RV 20.0148 Autoluwe Binnenstad

RAADSVOORSTEL

Rv. nr.: 20.0148

B en W-besluit d.d.: 15-12-2020 B en W-besluit nr.: 20.0645

Naam programma: Bereikbaarheid, Economie, Binnenstad en Cultuur Onderwerp: Agenda Autoluwe Binnenstad Aanleiding: De Agenda Autoluwe Binnenstad komt voort uit de afspraken die zijn vastgelegd in het beleidsakkoord 2018-2022 ‘Samen maken we de Stad’. In het beleidsakkoord is dit project omschreven als: “We maken de binnenstad voor een deel autoluw en we maken meer straten autovrij. Hiermee kunnen we onze binnenstad nog veel meer benutten als een prachtige plek voor ontmoeting en ontspanning van Leidenaren en bezoekers. Het verbetert luchtkwaliteit, leefbaarheid en veiligheid. Verder gaat hiervan het signaal uit dat het goed is om vaker andere vormen van vervoer dan de auto te gebruiken.” Doel: Leiden is een prachtige stad en wordt almaar mooier. We versterken de kwaliteit van de openbare ruimte door nieuwe parken aan te leggen, we maken nieuwe pleinen en samen met bewoners en ondernemers ontstaan – ook nu – allerlei initiatieven om de stad vitaler te maken. Daarnaast werkt het college aan een betere bereikbaarheid van de stad door de aanleg van de RijnlandRoute, Leidse Ring Noord en de Centrumroute. Ook de bouw van de parkeergarages zorgt voor minder zoekverkeer in het centrum waardoor de leefbaarheid en veiligheid in de stad enorm toeneemt.

Kortom, het verblijfsklimaat in de binnenstad wordt prettiger, zodat mensen langer genieten van historische binnenstad en ze meer uitgeven waarmee de economische vitaliteit verbetert. Maar we zijn er nog niet, er liggen nog veel meer kansen. Kader: Beleidsakkoord 2018-2022 ‘Samen maken we de stad’ Mobiliteitsnota Leiden Duurzaam Bereikbaar 2020 - 2030 Uitvoeringsprogramma Leiden Duurzaam Bereikbaar 2020 - 2030 Parkeervisie gemeente Leiden 2020 - 2030 Programmaplan Binnenstad Leiden 2020 - 2024 Overwegingen: Leiden heeft een prachtige historische binnenstad. Maar de binnenstad is niet gebouwd voor veel verkeer en geparkeerde auto’s. Omdat Leiden naar verwachting blijft groeien qua inwoners, bezoekers, studenten en werknemers moeten we actie ondernemen. We verminderen het doorgaande verkeer door de historische compacte binnenstad, onder andere door de aanleg van de ringstructuur. De RijnlandRoute en de Leidse Ring Noord leveren een belangrijke bijdrage aan minder doorgaand verkeer in en door de binnenstad en zijn daarom randvoorwaardelijk voor een autoluwe binnenstad.

1/12

We vergroten het autoluwe en autovrije gebied en dit doen we door de ruimte anders in te delen aan de hand van de ‘Agenda Autoluwe Binnenstad’. We investeren in kwaliteit en we maken de binnenstad van Leiden stap voor stap nog groener, gezonder en aantrekkelijker. Voor iedereen. We maken ruimte om langs het water te kunnen lopen en te genieten van de historische architectuur, om vrienden te ontmoeten op een zonnig terras of om zorgeloos met kinderen door de stad te fietsen. Vervoer dat weinig ruimte inneemt krijgt een hoofdrol. We geven de voetgangers, fietsers, het openbaar vervoer en deelvervoer ruim baan. Deze maatregelen dragen bij aan een verbetering van de luchtkwaliteit en leefbaarheid. En bieden mogelijkheden voor meer ruimte voor de fiets, groen en een prominente plek voor de voetganger. Een binnenstad met minder auto’s op straat geeft mogelijkheden om de kwaliteit van de openbare ruimte te vergroten en de leefbaarheid voor bewoners te versterken. Ook de historische gebouwen worden beter zichtbaar. Het is prettiger vertoeven in de binnenstad, waardoor bezoeken, verblijfsduur en bestedingen toenemen. De bereikbaarheid van de binnenstad blijft gewaarborgd en bevoorrading is een topprioriteit voor een bloeiende economie. De auto blijft aanwezig in de stad, maar minder prominent.

