RV 21.0036 Uitvoeringsbesluit Professorenwijk-Oost fase 1

RAADSVOORSTEL

Rv. nr.: 21.0036

B en W-besluit d.d.: 20-04-2021 B en W-besluit nr.: 21.0211

*Z1F0987BEF0*

Naam programma: 05 Omgevingskwaliteit Onderwerp: Uitvoeringsbesluit Professorenwijk-Oost fase 1 Aanleiding: Op 23 april 2020 stelde de Raad het Kaderbesluit Professorenwijk-Oost (RV 20.0025) vast. Daarin werd vastgesteld om de verdere ontwerp- en voorbereidingsfase te doorlopen en een uitvoeringsbesluit voor te bereiden om een duurzame en toekomstgerichte herinrichting van de wijk te realiseren door: a. de aanleg van een gescheiden rioleringsstelsel (regenwater en afvalwater door een aparte buis) b. klimaatadaptieve inrichting van erfgrens tot erfgrens; c. ondergrondse ruimtereservering voor de aanleg van een stadsverwarmingsnet; d. vergroten biodiversiteit; e. verbeteren grondwaterbeheersing; f. waar mogelijk toevoegen van extra groen in de straten.

Met de vaststelling van voorliggend uitvoeringsbesluit van het project Professorenwijk-Oost fase 1, besluit de raad om de herinrichting van fase 1 van het project, betreffende het oostelijk deel van het projectgebied uit te voeren en het definitief ontwerp voor de buitenruimte vast te stellen. Het definitieve ontwerp van fase 2 wordt in het voorjaar van 2022 aan de raad ter besluitvorming aangeboden, zodat de realisatie aansluitend op fase 1 kan plaatsvinden. Wijkvervangingen tot en met 2025 Het project Gasthuiswijk-Haagweg-Zuid fase 1 en de Professorenwijk-Oost fase 1 zijn de eerstvolgende integrale wijkvervangingen die gepland zijn om uitgevoerd te worden. In januari 2021 is reeds een uitvoeringsbesluit genomen over het Houtkwartier-Oost. In 2021 volgt, naar verwachting, ook nog het uitvoeringsbesluit voor de Vogelwijk-Raadsherenbuurt en GasthuiswijkHaagweg-Zuid fase 2. De kaderbesluiten van de wijkvervangingen Meerburg en Hoge Mors worden op een later moment ter besluitvorming aan de raad aangeboden. De integrale wijkvervangingen zijn onderdeel van de opgave “Klimaatadaptatie en Biodiverse Vergroening”. Doel: Het doel van het project is het realiseren van een duurzame, toekomstgerichte herinrichting van de Professorenwijk-Oost.

Pagina 1 van 21

Resultaat project Het uiteindelijke resultaat is om zowel de ondergrondse als bovengrondse herinrichting van alle straten van erfgrens tot erfgrens gerealiseerd te hebben. Hiermee maken we de wijk leefbaar voor nu en in de toekomst door klimaatadaptief in te richten, te vergroenen en de biodiversiteit te vergroten. Daarnaast wordt de wijk voorbereid op de energietransitie. Projectgebied Het projectgebied van Fase 1 is gesitueerd ten oosten van de Uhlenbeckkade tot en met de Roomburgerlaan. Zie het geel gemarkeerde deel van het projectgebied.

Fasering De start van de realisatie van fase 1 is gepland voor het najaar 2021. De realisatie van fase 2 is gepland voor medio 2022. Per fase duurt de uitvoering ongeveer anderhalf jaar. Kader: • Kaderbesluit Professorenwijk-Oost (RV 20.0025) In hoofdzaak zijn de volgende kaders van belang: • Eindrapportagte Urbanisten klimaatadaptieve bouwstenen, bijlage 4 • Visie ruimte voor de stad • Structuurvisie Leiden 2025 • Beleidsakkoord College 2018-2022 "Samen maken we de stad" • Kadernota 2019-2022 • Vigerend bestemmingsplan • Duurzaamheidsagenda 2016-2020 • Klimaatstresstest 2019 • Warmtevisie Leiden 2017 • Concept uitvoeringsprogramma Leiden biodivers en klimaatbestendig 2020-2023 • Handboek Kwaliteit Openbare Ruimte deel 1-4 2017-2025 • Kadernota Kwaliteit Openbare Ruimte • Bomenverordening 2015 en de daarmee samenhangende Groene Kaart 2017 Pagina 2 van 21

• • • • • • • •

Richtlijn geveltuinen Mobiliteitsnota Leiden Duurzaam Bereikbaar Parkeervisie Leiden 2020-2030 Fietsbeleid 2020 Beheerplan Wegen 2017-2021 Integraal Water Keten Plan (IWKP) 2019-2023 Beleidsplan openbare verlichting 2013 Beleidskader Spelen en Bewegen Leiden 2018-2022

Overwegingen: Proces Eind 2019 is gestart met het ontwerpproces voor de Professorenwijk-Oost. In maart 2020 vond een fysieke bewonersbijeenkomst plaats waarbij het schetsontwerp, rioleringsontwerp en het proces zijn toegelicht. In april 2020 is het kaderbesluit voor Professorenwijk-Oost unaniem vastgesteld door de gemeenteraad. In de periode april tot december is het voorlopig ontwerp opgesteld en is een intensief (online) participatieproces doorlopen. Daarna is het definitieve ontwerp opgesteld. In juni 2021 vindt het besluitvormingsproces voor het uitvoeringsbesluit plaats. De verwachting is dat de realisatie in september 2021 start. De doorlooptijd van de realisatie van fase 1 is ongeveer anderhalf jaar. Ontwerp Professorenwijk-Oost fase 1 Ontwerptoelichting Opgave Riolering Door de aanleg van een extra hemelwaterriool wordt de wijk voorzien van een gescheiden rioolstelsel (hemelwater- en vuilwaterriool). Hierdoor wordt het regenwater direct afgevoerd naar het oppervlaktewater. De afvalwaterzuivering wordt zo minder belast, de overstorten van vuil water op het oppervlaktewater verdwijnen, en de kans op wateroverlast wordt beperkt. Klimaatadaptieve herinrichting van de openbare ruimte We krijgen te maken met meer en hevigere regenbuien, langere periodes van droogte in de zomer en hittestress.

