RV 21.0129 Vierde (technische) wijziging Programmabegroting 2021

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: 21.0128

B en W-besluit d.d.: 16-11-2021 B en W-besluit nr.: 21.0580

*Z23BBFF3B7C* Naam programma: Bestuur en dienstverlening Onderwerp: Vierde technische wijziging (voorheen Decemberwijziging) Aanleiding: Jaarlijks levert het college voor de laatste raadsvergadering van het jaar een laatste begrotingswijziging ter besluitvorming aan de raad aan. Hiermee wordt de begroting geactualiseerd naar de laatste stand van zaken en wordt de raad geïnformeerd over verwachte mee- / tegenvallers. Doel: Het actualiseren van de Programmabegroting 2021 (waaronder kredieten) en verwerken van mee- / tegenvallers. Hierdoor is de begroting actueel waardoor technische afwijkingen de verantwoording bij de Jaarstukken 2020 niet vertekenen, onrechtmatigheden worden voorkomen en de raad is geïnformeerd over de meest actuele stand van zaken, Kader: Financiële verordening 2020, artikel 7a. Overwegingen: Als kaders voor deze vierde technische wijziging geldt artikel 7a van de Financiële verordening 2020 van de gemeente Leiden: 1. Het college kan gedurende het jaar technische / beleidsarme begrotingswijzigingen separaat aan de raad voorleggen; 2. Van een technische wijziging is sprake als een redelijkerwijs niet-politiek gevoelige begrotingswijziging die voldoet aan één van de volgende criteria: a.

Sprake is van een verschuiving van budgetten / kredieten / reserve-onttrekking of storting tussen jaren of programma’s waarbij het nagestreefde kwaliteitsniveau niet verandert en de totaal (meerjarig) beschikbare middelen voor de activiteit niet wijzigen. b. Sprake is van een verhoging van baten waartegenover een verhoging in lasten staat door verplichte besteding van deze extra inkomsten. c. De begrotingswijziging de boekhoudkundige verwerking betreft van een raadsbesluit dat de raad heeft genomen. Bij de Vierde technische wijzigingen (Decemberwijziging) 2020 interpreteerden we dit artikel zo dat uw raad alleen geïnformeerd werd over mee- / tegenvallers en dat deze nog niet in de begroting werden verwerkt. We hebben mede naar aanleiding van de Jaarstukken 2020 geconstateerd dat deze werkwijze een transparant gesprek over het resultaat bemoeilijkt. Met het alleen informéren over afwijkingen weerspiegelt de (gewijzigde) begroting vanaf dat moment Pagina 1 van 36

immers niet meer het meest actuele informatieniveau in de gemeenteraad. Hierdoor moest de verantwoording in de Jaarstukken 2020 steeds tegen ‘twee standen’ worden gemaakt: de stand zoals opgenomen in de (bijgewerkte) begroting, en de ‘extracomptabele’ lijst van mee- / tegenvallers waarover uw raad al in de Vierde technische wijziging (Decemberwijziging) was geïnformeerd. Voor een heldere verantwoording kiezen we daarom nu om mee- en tegenvallers al wel te verwerken. In de planning houden we er rekening mee dat uw raad – indien gewenst – de mee- tegenvallers in de betrokken raadscommissies kan bespreken. Voor alle gemelde meevallers geldt dat over de bestemming hiervan nu nog geen besluitvorming plaatsvindt: deze vindt plaats bij de Kaderbrief 2022-2026. Wél worden mee- / tegenvallers verrekend met reserves als dit in overeenstemming met artikel 7a, tweede lid onder c. van de financiële verordening valt binnen ‘gesloten systemen’ zoals de reserve sociaal domein, het financieel perspectief duurzame stad of de reserve bereikbaarheidsprojecten. In dat geval categoriseren we deze begrotingswijzigingen als ‘budgetneutraal’, omdat deze voor de begroting als geheel geen voor- of nadeel opleveren. In de diverse programma’s treden de onderstaande mee- en tegenvallers op: Tabel 1 Mee- / tegenvallers Vierde technische wijziging 2021 (x € 1.000, -=voordeel) Prog. 5 5 6 10 Dm Dm

Omschrijving Vrijval baggeren Oostvlietpolder (D084) Vrijval voorziening wegen (D086) Pilot Student in huis (D046) Bijstandsontwikkeling 2021 (D003) Resultaat septembercirculaire (D060) Effect principeakkoord cao Totaal (te verrekenen met de concernreserve)

Effect -600.000 -300.000 25.000 -500.000 -1.400.000 700.000 -2.075.000

Naast deze mee- / tegenvallers bevat deze Vierde technische wijziging en meerdere voorstellen tot budgetoverheveling. Deze overhevelingsvoorstellen zijn getoetst aan de uitgangspunten voor budgetoverheveling zoals het college deze heeft vastgelegd in de Uitvoeringsregels financiën college 2020. Budgetoverhevelingen lopen ‘technisch’ via de reserve budgetoverheveling: de in 2021 beschikbare middelen worden hier in 2021 aan toegevoegd en vervolgens in 2022 weer onttrokken.

Pagina 2 van 36

I. Toelichting begrotingswijzigingen De mee- / tegenvallers leiden samen met de verschillende budgetneutrale aanmeldingen en budgetoverhevelingen tot de onderstaande begrotingswijziging:

Programma Bedragen in € (+ = nadeel, -/- = voordeel) Bestuur en dienstverlening Veiligheid Economie Bereikbaarheid Omgevingskwaliteit Stedelijke ontwikkeling Jeugd en onderwijs Cultuur, sport en recreatie Maatschappelijke ondersteuning Werk en inkomen Algemene middelen, Overhead,Vennootschapsbelasting en Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat

2021 Lasten -155.878 314.000 -141.393 -3.365.235 -2.533.644 -9.313.196 -1.275.831 -2.188.166 -6.658.505 16.856

Baten 0 0 -250.000 -385.660 -172.775 3.657.982 -202.226 -143.738 -198.716 433.601

-2.617.611 -6.785.864 -27.918.603 -4.047.396 14.441.092 17.524.907 0 neutraal

2022 Lasten 133.000 0 658.740 3.576.624 1.525.068 29.642.550 443.806 2.565.713 10.731.963 -614.926

2023

2024

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

0 0 0 0 195.493 -24.144.895 0 0 -5.000 1.009.718

0 0 0 -8.568 -193.965 -206.915 0 -7.399 0 -1.009.718

0 0 0 0 195.493 0 0 0 0 1.009.718

0 0 0 9.930 -212.205 -219.946 0 -7.208 0 -1.009.718

0 0 0 0 195.493 0 0 0 0 1.009.718

4.167.104 206.915 52.829.642 -22.737.769 560.000 -30.651.873 0 neutraal

-25.486 206.915 -1.452.051 1.412.126 1.925 38.000 0 neutraal

338.140 206.915 -1.101.007 1.412.126 20.131 -331.250 0 neutraal

Een specificatie van de mutaties in de reserves is opgenomen onder paragraaf II. verderop in dit raadsvoorstel. Deze begrotingswijziging is opgebouwd uit de onderstaande wijzigingen 1. Deze wijzigingen zijn gecategoriseerd naar het begrotingsprogramma waarop ze (met name) betrekking hebben. Omdat sommige wijzigingen op meerdere programma’s effect hebben, sluit de begrotingswijziging per programma niet altijd één-op-één aan met de hieronder per programma toegelichte wijzigingen. Programma 1 Bestuur en dienstverlening Budgetoverheveling Verhuizing Level (D007) In 2019 is er incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de inrichting van de dienstverlening op het Stadskantoor. De coronamaatregelen vergde veel aanpassingen aan de dienstverlening en maakte ook dat medewerkers vrijwel niet fysiek op locatie aanwezig konden zijn. Hierdoor kon de voor 2020 beoogde doorontwikkeling niet worden gerealiseerd. Ook in 2021 was dit niet mogelijk. We stellen voor om het restant van € 65.000 over te hevelen naar 2022 om de beoogde ontwikkeling alsnog te realiseren. Invoeren risicoprofielen (D008) Voor 2019 is incidenteel € 68.000 budget beschikbaar gesteld voor het invoeren van risicoprofielen voor het verhogen van de adreskwaliteit in de gemeentelijke basisregistratie persoonsgegevens en voorkomen van adres-gerelateerde fraude.