We voegen groen toe, zorgen voor ontspanning en maken de binnenstad voor iedereen aantrekkelijk en toegankelijk. We beginnen niet op nul, integendeel. De binnenstad heeft de afgelopen jaren al een flinke impuls gehad. Met de ontwikkeling van het Singelpark ontstaan aangename plekken voor mensen om te verblijven en recreëren. De parkeergarages onder de Garenmarkt en Lammermarkt hebben het mogelijk gemaakt om aantrekkelijke pleinen en straten te creëren. En met de aanleg van de Centrumroute creëren we in de binnenstad een eersteklas traject voor hoogwaardig openbaar vervoer, waarlangs aan weerszijden de infrastructuur voor langzaam verkeer (fiets en voetganger) sterk wordt verbeterd. Doelen De Agenda Autoluwe Binnenstad is een uitvoeringsprogramma waarmee de komende jaren de voorgenomen koers zichtbaar wordt in de openbare ruimte. Die koers is verwoord in de Omgevingsvisie 1.0, de Mobiliteitsnota Leiden Duurzaam Bereikbaar en de Parkeervisie. De agenda heeft als hoofddoelstelling een groene en vitale stad.

Dit wordt bereikt door de volgende zes subdoelstellingen in de agenda: • Een hogere kwaliteit van de openbare ruimte; • Meer ruimte en kwaliteit voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer; • Het versterken van de economische vitaliteit; • Meer ruimte voor voorzieningen; • Schone lucht, minder geluidshinder, hittestress en wateroverlast; • Een inclusieve en toegankelijke stad. Scope van de agenda De agenda gaat over maatregelen in de binnenstad en de singels. Uiteraard is een veel groter gebied van invloed op het verkeer en de openbare ruimte in de binnenstad. Dat geldt bijvoorbeeld voor de gebiedsontwikkeling rond het stationsgebied. Waar mogelijk brengen we verbanden in beeld en maken we integrale afwegingen die zorgen voor een versterking van onze plannen. Ook buiten de singels benutten we kansen om wijken te vergroenen of fietsparkeerplekken toe te voegen om de leefbaarheid te vergroten. Dit gebeurt bij lopende werkzaamheden, zoals het 2/12

wijkvervangingsprogramma, waarbij de riolering in verschillende wijken wordt vervangen en waar de openbare ruimte klimaatadaptief inrichten. Aanpak We kiezen voor een zorgvuldige en weloverwogen aanpak om de komende jaren stap voor stap de binnenstad een kwaliteitsimpuls te geven. Want zoals Rome niet in één dag gebouwd is, zo is Leiden niet in één dag autoluw. Niet alles kan tegelijk. We presenteren kansrijke plannen in samenhang en de uitvoering van de maatregel gebeurt in nauwe samenwerking met de stad. Projecten waarvoor nog krediet beschikbaar moet worden gesteld worden na verdere uitwerking uiteraard via uitvoeringsbesluiten stuk voor stuk voorgelegd aan de raad. In de agenda worden de ambities van de gemeente gekoppeld aan een fasering in NU (maatregelen t/m 2022), STRAKS (maatregelen tussen 2023 en 2026) en LATER (maatregelen in de periode 2026 – 2040). We maken in de agenda de ambities duidelijk, en houden de uitvoering flexibel om in te kunnen spelen op veranderingen. Zo kunnen we maatregelen eerder realiseren bij gunstige ontwikkelingen of opschuiven in de tijd als daar aanleiding toe is. Inhoud - Hoofdstuk 1: Leidse binnenstad een doorkijk naar 2040 In dit hoofdstuk maken we ons een voorstelling van de ideale binnenstad van de toekomst. Het is geen blauwdruk, maar een schets.

