RV 21.0031 Nota Kostenverhaal

RAADSVOORSTEL

Rv. nr.: 21.0031

B en W-besluit d.d.: 13-04-2021 B en W-besluit nr.: 21.0199

*Z1E3C9A8DD5*

Naam programma: 06 Stedelijke ontwikkeling Onderwerp: Nota Kostenverhaal Aanleiding: Leiden is volop in ontwikkeling. Veel van de bouwplannen vinden hun oorsprong in private initiatieven. Dat vraagt om een eenduidige en effectieve werkwijze in het verhalen van gemeentelijke kosten die gepaard gaan met het meewerken aan deze bouwplannen. Vanwege de voorkeur het kostenverhaal privaatrechtelijk te regelen gaat het hierbij met name om de werkwijze in de totstandkoming van de anterieure overeenkomst. In aanvulling op het wettelijke verplichte kostenverhaal wordt gestreefd om tot een evenredige verdeling van kosten te komen die bij de ambities uit de Omgevingsvisie horen. In de kaderbrief 2019 en 2020 is middels de bijlage Financieel Perspectief Duurzame Stad (FPDS) inzicht in een aantal investeringen waarmee aan de realisatie deze ambities wordt gewerkt. De dekking van deze investeringen verloopt via de reserve Duurzame Stad. Aan deze reserve is een taakstelling gekoppeld die ingevuld moet worden door aanvullende bekostiging. Onder de categorie ‘aanvullende bekostiging’ zijn o.a. inkomsten die de gemeente krijgt uit kostenverhaal bij particuliere ontwikkelaars geschaard Doel: In het wettelijk verplichte kostenverhaal zijn verschillende werkwijzen mogelijk.

De nota is opgesteld ten behoeve van een eenduidige en transparante werkwijze in de totstandkoming van de privaatrechtelijke anterieure overeenkomst. De nota heeft tevens tot doel inzicht te bieden hoe de gemeente in de totstandkoming van de anterieure overeenkomst omgaat met aanvullende kostenverhaalsmogelijkheden in de wet Kader: Wro afdeling 6.4; Kaderbrief 2019 en 2020 met als bijlage Financieel Perspectief Duurzame Stad; Overwegingen: Met de standaardwerkwijze voor de totstandkoming van de anterieure overeenkomst inclusief duidelijke betalingsmomenten en voorschotbedragen wordt het risico voor de gemeente op onvolledig kostenverhaal gereduceerd. Door duidelijkheid en transparantie te bieden wordt tegelijkertijd geprobeerdt het voor private initiatiefnemers makkelijker te maken om bouwplannen te kunnen realiseren. In hoofdstuk 6 van de nota kostenverhaal is de werkwijze bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen opgenomen. Hiermee wordt invulling gegeven aan artikel 6.24 lid 1 van de Wro. Dit artikel biedt gemeenten de mogelijkheid om privaatrechtelijke afspraken te maken over een bijdrage ‘ruimtelijke ontwikkelingen’ voor investeringen die een directe/materiële maar ook een Pagina 1 van 5

indirecte/beleidsmatige relatie met private bouwplannen hebben . Aangezien de bijdrage ziet op het resultaat van de private grondexploitatie is vanuit de bestaande investeringslijst van het FPDS gekozen voor 2 ruimtelijke ontwikkelingen die een materiële profijtrelatie (uitlegbaar verband) met toekomstige bouwplannen hebben. Dit zijn de Leidse Ring Noord en Fietsstad/Fietsen-op-1. Beide investeringen kennen vanwege de taakstelling een voorlopige dekking. De werkwijze houdt in dat aan de standaardbepalingen in de anterieure overeenkomst wordt toegevoegd dat de private initiatiefnemers een bijdrage van €4.800,- per woningbouwequivalent doen. Het hoofdstuk biedt private initiatiefnemers inzicht in de omslagbasis (bestedingsdoelen); omslagmethode; spelregels en procedure. Zo is de spelregel opgenomen dat de bijdrage nooit kan leiden tot een onrendabele top op de private businesscase. Financiën: De invoering van de werkwijzen in de nota kostenverhaal leidt niet tot aanvullende personele kosten.. De verwachting is dat uniformiteit en transparantie in werkwijzen een effectiever kostenverhaal kunnen bewerkstelligen. De werkwijze ruimtelijke ontwikkelingen zorgt voor een bijdrage van €4.800,- per woningbouwequivalent ten behoeve van bestaande bestedingsdoelen waar (vanwege de taakstelling) met een voorlopige dekking is gewerkt.