Dit betrof budget voor projectleiding, aanschaf- en implementatiekosten van een applicatie. Omdat eerst de applicatie Key2Burgerzaken vervangen moest worden (in 2021) zal de invoering van de risicoprofielen in 2022 plaats vinden. We stellen voor dit volledige budget over te hevelen naar 2022. 1

Achter de meeste wijzigingen staat tussen haakjes de letter ‘D’ opgenomen met 3 cijfers. Dit is voor administratieve doeleinden om de aansluiting tussen de begrotingswijziging en toelichting te herleiden. Pagina 3 van 36

Programma 2 Veiligheid Budgetneutraal Verplaatsen budget crowdmanagement naar programma 2 Veiligheid (D002) Bij de Tweede voortgangsrapportage 2021 is € 645.000 beschikbaar gesteld voor de extra kosten viering 3 oktober in verband met corona. In dit bedrag was € 194.000 begrepen voor crowdmanagement. Dit bedrag is begroot in programma 8 (viering 3 oktober), maar de kosten voor crowdmanagement vallen binnen programma 2 Veiligheid. Voor een goede verantwoording in de Jaarstukken 2021 stellen we voor om dit extra budget te verplaatsen naar programma 2. Programma 3 Economie Budgetneutraal IQ Fondsuitbreiding (D047) Het college heeft het voornemen om als aandeelhouder van Innovation Quarter en het investeringsfonds IQ Capital te besluiten om bij te dragen aan de versterking van het IQ Capitalfonds met een bijdrage van € 1,7 miljoen in aandelen, conform de huidige aandeelhoudersverdeling. Hiervoor hebben we u in raadsvoorstel RV21.0099 Voorgenomen besluit Innovation Quarter fondsuitbreiding IQ capital om wensen en bedenkingen gevraagd. Storting vindt plaats in 2023. De structurele rentelasten van deze aanvullende kapitaalstorting (1% = € 17.000) kunnen worden opgevangen binnen programma 3. Om mogelijke verliezen te dekken wordt een verhoging van de huidige IQ-voorziening noodzakelijk geacht, ter hoogte van 22% van de kapitaalstorting van € 1,7 miljoen, namelijk € 375.000.

De storting in de voorziening wordt gedekt door het verlagen van de reservering openbare ruimte Humanities Campus welke vanuit de reserve economische impulsen en kennisstad wordt gedekt (RB19.0095). Zie ook beslispunt 2 van het raadsvoorstel. Toeristenbelasting (D049) Het herstel van de inkomsten toeristenbelasting verloopt positiever dan gedacht, ook al zijn de cijfers nog niet op het niveau van voor de corona-crisis. De prognose van de baten toeristenbelasting worden naar boven bijgesteld van € 500.000 naar € 750.000. De begrote inkomensoverdracht naar het Ondernemersfonds Leiden wordt ook met € 250.000 verhoogd. Budgetoverheveling Circulaire economie (D061) Een budget van € 50.000 in de begroting 2021 voor circulaire economie is in 2021 niet volledig benut. In 2022 worden de middelen benut om capaciteit die vanuit het klimaatakkoord wordt verwacht te overbruggen. Daarnaast wordt ‘100%-circulair uitvragen’ van gemeentelijke vastgoedopdrachten onderzocht. Tenslotte worden de middelen ingezet voor meer aandacht aan communicatie over ‘verwaarden’. De lasten en onttrekking aan de reserve duurzame stad van € 50.000 in 2021 worden overgeheveld naar 2022.

Programma 4 Bereikbaarheid Budgetneutraal Bijdrage PZH Centrumroute conform overeenkomst (D051) In de 1e technische wijziging van Programmabegroting 2021 is de administratieve verwerking opgenomen van een bedrag van € 4,0 miljoen dat de gemeente ontvangt conform de afspraken Pagina 4 van 36

in de beëindigingsovereenkomst Rijn Gouwelijn Oost (Gouda-Leiden CS) / Bestuursovereenkomst HOV-Net Zuid-Holland Noord: 17 mei 2013, artikel 11). Naast de 4,0 miljoen ontvangt de gemeente ook een indexeringsbedrag van € 360.660 dat nog niet in de begroting is verwerkt. Voorgesteld wordt om het ontvangen bedrag aan indexering conform het beleidsdoel te doteren aan de reserve Bereikbaarheidsprojecten. Ontsluiting Intratuin (D079) Bij de eerste voortgangsrapportage is een krediet van € 25.000 beschikbaar gesteld voor de ontsluiting van de Intratuin locatie. Dit werd gedekt door een bijdrage van de gemeente Voorschoten. De ontsluiting van de Intratuin locatie is onderdeel van het grotere project “herinrichting kruising Groote Vink en Ontsluiting Voorschoten”. Conform de Leidse werkwijze zal ons college voor het “project herinrichting kruising Groote Vink en Ontsluiting Voorschoten” een krediet plankosten definitiefase infra beschikbaar te stellen. De dekking van de plankosten definitiefase infra loopt via de reserve Bereikbaarheidsprojecten en heeft uw raad reeds besloten bij de Eerste voortgangsrapportage 2021. Indien bijdragen voor deze kosten worden ontvangen, worden die bijdragen weer teruggestort in de reserve bereikbaarheidsprojecten. De kosten voor de ontsluiting van de Intratuin locatie zullen worden gedekt uit het beschikbare krediet voor plankosten definitiefase infra.

We stellen daarom voor om het krediet ontsluiting Intratuin met € 25.000 te verlagen en de bijdrage van de gemeente Voorschoten te storten in de reserve bereikbaarheidsprojecten. Zie ook beslispunt 3 van het raadsvoorstel. Cofinanciering Provincie Zuid Holland restopgave fietsparkeren Stationsgebied Leiden CS schrappen Bij de Decemberwijziging 2019 (RV 19.0151) is een krediet ‘planstudie restopgave fietsparkeren Leiden CS’ beschikbaar gesteld van € 193.375. Het krediet wordt voor een bedrag van € 87.500 gedekt door cofinanciering van de Provincie Zuid Holland. Inmiddels is duidelijk geworden dat cofinanciering van de restopgave integraal benaderd gaat worden via de lijn van de MIRTverkenning (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport), waarover partijen nadere scope-, tijd- en geldafspraken zullen maken in de komende periode. Dit betekent dat de bijdrage van € 87.500 van de Provincie Zuid Holland komt te vervallen en het krediet ‘planstudie restopgave’ met hetzelfde bedrag wordt verlaagd. Zie ook beslispunt 4 van het raadsvoorstel. Houtkwartier (D074) Voor het masterplan Houtkwartier zijn bij Kaderbrief 2021-2025 de benodigde financiële middelen opgenomen in het meerjareninvesteringsplan. De investeringskosten voor het Houtkwartier zijn geraamd op € 2.022.068. De twee beschikbare kredieten zijn echter ten onrechte niet verlaagd.

Voorgesteld wordt om het krediet ‘Fietscorridor Katwijk’ met een bedrag van € 75.000 te verlagen en het krediet ‘UVP Wijkcirculatie en veiligheid’ met een bedrag van € 350.000. Verder wordt vanuit het krediet Plankosten definitiefase infra een budget van €80.000 beschikbaar gesteld ter dekking van de planvoorbereidingskosten in definitiefase voor het project Houtkwartier. Zie ook beslispunt 5 van het raadsvoorstel. MEAS locatie Voorgesteld wordt om een aanvullend krediet van € 173.777 beschikbaar stellen voor de MEASlocatie Rooseveltstraat-Vijfmeilaan met als dekking een verhoging van de baten met hetzelfde bedrag. Het betreft een bijdrage van de provincie Zuid-Holland die op het beschikbare krediet MEAS-locatie Rooseveltstraat Vijfmeilaan is geboekt, maar nog niet was geraamd. Zie ook beslispunt 6 van het raadsvoorstel.

Pagina 5 van 36

Kruising Plantijnstraat – Kanaalweg Voor het project Lammenschansdriehoek valt de ontsluiting via de Plantijnstraat op de kanaalweg buiten de scope van het project. De behoefte is echter om de ontsluiting bij het project van de Rijnlandroute mee te nemen, zodat er in dit gebied maar één keer aan de weg wordt gewerkt. Op deze manier worden overlast en kosten beperkt gehouden. De raming voor het project is € 100.000. Als de werkzaamheden op een later moment uitgevoerd worden kunnen de kosten hoger uitvallen. Voorgesteld wordt om een investering van € 100.000 op te nemen in het meerjareninvesteringsplan voor de Kruising Plantijnstraat-Kanaalweg en dit te dekken door het verlagen van het bestaande krediet ‘Asverlegging Kanaalweg’ met hetzelfde bedrag. Zie ook beslispunt 7 van het raadsvoorstel. Plankosten definitiefase infra afboeken Voor de projecten Churchilllaan, Noord-Zuid verbindingsas LBSP, Lammenschansweg en Spoorweghavenpad zijn de afgelopen jaren kosten in de initiatieffase van de projecten via de beschikbaar gestelde kredieten op de balans geactiveerd, in afwachting van daadwerkelijke uitvoering van deze projecten. In deze gevallen mogen deze kosten echter niet geactiveerd worden conform de regelgeving (BBV).