Om deze weersextremen op te vangen worden de straten anders ingericht met meer groen. Daarnaast wordt in de ondergrond een drainage/ infiltratiesysteem aangebracht waarmee het grondwaterniveau op een vast peil gehouden wordt. Ondergrondse ruimtereservering voor de aanleg van een stadsverwarmingsnet De wijk wordt de komende jaren voorbereid op het aardgasvrij maken. Concreet betekent dit dat we in de ondergrond ruimte reserveren voor de toekomstige aanleg van een warmtenet. Dit voorkomt dat te zijner tijd leidingen verlegd moeten worden voor de plaatsing van het warmtenet en maakt de inpasbaarheid in de ondergrond mogelijk. De wens om de aanleg van de benodigde voorzieningen voor een aardgasvrij Professorenwijk-Oost direct te combineren met de aanleg van een hemelwaterriool blijkt qua planning en afstemming niet haalbaar. Circulariteit Binnen het plangebied wordt zoveel mogelijk van de gebakken bestratingsmaterialen hergebruikt. In de raamovereenkomst met de leverancier van betonproducten is opgenomen dat alle betonmaterialen die uit het werk komen gerecycled moeten worden.

Pagina 3 van 21

Vergroten van de biodiversiteit Een rijke verscheidenheid aan natuur is belangrijk voor de leefomgeving in en om de stad. ln een dichtbebouwde stad als Leiden is het vinden van de juiste balans tussen het gebruik van het gebied en de kwaliteit van de leefomgeving voor mens en natuur een uitdaging, maar ook in het stadslandschap zijn er zeker maatregelen te treffen die de ecologische kwaliteit en biodiversiteit kunnen vergroten. Dit doen we door het groen in de openbare ruimte te versterken, de diversiteit van de bomen en planten te verhogen en oog te hebben voor de relatie tussen flora en fauna. Zoals is toegezegd bij vaststelling van het kaderbesluit wordt in de wijk extra heesterbeplanting aangebracht om de biodiversiteit in het gebied te vergroten. Ontwerpuitgangspunten Ontwerpuitgangspunten In het Kaderbesluit Professorenwijk-Oost (RB 20.0025) en in de Nota van Uitgangspunten zijn de ontwerpuitgangspunten vastgelegd. Ze zijn gebaseerd op bestaande algemene en specifieke kaders van de gemeente Leiden, opgedane kennis over klimaatadaptieve maatregelen en de toepasbaarheid in deze wijk en input opgehaald tijdens de participatie. Daarnaast is bij het vaststellen van het kaderbesluit een aantal toezeggingen gedaan aan de raad. Toezegging

Reactie

1: Streven is om aantal bomen te laten

Het aantal bomen is toegenomen in het

toenemen. In ieder geval het uiterste eruit

plangebied. Er worden 8 extra bomen aan

halen wat mogelijk is in plaats van

het plangebied in fase 1 toegevoegd.

gelijkblijvend aantal zoals nu is opgenomen in het kaderbesluit Professorenwijk-Oost 2: onderzoek naar meer

Er worden extra fietsparkeerplaatsen en

fietsparkeerplaatsen.

scooterparkeerplaatsen gerealiseerd bij de flat aan het Van Vollenhovenplein en ook worden er extra fietsparkeerplaatsen gemaakt op de Roomburgerlaan.

3: Extra heesters in ontwerp in plaats van alleen grassen en bloemen.

In totaal wordt er 2.358 m2 aan extra

4. Onderzoek naar deelauto’s

Bij de uitwerking van fase 2 van de

heesterplanting aangebracht.

Professorenwijk-Oost wordt dit onderzoek meegenomen. 5. Vergroenen van de parkeerplaatsen in

Er is uitgebreid geparticipeerd over het

overleg met de bewoner

vergroenen van parkeerplaatsen. Uiteindelijk ligt er een door de bewoners gedragen ontwerp.

6. Parkeeronderzoek Professorenwijk

Er is rekening gehouden met de parkeeronderzoeken uit 2019. Recenter onderzoek geeft geen betrouwbaar beeld in verband met Corona.

Pagina 4 van 21

Thema’s ontwerp In onderstaande paragraaf is het boven- en ondergrondse ontwerp toegelicht. In het kaderbesluit is een aantal onderdelen benoemd hoe we komen tot een duurzame en toekomstgerichte wijk. In onderstaand schema is per onderdeel op hoofdlijnen aangegeven wat in het ontwerp opgenomen is. Onderdeel Aanleg van een apart hemelwaterriool (regenwater en afvalwater door een aparte buis)

