RV 21.0064 Meerjaren Perspectief Grondexploitaties Plus 2021

RAADSVOORSTEL

Rv. nr.: 21.0064

B en W-besluit d.d.: 1-6-2021 B en W-besluit nr.: 21.0286

*Z1FC00323DA* Naam programma: 06 Stedelijke ontwikkeling Onderwerp: Raadsvoorstel Meerjaren Perspectief Grondexploitaties plus 2021

Aanleiding: Jaarlijks legt het college met de jaarstukken verantwoording af aan de raad. Het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2021 (MPG 2021) is de nadere onderbouwing van de cijfers in de jaarrekening voor wat betreft de grondexploitaties en maakt onderdeel uit van de verantwoording. Om praktische redenen is er voor gekozen om de besluiten rondom het MPG separaat aan de Raad aan te bieden. Doel: Vastgestelde jaarstukken 2020 Kader: • • • • • • •

P & C-cyclus 2020/2021; Opdracht van het college tot samenstelling jaarstukken en productenrealisatie; Besluit begroting en verantwoording (BBV); Financiële verordening; Diverse beleidskaders, zoals verbonden partijen; Nota grondbeleid Leiden 2015, ‘Ruimte voor kansen, kansen voor ruimte’; Grondprijzenbrief 2021.

Overwegingen: Algemeen(besluitpunt 1)

Het MPGplus 2021 geeft een meerjarig financieel inzicht per peildatum 1-1-2021 en wordt als onderdeel van de gemeentelijke Planning & Control-cyclus jaarlijks geactualiseerd. Uit actualisaties kunnen mutaties volgen voor de reserves en voorzieningen binnen het vermogensbeheer van vastgoed en grondzaken. Deze mutaties worden in deze rapportage voor de gemeenteraad inzichtelijk gemaakt. Daadwerkelijke besluitvorming over deze mutaties vindt plaats bij vaststelling van de jaarstukken door de gemeenteraad. Traditioneel werd in het MPG inzicht gegeven in de mutaties binnen de vastgestelde grondexploitaties. Er zijn echter meer administratieve complexen behorende tot het vermogensbeheer van grondzaken waarbij de jaarlijkse actualisatie gevolgen kan hebben voor de reserves en voorzieningen. Per 2021 wordt, aanvullend op de grondexploitaties (BIE), ook inzicht verschaft in grondexploitaties in voorbereiding en organische gebiedsontwikkelingen, kortom: -BIE (Gemeentelijke grondexploitatie) Pagina 1 van 6

-IVA (voorbereidingskosten voor grondexploitaties) -MVA (Gronden bestemd voor ontwikkeling op termijn) -Organische gebiedsontwikkelingen Interne fondsafdrachten (besluitpunt 2)

Het BBV geeft richtlijnen welke kostensoorten aan de grondexploitatie/BIE kunnen worden toegerekend. Tot deze kostensoorten behoren geen dotaties/bijdragen aan een voorziening voor bovenplanse kosten. Tot en met 2020 waren in enkele grondexploitaties nog dergelijke kosten geraamd, het ging hierbij specifiek om budgetten voor een dotatie/bijdrage aan het bomenfonds. De budgetten waren opgenomen met inachtneming van de bomenverordening Leiden 2015, omdat vanuit het project de verplichting is aangegaan of aangegaan dient te worden om een financiële bijdrage te storten aan het Bomenfonds. Aangezien deze verplichting niet komt te vervallen met naleving van de BBV-richtlijnen worden de bestaande en toekomstige financiële verplichtingen met betrekking tot interne fondsafdrachten (zoals bomenfonds) overgeheveld naar de reserve Grondexploitaties. Masterplan Stationsgebied e.o. (besluitpunt 3 t/m 6.) In het Kaderbesluit STEO uit 2012 is vastgelegd dat de STEO grondexploitaties een financiële ‘status aparte’ hebben, waarvan het saldo ten gunste of ten laste komt van de concernreserve en niet de reserve Grondexploitaties. Dit besluit was genomen vanuit de gedachte dat positieve en negatieve saldi van verschillende deelexploitaties elkaar ‘binnenplans’ zouden verevenen.