Die kleuren we als gemeentebestuur de komende jaren in, samen met de inwoners en ondernemers van Leiden. Samen bepalen we ook het tempo en de uitwerking van de voorgestelde plannen. - Hoofdstuk 2: Van NU naar LATER In dit hoofdstuk wordt de aanpak en opzet van de agenda autoluwe binnenstad toegelicht. - Hoofdstuk 3: Hoogwaardige openbare ruimte Dit hoofdstuk is een vertaling van het toekomstperspectief naar concrete maatregelen op straat. We beschrijven hoe we de ruimte gaan benutten die door de minder prominente aanwezigheid van auto’s ontstaat. - Hoofdstuk 4: Minder geparkeerde auto’s in de openbare ruimte In hoofdstuk 4 staan de maatregelen om ruimte te maken door het aantal parkeerplekken in de binnenstad te verminderen. - Hoofdstuk 5: Voetgangers, fietsers, collectief vervoer en stadsdistributie Hierin staan de maatregelen om meer ruimte te bieden aan voetgangers, fietsers, het openbaar vervoer en andere ruimte-efficiënte vervoerswijzen (modaliteiten). - Hoofdstuk 6: Organisatie, communicatie en financiën Hoofdstuk 6 licht toe hoe de uitvoering van deze agenda wordt georganiseerd, hoe we daarbij samenwerking met de stad zoeken, en welke kosten gepaard gaan met dit programma. De Kansenkaart Een van de instrumenten die we in deze agenda inzetten, is de zogenaamde ‘Kansenkaart groene en vitale binnenstad’.

Deze kaart brengt voor iedereen – bewoners, ondernemers, bezoekers en bestuurders – zo goed mogelijk de verschillende claims (wensen en eisen) op de openbare ruimte in beeld. De kansenkaart is een hulpmiddel om prioriteiten te stellen. Met behulp ervan kunnen we een betere afweging maken wanneer en waar, welke aanpassingen in de openbare ruimte nodig zijn. Ook helpt de kansenkaart om over prioriteiten in gesprek te gaan met inwoners, ondernemers, bezoekers en andere belanghebbenden. 3/12

Maatregelen in de agenda nr

maatregel

toelichting

wanneer

1*

Poort naar de

We maken de Stationsweg en Steenstraat

Nu, straks

binnenstad: groene

busvrij en gaan ruimte maken voor voetgangers

loper

en fietsers.

Prettig en veilig

We doen een praktijkproef waarbij de Turfmarkt

verblijven en

en de Rijnzichtbrug tijdelijk worden afgesloten

verplaatsen op de

voor doorgaand verkeer. Doel is om te kijken of

Turfmarkt en de

deze afsluitingen haalbaar zijn en het gewenste

Morsweg

effect opleveren.

Betrouwbare,

We doen een onderzoek naar het wijzigen van

toekomstbestendige

de routes voor stadsbussen ten behoeve van

OV-routes

de verkeersveiligheid en leefbaarheid.

Aangename haltes en

We verbeteren de kwaliteit en toegankelijkheid

looproutes

van bushaltes en creëren rustpunten.

Onderzoek naar de

Als de praktijkproef (maatregel 2) slaagt, dan

oversteekbaarheid,

zal autoverkeer op de Churchilllaan en de Dr.

leefbaarheid en

Lelylaan naar verwachting toenemen. We gaan

doorstroming rond de

onderzoeken of dit leidt tot problemen en hoe

binnenstad

we eventuele problemen kunnen voorkomen of

2*

3

4 5

Nu, straks

Nu, straks

Nu, straks en later Nu, straks

beperken. 6

Veilig en comfortabel

We gaan de smalste en minst begaanbare

Nu, straks en

over de stoep

stoepen in de binnenstad verbeteren en

later

verbreden. We pakken de ernstigste gevallen aan of liften mee op onderhoud. 7*

Historische en groene

We richten het Noordeinde opnieuw in. Het

kwaliteit op het

oostelijke deel krijgt dezelfde kwaliteit als de

Noordeinde

Breestraat. Het westelijke deel wordt fors

Straks

vergroend, als onderdeel van de 'parkpoorten' van het Singelpark. 8

Veilige en

We verbeteren de verkeersveiligheid op

comfortabele

belangrijke fietsroutes (zoals Noordeinde - Kort

fietsroutes

Rapenburg) en maken meer ruimte voor

Nu, straks en later

fietsers en fietspaden. 9

Comfortabeler fietsen

We willen de Korte Mare verbeteren voor

over de Korte Mare

fietsers. We starten met een

Straks

haalbaarheidsonderzoek. 10 Kwaliteitsimpuls voor de Lange Mare

We geven het noordelijke deel van de Lange

Later

Mare eenzelfde kwaliteitsimpuls als het zuidelijke deel (dat samen met de Haarlemmerstraat heringericht is).