Dit komt doordat deze kosten niet direct bijdragen aan de investering (het ‘actief’), maar moeten worden gerekend tot de kosten ter algemene oriëntering en ten behoeve van voorbereidende besluitvorming. Voorgesteld wordt om conform de regelgeving deze kosten (een totaalbedrag van € 455.001) alsnog ten laste van de exploitatie te brengen (binnen programma 4 Bereikbaarheid). Om dit te dekken wordt dit bedrag onttrokken aan de reserve afschrijvingen investeringen en gedoteerd aan de reserve Bereikbaarheidsprojecten. Dit wordt gedekt door een structurele storting van € 15.925, die mogelijk is door een meevaller in het krediet Asverlegging Kanaalweg. Het bedrag van € 455.001 wordt ingezet voor plankosten Churchilllaan (€ 69.496), Noord-Zuid verbindingsas LBSP (€ 172.946), Lammenschansweg (€ 110.913) en Spoorweghavenpad (€ 101.646). De beschikbare kredieten voor de uitvoering van investeringen rond de Lammenschansweg (drie kredieten, € 843.000 in totaal) , Churchilllaan (twee kredieten, € 558.000 in totaal) en de NoordZuid Verbindingsas (€ 300.000) blijven beschikbaar voor de uitvoering van deze projecten. Conform het Leids planproces worden deze kredieten nu terug gezet in het meerjareninvesteringsplan. Deze zullen bij uitvoeringsbesluit opnieuw beschikbaar worden gesteld.

Voor de verkeersmaatregelen Spoorweghavenpad wordt een aanvullend krediet aangevraagd van €101.646 ter dekking van de plankosten initiatieffase. Dit krediet wordt gedekt door een bijdrage vanuit de exploitatie van €101.646. Hierna kan het beschikbare krediet afgesloten worden (zie ook wijziging Fietsroute Potgieterlaan). Zie ook beslispunten 8 tot en met 12 van het raadsvoorstel. Hernoemen krediet Fietsroute Potgieterlaan De fietsroute over het tracé Spoorweghavenpad is na overleg met bewoners en recentelijk gewijzigd fietsbeleid komen te vervallen. De fietsroute wordt nog wel aangelegd en komt parallel naast de eerder beoogde locatie te liggen. Het nieuwe tracé ligt daarmee nog steeds in het verlengde van de fietscorridor Zoeterwoude Leiden. Het project is herbenoemd naar de fietsroute Potgieterlaan en de subsidiebeschikking is door de Provincie Zuid Holland gewijzigd en toegekend voor het project fietsroute Potgieterlaan. We stellen daarom voor om het reeds beschikbare krediet voor de verkeersmaatregelen Spoorweghavenpad (€ 518.000) in te zetten voor de fietsroute Potgieterlaan en dit krediet te verhogen met de bijdrage van de provincie (€ 200.000). Zie ook beslispunt 13 van het raadsvoorstel.

Pagina 6 van 36

Aanvullend krediet Leidse Ring Noord – Geluidwerende maatregelen Willem de Zwijgerbrug (D073) Het project Willem de Zwijgerbrug is ten tijde van het Uitvoeringsbesluit in de raad geraamd op basis van een voorlopig ontwerp op prijspeil 2020. Bij uitwerking naar definitief ontwerp is er voor gekozen om ook het verbeteren van het fietspad tot aan de Schipholweg mee te nemen. Hiermee wordt de tijdelijke afsluiting van het fietspad langs de Ypenburgbocht opgevangen. Deze keuze en de nadere uitwerking van het project heeft geleid tot een kostenverhoging van 175.000 euro. Voor de geluidsschermen Willem de Zwijgerbrug is dit najaar een meervoudig onderhandse aanbesteding gehouden. De financiële aanbieding van de winnende aannemer ligt € 350.000 boven de geraamde kosten. Dit ligt met name aan de staalprijzen die in de aanbieding fors hoger zijn dan ten tijde van de raming. Daarbij is de raming gebaseerd op prijspeil 2020 en vindt de uitvoering plaats in 2022 zodat een deel van de meerkosten door het indexatiebudget worden afgedekt. Het deelproject Willem de Zwijgerbrug is onderdeel van het totale project Willem de Zwijgerlaan waarbinnen het budget voor indexatie en onvoorzien is opgenomen. Voorgesteld wordt dan ook om het krediet Leidse Ring Noord – Geluidwerende maatregelen Willem de Zwijgerbrug te verhogen met € 525.000.

Ter dekking van de kapitaallasten à € 18.375 wordt de investering Leidse Ring Noord – Willem de Zwijgerlaan met een afschrijvingstermijn van 40 jaar in het meerjarig investeringsplan verlaagd met € 525.000. Deze verlaging komt uit het budget voor indexatie en onvoorzien van de Willem de Zwijgerlaan, waarmee reeds bij het geactualiseerde kaderbesluit Leidse Ring Noord (RV 19.0422) rekening is gehouden voor het hele tracé inclusief de Willem de Zwijgerbrug, en heeft geen gevolgen voor de verdere uitwerking van de Willem de Zwijgerlaan. Zie ook beslispunt 14 van het raadsvoorstel. PRIS bewegwijzering (D077) Er wordt een tekort verwacht binnen het project Fietsmaatregelen Stevenshof voor bebording en andere fysieke ingrepen. Deze kosten binnen het project Fietsmaatregelen Stevenshof dienen gedekt te worden vanuit het krediet fiets en auto bewegwijzering. Met deze kosten is in het reeds beschikbare krediet voor bebording echter geen rekening gehouden. Om dit tekort te kunnen dekken wordt een aanvullend krediet beschikbaar gesteld voor fiets en auto bewegwijzering van € 52.000. We stellen voor dit krediet te dekken door het verlagen van het beschikbare krediet PRIS bewegwijzering met hetzelfde bedrag. Zie ook beslispunt 15 van het raadsvoorstel.

Budgetoverheveling Deelfietsen (D041) Om een nieuw plan ‘deelfietsen’ op te stellen, wordt voorgesteld om het verwachte overschot van € 140.120 op het budget 2021 voor project deelfietsen over te hevelen naar 2022. Dit budget wordt voor € 100.000 gedekt door een bijdrage uit de reserve parkeren en voor € 40.120 uit de reserve duurzaamheidsfondsen. Doel van de inzet van het budget voor project deelfietsen is o.a. om de stallingsdruk bij fietsparkeren te verlagen. Door coronamaatregelen is thuiswerken echter de norm, waardoor er geen stallingsdruk meer is bij fietsparkeren. De voorgestelde start van het onderzoek is tot een nader moment uitgesteld. Fiets op 1 budgetoverheveling (D075) Het budget ‘fiets op 1’ betreft een incidenteel exploitatiebudget voor het verbeteren van fietsroutes dat wordt gedekt uit de reserve Duurzame Stad. Omdat een deel van het budget niet is uitgegeven in 2021 maar wel nog benodigd in 2022, wordt een bedrag van € 80.000 overgeheveld naar 2022. Het ‘fiets op 1’-project is een langdurig project waarbij dit incidentele budget nog nodig is in de komende periode. Pagina 7 van 36

Autoluwe binnenstad budgetoverheveling (D076) Voor het uitvoeren van maatregelen in 2021 en 2022 uit de Agenda Autoluwe Binnenstad worden incidentele kosten gemaakt (planuren voor kaderbesluit en onderzoekskosten). Het gaat onder andere om de proef van de Rijnzichtbrug, de uitbreiding voetgangersgebied Nieuwe Rijn/Botermarkt en afsluiting Steenschuur West, de afsluiting en herinrichting Oude Rijn en afsluiting verkeer Langebrug en fase 1 herinrichting, het vergroenen van het Havenhoofd en de verkeersveiligheidsmaatregelen Zijlsingel. Hiervoor is budget beschikbaar gesteld bij Kaderbrief 2021-2025. Het budget betreft een incidenteel exploitatiebudget voor de Autoluwe Binnenstad en wordt gedekt uit de reserve Bereikbaarheidsprojecten. Omdat deze projecten net gestart zijn en nog doorlopen in 2022 wordt voorgesteld een deel van het budget alvast over te hevelen naar 2022. Het budget kan worden uitgegeven in 2022 ten behoeve van projecten en programmakosten voor de Autoluwe Binnenstad (een bedrag van € 350.000). Programma 5 Omgevingskwaliteit Mee- / tegenvaller Vrijval baggeren Oostvlietpolder (D084) In de Oostvlietpolder wordt er volgens afspraak gebaggerd en gesaneerd met een totaal (incidenteel) budget van € 1.371.000. Door een gunstige aanbesteding gecombineerd met efficiënte keuzes in de uitvoering is er een restant over van € 600.000.

