RV 21.0119 Stedenbouwkundig plan Pesthuis

RAADSVOORSTEL

Rv. nr.: 21.0119

B en W-besluit d.d.: 26-10-2021 B en W-besluit nr.: 21.0505

*Z1E0C7AA27E* Naam programma: 03 Economie Onderwerp: Stedenbouwkundig plan van de herontwikkeling Pesthuis

Aanleiding: Inleiding In december 2018 heeft de raad de Nota van Uitgangspunten (NvU) vastgesteld als basis voor de verkoop van het Pesthuiscomplex door het Rijksvastgoedbedrijf. Met deze NvU (zie bijlage I) werden de kaders gesteld voor de kopende partij. De vier belangrijke beoordelingskaders waren; 1) Programma, met als ambitie: een herbestemming die past bij het bijzondere gebouwencomplex en bij de strategische ligging tussen binnenstad en Bio Science Park; 2) Cultuurhistorische waarde, met als ambitie een zorgvuldige transformatie van het monumentale complex en (indien nodig) verantwoorde aan- en/of nieuwbouw; 3) Stedenbouwkundige inpassing, met als ambitie: een vanzelfsprekende aansluiting van het complex op de omgeving met behoud en versterking van de karakteristieken van de situatie. 4) Haalbaarheid, met als ambitie: een integraal en haalbaar plan, dat gericht is op een duurzame herontwikkeling en instandhouding van het ensemble. Iedere ambitie was vervolgens uitgewerkt in criteria. Als randvoorwaarde moest aan iedere ambitie in voldoende mate worden voldaan en –mede gelet op de aard en het karakter van het complex- waren er over de cultuurhistorische waarde nog een aantal aanvullende eisen.

Amendement Bij vaststelling van de NvU is het volgende een amendement (18.0075/2) aangenomen: ‘Houd het Pesthuis een bijzonder gebouw voor de stad.’ Bij punt 1a, ii (programmacriteria) van het raadsbesluit het punt 4 te vervangen door onderstaande tekst (dikgedrukt is toegevoegd): ‘functies met een (semi-)publiek karakter en waarbij (avond)openstelling voor publiek mogelijk is.’ Met daarbij als toelichting: Het Pesthuis is een iconisch gebouw voor de stad Leiden, dat door zijn ligging tussen centrum en Bio Science Park een spilfunctie kan vervullen tussen kunst en kennis; daarom verdient het een bijzonder publiek gebouw voor de stad te blijven, ook buiten kantoortijden. Dit amendement is ondervangen in het stedenbouwkundig plan zoals deze voor u ligt. Pagina 1 van 5

Nadat het Pesthuis in de geschiedenis altijd geïsoleerd van de binnenstad van Leiden is geweest en ondanks dat dit gebouw nooit de functie van pesthuis echt gehad heeft, heeft het altijd functies gehad die voor een binnenstad ongeschikt waren: een hospitaal, kazerne, gesticht en gevangenis. Pas in de 20e eeuw is het gebouw in gebruik genomen als publiek cultureel gebouw: eerst als legermuseum, later als entree van Naturalis. Nu is er een nieuwe kans ontstaan om met dit gebouw een plek te maken voor de stad. Citystone Group B.V. De Citystone Group B.V., met Van Manen en KRFT als architecten, was als beste (hoogste bieding) uit de laatste ronde van het verkoopproces (de biedingsronde) gekomen. Deze partij was in de ronde daarvoor (de selectieronde) ook al als beste geëindigd (hoogste score op kwaliteit). Per 1 november 2019 is het Pesthuiscomplex in eigendom overgedragen door het Rijksvastgoedbedrijf aan Pesthuis Leiden B.V. (een onderneming van de Citystone Group B.V. en Urban Development Partners B.V.). Waar staan we nu? De afgelopen 2 jaren is er gewerkt aan het stedenbouwkundig plan (zie bijlage II) wat nu voor u ligt, waarin het toekomstig gebruik van het complex en bijbehorende terrein nader zijn toegelicht.