Klimaatadaptieve inrichting van erfgrens tot erfgrens

Ondergrondse ruimtereservering voor de aanleg van een stadsverwarmingsnet

Vergroten van de biodiversiteit

Verbeteren grondwaterbeheersing

Toevoegen van extra groen in de straten

Verbeteren verkeersveiligheid

Hoe is dit verwerkt in het ontwerp Er wordt een apart hemelwaterriool aangelegd berekend op Bui 10. Bui 10 is in het riooljargon een bui die 35,7 mm hemelwater in een uur achterlaat. Volgens de modellen is dit een zeldzame gebeurtenis die eens in de 10 jaar voorkomt. • Er wordt een drainage/ infiltratiesysteem aangelegd. Hiermee wordt het grondwater gereguleerd in natte en droge perioden; • Er worden extra bomen geplant en meer vergroend t.b.v. het verminderen van hittestress; • Aanleg van een gescheiden rioolstelsel; • Directe afvoer naar oppervlaktewater van hemelwater. In het ontwerp is rekening gehouden met een tracé voor de aanleg van een stadsverwarmingsnet. De fysieke aanleg van het net wordt op een later moment uitgevoerd. Door nu de ruimte te reserveren hoeft in de toekomst geen riool meer verlegd te worden. • Biodiversiteit wat wordt toegevoegd is passend bij het straatbeeld; • Soortenrijkdom groen wordt vergroot; • Inheemse planten en bomensoorten die gedijen in een veranderend klimaat; • In overleg met de stadsecoloog is het plan opgesteld; • Voorzieningen t.b.v het behoud van amfibieën. Door de aanleg van een drainage/ infiltratiesysteem wordt de grondwaterstand beter beheerst. • Er wordt 2.358 m2 extra groen/ heesterbeplanting aangebracht; • Er worden 8 extra bomen aangeplant.

De verkeersveiligheid in de wijk is verbeterd door het toepassen van de huidige normen qua maatvoering en inrichting.

Definitief ontwerp In de ontwerptoelichting die als bijlage 2 is bijgevoegd bij dit uitvoeringsbesluit is een uitgebreide toelichting op het definitieve ontwerp beschreven. Pagina 5 van 21

ONTWERP BOVENGROND Om de leesbaarheid van dit uitvoeringsbesluit te vergroten is de ontwerptoelichting als bijlage bijgevoegd. Hierin is per straat aangegeven wat de inrichting wordt en waar en op welke wijze het groen ingepast is.

Algemeen Voor het hele gebied geldt dat dit conform Handboek openbare ruimte van de gemeente Leiden zal worden ingericht. Klimaatadaptatief inrichten is een van de ontwerpuitgangspunten binnen de gemeente en dient standaard toegepast te worden. In de wijkvervangingsprojecten wordt momenteel geëxperimenteerd met de verschillende oplossingen hiervoor. Bij goed functioneren worden de oplossingen opgenomen in het handboek. Klimaatadaptatie De openbare ruimte dient klimaatadaptief te worden ingericht. Hiervoor is bekeken welke klimaatadaptieve bouwstenen in het projectgebied kunnen worden ingezet. aanleg hemelwaterriool; waterdoorlatende bestrating onder parkeervakken; reduceren verhard oppervlak; waterregulerend drainagesysteem. Waar mogelijk zijn de bouwstenen zo ingezet dat deze ook op andere gebieden meerwaarde bieden voor de buurt, door bijvoorbeeld op zichtbare plekken een bouwsteen toe te voegen die tevens bijdraagt aan differentiatie in het groenbeeld.

Pagina 6 van 21

Circulariteit Om tegemoet te komen aan het streven van duurzaam materiaal gebruik, worden de bestaande gebakken klinkers in het gebied te hergebruikt. Een groot deel is daarvoor geschikt, maar wijkt in kleur af van het handboek: gemêleerd rood/geel. De oppervlakken die bruikbaar zijn, dekken de minder druk bereden kleinere straten. De drukkere hoofdwegen krijgen een nieuw materiaal. Dit geldt ook voor de plateaus en verkeersdrempels. Halfverharding Op een aantal plaatsen is, om boomwortels te ontzien, voorgesteld om halfverharding toe te passen. Dit geldt voor de uitstapstrook voor de parkeervakken langs het groen en voor het voetpad van op het Van Vollenhovenplein onder de bestaande es. Doorgroeibare verharding/ waterpasserende verharding Er zijn nog geen test of lange termijn onderhoudsresultaten bekend onder andere vanuit de pilot Klimaatadaptatie in de gemeente Leiden (Noorderkwartier Oost). Toch denken we op grond van ervaringen elders dat de voorgestelde HydroLineo het beste voldoet aan de combinatie van technische en esthetische eisen die wij stellen. Voor een deel zal ook hier sprake zijn van een pilot: in afstemming met de stadsecoloog gaan we een arme grond gemengd met kruidenzaden toepassen in deze doorgroeibare verharding Biodiversiteit/ Beplanting De beplanting zal deels een 'laboratorium' situatie worden.

We willen testen of voor boomspiegels een arme grond toe te passen is, waarin van vaste planten (geschikt voor arme grond) gecombineerd kunnen worden met kruiden. Dit om de biodiversiteit maximaal tot in de woonstraten te laten doordringen. Hoewel dat wellicht paradoxaal klinkt groeien immers veel planten die de biodiversiteit versterken beter op verschraalde grond dan op een bodem met rijke voeding. In totaal wordt er 2.482 m2 extra vergroend in het gebied.

Tekening bestaand en nieuw groen

Pagina 7 van 21

Amfibieën In afstemming met vrijwilligers en bewoners hebben we samen gezocht naar amfibievriendelijke oplossingen. Met name op de Uhlenbeckkade willen we een detaillering qua afwatering toepassen die amfibie-vriendelijk is. Indien de voorgestelde oplossing goed werkt dan kan dit ook worden opgenomen in het Handboek. De werkgroep heeft aangegeven dat de kolken niet bij een band mogen liggen, maar iets van een band af of in de rijloper ter hoogte van parkeerplaatsen. Daarnaast wordt aan de rand van parkeerplaatsen grenzend tegen de groenstrook een geleideband voorgesteld. Dit maakt dat amfibieën gemakkelijker het groen kunnen bereiken en dat evengoed de parkerende auto's uit de groenvlakken worden geweerd. Bomen Net zoals bij het uitvoeringsbesluit Houtkwartier-Oost voegen we hier extra bomen toe aan het bomenbestand. We voegen acht extra bomen toe in het gebied. Daarnaast is uiteraard het uitgangspunt om de bestaande bomen in te passen in het ontwerp. Hierover vindt afstemming plaats met de bomenbond. In totaal dienen er drie bomen verplant te worden en worden er negen bomen gekapt ten behoeve van de aanleg van de riolering. Deze negen bomen worden gecompenseerd in het projectgebied.