Vrijval uit voorziening wegen (D086) Voor 2021 stond een totale onttrekking aan de voorziening wegen geraamd van circa 5,2 miljoen (inclusief doorgeschoven werk vanuit 2020 en bijdragen aan projecten). Door kritisch te zijn op het uit te voeren groot onderhoud en meevallers in de kwaliteit van de wegen wordt een meevaller gerealiseerd van € 300.000 over 2021. Deze meevaller hoeft niet gereserveerd te worden voor latere jaren. Per 2022 gaat het nieuwe beheerplan in, waardoor het toekomstig groot onderhoud goed in beeld is en de dotatie hierop is afgestemd. Derhalve kan deze meevaller vrijvallen uit de voorziening. Budgetneutraal Overstap van bron scheiden naar kunststof nascheiden (D006) Kosten / baten van het bron gescheiden kunststof moet uit de begroting omdat de gemeente (sinds 2019) is overgestapt op het laten nascheiden van kunststof. Hierdoor ontvangt de gemeente geen subsidie meer van € 192.000, maar maakt ook geen kosten meer van € 192.000. Kosten en baten worden tegen over elkaar weggestreept. Programma Leidse Ommelanden (LOL) 2014-2019 (D014) In 2021 wordt het programma Leidse Ommelanden 2014-2019 (LOL) formeel afgerond. Als gevolg van corona crisis is het programma verlengt zodat alle deelnemende gemeente langer de tijd hadden om de projecten af te ronden en de verantwoording op orde te brengen.

De provincie Zuid-Holland heeft in december 2014 een meerjarige projectsubsidie toegekend van maximaal € 7,5 miljoen voor activiteiten in het kader van het Uitvoeringsprogramma Leidse Ommelanden voor de jaren 2015 –2019. Om de slot betalingen aan de deelnemenede gemeente te kunnen doen wordt voorgesteld om het krediet “Leidse ommelanden 2014-2019” met € 2,1 mln. op te hogen. Deze verhoging wordt gedekt door de bijdrage van de provincie Zuid-Holland. Daarnaast is een gedeelte van de programma kosten subsidiabel, voorgesteld wordt om het budget programma kosten te verhogen Leidse Ommelanden met € 65.000. De verhoging wordt

Pagina 8 van 36

gedekt door de bijdrage van de Provincie Zuid-Holland. Zie ook beslispunt 16 van het raadsvoorstel. Rijksbijdrage Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) (D070) De gemeente ontvangt van uit de Impulsregeling klimaatadaptatie 2021 – 2027 € 651.250 voor de uitvoering van de maatregelen “aanleg drainage en infiltratiesysteem / retentiesysteem om grondwater te reguleren”. De impulsregeling is aangevraagd voor een zestal projecten waar dit systeem gerealiseerd zal worden. Het gaat om de Langegracht, Noorderkwartier Oost fase 2, Houtkwartier, Professorenwijk, Vogelwijk-Raadsherenbuurt en de Gasthuiswijk. We stellen voor om voor het project Langegracht (€ 95.000) en Noorderkwartier Oost fase 2 (€ 100.000) het krediet te verhogen met de extra rijksbijdrage om de extra klimaatadaptieve maatregelen te kunnen nemen. Bij de projecten Houtkwartier, Professorenwijk-Oost, Gasthuiswijk fase 1 en Vogelwijk-Raadsherenbuurt waren deze kosten al begroot en gedekt uit een verlaging van de dotatie aan de reserve duurzame stad. We stellen voor om conform de werkwijze rond het FPDS de rijksbijdrage te ramen op de betreffende kredieten en de vrijgevallen ruimte terug te laten vloeien naar de reserve duurzame stad. Zie ook beslispunt 17 van het raadsvoorstel.

Singelpark, deelproject Lakenpark medefinanciering Holland Rijnland In de Uitvoeringsovereenkomst Regionaal Groenprogramma 2020-2024, cluster Leidse Ommelanden is door Holland Rijnland € 262.751 medefinanciering toegekend voor het deelproject Singelpark Lakenpark en Lakenpark Speeltuin. Daarnaast heeft de Speeltuinvereniging de Doorbraak een bijdrage gedaan voor extra speelelementen in de natuurspeeltuin van € 72.515 en hebben de vrienden van het Singelpark een bijdrage voor de bank zonder naam gedaan van € 23.000. Het krediet voor spelen wordt opgehoogd met de bijdrage van € 72.515 en een deel van de subsidie van Holland Rijnland á € 65.485, totaal 138.000. Het krediet voor het Lakenpark wordt op gehoogd met de bijdrage van € 23.000 en het restant van de subsidie van Holland Rijnland á € 197.266, totaal € 220.266. Dankzij de medefinanciering van Holland Rijnland ontstaat er een onderschrijding op het project Lakenpark en voorgesteld wordt conform uitvoeringsbesluit Singelpark Lakenpark (RB19.0156) deze onderschrijding van € 262.751 in mindering te brengen op het krediet Singelpark Lakenpark en terug te zetten naar de investering in het MIP voor de 2 fase Singelpark. Zie ook beslispunten 18 tot en met 20 van het raadsvoorstel.

Krediet Noorderkwartier Oost: Aframen bijdrage Voorziening Groot Onderhoud Wegen Het krediet “Noorderkwartier Oost” is beschikbaar gesteld met een geraamde bijdrage van € 1.057.000 uit de Voorziening Groot Onderhoud Wegen. Nu de uitvoerende werkzaamheden plaatsvinden zullen ook de bijdragen uit deze Voorziening plaats gaan vinden. Fase 1 (klimaat adaptief maken van de Julianastraat en Anna Paulownastraat) is inmiddels afgerond en de kosten hiervoor zullen binnenkort conform financiële regelgeving , voor het overeengekomen deel, rechtstreeks ten laste worden gebracht van deze Voorziening. Dit betekent dat de geraamde bijdrage uit deze Voorziening moet worden afgeraamd. Zie ook beslispunt 21 van het raadsvoorstel. VRI Hooigracht Centrumroute Voor de VRI Hooigracht is een krediet beschikbaar gesteld van € 458.000. Dit krediet is afgesplitst van het krediet voor verkeerinstallaties in de stad “JS vervanging verkeerslichtinstallaties”. Hierin is echter geen rekening gehouden met plankosten. Voorgesteld wordt het krediet voor “JS vervanging verkeerslichtinstallaties met € 53.900 te verlagen en het krediet voor de VRI Hooigracht met € 53.900 te verlagen met gelijkblijvende kapitaallasten in programma 5 Omgevingskwaliteit, prestatie Beheren openbare ruimte. Zie ook beslispunt 22 van het raadsvoorstel. Pagina 9 van 36

Verplaatsen diverse kredieten walkanten en kunstwerken naar krediet Machinerichtlijn (D019) Binnen het krediet Machinerichtlijn ontstaat een overschrijding van het budget van € 102.000. Onder andere door onvoorziene kosten bij elektrotechnische, mechanische en hydraulische zaken die niet voorzien waren tijdens de technische opnames. Binnen de domein kunstwerken en walkanten zijn drie kredieten die zijn afgerond met een onderschrijdingen (vervangen val Churchillbrug € 54.000, Damwand Groenhazengracht € 16.000 en Lagers Rembrandtbrug € 24.000). Voorgesteld wordt het restant van deze kredieten over te hevelen naar het krediet Machinerichtlijn. Zie ook beslispunt 23 van het raadsvoorstel. Budgetoverheveling Groen promotie (D065) Nog niet alle geplande werkzaamheden voor groen promotie zijn in 2021 uitgevoerd. Daarom is het noodzakelijk om een deel van het budget uit 2021 over te hevelen naar 2022. Het gaat om een bedrag van € 203.578. Hierdoor is een lagere onttrekking noodzakelijk in 2021 uit de reserve bomenfonds van € 203.578. Budgetoverheveling Overdracht water (D040) In het kader van overdracht water (polders) van gemeente naar het waterschap is conform B&W besluit 15.0084 € 1.391.000 als overdracht som te betalen. Fase 1 en 2 van de overdracht zijn eerder afgerond. Ook voor fase 3, de overdracht van de Kikkerpolder, zijn de afspraken vastgelegd.