11 Kloppend hart van de binnenstad

We vergroten het voetgangersgebied in het hart

Nu, straks en

van de binnenstad en maken er één logische

later

en aaneengesloten zone van. 12 Rust en comfort in de Langebrug

We maken een afsluiting voor doorgaand

Nu, straks en

autoverkeer in de Langebrug. In een later

later

stadium maken we ruimte voor voetgangers, 4/12

vergroening en verblijven door stapsgewijs parkeerplaatsen weg te halen.

13 Woongenot in smalle

We gaan zorgen dat de 'schrijnende gevallen'

straten en stegen

van bijvoorbeeld parkeerplaatsen die voor een

Nu, straks

raam van een woning liggen, opgelost worden. 14 Versterken historische

We willen gefaseerd het Steenschuur en later

Nu, straks en

allure Rapenburg en

het Rapenburg vrij van geparkeerde auto's

later

Steenschuur

maken. Daarna ontwerpen we een nieuw profiel voor beide grachten om de historische kwaliteit nog beter tot zijn recht te laten komen.

15 Wandelen langs de

We maken gefaseerd de Apothekersdijk en de

Straks, later

Rijn: Apothekersdijk en Boommarkt vrij van geparkeerde auto's. We Boommarkt

maken een promenade langs de Rijn.

16 Cultuur snuiven langs

We willen de Oude Vest en Oude Singel

Oude Vest en Oude

parkeervrij maken rond het Cultuurkwartier

Singel

(tussen Turfmarkt en Mare). We maken een

Straks, later

promenade langs het water. Later creëren we ook meer ruimte in het oostelijke deel. 17* Groen Havenplein en Haven

We vergroenen het Havenplein en het Havenhoofd en verbeteren de

Nu, straks en later

verkeersveiligheid voor fietsers. Later gaan we ook de Haven herinrichten om ruimte te bieden aan voetgangers en fietsers. 18 Gebiedsontwikkeling Energiepark

Het gebied rond de energiecentrale aan de

Nu, straks en

Langegracht wordt herontwikkeld. Er wordt

later

gewerkt aan een plan met een autoluwe, parkachtige omgeving. 19 De vergroende

Met de agenda autoluwe binnenstad besluiten

Kaasmarkt

we om de Kaasmarkt autoluw te maken en te

Straks

vergroenen. Later wordt binnen het project Kaasmarkt inzichtelijk in welke mate. Hierover vindt apart besluitvorming plaats. 20* Langzamer rijden in de We gaan de Ir. Driessenstraat en Ir. Driessenstraat en

Oosterkerkstraat opnieuw inrichten en de

Oosterkerkstraat

kwaliteit verbeteren. Eén keuze moet nog

Straks

gemaakt worden: een gemengde rijbaan of vrijliggende fietspaden. 21* Voltooien Singelpark

We maken de transformatie mogelijk van delen

Nu, straks en

van het Singelpark waar nu verkeersruimte nog

later

dominant is. 22 Beestenmarkt als ontmoetingsplek

We gaan de Beestenmarkt, als onderdeel van de Rode loper, herinrichten met veel groen, ruimte voor terrassen en een oplossing voor fietsparkeren.

5/12

Later

23 Een nieuwe inrichting voor de Garenmarkt

We willen het zuidelijkste deel van de

Later

Garenmarkt parkeervrij maken en er het straatprofiel aanleggen dat (bij de herinrichting van het Garenmarktplein) in het noordelijke deel is aangelegd.

24 Ruimte voor stadsdistributie

In alle herinrichtingsprojecten besteden we

Nu, straks en

aandacht aan het ruimschoots ruimte geven

later

aan logistiek en bevoorrading. 25 Voldoende plek voor

We maken ruimte voor fietsparkeren in alle

Nu, straks en

fietsparkeren

projecten. Daarnaast zetten we in op clusters

later

van fietsparkeervoorzieningen (bij voorkeur inpandig), zoals bij de Beestenmarkt, Breestraat, Haarlemmerstraat en Garenmarkt. 26* Minder nieuwe parkeervergunningen 27 Meer auto’s van

We verstrekken minder parkeervergunningen

Nu

en verlagen de vergunningenplafonds. We gaan de parkeergarages efficiënter

bezoekers in garages,

gebruiken en halen een deel van de

minder op straat

bezoekersparkeerplaatsen op straat weg.