Huidig bomenbestand Aan de Uhlenbeckkade is er voor tweezijdig parkeren en twee richtingverkeer tussen de bestaande groenstrook en de bestaande grote bomen aan de trottoirzijde een beperkte ruimte beschikbaar. Daarom is hier al op basis van het Schets Ontwerp een Boomeffectanalyse (hierna: BEA) uitgevoerd. Hieruit blijkt dat een aantal bomen niet gezond is. Het gaat hier om essen met taksterfte en kastanjes met bloederziekte. Voor de noodzakelijke ruimte van een rijweg met tweerichtingverkeer voor auto's en fietsers is er voldoende ruimte en worden bestaande wortels nauwelijks aangetast. Eén boom heeft extra aandacht nodig en zal richting rijweg wortelbeschermende maatregelen krijgen. In dit DO wordt alleen voor de als 'slecht' gekwalificeerde bomen kap en compensatie voorgesteld waar deze door de noodzakelijk werkzaamheden onvoldoende toekomst verwachting hebben. In de BEA is onderzoek gedaan naar de bomen in de Colenbranderstraat in verband met het rechttrekken van de straat, wat door de rioleringsmaatregelen noodzakelijk is. Een tweetal goed te verplanten Carpinus betulus 'Fastigiata' worden naar de overzijde verplaatst.

Nieuwe bomen en te verplanten bomen Voor de aanplant van nieuwe bomen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • bestaande bomenlanen van Roomburgerlaan en Burggravenlaan met zelfde soorten aanvullen; • bij nieuwe aanplant bij voorkeur soorten kiezen die de biodiversiteit versterken; • zieke bomen meenemen in werkzaamheden en vervangen door nieuwe waar mogelijk bomen die gezond en verplaatsbaar zijn herplanten in dezelfde straat (Colenbranderstraat); • Op markante plekken en op plekken met voldoende ruimte kunnen grotere bomen gepland worden (1e grootte). De nieuwe bomen zijn vrij wel allemaal aanvullingen op bestaande structuren in de straat. Daar waar een duidelijke laanstructuur aanwezig is met dezelfde bomen, wordt met dezelfde soort aangevuld.

Pagina 8 van 21

In principe worden in de kleinere straten voor kleinere bomen en voor bloeiende bomen gekozen, op nadrukkelijk verzoek van bewoners. De soorten die voorgesteld worden hebben een habitus en grootte die past bij de aanwezige ruimte en zijn in tweede instantie biodivers. Waar meer ruimte is, zoals op het Van Vollenhovenplein, is vooral biodiversiteit een criterium. Doordat er voldoende ruimte is, worden hier iepen voorgesteld met het principe dat de wat zwakkere, aanwezige Acer pseudoplatanus op termijn zullen wijken. Rekening is gehouden met de aanwezige gasleiding. Om de plaatsing van de nieuwe bomen niet strak langs de lijn van de gasleiding te leggen, zijn voor twee bomen extra wortelbeschermende maatregelen nodig.

Tekening Bomen te verplanten/ te verwijderen Bomen Huidige aantal bomen

149 st.

Bomen te behouden op huidige plek, ook na werkzaamheden (TFI

137 st.

toepassen) Te verplanten bomen (t.b.v. aanleg HWA)

3 st.

Te kappen bomen (t.b.v. aanleg HWA)

9 st.

Nieuw te planten bomen ter vervanging

9 st.

Extra nieuwe bomen te planten

8 st.

Totaal aantal bomen na werkzaamheden

Pagina 9 van 21

157 st.

Hoeveelheden Professorenwijk Oost Omschrijving Straatbaksteen dikformaat (rijbaan) Straatbaksteen dikformaat (parkeervakken) Straatbaksteen keiformaat Betonstraatsteen (dikformaat/keiformaat) Sierbestrating/elementen

opp. Bestaand

opp. Nieuw 9437 839 2582 391

Fietspad - betontegels rood 30x30 Fietspad - rood asfalt Betontegels 30x30 cm Betontegels 30x30x8 cm

40 10340

Waterdoorlatende verharding - hydrolineo

9.049 m2 2.957 m2 m2 273 m2 m2 80 m2 48 m2 6.966 m2 932 m2 842 m2

Heesters/vaste planten Omvormen gazon naar kruidenrijk gras Gras/gazon

1.476 0 2.675 27.780

3.834 m2 1.793 1.006 m2 27.780 m2

Uitgangspunten: Hoeveelheden o.b.v. Definitief Ontwerp (21-032-01-PRES-01 d.d. 17-03-2021) en rapport Hergebruik elementenverharding Professorenwijk (SWNL0259023 d.d. 31-03-2020)

