RV 21.0028 Beleidsprogramma Voetganger 2020-2030

RAADSVOORSTEL

Rv. nr.: 21.0028

B en W-besluit d.d.: 06-04-2021 B en W-besluit nr.: 21.0181

Naam programma: 04 Bereikbaarheid Onderwerp: Beleidsprogramma Voetganger 2020-2030 Aanleiding: Leiden staat voor een mobiliteitstransitie. Onze dichtbevolkte stad blijft alleen bereikbaar, leefbaar en economisch veerkrachtig als we de schaarse ruimte zo efficiënt mogelijk benutten. We willen dat Leiden een duurzame stad wordt, waarin wij en de generaties na ons vitaal oud worden in een aantrekkelijke omgeving met schone lucht en een sterk vestigingsklimaat. Om dat te bewerkstelligen, is het noodzakelijk dat mensen en goederen zich op een andere manier verplaatsen dan momenteel het geval is. Dat betekent andere vervoersmiddelen; minder vervuilend en minder ruimte innemend. Deze wijziging van het verplaatsingsgedrag wordt ook wel modal shift genoemd. Het te voet verplaatsen, speelt hierin een belangrijke rol. Lopen is daarbij gezond en iedereen is wel eens voetganger bij zijn verplaatsingen. Daarom stimuleren we het lopen met een fijnmazig, toegankelijk en aantrekkelijk netwerk. Zo levert de voetganger een belangrijke bijdrage aan de opgave om Leiden duurzaam bereikbaar te maken. Daarnaast zijn er ook andere gebruikers van het trottoir, zoals spelende kinderen, jongeren op skeelers en mensen in een rolstoel. Waar over voetgangers gesproken wordt, gaat het in dit programma ook over deze groepen.

Mobiliteit en ook lopen is voor veel weggebruikers geen doel op zich, maar een middel om te komen waar je naar toe wil, zoals naar het werk, hobby’s, winkels, scholing en voorzieningen. Daarnaast wordt er ook gewandeld voor de ontspanning of om gezond te blijven. Zeker in de huidige coronacrisis genieten mensen van de stad en de regio door actief te bewegen. Voor dit aspect is veel aandacht in de onlangs door het college vastgestelde nota Beweegsleutels. De beweegsleutels worden toegepast op alle ontwikkelingen in de stad, toegevoegd aan het handboek openbare ruimte en gekoppeld aan de instrumenten van de omgevingswet. De Beweegsleutels dragen bij aan een integraal ontwerp van de beweegvriendelijk openbare ruimte. Met de overgang naar schoon en veilig vervoer en de Agenda Autoluwe Binnenstad investeert het college fors in verkeersveiligheid. Juist de meest kwetsbare verkeersdeelnemers, fietsers en voetgangers, krijgen daarin namelijk ruim baan. Voetgangers en fietsers zijn kwetsbaar en daarom wil het college juist deze verkeersdeelnemers, die weinig ruimte innemen, zo goed mogelijk beschermen, zeker in oude historische binnenstad. Doel: Door de toename van het aantal inwoners, werknemers, studenten en bezoekers in Leiden, zal ook de mobiliteit toenemen.

Houden we vast aan de huidige vormen van vervoer, dan loopt de stad vast en komt de vitaliteit van de stad onder druk te staan. Om te bereiken dat Leiden ook in 2030 nog een prettige stad is om te wonen, te werken en te recreëren, zetten we in op een 1/5

mobiliteitstransitie waarbij we voorrang geven aan duurzame vormen van vervoer: fietsen, lopen en het openbaar vervoer. In dit beleidsprogramma Voetganger 2020-2030 leggen we vast hoe we in Leiden de voetganger op de kaart willen zetten. We richten ons daarbij op veilige en comfortabele looproutes, op duidelijkheid bewegwijzering en op het verbeteren van de veiligheid en overzichtelijkheid in drukke gebieden en bij oversteekplaatsen. De mobiliteitstransitie gaat daarmee hand in hand met de huidige wensen van onze inwoners en ondernemers om meer te bewegen en lopend naar je bestemming te gaan. Het beleidsprogramma Voetganger is een middel dat bijdraagt aan de overkoepelende ambitie voor het verbeteren van de gezondheid, vitaliteit, het streven naar een kwalitatief hoogstaande openbare ruimte en een duurzame, bereikbare en leefbare stad. Het hoofddoel van het Beleidsprogramma Voetganger is: Het verbeteren van het voetgangersklimaat waarmee een verschuiving naar het gebruik van meer duurzame vervoersmiddelen wordt gerealiseerd. Dit draagt bij aan de duurzame bereikbaarheid, leefbaarheid en gezondheid van de stad en haar inwoners. De subdoelen zijn:

LOPEND moet iedereen overal kunnen komen LOPEND versterk je de sociale samenhang in de wijk LOPEND blijf je gezond! LOPEND help je het milieu en klimaat LOPEND versterk je de lokale economie Kader: 1. Beleidsakkoord 2018 - 2022 ‘Samen maken we de stad’ 2. Omgevingsvisie Leiden 2040 3. Mobiliteitsnota Leiden Duurzaam Bereikbaar 2020-2030 Overwegingen: De hoofdambitie van de Mobiliteitsnota Leiden Duurzaam Bereikbaar 2020-2030 is het bereiken van een modal shift naar meer schone mobiliteit. Het beleidsakkoord 2018-2022 ‘Samen maken we de stad’ spreekt zich uit over de keuze voor de voetganger, de fiets en het openbaar vervoer in plaats van te kiezen voor de auto. Het te voet verplaatsen speelt een belangrijke rol bij de gewenste mobiliteitstransitie. Lopen is daarbij gezond en iedereen is wel eens voetganger bij zijn verplaatsingen. Daarom stimuleren we het lopen met een fijnmazig, toegankelijk en aantrekkelijk netwerk. Zo levert de voetganger een belangrijke bijdrage aan de opgave om Leiden duurzaam bereikbaar te maken. Het Beleidsprogramma Voetganger is een middel dat bijdraagt aan de overkoepelende ambitie voor het verbeteren van de gezondheid, vitaliteit, het streven naar een kwalitatief hoogstaande openbare ruimte en een duurzame, bereikbare en leefbare stad. Sinds de uitbraak van het Covid-19 virus is het belang van de voetganger nog meer toegenomen.

Hoewel de verwachting is dat door bijvoorbeeld vaker thuiswerken enerzijds de mobiliteit zal afnemen en de spitsen zullen afvlakken, zijn er anderzijds ook personen die juist in deze tijd veel meer zijn gaan lopen en wandelen.

2/5

Financiën: De acties die genoemd zijn in het Beleidsprogramma Voetganger worden meegenomen in lopende en nieuwe projecten, die de komende jaren uitgevoerd gaan worden. De kosten die hiermee gepaard gaan, worden of zijn al meegenomen in de verschillende projectramingen, zoals de wijkvervangingsprojecten en de ambities uit de Agenda Autoluwe Binnenstad. Het uitgangspunt is dat de eventuele financiële consequenties worden opgelost in projecten en dat er geen directe consequenties zijn in dit beleidsprogramma. Voor het aanvullen van het handboek, het opstellen van beleidsregels over inrichting van oversteekplaatsen en zebrapaden en het uitvoeren van tellingen van voetgangersstromen is in het programma bereikbaarheid financiële dekking aanwezig onder de prestatie “Opstellen voetgangersbeleid”. Participatie Leiden is al een echte loopstad. Dat is vanzelfsprekend want lopen is fantastisch in bijvoorbeeld het prachtige Singelpark. Van de Leidenaren loopt 31% iedere dag door de stad. Nog eens 23% loopt 4 tot 6 dagen in de week. De partijen die hebben geparticipeerd bij het opstellen van het beleidsprogramma Voetganger hebben aangegeven dat er veel draagvlak is voor dit programma en gedurende de ter inzagelegging hebben we ook veel positieve reactie mogen ontvangen. Tijdens de participatiebijeenkomst voor de nota mobiliteit kwam de wens naar voren voor een apart voetgangersbeleid.