In dit plan is de visie ‘Hollandse Idylle in een High Tech Campus’ van de Citystone Group, waarmee zij de inschrijving hebben gewonnen en dus de koper zijn geworden, verder uitgewerkt. Het plan heeft meerdere doelstellingen en past volledig binnen de eerder door uw raad vastgestelde Nota van Uitgangspunten. Het Pesthuiscomplex zal verschillende functies krijgen in het plan die alle zijn gericht op ontmoeten: een foodhal, coworking, hotel en shortstay, horeca, kunst en cultuur. De toepassing van de functies in 24-uursgebruik dragen bij aan de visie en toekomstige ontwikkeling van het Pesthuis als onderdeel van het Leiden Bio Science Park als Innovation District. Na dit besluit Na vaststelling van het stedenbouwkundig plan zal er meer duidelijkheid zijn over de door de gemeente te maken (plan)kosten met betrekking tot de herontwikkeling en kan de anterieure overeenkomst gesloten worden. Mogelijk zal de gemeente Leiden door middel van een marginale grondruil (koop) met Pesthuis Leiden B.V. waar nodig de kadastrale grenzen aanpassen aan de nieuwe ontwikkeling (zie bijlage III). De grondruil- (koop)overeenkomst wordt in dat geval ook onderdeel van de anterieure overeenkomst. Dit moet nog nader bepaald worden en is mede afhankelijk van de benodigde ruimte voor de Leidse Ring Noord, deel Darwinweg.

Tevens wordt er een bestemmingsplan geschreven bijpassend bij het stedenbouwkundig plan, hierbij hoort de daarbij passende ruimte voor indienen van zienswijzen. Tot op heden hebben het Rijksvastgoedbedrijf en later de Pesthuis Leiden B.V. geparticipeerd met zowel de bewoners van het complex, de nabij gelegen bedrijven en instellingen en andere belangstellenden. De gemeente is hier grotendeels bij aanwezig geweest. Na afronding van het bestemmingsplan wordt het ter vaststelling voorgelegd aan uw raad. Doel: Het stedenbouwkundig plan is opgesteld met als doel de basis te vormen voor de juridischplanologische vertaling in het bestemmingsplan. Met dit raadsvoorstel wordt een volgende fase ingegaan met de ontwikkeling van het Pesthuiscomplex en komt de realisatie een stap dichterbij. Met het vaststellen van het stedenbouwkundig plan liggen de ruimtelijke kaders, de architectonische eisen en het gewenste programma vast en kan dit vertaald worden naar een ontwerp-bestemmingsplan wat de ontwikkeling van het Pesthuiscomplex juridisch-planologisch Pagina 2 van 5

mogelijk maakt. Het ontwerp-bestemmingsplan wordt opgesteld voor het plangebied Pesthuiscomplex met bijbehorende terrein en bijgebouwen. Aangezien het een ontwikkeling betreft voor een bijzondere plek in de stad, wordt in dit geval het plan ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Kader: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13.

Ontwikkelingsvisie 2030, Leiden, Stad van Ontdekkingen; Structuurvisie Leiden 2025 (RV 09.0130); Stedenbouwkundig masterplan Leiden Bio Science Park ‘De Hollandse Campus’ (2009); Masterplan Leiden Bio Science Park (RV 09.0083) Omgevingsvisie Leiden 2040 Bestemmingsplan Leiden Bio Science Park en station (vastgesteld 2014-01-23); Erfgoedverordening (2017); Raadsbesluit participatieverordening (2019) Raadsbesluit vaststellen Nota van Uitgangspunten (2018) Geactualiseerde Kaderbesluit Leidse Ring-Noord (2019);Collegebesluit Intentieovereenkomst herontwikkeling Pesthuiscomplex (2020) Aanbevelingen Rekenkamercommissie Leiden-Leiderdorp over het Leiden Bio Science Park (2020) RV 20.0126 Collegebesluit participatie Stedenbouwkundig plan Herontwikkeling Pesthuiscomplex Leiden (2021). Uitvoeringsbesluit Leidse Ring Noord – Deelproject Plesmanlaan (2021)

Overwegingen: LBSP als Innovation District Met deze ontwikkeling komen we tegemoet aan de visie om van het Leiden Bio Science Park (LBSP) als bedrijventerrein te transformeren naar een Innovatie District. Ten eerste bevat het plan informatie over de inrichting van het buitenterrein, ondanks dat het privaatgrondgebied betreft is het ook openbaar terrein. Ten tweede bevat het informatie over hoe het geïsoleerde gebouw weer onderdeel wordt van zijn omgeving, het LUMC, het vernieuwde Naturalis maar ook het aangrenzende Van Leeuwenhoekpark. Ten derde, welke programmamix hier beoogd is om te zorgen voor de levendigheid en het ontmoeten, de schakel tussen LBSP en binnenstad wordt. En tot slot, welke (minimale) bouwkundige ingrepen er gedaan zullen worden waarbij de oorspronkelijke ruimtelijkheid en verhoudingen behouden blijven. Pilot Shortstay De gemeente is momenteel bezig met het opzetten van short stay beleid, de realisatie van de short stay in het Pesthuis is afhankelijk van dit te ontwikkelen beleid. In dit beleid zal gebruik gemaakt gaan worden van pilots. Naast een pilot die wordt gevoerd voor hotelontwikkelingen in de binnenstad, zal het Pesthuis als pilot gebruikt worden voor hotelontwikkelingen in het LBSP als innovatie district. Financiën: Pesthuis Leiden B.V.