In totaal wordt er 2.482 m2 extra vergroend. Verkeer 30km/uur snelheidsregime In de Professorenwijk-Oost staat niet de verkeersfunctie, maar juist de verblijfsfunctie centraal omdat de verkeersintensiteit er relatief laag is. Zodoende zijn de straten gecategoriseerd als erftoegangsweg met een snelheidsregime van 30 km/uur. Daarbij is van belang dat het snelheidsregime van 30 km/uur voortvloeit uit de inrichting van de straat. In het ontwerp zijn, conform het handboek Kwaliteit Openbare Ruimte, de volgende kenmerken van een erftoegangsweg toegepast: 1. Inritconstructies bij overgangen van gebiedsontsluitingsweg (50km/uur) naar erftoegangsweg (30 km/uur) 2. Klinkerverharding in de rijbaan waarop fietsverkeer en gemotoriseerd verkeer wordt gemengd. 3. Snelheidsremmende maatregelen in de vorm van kruispuntplateaus en drempels. Voor de nieuw aan te brengen snelheidsremmende maatregelen wordt eerst een trillingspredictie gedaan. 4. Geformaliseerde parkeerstroken met parkeervakmarkering in het kader van betaald parkeren 5. Betontegels in het trottoir waarbij de toegankelijkheid voor de voetganger wordt gewaarborgd

Pagina 10 van 21

Parkeerbalans Op het maatgevend moment in de avonduren is de parkeerdruk in dit deel van de Professorenwijk-Oost 83%. Vanwege de parkeerdruk hebben de bewoners verzocht de huidige capaciteit van 351 plekken zoveel mogelijk in stand te houden. Uiteindelijk is het gelukt om 343 parkeerplaatsen in te passen en daarmee komen er, ten opzichte van de huidige situatie, acht parkeerplaatsen te vervallen. Deze parkeerplaatsen komen te vervallen vanwege het toevoegen van groenvoorzieningen, verkeersveilige voetgangersoversteekplaatsen, opstellocaties voor minicontainers en de maatvoering uit het handboek Kwaliteit Openbare Ruimte. In de toekomstige situatie komt de parkeerdruk uit op 85% en dat is lager dan de maximale parkeerdruk die is toegestaan in de avonduren. Bij herinrichtingen waar groen-, fiets- of verblijfsvoorzieningen worden toegevoegd, mag de parkeerdruk in de avond oplopen tot maximaal 90%. Aangezien een belangrijke doelstelling van het project is om de wijk groener en duurzamer te maken vindt het college het acceptabel om negen parkeerplaatsen op te heffen

Parkeerbalans fase 1 Verkeerscirculatie De huidige verkeerscirculatie in dit deel van de wijk wordt grotendeels in stand gehouden. De belangrijkste wijziging is dat op de smalste straten tussen de Roomburgerlaan en de Uhlenbeckkade éénrichtingverkeer voor gemotoriseerd verkeer wordt ingesteld. Concreet gaat het over de Burggravenlaan, Snouck Hurgronjestraat, Colenbranderstraat en Duyvendakstraat de breedte van deze straten is conform het handboek Kwaliteit Openbare Ruimte ontoereikend voor het verkeersveilig faciliteren van tweerichtingsverkeer. Het fietsverkeer wordt in deze straten wel in tweerichtingen toegestaan. Bij de keuze van de rijrichting is rekening gehouden met de spreiding van het verkeer in de wijk en rijroute voor de afvalinzameling met minirolcontainers. De Burggravenlaan/Snouck Hurgronjestraat en Colenbanderstraat/Duyvendakstraat vormen een circuit waarin beide straten een tegenovergestelde rijrichting hebben om het gemotoriseerd verkeer zo gelijkmatig mogelijk over de wijk te verdelen. Bij de rijrichting is ook rekening gehouden met de afvalinzameling van de mini-containers, want deze containers kunnen alleen aan de rechterzijde van de containerwagen worden geleegd, De rijrichting is zo gekozen dat containerwagen niet moet steken of achteruit rijden, zoals in de huidige situatie wel vaak gebeurd.

Pagina 11 van 21

Verkeerscirculatie in fase 1 Fietsparkeren Voor wat betreft het fietsparkeren is in het ontwerp rekening gehouden met in totaal 44 fietsparkeerplaatsen op de Roomburgerlaan bij de portiekwoningen. Daarnaast is bij het Vollenhovenplein de inrichting van het plein gewijzigd waardoor er 44 fietsparkeerplaatsen mogelijk gemaakt worden. In totaal komen er dus 88 nieuwe fietsparkeerplaatsen bij. Hiermee creëren we tegelijk een veilige, duidelijke en comfortabele looproutes, voor de voetganger. In overleg met de bewoners van de flat wordt voor de flat een aparte locatie gemaakt waar 4 scooters geparkeerd kunnen worden, zodat deze voor minder hinder bij de ingang van de flat zorgen. ONTWERP ONDERGROND Rioleringsvervanging De aanleiding voor de herinrichting is dat de riolering in deze wijk aan vervanging toe is. Enige uitzondering is de Roomburgerlaan, daar wordt aangesloten op een bestaand riool omdat deze recenter is vervangen en goed functioneert. Riolering In de Professorenwijk-Oost wordt een gemengd rioolstelsel vervangen door een gescheiden stelsel. Deze riolering is ontworpen om bui 10 te kunnen bergen. Er wordt circa 3000 meter hemelwaterriool en vuilwater gelegd. Het hemelwaterterriool zal door middel van uitstroombakken afwateren op het oppervlaktewater. Deze uitstroombakken zijn gesitueerd bij het Rijn Schie Kanaal en de watergang ten westen van de Uhlenbeckkade.