Totaal factuur overdrachtssom voor fase 3 (€ 517.500) is verdeeld over 2021 en 2022. Het restant van 2021 (€ 103.495) wordt overgeheveld naar 2022 en zal daar gebruikt worden voor het 2e deel van de overdrachtssom en het uitvoeren van de maatregelen aan het watersysteem in de Kikkerpolder die voorafgaand aan de overdracht benodigd zijn. Verbeterplan bomen (D062) Nog niet alle geplande werkzaamheden voor het verbeterplan bomen zijn in 2021 uitgevoerd. Daarom is het noodzakelijk om een deel van het budget uit 2021 over te hevelen naar 2022. Het gaat om een bedrag van € 65.000. Omdat de dekking van de uitgaven plaats vond uit de reserve GSB, vindt er in 2021 een lagere onttrekking uit de reserve GSB plaats van € 65.000. Bodemconvenant (063) Bodembeheer als integraal onderdeel van maatschappelijke opgaven. Dat is een van de hoofddoelstellingen van het bodemconvenant. Inmiddels geven een aantal projecten al concreet invulling aan die ambitie. Doel van de projecten is o.a. het behoud van diversiteit en kleinschaligheid. Dat doen de gemeente door – als een van de eersten in Nederland – in één omgevingsvisie duurzaam bodembeheer te integreren in de verstedelijkingsopgave. Nog niet alle werkzaamheden zijn in 2021 uitgevoerd. Daarom is het noodzakelijk om € 40.000 uit 2021 over te hevelen naar 2022.

Hierdoor is een lagere onttrekking noodzakelijk in 2021 uit de reserve lubo van € 20.000. Klimaatadaptief (D064) Door samenloop met andere projecten, beschikbare capaciteit en beperkende maatregelen corona welke tot vertraging hebben geleid in participatietrajecten zijn nog niet alle geplande werkzaamheden in 2021 uitgevoerd. Daarom is het noodzakelijk om een deel van het budget uit 2021 over te hevelen naar 2022. Het gaat om een bedrag van € 405.000. Omdat de dekking van de uitgaven plaats vond uit de reserve duurzame stad, vindt er in 2021 een lagere onttrekking uit de reserve duurzame stad plaats van € 405.000.

Pagina 10 van 36

Programma 6 Stedelijke ontwikkeling Mee- / tegenvaller Pilot Student in huis (D046) Bij Kaderbrief 2021-2025 is een motie (21.0067/14) aangenomen om een bedrag van € 25.000 uit de concernreserve te onttrekken voor de uitvoering van een pilot ‘Student in huis’. Het college omarmt de motie en verwerkt deze alsnog in de begroting. De kosten komen via het resultaat van deze Vierde technische wijziging ten laste van de concernreserve. Budgetneutraal Herinrichting Rooseveltstraat (D013) Conform amendement ‘02 Financiering Herinrichting Rooseveltstraat’ op het raadsvoorstel “Gebiedsvisie Rooseveltstraat west’ wordt voorgesteld om een Investering van € 742.857 voor Herinrichting Roosvelstraat op te nemen in het meerjareninvesteringsplan. De kapitaallasten van € 26.000 (afschrijftermijn van 40 jaar) worden gedekt door de vrijval van rentelasten als gevolg van de verlaging van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (Svn) met een bedrag van € 2,6 miljoen. Zie ook beslispunt 24 van het raadsvoorstel. Krediet Verduurzaming vastgoed fase 1 (D016) Met het krediet ‘Verduurzaming vastgoed fase 1’ worden negen panden verduurzaamd. Met name als gevolg van de stijgende bouwkosten is het bestaande budget niet toereikend. Voorgesteld wordt om het krediet op te hogen met een bedrag van € 581.612.

De bijbehorende kapitaallasten van € 34.870 worden gedekt door de investering ‘Verduurzaming vastgoed fase 3’ in het meerjareninvesteringsplan te verlagen met een bedrag van € 581.612. Zie ook beslispunt 25 van het raadsvoorstel. Krediet Verduurzaming vastgoed fase 2 (D017) Met het krediet ‘Verduurzaming vastgoed fase 2’ worden de panden Le Pooleweg 6, Le Pooleweg 11, Driftstraat 49 en Trix Terwindtstraat 2-4-6 verduurzaamd. Als gevolg van het niet verduurzamen van de panden Le Pooleweg 6 en 11 komt het geraamde krediet voor deze twee panden (een bedrag van € 3.448.589) te vervallen. De bijbehorende kapitaallasten en dekking (bijdrage derden van € 206.915) worden budgetneutraal afgeraamd. Het pand aan Le Pooleweg 6 wordt niet verduurzaamd omdat eerst een haalbaarheidsonderzoek moet plaatsvinden om te beoordelen of het pand op de lange termijn wel geschikt is voor de huidige functie. Tevens is gebleken dat de dakconstructie onvoldoende sterk is om hier verduurzaming met zonnepanelen toe te passen. Het pand aan de Le Pooleweg 11 wordt niet verduurzaamd omdat de business case niet sluitend was vanwege bouwkostenstijgingen en het wegvallen van een subsidie. Er is besloten om eerst het planmatig onderhoud uit te voeren aan de installaties en daarna het dak te vervangen en het parkeerdek opnieuw in te richten.

Daarnaast wordt voorgesteld om het krediet voor Driftstraat 49 en Trix Terwindtstraat 2-4-6 als gevolg van stijgende bouwkosten, scopewijziging en complexiteit van het verduurzamen te verhogen met een bedrag van € 775.634. Per saldo wordt het krediet ‘Verduurzaming vastgoed fase 2’ verlaagd met € 2.672.955. De hogere kapitaallasten (een bedrag van € 46.538) als gevolg van het ophogen van het krediet voor Drifstraat 49 en Trix Terwindtstraat 2-4-6 worden gedekt door de investering ‘Verduurzaming vastgoed fase 3’ in het meerjareninvesteringsplan te verlagen met een bedrag van € 775.634. Zie ook beslispunt 26 van het raadsvoorstel.

Pagina 11 van 36

Afwaarderen voorbereidende plankosten 2016 krediet STEO Morspoortterrein M 1-3 (D020) Voor het Stationsgebied zijn een aantal administratieve complexen (restgebieden) ingericht waarop voorbereidingskosten voor toekomstige grondexploitaties verantwoord worden. Dit is o.a. Morspoortterrein M1-3. Conform financiële regelgeving is het toegestaan deze voorbereidingskosten maximaal 5 jaar op deze zogenoemde immateriële vaste activa (IVA) te activeren. Als binnen deze periode geen uitvoeringsbesluit (vaststelling grondexploitatie) wordt genomen moeten deze voorbereidingskosten worden afgewaardeerd. In 2020 is aangegeven dat in 2021 voor Morspoortterrein M 1-3 een uitvoeringsbesluit wordt genomen. Door een aantal omstandigheden is dit uitgesteld tot de eerste helft van 2022, zo is de gebiedsvisie op een later moment in 2021 vastgesteld dan in eerste instantie was voorzien. Op dit krediet staan plankosten geboekt vanaf 2016. Het financiële effect van deze vertraging is dat de gerealiseerde plankosten van 2016 (een bedrag van € 174.323) langer dan vijf jaar als immaterieel vast actief (IVA) op de balans staan en conform financiële regelgeving moet worden afgewaardeerd per 31 december 2021.

Bij het MPG 2021 (RV 21.0064) is besloten om de status aparte voor STEO te laten vervallen en deelexploitaties binnen dit gebied vanaf 2021 conform de nota grondbeleid 2015 te behandelen en de financiële resultaten van de deelexploitaties te verrekenen met de reserve Grondexploitaties. Het nadeel van € 174.323 zal als gevolg van dit besluit worden gedekt door een onttrekking aan reserve Grondexploitaties. Zie ook beslispunt 27 van het raadsvoorstel. Verplaatsen budget regie bodem en ondergrond overhevelen (D021) De Leidse bodem en ondergrond worden steeds intensiever gebruikt. Daarom is er afstemming nodig over de ruimte die elke opgave nodig heeft in de stad zowel boven- als ondergronds. Bij het gasloos maken van de centrale blokken in de Oude Kooi is extra geld beschikbaar gesteld voor de (netwerk)regie en toezicht op bodem en ondergrond. Bij het realiseren van ons beleid met de energietransitie en de klimaatadaptatie is extra gemeentelijke netwerkregie vereist. Netwerkregie behelst de coördinatie en afstemming tussen de betrokken partijen inzake de transformatie van een gasnetwerk (opheffen) naar een stadswarmtenetwerk (implementatie). Bij Kaderbrief 2021-2025 is voor dit doel een incidenteel budget van € 58.750 beschikbaar gesteld op beleidsterrein ‘milieu en duurzaamheid’ en vanaf 2022 structureel een bedrag van € 60.000.

