijkvereniging Raadsherenbuurt. In deze werksessie hebben we met het projectteam en het wijkcomité Vogelwijk en de wijkvereniging Raadsherenbuurt gezocht naar optimalisaties in het ontwerp. Dit heeft geresulteerd in een VO+ wat daarna samen met de ontwerptoelichting op Doemee is geplaatst. Definitief ontwerp Daarna is het definitieve ontwerp opgesteld en in oktober 2021 via Doemee aan de bewoners ter informatie voorgelegd. Van december 2021 tot en met januari 2022 vindt het besluitvormingsproces voor het uitvoeringsbesluit plaats. De verwachting is dat de realisatie in het najaar van 2022 start.

De doorlooptijd van de realisatie van fase 1 is ongeveer twee jaar. Welke middelen zijn ingezet voor de participatie? Op de projectwebsite van de gemeente Leiden (www.leiden.nl/professorenwijkoost) en op de DoeMee site zijn de bewoners geïnformeerd over de voortgang van het project. De bewoners zijn over de Doemee-campagne geïnformeerd via een bewonersbrief, stadsnieuws, de stadskrant en social media. Onderstaand is een overzicht van de participatieaanpak zoals die doorlopen is. De bewoners hebben aangegeven dat ze digitale avonden zwaar vonden maar dat we gezien de coronamaatregelen wij er alles aan hadden gedaan om de bewoners mee te nemen in de uitwerking van het ontwerp: - Bewonersbrief met aankondiging project en benodigde vooronderzoeken, februari 2020 Kaderbesluit Vogelwijk – Raadsherenbuurt op 23 april 2020; Projectpagina op leiden.nl online, mei 2020 Bewonersbrief met toelichting op plannen voor de wijk en uitnodiging om schetsontwerp op Doemee te bekijken op 26 juni 2020; Filmpje met toelichting op het schetsontwerp; Berichtgeving Stadskrant, Stadsnieuws en social media. Schetsontwerp op Doemee 26 juni tot en met 17 juli 2020. Vijf onderwerpen uitgelicht, waar bewoners hun mening over konden geven: fietsstraat Nachtegaallaan, vergroening parkeerplekken, inrichting speelveld Vogelwijk, inrichting Adriaan Pauwstraat, inrichting Rozenplein Johan de Wittstraat.

Telefonische spreekuren voor bewoners die het ontwerp niet digitaal konden bekijken of vragen wilden stellen: op 2, 7, 9 en 16 juli 2020. - Wijkbezoek Raadsherenbuurt met vertegenwoordigers namens het wijkvereniging Raadsherenbuurt op 30 september 2020. Pagina 27 van 31

-

Wijkbezoek Vogelwijk met vertegenwoordigers namens het wijkcomité Vogelwijk op 1 oktober 2020. Bewonersbijeenkomst fysiek in twee groepen terugkoppeling participatie SO, 8 oktober 2020 Bewonersbrief woningen rondom Rozenplein met inventarisatie om mee te denken in werkgroep Rozenplein Meedenksessies Rozenplein 3 avonden, februari / maart 2021 Huis-aan-huis Nieuwsbrief #1 met achtergronden en opgaven van het project, maart 2021 Bewonersbrief met uitnodiging digitale bijeenkomsten VO, 25 maart 2021 Berichtgeving Stadskrant, Stadsnieuws en social media. VO op Doemee van 6 april 2021 tot begin mei 2021 Meedenksessies: • Verkeer en parkeren Vogelwijk, 7 april 2021 • Verkeer en parkeren Raadsherenbuurt, 7 april 2021 • Voorlopig ontwerp voor de Leeuwerikstraat, Mezenstraat, Bosuilstraat, Vinkenstraat, Blauwe Vogelweg en Nachtegaallaan, 12 april • Voorlopig ontwerp Roodborststraat, Merelstraat, Lijsterstraat, 13 april 2021 • Voorlopig ontwerp Johan de Wittstraat, Hogerbeetsstraat, van Oldebarneveltstraat (tussen Warmonderweg en Johan de Wittstraat), 14 april 2021 • Voorlopig ontwerp Fagelstraat, van Oldebarneveltstraat (tussen Johan de Wittstraat en Van Beuiningenlaan) en Van Ledenberchstraat, 15 april 2021.

3 werksessies met het Wijkcomité Vogelwijk, voor optimalisatie VO – mei 2021 3 werksessies met wijkvereniging Raadsherenbuurt, voor optimalisatie VO – mei 2021 Bewonersbrief met aankondiging VO+ en twee enquêtes op Doemee 15 juni 2021 VO+ op Doemee 15 t/m 27 juni met twee enquêtes: twee varianten kruising Nachtegaallaan – Rijnsburgerweg en drie varianten Rozenplein. - Huis-aan-huis nieuwsbrief #2 met verschillen tussen VO en VO+ en de uitslagen van de enquêtes, augustus 2021. Verwerken resultaten Doemee in definitief ontwerp; juli/aug 2021 Ontwerptoelichting met beantwoording bewonersvragen op Doemee – augustus 2021 Bewonersbrief uitnodiging definitief ontwerp op Doemee; 1 oktober 2021 DO en beplantingsplan op Doemee, 11 tot en met 22 oktober 2021 -