Alle openbare ruimte wordt aangesloten op het hemelwater en zoveel mogelijk van de voorkant van de dakvlakken. Bewoners zullen gestimuleerd worden om hier aan mee te werken, zodat er zoveel mogelijk regenwater loost op het oppervlaktewater. Pagina 12 van 21

Grondwater Op basis van de beschikbare grondwatergegevens en maaiveldhoogtes en overlast uit het verleden is het nodig om in het plangebied voorzieningen aan te leggen om het grondwater te reguleren. Hiervoor is er een peilregulerend drainage/ infiltratiesysteem ontworpen. Dit systeem wordt aangebracht, zodat in zowel droge als natte periodes het grondwaterpeil op niveau blijft wat bijvoorbeeld goed is voor de instandhouding van de fundering van de woningen. In droge periodes wordt er dus water aangevoerd, in natte periodes afgevoerd. Voor het bergen en infiltreren onder parkeervakken is in het hele gebied voldoende ruimte. Ruimtereservering energietransitie Hoewel de fysieke aanleg van een warmtenet niet in de projectopdracht is meegenomen en we nog niet exact weten wat voor consequenties de energietransitie precies zal hebben, houden we er nu wel al rekening mee. Dit doen we door bij de aanleg van het nieuwe gescheiden rioolstelsel onder de rijbaan nu ook al ruimte te reserveren voor de energietransitie. Hier voorkomen we mee dat in een later stadium de nieuwe riolering moet worden verlegd of dat bomen in een parkeerstrook of groenvak moeten worden verwijderd omdat er nog nutsvoorzieningen aan de ondergrondse infrastructuur moeten worden toegevoegd ten behoeve van de energietransitie.

Financiën: Kostenraming op basis van definitief ontwerp ten opzichte van kostenraming schetsontwerp De raming past binnen het bij het kaderbesluit vastgestelde budget. Dekking Bij het kaderbesluit ‘Kaderbesluit Professorenwijk-Oost’ is aangegeven dat er € 8.072.435,beschikbaar is voor dit project voor fase 1 en 2.

Thema Riolering Vervangen materiaal openbare ruimte (FPDS) Klimaat adaptieve maatregelen (FPDS) Ruimte reservering aanleg warmetenet (FPDS) Totaal

Fase1 Fase 2 Tototaal € 2.619.048 € 2.322.552 € 4.941.600 € 995.900 € 1.169.100 € 2.165.000 € 391.706 € 459.829 € 851.535 € 60.579 € 53.721 € 114.300 € 4.067.233 € 4.005.202 € 8.072.435

Kostenraming Begin 2021 is het definitieve ontwerp (DO) fase 1 gereed gekomen. Op basis van dit DO is de raming van de uitvoeringskosten inclusief plankosten en onvoorzien exclusief btw geraamd op € 3.925.000,- prijspeil 2021. De aanbesteding moet nog plaatsvinden en de verwachting is op basis van het DO dat fase 1 binnen het budget, zoals aangeven in het kaderbesluit, gerealiseerd kan worden.

Pagina 13 van 21

Kapitaallasten fase 1 Prestatie 5B1.2 Beheren openbaar water en riolering

Thema Riolering Klimaat adaptieve maatregelen (FPDS)

5A1.3 Beheren openbare ruimte

Investering Kapitaallasten € 2.476.815 € 66.048 €

391.706 €

Vervangen materiaal openbare ruimte (FPDS) € 995.900 € Ruimte reservering aanleg warmetenet (FPDS) € 60.579 € € 3.925.000 €

Totaal

19.585 34.857

2.120 122.610

De kapitaallasten van de investeringen zijn verwerkt in de meerjarenbegroting. Voor riolering zijn de middelen reeds beschikbaar, deze middelen worden gedekt vanuit het Integraal Water Keten Plan 2019-2023 (IWKP). De kredieten voor Klimaat adaptieve maatregelen en Ruimte reservering warmtenet en Vervangen materiaal openbare ruimte welke opgenomen zijn in het Financieel Perspectief Duurzame Stad dienen nog beschikbaar gesteld te worden. Voor de investeringskosten voor ruimte reservering warmtenet wordt een afschrijvingstermijn gehanteerd van 40 jaar welke gelijk is aan de investering Vervangen materiaal openbare ruimte (FPDS). Voorgesteld wordt om deze investeringen samen te voegen omdat in de praktijk de meer kosten lastig te splitsen zijn. Resultaten als gevolg van verrichte werkzaamheden aan riolering worden verrekend met het oorspronkelijke hoofdkrediet. Deze middelen zijn gebaseerd op een vierkante meterprijs of strekkende meterprijs inclusief plankosten conform het beheerplan. In de praktijk kan dit afwijken in verband met de schaalgrote van een project. Structurele beheerkosten Op grond van het definitieve ontwerp nemen de beheerkosten structureel toe met € 11.649,-. Dit is exclusief de stijgende beheerkosten als gevolg van het aanleggen gescheiden rioleringsstelsel. Hier is reeds rekening mee gehouden bij vaststelling van het IWKP en verwerkt in de begroting.

In de kaderbrief 2020-2024 is reeds rekening gehouden met een structurele stijging tot € 200.000,- van de beheerkosten als gevolg van vergroenen en klimaat adaptieve maatregelen. Na realisatie van het project Professorenwijk-Oost fase 1 resteert nog structureel €175.360,- voor mutaties in de beheerkosten van de overige wijkvervangingen. BTW gevolgen Het herinrichten, vervangen van riolering en klimaatbestendig maken van de openbare ruimte in het gehele plangebied van project Professorenwijk-Oost vindt plaats in de openbare ruimte. De BTW op facturatie van de herinrichting straten en rioleringswerkzaamheden kan daarom voor 100% worden gecompenseerd via het BTW compensatiefonds. Risico’s Periodiek vindt er een risicoanalyse plaats met alle disciplines. Indien nodig wordt er naar aanleiding van deze sessies actief gestuurd op maatregelen. Op dit moment is het grootste risico Pagina 14 van 21