28 Huur onbenutte

We zoeken naar ruimte voor extra

particuliere

bezoekersparkeerplaatsen in (grote)

parkeerplekken

particuliere garages die op

Nu

Nu, Straks

bezoekerspiekmomenten deels leeg staan. 29 Voorlopig behoud

We behouden de komende 10 jaar het

Haagwegterrein en

Haagwegparkeerterrein inclusief het

onderzoek behoud

shuttleservice-concept, tenzij binnen die tijd

Morspoortgarage

een alternatieve locatie wordt gevonden. De

Nu, Straks

Morspoortgarage wordt behouden zo lang de gebiedsontwikkeling rond het stationsgebied het toelaat. In die gebiedsontwikkeling wordt een ruimtelijke reservering voor een alternatieve parkeervoorziening (omvang nader te bepalen) opgenomen. 30 Beter en

We reserveren meer plekken voor deelauto's

aantrekkelijker aanbod

op straat, verbeteren de informatievoorziening,

van deelauto's

we ondersteunen lokale initiatieven voor

Nu

deelmobiliteit van bewoners en stimuleren deelautogebruik bij bedrijven en bij herontwikkelingsprojecten. 31 Hubs (P+R plus)

We gaan een nieuwe P+R met ca. 200 parkeerplekken en 20 plekken voor deelfietsen

Nu, straks en later

aanbieden bij de Mendelweg en doen onderzoek naar andere locaties. 32 Aanvulling op OV: service tot de deur

We onderzoeken of een voorziening voor- en

Nu, Straks

natransport (zoals Stadsparkeerplan) kan worden behouden of uitgebreid.

33 Maatwerk in autoluw

Op de Breestraat starten we een proef met

gebied door

camera's die kentekens registreren als nieuwe

kentekenregistratie

manier om selectief toegang tot het autoluwe 6/12

Nu, Straks

gebied te krijgen en dat waterdicht te kunnen handhaven.

34 Minder autoverkeer:

We richten de 'Alliantie Autoluw' op samen met

samenwerking met

ondernemersverenigingen en bedrijven, om

Leidse ondernemers

stapsgewijs en samen blijvend minder

Nu, Straks

autoverplaatsingen van en naar Leiden te krijgen. * deze projecten of een onderdeel ervan zijn eerder in de raad behandeld en krijgen een plek en nadere invulling in deze agenda

Uitvoering van de agenda Voor de uitvoering van de agenda wordt vanaf 2021 een programmateam autoluwe binnenstad opgericht. Het programmateam gaat regie voeren op de uitvoering van de projecten en blijft continu zorgen voor een goede afstemming met flankerende programma’s zoals de gebiedsontwikkelingsprojecten. Sommige onderdelen van de agenda worden opgepakt door de lijnorganisatie. Financiën: Dekking De Agenda Autoluwe Binnenstad wordt gedekt vanuit de projecten die gelabeld en beschreven staan in het Meerjaren Investerings Programma (MIP), komend uit de programma’s Leiden Duurzaam Bereikbaar en Openbare Ruimte Binnenstad. Deze budgetten zijn nog niet geactiveerd. Daarnaast komt dekking uit het Financieel Perspectief Duurzame Stad. Met deze twee dekkingsbronnen kunnen we starten met de uitrol van de korte termijn maatregelen (NU) en met de voorbereidingen van de middellange termijn maatregelen (STRAKS). Het project Autoluwe Binnenstad bevat maatregelen/deelprojecten in de categorie NU en STRAKS die vragen om een investering van ca €16,8 miljoen inclusief de plankosten, advieskosten en de benodigde voorbereidingskosten voor de realisatie ervan. Al deze kosten worden gemaakt ten behoeve van de uitvoering van de concrete ingrepen in de openbare ruimte. Bestaande projecten uit de programma’s Leiden Duurzaam Bereikbaar en Openbare Ruimte Binnenstad (ca.