De prognose van inkomsten is gebaseerd op het aantal woningbouwequivalenten in ondertekende anterieure overeenkomsten in de afgelopen 2 jaar. Hierbij is rekening gehouden met de spelregels uit de nota en een afslag voor exceptionele eenmalig voorkomende bouwplaninitiatieven. Dit resulteert in een prognose van jaarlijkse inkomsten van ongeveer €600.000,- in de periode 2022-2030. Deze gerealiseerde inkomsten worden gestort in de reserve Duurzame stad. Dit is voldoende om de resterende taakstelling in de reserve Duurzame Stad te realiseren.

Risico: Het is nog niet duidelijk of de bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen volledig conform wordt gerealiseerd. Dit is afhankelijk van het tempo; de omvang en het resultaat van de private bouwplaninitiatieven. De voordelen of nadelen op de inkomsten vanuit de bijdrage van private initiatiefnemers worden betrokken bij de jaarlijkse actualisatie van het Financieel Perspectief Duurzame Stad. Inspraak/participatie: Aan adviesbureau Fakton is gevraagd vanuit marktperspectief te reflecteren op de werkwijze bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen. Uit de reflectie komt naar voren dat de bijdrage in normale situaties geen remmend effect heeft op de verstedelijkingsopgave. De bijdrage heeft volgens Fakton in theorie geen invloed op de winst van de ontwikkelaar heeft en alleen van toepassing is op projecten die de financiële ruimte hebben om deze te betalen. Fakton beveelt ter afsluiting aan om de markt op een paar manieren tegemoet te komen om de inwerkingtreding van de werkwijze goed te laten verlopen. Aan deze aanbevelingen is op de volgende wijze gehoor gegeven: - De hoogte van de bijdrage koppelen we aan de verdienpotentie van verschillende woningen door de bijdrage voor betaalbare woningen (huurwoning met huurprijs tot €1000,- per maand; koopwoning met verkoopprijs tot NHG-kostengrens) te verlagen.

Pagina 2 van 5

-

Ontwikkelaars goed te informeren door met hen in gesprek te gaan. met hen in gesprek te gaan. Zo heeft onder andere op 9 april een gesprek met Bouwend Nederland plaatsgevonden waarin met ontwikkelaars van gedachte is gewisseld over de werkwijze.

•

Tevens wordt de nota kostenverhaal na raadsbehandeling bekendgemaakt met een persbericht en gepubliceerd op de gemeentelijke website en wetten.overheid.nl.

Evaluatie: De werkwijzen worden voortdurend gemonitord en zo nodig aangepast en vastgesteld in een herziene nota kostenverhaal. De eerste herziening van het nota kostenverhaal is voorzien in het eerste kwartaal van 2022: Vanwege de inwerkingtreding van de omgevingswet worden enkele werkwijzen op onderdelen aangepast. Bijgevoegde informatie: -Nota Kostenverhaal -Reflectie financiële bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen (door Fakton)

Pagina 3 van 5

RAADSBESLUIT:

De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel 21.0031 van 13 april 2021), mede gezien het advies van de commissie Stedelijke Ontwikkeling,

BESLUIT 1. De nota kostenverhaal integraal vast te stellen waarin we (onder andere): a) de kans op onvolledig kostenverhaal in het privaatrechtelijke spoor van kostenverhaal reduceren door in de totstandkoming van de anterieure overeenkomst: i.

te werken met vaste voorschotbedragen voor de gemeentelijke plankosten ten behoeve van private bouwplaninitiatieven

ii.

te werken met vaste en tussentijdse betaal- en afrekenmomenten

b) de samenwerking tussen de gemeente en private initiatiefnemers in de realisatie van private bouwplannen bevorderen door: i.

een uniforme en transparante werkwijze in de totstandkoming van de anterieure overeenkomst vast te leggen

c) de kosten in de realisatie van de ambities uit de Omgevingsvisie evenrediger verdelen door: i.

een werkwijze bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen vast te stellen waarbij private initiatiefnemers van bouwplannen €4.800,- per woningbouwequivalent bijdragen aan 2 ruimtelijke ontwikkelingen die een materiële profijtrelatie (uitlegbaar verband) met toekomstige bouwplannen hebben: Leidse Ring Noord en Fietsstad/Fietsen-op-1

ii.

een set spelregels omtrent de werkwijze bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen vast te stellen waarmee de werkwijze de verstedelijkingsopgave niet onnodig belemmert.

Pagina 4 van 5

2. a) De gerealiseerde baten van de bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen storten in de reserve duurzame stad. b) De volgende begrotingswijziging vast te stellen:

Gedaan in de openbare raadsvergadering van, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink

Pagina 5 van 5