dat het projectbudget wordt overschreden als gevolg de inschrijving bij aanbesteding. Om dit risico zo goed mogelijk te beheersen zijn de volgende maatregelen genomen: er is begin 2021 een goed onderbouwde DO-raming gemaakt die is geïndexeerd tot het moment van aanbesteding (2021) en waarin rekening is gehouden met een percentage van 10% onvoorzien en nader te detailleren. Inspraak/participatie: Om de bewoners van de Professorenwijk-Oost goed te informeren en mee te laten denken over de plannen is een uitgebreid participatieproces doorlopen. Helaas moest dit vanwege Corona volledig (op de eerste bewonersbijenkomst na) via de digitale weg plaatsvinden. Hiervoor is een uitgebreid participatietraject opgezet. In maart 2020 is het schetsontwerp op een bewonersavond toegelicht. Hierbij konden de bewoners vragen stellen over alle onderwerpen en is door de gemeente heel duidelijk aangegeven dat er vergroend gaat worden in de wijk. Op basis van de input bij de eerste bewonersavond en het kaderbesluit is gestart met het voorlopig ontwerp. Voorafgaand aan het participatietraject is het voorlopige ontwerp met de wijkvereniging doorgesproken. In de periode oktober tot februari is in verschillende meedenksessies per straat of deelgebied samen met de bewoners nagedacht over de inrichting van hun straat. Deze zijn wederom via DoeMee gedeeld met alle bewoners.

De reacties hierop waren overwegend positief.

Samen met de wijk ontwerpen In september konden de bewoners via de Doemee website hun mening geven over de nieuwe inrichting van de wijk. Om het ontwerp toe te lichten is tevens een film gemaakt waarin het ontwerp verder is toegelicht. Aansluitend hierop zijn er meedenksessies georganiseerd waarin de bewoners meegedacht hebben over de ontwerpen. In sommige straten zijn de bewoners onderling in gesprek gegaan hoe de straat het beste ingericht kon worden. Voorbeeld participatie Duyvendakstraat Om een goed beeld te schetsen van hoe de participatie is verlopen is onderstaand weergegeven hoe we tot een gedragen ontwerp zijn gekomen voor de inrichting van de Duyvendakstraat. Het is mooi om te zien om samen met de bewoners te komen tot een breed gedragen ontwerp, waarin ze ook de verschillende opgaven, die we als gemeente hebben, in ogenschouw nemen en respecteren. Door de gemeente is onderstaande afbeelding gepresenteerd bij de presentatie over het voorlopig ontwerp. Daarbij is aangegeven dat we met z’n allen de ruimtelijke puzzel moeten maken.

Pagina 15 van 21

Bij het bespreken van het voorlopige ontwerp hebben we richting gegeven aan de bewoners en de bewoners meegenomen in het ontwerpproces en uitgelegd dat het ontwerp aan de eisen en randvoorwaarden, in het kader van bijvoorbeeld de verkeersveiligheid, klimaatadaptatie en vergroenen, moet voldoen.

Pagina 16 van 21

De bewoners die aanwezig waren bij de meedenksessie hebben samen met de buren gezocht naar een, voor hen, optimale oplossing (zie onderstaand concept) die past binnen de kaders van de gemeente. Ze hebben een door de bewoners gedragen ontwerp bij het projectteam ingediend.

Dit concept van de bewoners is door het projectteam getoetst. In een gesprek met de bewoners is een terugkoppeling gegeven op het ontwerp en is toegelicht wat wél en wat niet (bijvoorbeeld een voetgangersoversteekplaats in een 30km/u gebied) overgenomen kon worden in het ontwerp.

Pagina 17 van 21

Vervolgens is het ontwerp met goedkeuring van de bewoners definitief gemaakt. Ook rondom het Vollenhovenplein en de Roomburgerlaan is het definitief ontwerp pas opgesteld, nadat we een zeer intensief participatietraject met de bewoners hadden doorlopen. De bewoners waren in deze twee straten oorspronkelijk vrij negatief over de voorlopige ontwerpen waarin, vanwege de extra vergroening, in eerste instantie behoorlijk wat parkeerplaatsen zouden komen te vervallen. Uiteindelijk is in goed overleg én door goed onderzoek te doen naar de bomen tot een oplossing gekomen, waarin we toch extra groen toevoegen en maar een minimum aan parkeerplaatsen kwijt raken. Ook op de Uhlenbeckkade hebben we met inwoners gesproken over het ontwerp. Samen zijn we bijvoorbeeld tot de toevoeging van parkeervakken in halfverharding gekomen, waarmee we de schaarse ruimte optimaal en duurzaam benutten. Helaas kon maar gedeeltelijk overeenstemming worden bereikt met de bewoners over de breedte van het trottoir en rijbaan. Vanwege de eisen die gesteld worden in het belang van de verkeersveiligheid is conform de landelijke normen de wegbreedte van 4,80m gehandhaafd. De bewoners hadden echter liever een wegbreedte gehad van 4,65m en een 15 cm breder trottoir (2,85 m in plaats van 2,70 m).

In het definitieve ontwerp is de keuze gemaakt om de parkeervakken de minimale maatvoering van 1,80 m te geven, waarmee het trottoir 2,85m breed wordt. Het totale wegprofiel wordt; 1,80m parkeervakken aan de zijde van de watergang, een rijbaan van 4,80m, parkeervakken van 1,80m aan de zijde van de woningen en een trottoir van 2,85m. Zo kan de stoep naar wens van de bewoners toch nog wat breder worden, terwijl de weg zijn veilige maat behoudt. Hierbij is het goed om op te merken dat in het definitieve ontwerp het trottoir 105 cm breder is dan de ideale maat van 1,80 m. De keuzes voor de verkeersveiligheid zijn in een overleg met de bewoners en bij een bezoek aan de straat door de wethouder toegelicht. Welke middelen zijn ingezet voor de participatie? Op de projectwebsite van de gemeente Leiden (www.leiden.nl/professorenwijkoost) en op de DoeMee site zijn de bewoners geïnformeerd over de voortgang van het project. De bewoners zijn over de Doemee-campagne geïnformeerd via een bewonersbrief, stadsnieuws, de stadskrant en social media. Onderstaand is een overzicht van de participatieaanpak zoals die doorlopen is. De bewoners hebben aangegeven deze aanpak te waarderen: - Bewonersbrief onderzoeken met toelichting op plannen wijk op 9 december 2019; -