€10,6 miljoen) zijn gedekt binnen het meerjarig investeringsplan van de gemeente Leiden. Het resterende benodigde investeringsvolume van €6,2 miljoen wordt gedekt vanuit het deprioriteren van het project Zijlsingel/Herensingel (zie voor een inhoudelijke toelichting de laatste alinea van deze paragraaf). Tevens vanuit het reeds beschikbare budget voor de Autoluwe Binnenstad binnen het Financieel Perspectief Duurzame Stad (€ 3 miljoen t/m 2025). Verder wordt voorgesteld om het resterende investeringsvolume van € 1,2 miljoen vanuit de Zijlsingel beschikbaar te stellen voor de risico’s en kansen binnen de Agenda Autoluwe Binnenstad. Fasering: prioritering fases NU en STRAKS en inspanningsverplichting fase LATER De Agenda Autoluwe Binnenstad zal niet in één keer gerealiseerd kunnen worden. Een aanzienlijk deel van de ambitie kan in de komende vijf jaar, in de fases NU en STRAKS, al gerealiseerd worden, zodat al een waarlijk groenere en vitalere binnenstad is ontstaan. Om uiteindelijk de gehele eindambitie waar te maken en het gewenste eindresultaat te bereiken zullen voor latere maatregelen aanvullende middelen nodig zijn. Bij dit besluit wordt de scope van het project voor de komende jaren gevormd door de door de raad vast te stellen prioritering van 7/12

fases en deelproducten en de daarbij behorende financiële middelen. Daarmee dient het tegelijkertijd als kader voor de investeringen in de openbare ruimte voor die projecten in de fases NU en STRAKS waarover niet al eerder besluitvorming heeft plaatsgevonden (bijvoorbeeld in het kader van het Singelpark of de projecten Openbare Ruimte Binnenstad). De maatregelen in de fase LATER kunnen pas aangepakt worden als er extra middelen beschikbaar komen. Deze maatregelen horen bij de eindambitie Agenda Autoluwe Binnenstad, maar worden pas verder uitgewerkt en aangepakt als aanvullende financiering is gevonden door bijvoorbeeld fondsenwerving, medefinancierings-en subsidieaanvragen en/of daarnaast omgevingsfactoren uitgekristalliseerd zijn. Toelichting op het deprioriteren deelproject Zijlsingel/ Herensingel In het kader van project IUB (Integraal Uitvoeringsprogramma Binnenstad) heeft de gemeente in 2016 de ambitie uitgesproken om de verkeersveiligheid en het comfort voor fietsers op de Zijlsingel en de Herensingel te verbeteren door de aanleg van een fietspad. Er gebeuren weinig ongelukken, maar fietsers voelen zich er niet prettig. Deze ambitie lijkt, na verdere verkenning, niet haalbaar te zijn. Een fietspad zou ten koste gaan van alle parkeerplaatsen of de bestaande bomenrij.

Ook zijn de bruggen over de Oude en Nieuwe Rijn veel te smal om een fietspad naast de weg te leggen; deze zouden volledig vervangen en verbreed moeten worden. Verder complicerend is de aanwezigheid van vele woonboten, de beperkingen die dat oplevert om wellicht de kade te verleggen. Tegelijk is er een andere ambitie, namelijk om de kwaliteit van de openbare ruimte van de Zijlsingel en Herensingel te verbeteren, passend bij de ambities van het Singelpark, door het ‘Singelparkprofiel’ met promenade aan te leggen, zoals op de Maresingel is gebeurd. Deze ambitie kan pas uitgevoerd worden als er significant minder autoverkeer over deze singel rijdt, hetgeen zeker niet voor 2025 mogelijk wordt geacht. In 2018 is besloten om deze deelopdracht on hold te zetten in afwachting van de verdere uitwerking van de agenda autoluwe binnenstad. Voorgesteld wordt om dit deelproject te deprioriteren omdat de eerder geformuleerde ambities (nog) niet haalbaar zijn en omdat andere projecten in de binnenstad op korte termijn meer prioriteit hebben. Structurele lasten Factoren die het meest waarschijnlijk aanvullende beheerkosten zouden kunnen veroorzaken zijn enerzijds materiaal- en inrichtingskeuze en anderzijds de vergroening van de openbare ruimte. Voor dergelijke projecten is voor een aantal bestaande projecten binnen het Singelpark al zicht op dekking.