Nog in te zetten middelen voor participatie Huis-aan-huis nieuwsbrief #3, nov/dec 2021 - Horen insprekers Commissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid, 16 december 2021 - Inhoudelijke behandeling Uitvoeringsbesluit, 20 januari 2022 (in commissie), 27 januari 2022 in raad. Infomeren bewoners over planning en fasering aannemer; Per fase in de realisatie bewoners informeren over werkzaamheden door middel van de nieuwsbrief Planning Uitvoeringsbesluit Opstellen bestek en tekeningen Aanbestedingstraject Realisatie

Januari 2022 December 2021 – februari 2022 Maart 2022- Juni 2022 Oktober 2022- eind 2024

Pagina 28 van 31

Bijlagen -

Bijlage 1 Definitief ontwerp Vogelwijk Bijlage 2 Definitief ontwerp Raadsherenbuurt fase 1 Bijlage 3 Ontwerptoelichting definitief ontwerp fase 1 Bijlage 4 Groenplan Vogelwijk Bijlage 5 Groenplan Raadsherenbuurt fase1 Bijlage 6 Parkeren Vogelwijk Bijlage 7 Parkeren Raadsherenbuurt fase 1 Bijlage 8 Blauwe Vogelweg Bijlage 9 Bosuilstraat Bijlage 10 Vinkenstraat Bijlage 11 Leeuwerikstraat Bijlage 12 Mezenstraat Bijlage 13 Nachtegaallaan Bijlage 14 Roodborststraat Bijlage 15 Merelstraat Bijlage 16 Lijsterstraat Bijlage 17 Johan de Wittstraat Bijlage 18 Van Oldenbarneveltstraat Bijlage 19 Hogerbeetsstraat Bijlage 20 Warmonderweg Bijlage 21 Van Ledenberchstraat Bijlage 22 Fagelstraat Bijlage 23 Boom Effect Analyse (BEA) Bijlage 24 Rioolontwerp Vogelwijk Bijlage 25 Rioolontwerp Raadsherenbuurt fase1 Bijlage 26 Rioolontwerp details Bijlage 27 Kruising Nachtegaallaan – Rijnsburgerweg Bijlage 28 Herinrichting Rozenplein Bijlage 29 Verhardingsplan Vogelwijk Bijlage 30 Verhardingsplan Raadsherenbuurt fase 1 Bijlage 31 Persbericht

Pagina 29 van 31

RAADSBESLUIT: De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel 21.0136 van 23 november 2021), mede gezien het advies van de commissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid,

BESLUIT 1. In te stemmen met het uitvoeringsbesluit voor Vogelwijk – Raadsherenbuurt fase 1, met daarbij de volgende uitgangspunten: 1. Herinrichting van erfgrens tot erfgrens; 2. Vergroenen van de openbare ruimte en vergroten van de biodiversiteit; 3. Aanleg van gescheiden rioleringsstelsel dat berekend is op ‘bui 10’; 4. Aanleg drainage/ infiltratiesysteem waarmee het grondwater gereguleerd wordt in het gebied. 5. Voor het ontwerp voor de openbare ruimte gelden de uitgangspunten zoals die met het kaderbesluit Vogelwijk – Raadsherenbuurt zijn vastgesteld 6. Ruimtereservering in de ondergrond voor de aanleg van een toekomstig warmtenet. 2. Een krediet a € 530.888,- klimaat adaptieve maatregelen Vogelwijk en Raadsherenbuurt’ welke is opgenomen in het meerjareninvesteringsplan 2022-2025 “FPDS KLIMA Vogelwijk Raadsherenbuurt ” beschikbaar te stellen waarbij de kapitaallasten zijn gedekt in programma 5B1.2 Beheren openbaar water en riolering. 3. Een krediet ‘Herinrichting Vogelwijk en Raadsherenbuurt’ beschikbaar te stellen van € 2.161.523,- welke is opgenomen in het meerjareninvesteringsplan 2022-2025 bestaande uit; - € 55.096,- FPDS RWN Vogelwijk Raadsherenbuurt 5A102. - € 1.460.297,- FPDS VMOR Vogelwijk Raadsherenbuurt 5A102. - € 646.130,- Fietscorridor Noordwijk 2018 4C102, welke voor € 159.130 wordt gedekt door een subsidie SRM G20007 Fietscorridor Noordwijk Nachtegaallaan.

Met een afschrijvingstermijn van 40 jaar waarbij de kapitaallasten zijn gedekt in de begroting. 4. Het krediet “Herinrichting Vogelwijk en Raadsherenbuurt” te verhogen met € 80.278,- met een afschrijvingstermijn van 40 jaar waarvan de kapitaallasten € 2.879,- bedragen. Deze verhogen te dekken door een verlaging van het krediet “Parken algemeen” met € 57.580,- met afschrijvingstermijn van 25 jaar en een kapitaallast van € 2.879,5. Het krediet “Herinrichting Vogelwijk en Raadsherenbuurt” te verhogen met € 50.000,- en de kapitaallasten € 1.750,- te dekken door een verlaging van het krediet “fietsstraat Nachtegaallaan” met € 50.000,- met een kapitaallast van € 1.750,6. Voor de ontsluiting kruising Nachtegaallaan – Rijnsburgerweg te kiezen voor variant 2 waarbij de Nachtegaallaan is ingericht met meer ruimte voor de fiets, maar wel met uitrijdend autoverkeer. 7. Voor de herinrichting van het Rozenplein te kiezen voor variant 2 met verbreed trottoir, vergroot rozenperk, vergroenen van voortuinen met ruimte voor fietsparkeren en minicontainers.

Pagina 30 van 31

8. Onderstaande (meerjarige) begrotingswijziging vast te stellen.

Gedaan in de openbare raadsvergadering van, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink

Pagina 31 van 31