Begin 2021 is ambtelijk afgesproken de incidentele gemeentelijke inzet te verantwoorden op beleidsterrein ‘ruimtelijke planvorming’. Voorgesteld wordt het bijbehorende incidentele budget van € 58.750 budgetneutraal te verplaatsen van programma 5 Omgevingskwaliteit naar programma 6 Stedelijke Ontwikkeling. Project Dolfijn ’t Schippertje: Terugstorten hogere plankosten in de reserve plankosten definitiefase (D022) In de definitiefase zijn plankosten beschikbaar gesteld ad. € 209.135. Dit krediet wordt gedekt door de reserve Plankosten Bedrijfsvoering. Binnen de kaders van het revolverende fonds is hiervoor bepaald dat gerealiseerde plankosten definitiefase zullen worden teruggestort in de reserve plankosten bedrijfsvoering nadat deze fase is beëindigd. Dit betekent dat andere projecten een beroep kunnen doen op deze terug gestorte middelen. Bij het Uitvoeringsbesluit herontwikkeling Dolfijn ‘t Schippertje (RB 19.0098) is besloten dat de terugstort zal plaatsvinden bij ontvangst van de opbrengst grondverkoop. Inmiddels heeft deze grondtransactie plaatsgevonden en is € 209.135 teruggestort in deze reserve. Echter de gerealiseerde plankosten bedragen € 211.353. Om de hogere gerealiseerde plankosten van € 2.218 terug te kunnen storten in deze reserve is een budgettair neutrale begrotingswijziging noodzakelijk. Zie ook beslispunt 28 van het raadsvoorstel.

Revolverende middelen Brahmslaan (D023) De ontwikkelende partij van het project Brahmslaan heeft in 2021 aan de gemeente een bijdrage van € 10.000 betaald als voorschot voor compensatie van de gemeentelijke kosten. Deze Pagina 12 van 36

bijdrage wordt gedoteerd aan de reserve Grondexploitaties en vervolgens opnieuw beschikbaar gesteld voor het krediet Initiatieven derden zodat nieuwe initiatieven opgestart kunnen worden (revolverende middelen). Daarnaast is de Brahmslaan 80 in 2021 verkocht en wordt de verkoopopbrengst gedoteerd aan de reserve Grondexploitaties (conform MPG Vermogensbeheer). Vanuit het krediet Initiatieven derden is € 116.000 voorgefinancierd voor gemeentelijke kosten. Uit de verkoopopbrengst van Brahmslaan 80 wordt een bedrag van € 116.000 overgeheveld naar het krediet Initiatieven derden (revolverende middelen). Voorgesteld wordt om per saldo het krediet Initiatieven derden te verhogen met een bedrag van € 126.000 en dit te dekken door een onttrekking aan de reserve Grondexploitaties. Zie ook beslispunt 29 van het raadsvoorstel. Werken voor derden Bloemistenlaan (D025) Met de ontwikkelende partij van het project Bloemistenlaan is een anterieure overeenkomst gesloten. Daarnaast is een strook snippergroen verkocht voor een bedrag van € 22.811. Als gevolg van het niet kunnen verhalen van alle kosten op de ontwikkelende partij wordt voorgesteld om deze verkoopopbrengsten in te zetten als dekking voor de gemeentelijke plankosten (werken voor derden) van het project Bloemistenlaan.

Verlagen krediet inrichting Mary Zeldenrustweg (D026) In 2019 is een krediet van € 50.000 beschikbaar gesteld voor het opstalvrij en bouwrijp maken van de locatie aan de Mary Zeldenrustweg 18-18a. Het krediet wordt gedekt door een onttrekking aan de reserve Grondexploitaties. Betreffende kosten zijn echter op het project verkoop gemeentelijk vastgoed geboekt en komen daarmee ook ten laste van de reserve Grondexploitaties. Voorgesteld wordt om het krediet en de onttrekking aan de reserve Grondexploitaties met € 50.000 te verlagen. Zie ook beslispunt 30 van het raadsvoorstel. Actualiseren opbrengsten project Verkoop Gemeentelijk Vastgoed (D024) Als gevolg van een gewijzigde verkoopplanning worden de baten en lasten van het project Verkoop Gemeentelijk Vastgoed in de exploitatie aangepast. Per saldo een budgetneutrale wijziging waarbij de dotatie aan de reserve Grondexploitaties in 2021 wordt verlaagd met een bedrag van € 918.197 en in 2022 verhoogd met € 935.000. Actualiseren opbrengsten uit overige grondverkopen (D027) Bij Vermogensbeheer Grondexploitaties 2021-2025 is de verwachte opbrengst uit overige grondverkopen herijkt. Eén grondopbrengst is echter ten onrechte twee keer opgenomen waardoor de geraamde dotatie aan de reserve Grondexploitaties € 400.000 te hoog is.

Voorgesteld wordt om de dotatie aan de reserve Grondexploitaties voor 2021 en de bijbehorende verkoopopbrengst met € 400.000 te verlagen. Deze verlaging heeft geen effect op het 5-jarig perspectief (Vermogensbeheer 2021-2025) aangezien de herijking van de grondverkopen hierin wel juist is opgenomen. Plankosten Rooseveltstraat (D015) Voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied rond de Rooseveltstraat is een gebiedsvisie opgesteld. Voorgesteld wordt om voor de interne plankosten van het opstellen van deze visie een aanvullend budget van € 18.000 beschikbaar te stellen en dit te dekken door een onttrekking aan de reserve bedrijfsvoering plankosten. Zie ook beslispunt 31 van het raadsvoorstel. Project Energiepark (D091) De plankosten raming voor 2021, opgenomen in het collegebesluit ‘Energiepark – aanvullend krediet’ (BW 21.0074), is gebaseerd op de (eind 2020) opgestelde capaciteitsraming voor interne plankosten en een hele grove inschatting van de externe plankosten (logischerwijs volgend uit de Pagina 13 van 36

fase van het project). De constatering is nu dat de geraamde plankosten in 2021 een overschrijding hebben van naar verwachting € 89.000 dat grotendeels wordt veroorzaakt door meer uren voor het opstellen van ontwikkelplan, kaderbesluit, samenwerkingsovereenkomsten (SOK) en het participatietraject. Daarnaast zijn er ook hogere kosten gemaakt door het uitbesteden van onderdelen zoals planeconomie, Bestemmingsplan Verbrede Reikwijdte (BVR) en het opstellen van een Beeldkwaliteitsplan (met toevoeging van nieuwe producten). De inschatting is dat de huidige overschrijding in plankosten niet meteen zal leiden tot een overschrijding van het budgettaire kader (een maximaal tekort van € 5,5 miljoen) omdat de verwachting is dat de koopsommen van de locaties waarschijnlijk hoger zullen zijn. Begin 2022, na het afsluiten van de SOK en de Koop-Realisatieovereenkomsten (KRO’s), zullen we daar een beter beeld bij hebben. Dat is ook het eerste moment dat we een update geven van het totale financiële beeld, waaronder het effect van de woning bij Est, de gewijzigde boekwaarden (eerdere verhuizing van de Sleutels), de saneringsopgave en de kosten voor het verleggen van kabels en leidingen.