Door de positieve resultaten van de eerste deelexploitaties binnen STEO los te koppelen van de reserve Grondexploitaties werd beoogd dat de voortgang van hierop volgende verlieslatende deelexploitaties in STEO niet afhankelijk waren van financiële tegenvallers in andere grondexploitaties. Aangezien de eerste deelexploitaties negatief bleken heeft uw raad in de afgelopen jaren echter besloten om verliesvoorzieningen en afboeken van (historische) voorbereidingskosten te dekken vanuit de reserve Grondexploitaties. Geconcludeerd kan worden dat met de eerste deelexploitaties binnen STEO geen positieve resultaten zijn geboekt die ingezet kunnen worden voor eventuele verlieslatende deelexploitaties. Het argument om het project anders te behandelen dan gemeentelijk beleid zoals vastgelegd in de nota grondbeleid 2015 is daarmee komen te vervallen. Voorgesteld wordt om de status aparte voor STEO te laten vervallen en deelexploitaties binnen dit gebied vanaf heden conform de nota grondbeleid 2015 te behandelen en de financiële resultaten van de deelexploitaties te verrekenen met de reserve Grondexploitaties. Voor het Stationsgebied zijn een aantal administratieve complexen ingericht waarop voorbereidingskosten voor grondexploitaties verantwoord worden: Buslocatie B1, Morspoortterrein M1-3 en de Trafolocatie T1.

Het is toegestaan deze voorbereidingskosten maximaal 5 jaar op deze zogenoemde immateriële vaste activa (IVA) te activeren. Als binnen deze periode geen uitvoeringsbesluit (vaststelling grex) wordt genomen moeten deze voorbereidingskosten worden afgewaardeerd. Voor deellocatie Morssingelblok H 2-5 is nog geen IVA geopend omdat de ontwikkeling van deze locatie minder zeker is. Plankosten die ten behoeve van deze locatie worden gemaakt worden gedekt door een onttrekking uit de reserve “herontwikkeling stationsgebied e.o.”. Het voortschrijdend inzicht kan leiden tot aanpassing van het aangevraagde voorbereidingskrediet op deze IVA’s.

Financiën: Pagina 2 van 6

Algemeen (besluitpunt 1)

De projecten in uitvoering zijn financieel gedekt. Voor toelichting bij de besluiten wordt verwezen naar de rapportage Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2021 (MPG 2021). Hieronder wordt voor zover nodig een beknopte toelichting gegeven op de besluiten. Interne fondsafdrachten (besluitpunt 2)

Aangezien de betreffende kosten allen binnen grondexploitaties met een negatief saldo waren geraamd zorgt het aframen van de budgetten via de verbetering van het saldo voor een even grote vrijval van de verliesvoorziening. De vrijval van de verliesvoorziening vloeit terug aan de reserve Grondexploitaties waardoor het overhevelen van de verplichting geen financiële gevolgen heeft. Masterplan Stationsgebied e.o. (besluitpunt 3 t/m 6 ) Uw raad heeft, in afwijking van het kaderbesluit 2012, financiële besluitvorming rondom STEO reeds conform het grondbeleid 2015 laten plaatsvinden. De formele bekrachtiging van het laten vervallen van de ‘status aparte’ brengt om deze reden geen financiële gevolgen ten opzichte van vorige jaren met zich mee. Voor het MPG 2021 is een raming gemaakt van de benodigde “planvoorbereidingskosten” per deelgebied voor de jaren 2021 en 2022. Afgezet tegen de beschikbare kredieten per 1 januari 2021 geeft onderstaande tabel de te muteren bedragen per deelgebied aan. T a be l bijra m e n pla nk o s t e n no g nie t in e xplo it a t ie ge no m e n de e lge bie de n S T E O S T E O - B us k a v e l 1 S T E O - M o rs po o rt t e rr. M 1- 2 - 3 S T E O - T ra f o lo c a t ie 1 T O T A LE N M o rs s inge lblo k H 2 - 5