Voor de andere projecten is zicht op dekking via de stelpost areaaluitbreiding, welke bij de Kaderbrief 2020-2024 met €100.000,- cumulatief per jaar is verhoogd (oplopend tot €900.000,- in 2024) vanwege de versterkte verstedelijking. Eventuele effecten op de parkeerexploitatie worden zoals elk jaar getoond in de meerjarenontwikkeling van de Parkeerreserve bij de Kaderbrief. De meest recente versie laat een structureel positief saldo zien, met inbegrip van de toen verwachte gevolgen door corona. Bij de volgende Kaderbrief wordt het nieuwste verloop van de reserve gepresenteerd. Uit de Agenda Autoluwe Binnenstad kan afsluitend mogelijk een nieuwe handhavingsactiviteit voortvloeien, namelijk vanuit het project kentekenregistratie met camera’s. Voor de aanschaf en implementatie hiervan zijn middelen gereserveerd in de agenda (€ 300.000 voor de aanschaf van de apparatuur en € 90.000 voor de implementatie). Het voorstel is om bij de verdere uitwerking van de kentekenregistratie een eventuele capaciteitsvraag of -besparing nader in beeld te brengen via toepassing van de laatste stand der techniek en middels het doen van praktijkervaringen. Dit kan onder meer via de proef 8/12

die binnenkort start op de Breestraat. Daarnaast heeft Leiden onlangs subsidie toegekend gekregen voor het verder uitwerken van handhaving via kentekenregistratie in samenwerking met Den Haag, Groningen en Assen. Het voordeel van deze werkwijze is dat zo met de laatste stand der techniek en via praktijkervaringen een eventuele capaciteitsvraag of -besparing goed onderbouwd kan worden. Inspraak/participatie: Om te weten welke kansen en zorgen er leven onder bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden is de afgelopen maanden een uitgebreid participatietraject doorlopen. In de periode juli t/m oktober is door middel van interviews, een digitale enquête, speeddates met de wethouder, een stadsgesprek, webinars en een videobelspreekuur input opgehaald uit de omgeving. Samen met bewoners, ondernemers, belangenorganisaties, de regio en andere belanghebbenden is besproken welke kansen er nu, straks en in de toekomst zijn om de binnenstad autoluw te maken. Op verzoek van ondernemers is een excursie naar Delft georganiseerd om kennis uit te wisselen met ambtenaren en Delftse ondernemers over de autoluwe zone in Delft en manier van regulering met behulp van camera’s. De uitkomsten uit het participatietraject zijn verwerkt in de agenda. Daarnaast heeft er een wandeling met leden van uw raad plaatsgevonden om hen bij te praten over de totstandkoming van de agenda.

Eerder is geparticipeerd voorafgaand aan de totstandkoming van de Mobiliteitsnota en Parkeervisie en ook de opbrengst vanuit het participatietraject van het nieuwe fietsbeleid is zeer waardevol geweest bij het opstellen van de agenda autoluw. Omdat uit deze trajecten de kaders voor de agenda autoluwe binnenstad grotendeels bekend waren, zijn voor dit project twee treden van de participatieladder gehanteerd, informeren en raadplegen. De Agenda Autoluwe Binnenstad is een uitvoeringsprogramma van de Mobiliteitsnota en daarmee niet meer inspraakplichtig. De inspraak heeft immers reeds plaatsgevonden bij de Mobiliteitsnota. Als maatregelen uit de agenda ten uitvoer worden gebracht, dan zal de gemeente daar op projectniveau een nieuwe ronde van participatie voor organiseren, in aanvulling op de participatie die reeds heeft plaatsgevonden tijdens het opstellen van de agenda.

Vooruitlopend op het vaststellen van de agenda en aansluitend op de denkrichting van het pamflet De Leidse Zomer, is een aantal tijdelijke maatregelen genomen vanuit de idee: met een kleine ingreep een groot positief effect bereiken. Deze tijdelijke maatregelen waren bedoeld als een proef in de zomer. Zo kon in de werkelijk worden ervaren of voorgenomen maatregelen ook daadwerkelijk leiden tot een leefbare en aantrekkelijke binnenstad. Deze tijdelijke maatregelen zijn in overleg met inwoners en ondernemers voorbereid en uitgevoerd, en zoals aangekondigd teruggedraaid op 31 augustus 2020. De proef is het college en veel belanghebbenden goed bevallen. Uw raad is hierover in oktober per brief geïnformeerd (“Uitkomsten evaluatie zomer maatregelen binnenstad” / Z1ADB391726).

Evaluatie: De Agenda is een koers die de komende jaren verder handen en voeten krijgt. Het programma wordt dan ook periodiek actueel gehouden inclusief een rapportage van de uitgevoerde acties .