Dit programma is het antwoord op die wens en om die reden hebben wij nadrukkelijk geluisterd naar de wensen en ervaringen van onze inwoners en ondernemers. In dit proces hebben we ook de reacties betrokken die we hebben ontvangen bij bijvoorbeeld het opstellen van de Omgevingsvisie Leiden 2040, het Ontwikkelperspectief Zuid-West en bij de stadsenquêtes. Bij de participatie voor de Mobiliteitsnota, Parkeervisie en het beleidsprogramma Fiets is met veel organisaties gesproken. Op basis hiervan is een bloemlezing geschreven waarin ook veel informatie is opgenomen, die relevant is voor het opstellen van voetgangersbeleid. Uit de gesprekken is naar voren gekomen dat voetgangers vooral hinder ondervinden van het gedrag van andere weggebruikers: vooral van auto’s of bussen die gevaarlijk dicht langsrijden, van gestalde fietsen en van fietsers die door het voetgangersgebied rijden. Tijdens de huiskamergesprekken in het kader van de Burgertop L750 van maart 2017 hebben met name ouderen en mindervaliden aandacht gevraagd voor de veiligheid en bereikbaarheid van de stad voor voetgangers. Ze vragen onder andere aandacht voor meer banken om tijdens het wandelen even te kunnen rusten en het verbeteren van de toegankelijkheid van winkels en restaurants voor mensen met een scootmobiel.

Op de participatiebijeenkomst in het kader van de actualisatie van de mobiliteitsnota gaf men, als het gaat om de binnenstad, de voorkeur aan de voetganger op 1. De fiets komt voor de deelnemers wel op een hoger plan dan de auto. Wijzigingen na inspraak Gedurende de periode dat het beleidsprogramma voor inspraak ter inzage heeft gelegen hebben we 30 reacties van bewoners en organisaties mogen ontvangen. Enkele reacties leiden tot wijziging van het beleidsprogramma. Deze wijzigingen versterken het beleidsprogramma Voetganger. Hieronder staat een overzicht van de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de versie voor de inspraak. -

Toevoeging van een paragraaf over de evaluatie en terugkoppeling van de acties uit het beleidsprogramma Voetganger;

3/5

-

Beter benadrukken dat het beleidsprogramma een programma is voor de hele stad, maar dat de binnenstad een bijzondere positie heeft vanwege de grote voetgangersstromen;

-

Toevoeging van een paragraaf over de functionele en recreatieve routes;

-

Aanpassingen in overeenstemming met Agenda Autoluwe Binnenstad;

-

Uitgebreidere paragraaf over de aanpak van obstakels in de openbare ruimte.

Evaluatie: De acties uit het beleidsprogramma Voetganger maken onderdeel uit van het programma 04 Bereikbaarheid in de begroting. De evaluatie en terugkoppeling over het beleidsprogramma zal plaatsvinden in de bestuursrapportages.

Bijgevoegde informatie: Bijlage 1: Beleidsprogramma Voetganger 2020-2030 Bijlage 2: Leiden in Cijfers: LeidenPanel 2020: voetgangersbeleid Bijlage 3: Beleidsprogramma Voetganger Leiden 2020-2030 – Nota van beantwoording Bijlage 4: Kijk op Mobiliteit

4/5

RAADSBESLUIT: De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel 21.0028 van 2021), mede gezien het advies van de commissie, BESLUIT

1.

Het Beleidsprogramma Voetganger 2020-2030 vast te stellen en daarmee de volgende 10 actiepunten: 1. Fijnmazigheid, kwaliteit en bewegwijzering van voetgangersnetwerk verbeteren 2. Singelpark koppelen aan wandelknooppuntennetwerk 3. Handboek Kwaliteit Openbare Ruimte aanvullen met een hoofdstuk over voetgangers 4. Voetgangersnetwerk obstakelvrij en voldoende breed maken 5. De openbare ruimte voor iedereen toegankelijk en herkenbaar maken, zeker ook voor mensen met een visuele en/of auditieve beperking 6. Rustplekken en verblijfsplekken creëren langs wandelroutes 7. Verbeteren voetgangersgebied binnenstad door duidelijker onderscheid tussen verkeersstromen met gebruik van verplaatsingsdata 8. Bushaltes toegankelijk maken voor iedereen 9. Beleidsregels voor afweging tussen oversteekplaatsen en zebrapaden opstellen 10. Lopen stimuleren door gezondheidsacties zoals Op Voeten En Fietsen Naar School

Gedaan in de openbare raadsvergadering van, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink

5/5