We besluiten om de hogere plankosten van € 89.000 voor herontwikkeling Energiepark ten laste te brengen van het krediet Plankosten Definitiefase (met als dekking een onttrekking aan de reserve bedrijfsvoering plankosten) en stellen voor hetzelfde bedrag te onttrekken aan reserve Grondexploitaties om te doteren aan de reserve bedrijfsvoering plankosten. Voorbereidingskrediet Telderskade Bij het kaderbesluit Telderskade is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor de voorbereidingsfase tot aan het uitvoeringsbesluit. Er zijn echter meer onderzoeken en plankosten nodig dan voorzien om tot een uitvoeringsbesluit te komen. Voorgesteld wordt het beschikbare voorbereidingskrediet Telderskade op te hogen met een bedrag van € 185.000 waarbij conform het kadervoorstel Telderskade de kosten ten laste van de balanspost onderzoek en ontwikkeling worden geboekt, de rente in 2022 ten laste van prestatie ‘6B1.2 Opstellen MPG en Vermogensbeheer’ te brengen en dit te dekken vanuit prestatie ‘6B1.3 Exploiteren gemeentelijke gebouwen’. Bij het uitvoeringsbesluit zullen deze kosten in de grondexploitatie worden opgenomen. Zie ook beslispunt 32 van het raadsvoorstel. Correctie besluit reserve herontwikkeling Stationsgebied e.o. (090) In 2021 heeft uw raad in RV21.0039 ‘Aanvullend krediet de Geus’ besloten om een storting van € 150.397 in de reserve herontwikkeling Stationsgebied e.o.

te verlagen. Omdat deze storting echter al in 2020 had plaatsgevonden, kon deze niet meer worden teruggedraaid. We stellen daarom voor om het terugdraaien van de storting om te zetten naar een onttrekking. Budgetoverheveling Budgetoverheveling bouwgronden in exploitatie (BlE) (D030) Uit analyse blijkt dat van een aantal grondexploitaties (BlE) de beschikbare budgetten voor 2021 niet meer ingezet gaan worden in 2021. Deze budgetten moeten wel beschikbaar blijven voor 2022. Voorgesteld wordt om deze budgetten over te hevelen naar 2022. Hierbij is als uitgangspunt genomen dat alleen budgetten groter dan € 0,2 miljoen in aanmerking komen voor budgetoverheveling. De lasten die in 2021 niet gerealiseerd gaan worden en overgeheveld kunnen worden naar 2021 bedragen afgerond € 1,7 miljoen. De baten die in 2021 niet gerealiseerd gaan worden en overgeheveld kunnen worden naar 2022 bedragen afgerond € 14,1 miljoen. Het betreft een budgetneutrale mutatie. D0037 Budgetoverheveling bijdrage Ons Doel In het onderhandelaarsakkoord Ons Doel (RV 16.0044) is uit de reserve Herstructurering woongebieden Ons Doel een bedrag beschikbaar gesteld van in totaal € 6.299.995. In de periode Pagina 14 van 36

2016-2020 is door woningstichting Ons Doel een gedeelte van de bijbehorende prestatie gerealiseerd waardoor in totaal een bedrag van € 1.770.000 door de gemeente is uitgekeerd. Hierdoor is vanaf 2021 nog € 4.529.995 beschikbaar. Woningstichting Ons Doel heeft aangegeven dat in 2021 voor € 1,3 miljoen aan aanvragen wordt ingediend (betreft 26 sociale huurwoningen). Het restant van € 3.229.995 wordt doorgeschoven naar 2022. Energietransitie (D067) Voor de opgave energietransitie is in 2021 een incidenteel budget van € 900.000 ter beschikking gesteld voor de bovenlokale samenwerking. De uitvoering van deze samenwerking loopt tot eind 2022. We stellen voor om de niet-besteedde middelen van € 700.000 over te hevelen naar 2022. Daarnaast stellen we voor om het niet-besteedde deel van incidenteel risico- en uitvoeringsbudget voor de duurzaamheidsleningen (uitvoering is meerjarig), over te hevelen naar 2022. We stellen voor om ook de onderbesteding op de incidentele middelen voor de organisatie van € 130.000 over te hevelen naar 2022. Daarnaast verplaatsen we conform het uitvoeringsplan energietransitie het budget voor de subsidie lokale initiatieven binnen programma 6 van prestatie ‘6D1.3 realisatie aardgasvrije stad’ naar de prestatie ‘6D1.1 meer energiebesparing’.

Programma 7 Jeugd en Onderwijs Budgetneutraal Regionale Jeugdhulp (D029) Op basis van een 1e prognose over 2021 van de TWO wordt ten opzichte van de raming voor het Leidse deel van de regionale Jeugdhulp een onderuitputting verwacht van ca. € 550.000. Recent is eveneens een 1e prognose van de SVB over de bestedingen PGB Jeugd ontvangen. Op basis van deze prognose wordt een overschrijding verwacht van € 153.000. Daarnaast geeft de afrekening 2020 voor PGB Jeugd een aanvullend eenmalig nadeel van € 130.000. Tenslotte wordt en onderbesteding van € 400.000 verwacht op het budget voor de JGT’s. In de Kadernota 2020 – 2023 is voor intensivering van de toegang een heel jaar een extra bedrag geraamd van ruim € 8 ton. Omdat de toegang is een half jaar later is gestart vanwege uitstel van de aanbesteding door Corona wordt maar een half jaar van het extra bedrag gebruikt. De totale onderuitputting van per saldo € 667.000 wordt verrekend met de reserve Sociaal domein. Vrijval kapitaallasten ELS (D031) In het huisvestingsplan voor het onderwijs is de investering in de ELS (Eerste Leidse Schoolvereniging) opgenomen voor een bedrag van € 1.085.000 in 2021. Bij de besluitvorming over het huisvestingsplan is toegezegd om dit te corrigeren omdat deze investering kan vervallen.

De vrijvallende kapitaallasten van € 38.000 worden ingezet ter dekking van de versterking het team voor onderwijshuisvesting (waartoe is besloten bij de Kaderbrief 2020 – 2023) door het verlagen van de structurele onttrekking aan de reserve onderwijshuisvesting. Per abuis is het voordeel in de kapitaallasten van de ELS, bij het besluit over de Kaderbrief 2021 – 2025, vrijgevallen in de algemene middelen als onderdeel van het actualiseren van de kapitaallastenontwikkeling 2022 - 2025. Deze omissie wordt in dit besluit gecorrigeerd waarbij de dekking van de vrijvallende kapitaallasten van de ELS op de stelpost kapitaallasten wordt begroot. Het saldo van deze stelpost wordt dan weer meegenomen bij de eerstvolgende ontwikkeling van de kapitaallasten als onderdeel van de Kaderbrief 2022 – 2026. Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (D018) Recent is het definitieve budget voor het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) 2021 toegekend. Dat betekent per saldo een verhoging van de rijksbijdrage van € 52.226. De extra baten worden ingezet voor onderwijsachterstandenbeleid

Pagina 15 van 36

Budgetoverheveling Budgetoverheveling speeltuinaccommodaties (D042) Via raadsbesluiten 13.0080 en 15.0010 zijn er incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het project “versterking buurtfuncties speeltuinen”. Het planvormingsproces bij de laatste speeltuin Ons Eiland in dit project is complex en heeft daardoor tot vertraging geleid. Het over te hevelen budget van € 350.806, inclusief de onttrekking aan de reserve sociaalmaatschappelijke en culturele voorzieningen, is ruimschoots nodig voor de kosten die gaan ontstaan in 2022. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) (D045) Over de periode 2021 t/m 2023 ontvangt Leiden in de vorm van een specifieke uitkering een totaal bedrag van ruim € 2,5 miljoen voor de uitvoering van het NPO. In 2021 bedraagt de uitbetaling hiervan ca. € 521.000. Hiervan wordt naar verwachting dit jaar een bedrag van € 150.000 besteed. Het restant blijft als vooruitontvangen bedrag beschikbaar op de balans. Budgetoverheveling plankosten Basisscholen Broekplein (D057) “Voor de uitvoeringsfase broekpleinscholen is tot en met 2021 € 248.260 beschikbaar voor gemeentelijke plankosten. € 68.000 hiervan is eind 2021 nog niet besteed en is in 2022 nodig om de gemeentelijke plankosten voor dit project te dekken.

We stellen voor om dit budget over te hevelen.” D0081 Gelijke kansen (D081) In 2021 hebben we een decentralisatie uitkering van € 25.000 ontvangen van het ministerie van SZW voor voorkomen discriminatie naar herkomst en het bevorderen van samenleven. Dit budget besteden we aan trainingen over privileges en het tegengaan van discriminatie op school aan docenten in het primair en voortgezet onderwijs. Omdat het onderwijs erg druk was met de gevolgen van corona en daarna met activiteiten opzetten omtrent het Nationaal Programma Onderwijs konden deze trainingen nog niet plaatsvinden. De eerste trainingen gaan van start in 2022. Om die reden hevelen we dit budget over naar 2022. Coronamiddelen Jongerenbeleid en perspectief voor Jeugd naar SIT (D054-D055) Leiden heeft voor verschillende doelgroepen (kwetsbare groepen, eenzame ouderen en perspectief voor de jeugd) voor ruim € 1.100.000 middelen van het Rijk ontvangen in 2021 ter compensatie van extra corona-gerelateerde kosten. In de tweede budgetwijziging is al aangemeld deze middelen die niet volledig worden besteed in 2021 en dat het surplus van € 646.136 zal worden gestort in de algemene reserve sociaal domein en gelabeld voor het tijdelijke project Social Impact Team in 2022. Er zal nog separaat een raadsvoorstel worden gemaakt over het totale budget en de bestedingen met betrekking tot het project Social Impact Team.