9/12

Bijgevoegde informatie: - Leiden maakt ruimte voor een groene en vitale binnenstad - Agenda Autoluwe Binnenstad - Participatienota agenda autoluwe binnenstad

10/12

RAADSBESLUIT: De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel 20.0148 van 2020), mede gezien het advies van de commissie, BESLUIT 1. In te stemmen met de Agenda Autoluwe Binnenstad: ‘Leiden maakt ruimte voor een groene en Vitale binnenstad’, met als belangrijkste onderdelen: a. De agenda heeft als hoofddoelstelling bij te dragen aan een groene en vitale stad. Dit wordt bereikt door de volgende zes subdoelstellingen in de agenda: - Een hogere kwaliteit van de openbare ruimte; - Meer ruimte en kwaliteit voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer; - Het versterken van de economische vitaliteit; - Meer ruimte voor voorzieningen; - Schone lucht, minder geluidshinder, hittestress en wateroverlast; - Een inclusieve en toegankelijke stad. b. In de agenda worden de ambities van de gemeente gekoppeld aan een fasering in NU (maatregelen t/m 2022), STRAKS (maatregelen tussen 2023 en 2026) en LATER (maatregelen in de periode 2026 – 2040). We maken in de agenda de ambities duidelijk, en houden de uitvoering flexibel om in te kunnen spelen op veranderingen. Zo kunnen we maatregelen eerder realiseren bij gunstige ontwikkelingen of opschuiven in de tijd als daar aanleiding toe is. 2.

In te stemmen met de financiële onderbouwing voor de uitvoering van de Agenda Autoluwe Binnenstad, die resulteert in een investeringsprogramma voor de eerste vijf jaar (de geprioriteerde fases NU en STRAKS) van ca. € 16,8 miljoen, en derhalve: a. De reeds beschikbare kredieten voor Leiden Duurzaam Bereikbaar en Openbare Ruimte Binnenstad uit het MIP, voor een bedrag van € 10,6 miljoen, op te nemen in de Agenda Autoluwe Binnenstad. b. Een bedrag van € 1 mln van het reeds beschikbare investeringsvolume voor autoluwe binnenstad in te zetten voor de incidentele exploitatielasten ter dekking van de programmakosten in 2021 (€ 350.000) en 2022 (€ 350.000). Daartoe wordt een bedrag van € 700.000 onttrokken uit de reserve afschrijving investeringen. De kapitaallasten van € 700.000 (bij een afschrijvingstermijn van 25 jaar) bedragen € 35.000. Als dekking voor deze wegvallende dekking voor kapitaallasten uit de reserve afschrijving investeringen worden de kapitaallaten van het krediet van € 1,0 mln. voor de autoluwe binnenstad ingezet (die wordt afgeschreven in 40 jaar, met dezelfde kapitaallast van € 35.000). c.

Een deel van het benodigde investeringsvolume, namelijk € 4.85 miljoen, te dekken door het verlagen van het investeringsvolume voor de Zijlsingel. Dit investeringsvolume is opgenomen in het meerjareninvesteringsplan van de gemeente Leiden. De bijbehorende kapitaallast is € 169.500 en is gedekt binnen de Leidse begroting.

11/12

d. Met de te verwachten subsidie-inkomsten van 20% voor het gehele programma, ruimte vrij te maken, om vanaf 2023 de exploitatielasten te kunnen dekken van € 350.000 per jaar. e. Het resterende beschikbare investeringsvolume van € 1,2 miljoen met een kapitaallast van € 42.000 voor de Zijlsingel beschikbaar te stellen voor de risico’s en kansen binnen de Agenda Autoluwe Binnenstad. Dit is bovenop de risicobeheersing waarmee vanzelfsprekend per uitvoeringsproject afzonderlijk gewerkt zal. De buffer geldt dan als extra behoedzaamheidsmaatregel voor de agenda als geheel. f.

De opdracht te geven om, vergelijkbaar met de werkwijze bij het Singelpark, voor de overige, niet-geprioriteerde fases (de fase LATER) in samenwerking met partners in de stad en daarbuiten, aanvullende middelen te zoeken door middel van onder andere fondsenwerving, subsidieaanvragen en cofinancieringsaanvragen, zodat de maatregelen die hieruit volgen in latere fases gerealiseerd kunnen worden.

g.

De begrotingswijziging voor de jaren 2021-2024 vast te stellen zoals hieronder weergegeven:

Gedaan in de openbare raadsvergadering van, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink

12/12