Bewonersbrief uitnodiging bewonersavond op 25 februari 2020; Pagina 18 van 21

-

Bewonersavond schetsonwerp op 5 maart 2020;

-

Projectwebsite

-

Kaderbesluit Professorenwijk-Oost op 23 april 2020;

-

Overleg wijkvereniging over voorlopig ontwerp op 8 juli 2020;

-

Bewonersbrief start DoeMee campagne op 7 september 2020;

-

Aankondiging DoeMee op stadnieuws, stadskrant en social media;

-

Start DoeMee website voor het voorlopig ontwerp, inclusief film met toelichting op 7 september 2020;

-

Telefonische/ Teams afspraken met bewoners die niet online de ontwerpen kunnen bekijken of een nadere toelichting willen krijgen op het ontwerp (doorlopend);

-

2e bewonersbrief (week van 21 september) met toelichting en nieuwe informatie hoe meegedacht kan worden;

-

Verlengen van de DoeMee campagne tot 1 oktober 2020;

-

Meedenksessie in oktober/november met betrekking tot de inrichting Duyvendakstraat;

-

Meedenksessie in oktober/ november met betrekking tot parkeren in relatie tot groen;

-

Meedenksessie in oktober/ november over de inrichting van het Van Vollenhovenplein;

-

Meedenksessie in oktober/november over de inrichting van de Uhlenbeckkade;

-

Doe mee campagne voor gewijzigde VO;

-

Verwerken resultaten DoeMee in definitief ontwerp;

-

Informeren bewoners definitief ontwerp via DoeMee;

-

Individuele gesprekken met bewoners en bewonersgroepen;

-

Overleg wethouder, projectmanager en bewoners Uhlenbeckkade;

-

Infomeren bewoners over planning en fasering aannemer (medio 2021);

-

Per fase in de realisatie bewoners informeren over werkzaamheden.

Planning Uitvoeringsbesluit Opstellen bestek en tekeningen Aanbestedingstraject Realisatie Bijlagen -

Juni 2021 April – juni 2021 Juli 2021-september 2021 September 2021- medio 2023

Bijlage 1 Definitief ontwerp totaal

-

Bijlage 2 Ontwerptoelichting definitief ontwerp

-

Bijlage 3 Bomen

-

Bijlage 4 Verkeer en parkeer

-

Bijlage 5 DO Van Vollenhovenplein

-

Bijlage 6 DO Uhlenbeckkade

-

Bijlage 7 Snouk Hurgronjestraat

-

Bijlage 8 DO Kanaalweg

-

Bijlage 9 DO Huizingastraat

-

Bijlage 10 DO Colenbranderstraat

-

Bijlage 11 DO Burggravenlaan

-

Bijlage 12 DO Roomburgerlaan

-

Bijlage 13 DO Duyvendakstraat

-

Bijlage 14 BEA Uhlenbeckkade, Colenbranderstraat Pagina 19 van 21

-

Bijlage 15 BEA Roomburgerlaan

-

Bijlage 16 BEA Huizingastraat, Van Vollenhovenplein

-

Bijlage 17 BEA O.a. Snouck Hurgronje, Colenbranderstraat, Roomburgerlaan

-

Bijlage 18 BEA 2 Essen

-

Bijlage 19-22 Rioleringsplan

Pagina 20 van 21

RAADSBESLUIT: De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel 21.0036 van 20 april 2021), mede gezien het advies van de commissie, BESLUIT 1. In te stemmen met het uitvoeringsbesluit voor Professorenwijk-Oost fase 1, met daarbij de volgende uitgangspunten: 1. Herinrichting van erfgrens tot erfgrens; 2. Vergroenen van de openbare ruimte en vergroten van de biodiversiteit; 3. Aanleg van gescheiden rioleringsstelsel dat berekend is op ‘bui 10’; 4. Aanleg drainage/ infiltratiesysteem waarmee het grondwater gereguleerd wordt in het gebied. 5. Voor het ontwerp voor de openbare ruimte gelden de uitgangspunten zoals die met het kaderbesluit Professorenwijk-Oost zijn vastgesteld 6. Ruimtereservering in de ondergrond voor de aanleg van een toekomstig warmtenet 2. Een krediet a € 391.706,- klimaat adaptieve Professorenwijk-Oost beschikbaar te stellen door verlaging van de investering “FPDS KLIMA Professorenwijk – oost” welke is opgenomen in het meerjareninvesteringsplan 2021 waarbij de kapitaallasten zijn gedekt in programma 5B1.2 Beheren openbaar water en riolering. 3.

Een krediet a €995.900,- vervangen materiaal openbare ruimte Professorenwijk-Oost beschikbaar te stellen door verlaging van de investering “FPDS VMOR Professorenwijk – oost” welke is opgenomen in het meerjareninvesteringsplan 2021 waarbij de kapitaallasten zijn gedekt in programma 5A1.3 Beheer openbare ruimte. 4. Het krediet “Vervangen materiaal openbare ruimte Professorenwijk-Oost” (beslispunt3) te verhogen met € 60.579,- voor de benodigde investering “Ruimte reservering aanleg warmtenet” door verlaging van de investering “FPDS RWN Professorenwijk – oost” welke is opgenomen in het meerjareninvesteringsplan 2021 waarbij de kapitaallasten zijn gedekt in programma 5A1.3 Beheer openbare ruimte. Gedaan in de openbare raadsvergadering van, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink

Pagina 21 van 21