Programma 8 Cultuur, sport en recreatie Budgetneutraal D0028 Correctie SPUK (D028) In de 2e technische wijziging zijn de gevolgen van de SPUK doorgevoerd in de budgetten van sport. Per abuis is een verhoging van een krediet ook verwerkt in de exploitatie als ‘exploitatiebijdrage aan investeringen’. In de praktijk wordt de SPUK-bijdrage echter rechtstreeks op het krediet geboekt, waardoor zowel de ontvangst als de bijdrage uit de exploitatie van om € 27.300 geëlimineerd kunnen worden. Pagina 16 van 36

Ramen begroting tentoonstellingen en projecten Museum De Lakenhal (D038) De begroting van de tentoonstelling If Things Grow Wrong dient nog verwerkt te worden. Tevens wordt de verdeling van het overige programmageld naar (meerjarige) projecten en tentoonstellingen verwerkt. Het gaat om het budgetneutraal verwerken van de verwachte inkomsten en uitgaven. Zowel de baten als de lasten stijgen hiermee met € 171.000. Prijsindexering Indoorsportcentrum (D066) Conform de informatiebrief aan uw raad op 14 oktober over de voortgang Indoor Sportcentrum stellen wij nu voor het krediet voor zowel de bouw van het Indoorsportcentrum, de installaties en de openbare ruimte op te hogen met totaal €1.098.437. Daarnaast zijn de afschrijvingstermijnen van de installaties opnieuw bekeken en gesplitst in de onderdelen die vast in het gebouw zitten en 40 jaar meegaan en de installaties die 15 jaar meegaan. Ook de vaste inrichting is opgenomen met een afschrijvingstermijn van 15 jaar. Ondanks de kostprijsverhoging op installaties kan het krediet door eerder genoemde splitsing naar beneden bijgesteld worden. Voorgesteld wordt dan ook om het krediet van de installaties naar beneden bij te stellen waarbij de vrijval van kapitaallasten gebruikt kan worden ter dekking van de verhoging van de kosten door prijsstijgingen.

Er blijft na deze wijziging van kredieten en afschrijvingstermijnen een positief structureel saldo á €12.700 staan. Door nu in de vaste inrichting vast voor de tribune een aanpassing op nemen hoeft er in de toekomst geen extra werk verzet te worden om bij grote wedstrijden de extra zitplaatsen (435 zit- en staplaatsen) in orde te maken. Voorgesteld wordt van dit positieve saldo €5.000 structureel voor kapitaallasten in te zetten voor deze uitbreiding van €70.000. Zie ook beslispunt 33 van het raadsvoorstel. Budgetoverheveling Huisvestingsmiddelen cultuur (D068) In 2020 en 2021 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor onderhoud huisvesting van culturele instellingen. Hiervan is in totaal € 400.000 nog niet besteed en wordt overgeheveld naar 2022 zodat dit kan bijdragen aan het financieren van het -nog in ontwikkeling zijnde- plan rondom BplusC en specifiek het onderhoud van de huisvesting. Coronamiddelen cultuur (D069) De aanvragen voor de tweede helft 2021 van de Tijdelijke regeling Compensatie Coronaschade Cultuur 2021 worden op dit moment beoordeeld.

Het beeld is dat door de bijdragen uit generieke rijksregelingen als de NOW (overigens niet voor iedere organisatie van toepassing), steun van derden zoals cultuurfondsen, het afvloeien van het tijdelijk personeel en vermindering van onkosten door het gesloten zijn van de accommodaties de netto tekorten lager zullen zijn dan de beschikbaar gestelde Rijksmiddelen vanuit de eerste tranche van ruim € 1,9 miljoen. De aanvullende coronamiddelen cultuur vanuit de septembercirculaire (€ 428.000) en de eerder naar 2020 overgehevelde middelen coronasteun 2020 (€ 237.844) worden naar 2022 overgeheveld om in te zetten voor de na-ijleffecten van de coronacrisis en een sterke culturele basis te realiseren in 2022. Programma 9 Maatschappelijke ondersteuning Budgetneutraal Beschermd Wonen (D059) Per 1-1- 2021 is de WLZ opengesteld voor GGZ. Omdat er landelijk veel meer cliënten dan verwacht, zijn aangemeld voor een WLZ GGZ indicatie, heeft zowel het Centrum Indicatiestelling Zorg als het zorgkantoor vertraging opgelopen in de verwerking van de aanvragen. Cliënten die in aanmerking kwamen voor een WLZ GGZ bleven hierdoor langer in de Wmo. Ook voor onze Pagina 17 van 36

regio geldt dat er meer cliënten dan verwacht vanuit Beschermd Wonen naar de WLZ zijn overgegaan (30% verwacht, momenteel 35% WLZ indicatie ontvangen). Financieel betekent bovenstaande dat er meer cliënten zijn overgegaan van Wmo naar WLZ dan verwacht (en waarvoor het budget 2021 in eerste instantie was gekort), waardoor er in augustus 2021 landelijk een extra verrekening is toegepast op de rijksbudgetten Beschermd Wonen. Verder worden gemeenten gecompenseerd voor zowel de uitvoeringskosten als voor de zorgkosten, omdat cliënten door vertraging bij het CIZ én zorgkantoor langer dan verwacht in de Wmo bleven. Langere tijd was onduidelijk hoe bovenstaande verrekening voor ons als regio uit zouden pakken. In augustus en september is hier meer duidelijkheid over gekomen. De verrekeningen blijken voor onze regio positief uit te pakken. Daarnaast is met de septembercirculaire de rijksbijdrage Beschermd Wonen éénmalig met een bedrag van 1.019.000,- verhoogd. Als gevolg van dit alles ontstaat er overschot op het budget voor Beschermd Wonen van € 2,5 mln. Dit bedrag storten we in de Reserve Sociaal domein, geoormerkt deel voor Beschermd Wonen. Coronacompensatie Maatschappelijke Opvang (D060) In 2021 lopen de corona gerelateerde kosten voor Maatschappelijke Opvang op tot een bedrag van circa € 1,7 mln.

Vanuit de VNG hebben we bericht ontvangen dat bestuurlijk overleg heeft plaatsgevonden en dat gemeenten gecompenseerd zullen worden voor deze kosten. Om die reden hebben we zowel het uitgaven- als het inkomstenbudget voor Maatschappelijke opvang verhoogd met € 1,7 mln. Budgetoverheveling Stimuleren wijkinitiatieven (D010) De regeling stimulering wijkinitiatieven is gestopt in 2020. Een deel van de in 2020 verstrekte subsidies had betrekking op 2021 en één subsidie van € 200.000 heeft betrekking op 2022. Alle overige subsidies zijn inmiddels afgerekend in 2021. Ter dekking van de subsidie over 2022 hevelen we € 200.000 van het budget Stimuleren wijkinitiatieven over naar 2022. Per saldo resteert er een budget van € 54.450 hetgeen we terug storten in de reserve Leefbaarheidsprojecten in de wijken, aangezien de regeling Stimuleren wijkinitiatieven gedekt werd door deze reserve. Regeling huisvesting bijzondere doelgroepen (D011) In 2021 is slechts 1 subsidie verstrekt ten behoeve van het creëren van nieuwe woonruimte voor cliënten van zorginstellingen voor Beschermd wonen en/of Maatschappelijke opvang. Er worden geen subsidieaanvragen meer verwacht. Het restant van het incidentele budget (€ 306.827) wordt overgeheveld naar 2022. Het budget wordt gedekt uit de reserve sociaal-maatschappelijke en culturele voorzieningen.

Investeringsfonds (D034) Binnen de Reserve Sociaal domein is o.a. € 6,19 mln. geoormerkt voor het Investeringsfonds, hiervan wordt in 2022 € 4,19 mln. onttrokken t.b.v. uitgavenbudget Investeringsfonds 2022, voor de drie sub regio’s, verdeeld over de drie sub regio’s conform de adviesnota PHO Holland Rijnland van oktober 2021. Ook wordt op basis van deze adviesnota een deel van de budgetten Investeringsfonds 2021 overgeheveld naar 2022 (€ 2,8 mln.). Voor de Leidse Regio is de voornaamste reden voor de budgetoverheveling de vertraging in verschillende huisvestingsopgaven. Het vinden van