heeft de gemeente Leiden om medewerking gevraagd voor herontwikkeling van het Pesthuiscomplex waar op 1 juni 2020 een intentieovereenkomst voor is getekend. De herontwikkeling is een initiatief van derden en daarom wordt er een anterieure overeenkomst gesloten waarin het (verplichte) kostenverhaal wordt geregeld en de overige voorwaarden van Pagina 3 van 5

samenwerking tussen Pesthuis Leiden B.V. en de gemeente worden vastgelegd. De voorwaarden hebben naast het verhalen van de gemeentelijke (plan)kosten betrekking op het eventueel verkopen of ruilen van grond, en een inspanningsverplichting van de gemeente om de beoogde nieuwe bestemming publiekrechtelijk te regelen. Vooruitlopend op de anterieure overeenkomst is de bovenbedoelde intentieovereenkomst gesloten, waarin enkele uitgangspunten van de samenwerking zijn vastgelegd alsmede een voorschot van € 30.000,00 op de exploitatiebijdrage. In maart 2021 is een tweede voorschot van € 40.000,00 betaald door initiatiefnemer. Inspraak/participatie: Het stedenbouwkundig plan is voorgelegd bij de omgeving, voor het participatietraject heeft de initiatiefnemer een participatieplan opgesteld (zie bijlage IV). De participatie is conform het participatieplan van de ontwikkelaar uitgevoerd. Dit participatieplan is vastgesteld in het college (21.0384/PB) en ter informatie aangeboden aan de gemeenteraad middels een bijlage in collegebrief. De participatie is grotendeels gericht op informeren. De bewoners van het Pesthuislaan hebben kunnen meedenken over de inrichting van een deel van het buitenterrein. Hieruit is voortgekomen dat de westelijk omloop in de avonduren wordt afgesloten teneinde overlast en ongewenste gasten te voorkomen.

Daarnaast wordt onderzocht welke bouwkundige aanpassingen mogelijk zijn om geluidsoverlast in de (slaap)kamers van Pesthuislaan 5 te minimaliseren. De positionering van de toekomstige fietsenstalling is bepaald. Tot slot kunnen de bewoners aanwijzen waar zij een persoonlijke parkeerplaats wensen.

Daarnaast heeft de ontwikkelaar met vele bedrijven en instellingen op en rondom het LBSP contact gehad om hen te informeren over het plan. En hierbij ook contacten uit te wisselen om invulling voor het programma te geven in het Pesthuis. Tevens is er een brede informatiebijeenkomst geweest in het Pesthuis voor de omwonenden en geïnteresseerden uit de stad, de opkomst was ca. 120 personen. Tijdens een informatiemarkt voor de bewoners van het LBSP over de ontwikkelingen in het LBSP in het Schilperoortpark, heeft het Pesthuiscomplex een stand gehad waarbij de initiatiefnemer aanwezig was om de plannen toe te lichten. In het bijgevoegde participatieverslag (bijlage V) staat een volledige weergave van de participatie.

Evaluatie: N.v.t. Bijgevoegde informatie: Bijlage I: Nota van Uitgangspunten Bijlage II: Stedenbouwkundig Plan Bijlage III: Gronduitgiftetekening Bijlage IV: Participatieplan Pesthuis Leiden B.V. Bijlage V: Participatieverslag Pesthuis Leiden B.V.

Pagina 4 van 5

RAADSBESLUIT: De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel 21.0119 van 26 oktober 2021), mede gezien het advies van de commissie Stedelijke Ontwikkeling,

1.

2.

BESLUIT Het stedenbouwkundig plan herontwikkeling Pesthuis vast te stellen, met als onderdelen: a. de functies foodhal, hostel, hotel, coworking en short-stay; b. het zo veel mogelijk herstellen van de historisch landschappelijke waarden, met daarbij het versterken van de bestaande biodiversiteit; c. de toevoeging van één nieuw gebouw in lijn met Pesthuislaan 4, wat tevens dient als donorgebouw voor de diverse nutsvoorzieningen; d. met een openbaar karakter bedoeld voor alle Leidenaren en e. als brugfunctie tussen binnenstad en het LBSP als Innovatie District. Het college opdracht te geven om een ontwerp-bestemmingsplan voor het plangebied Pesthuis, op basis van het stedenbouwkundig plan op te stellen;

Gedaan in de openbare raadsvergadering van, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink

Pagina 5 van 5