s a ldo pe r 3 1- 12 - 2 0

196.889 195.273 5.417 397.579 110.923

e xt e rne pla nk o s t e n

e xt e rne pla nk o s t e n

2 0 2 1- 2 0 2 2

7 10 10 6 1

2021

2022

115.553 192.588 77.035 385.176 0

222.154 198.844 93.844 514.842 60.297

149.783 76.230 64.470 290.483 26.985

50.000 90.000 10.000 150.000 20.000

Int e rne pla nk o s t e n

Int e rne pla nk o s t e n

t o t a a l ge ra a m d 2021 en 2022

B ijra m e n t o t a le n

537.489 557.662 245.349 1.340.500

340.600 362.388 239.932 942.920 0

Voor de kosten planvoorbereiding 2021 en 2022 is beschikbaar uit voorgaande jaren €397.579,geraamd is voor de jaren 2021 en 2022 in totaal € 1.340.500. Hierdoor is er een tekort van € 942.921. Voorgesteld wordt dit beschikbare krediet te verhogen ten laste van de balanspost onderzoek en ontwikkeling. Voor Morssingelblok H 2-5 is uit voorgaande jaren nog beschikbaar € 110.923. Dit is voldoende om de geraamde kosten voor 2021 en 2022 te kunnen dekken. Projecten in uitvoering (besluitpunt 7 en 8) De verlieslatende projecten in uitvoering zijn financieel gedekt middels een verliesvoorziening. De actualisatie heeft geleid tot een vrijval van €577.607,-- op de benodigde verliesvoorziening welke ten gunste van de reserve Grondexploitaties komt. De actualisatie van de grondexploitatie Nieuweroord leidt aanvullend tot een winstneming van €1.376.409,- ten gunste van de reserve grondexploitaties. De actualisatie van de risico’s heeft geleid tot een benodigde dotatie van €506.446 vanuit de reserve Grondexploitaties aan de reserve Risico’s Projecten in Uitvoering. Voor een toelichting op de financiën bij de projecten in uitvoering wordt verwezen naar de rapportage Meerjaren Perspectief Grondexploitaties Plus 2021. Inspraak/participatie: niet van toepassing

Pagina 3 van 6

Evaluatie: Bij de 2e Bestuursrapportage 2021 en Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2022 Bijgevoegde informatie: Rapportage Meerjaren Perspectief Grondexploitaties Plus 2021

Pagina 4 van 6

RAADSBESLUIT: De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel 21.0064 van 1 juni 2021), mede gezien het advies van de commissie SO, BESLUIT 1. de rapportage Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2021, zijnde een nadere toelichting op de in de jaarrekening 2020 gepresenteerde cijfers van de geactualiseerde grondexploitaties (BIE), vast te stellen; 2. Een krediet beschikbaar te stellen ter hoogte van €140.000,- voor dotaties aan het bomenfonds en en vanuit de reserve Grondexploitaties € 140.000 te storten in de reserve Afschrijving investering voor dekking van het krediet Bomenfonds 3. De status aparte voor het Stationsgebied en omgeving (STEO) op te heffen waardoor de financiële resultaten van de gebiedsontwikkelingen binnen dit gebied verrekend worden met de reserve Grondexploitaties 4. Het krediet 7101058 Voorbereiding STEO – Buskavel 1 voor plankosten 2021 – 2022 te verhogen met € 340.600 en deze plankosten tijdelijk te activeren op de balans onder ‘kosten onderzoek en ontwikkeling’; 5. Het krediet 7101059 Voorbereiding STEO – Morspoortterrein M 1,2,3 voor plankosten 2021 - 2022 te verhogen met € 362.388 en deze plankosten tijdelijk te activeren op de balans onder ‘kosten onderzoek en ontwikkeling’; 6.

Het krediet 7101063 Voorbereiding STEO – Trafolocatie 1 voor plankosten 2021-2022 te verhogen met € 239.932 en deze plankosten tijdelijk te activeren op de balans onder ‘kosten onderzoek en ontwikkeling’; 7. voor de volgende projecten in uitvoering (BIE) de kredieten te laten aansluiten bij de geactualiseerde grondexploitaties MPG 2021: a. Oude Rijnlocatie;4 b. Lammenschansdriehoek; c. Groenoordhallen e.o.; d. Stationsgebied - Rijnsburgerblok k1 t/m 5; e. Aalmarkt; f. Nieuweroord 8. voor het treffen van een risicoreservering gelijk aan het gewogen risicobedrag behorende bij de actieve grondexploitaties een dotatie van €506.446 te doen vanuit de reserve Grondexploitaties aan de reserve Risico’s Projecten in Uitvoering.

Pagina 5 van 6

9. Onderstaande begrotingswijziging vast te stellen:

Gedaan in de openbare raadsvergadering van, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink

Pagina 6 van 6