Online inspreken commissie Stedelijke Ontwikkeling op dinsdag 8 februari 2022 DEF

Pagina 1 van 5 Online inspreken commissie Stedelijke Ontwikkeling op dinsdag 8 februari 2022 over het raadsvoorstel van 18-1-2022 over de vaststelling Transitievisie Warmte Leiden 2022-2026

Geachte voorzitter, geachte commissieleden, voor u staat een betrokken inwoner uit de Merenwijk. Ik heb een HTS achtergrond Energietechniek en was al in de beginjaren negentig op de afdeling Energie en Milieu bij EWR bezig met het terugdringen van CO2. Toen was ik nog geen moeder, nu wél, ik heb een tienerdochter. En omdat de aarde wel zonder ons kan maar wij niet zonder de aarde, zet ik mij in om de aarde leefbaar te houden. Ik wil eerlijke, transparante, onderbouwde en zo efficiënt mogelijke oplossingen van het College zien. Dat lukt niet met het voorliggende raadsvoorstel van het College van B&W. Juridisch gezien is het een rommeltje. Dat blijkt als we de vele open vragen en de grote hoeveelheid ontbrekende informatie uit de bijlagen in verband brengen met Algemene beginselen van behoorlijk bestuur en met enkele artikelen uit de Algemene wet bestuursrecht, de Awb. Het gaat om: 1. het zorgvuldigheidsbeginsel, dat zegt dat de overheid een besluit zorgvuldig moet voorbereiden en nemen door een correcte behandeling van de burger en het zorgvuldig onderzoek naar feiten en belangen (art. 3:2 Awb). 2. het motiveringsbeginsel, dat zegt dat de overheid haar besluiten goed moet motiveren: de feiten moeten kloppen en de motivering moet logisch en begrijpelijk zijn (art. 3:46 Awb). 3.

het rechtszekerheidsbeginsel, dat zegt dat de overheid haar besluiten zó moet formuleren dat de burger precies weet waar hij aan toe is of wat de overheid van hem verlangt. Bovendien moet de overheid de geldende rechtsregels juist en consequent toepassen. 4. het fair-play-beginsel, dat zorgt voor een eerlijke behandeling van een besluit. Het bestuursorgaan vervult zijn taak zonder vooringenomenheid of partijdigheid (Art 2:4 Awb). 5. het legaliteitsbeginsel, dat zegt dat er geen bevoegdheid is zonder grondslag in wet of Grondwet. De overheid mag geen zaken regelen die niet binnen haar bevoegdheid liggen of die willekeur oproepen. Dat is al eens fout gegaan bij het raadsbesluit over de Warmtevisie Leiden 20173, toen de gemeente onder punt e) heeft aangegeven geen oude gasleidingen meer te willen vervangen. Maar daar gaat de gemeente helemaal niet over! Verder moet de overheid, dus ook het College, zich houden aan de voorwaarde uit de EU richtlijn4 dat burgers goed voorgelicht moeten worden over de energietransitie. Dat dat niet het geval is, blijkt uit de overtredingen van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

Pagina 2 van 5 Besluiten om nu vóór het raadsvoorstel TVW van het College te stemmen, is het College steunen in het overtreden van de wet. Dat is een blamage voor het College en straks voor de gemeente Leiden als de raad niet ingrijpt. Ik vraag de Raad daarom te zorgen dat het College van B&W van Leiden zich aan de wet gaat houden door: I.

Het raadsvoorstel 22.00024 van 18-1-2022 te verwerpen.

II.

Het College van B&W te verzoeken een nieuwe Transitievisie Warmte te maken waarbij het College zich aan de wet houdt.

III.

Het College te verzoeken om een nieuw, op alle terreinen onderbouwd en transparant en consistent en na te rekenen rapport voor de vergelijking van systeemscenario’s op te laten stellen met alle randvoorwaarden en voor en nadelen van de verschillende scenario’s op een rij. Hierbij moeten de 20 insprekers in de gelegenheid worden gesteld om een lijst met mee te nemen punten in te indienen die vervolgens door de onderzoekers worden uitgewerkt in het nieuwe rapport. Onderzoekers kunnen de insprekers vragen stellen als dat nodig is. Elke inspreker moet per punt apart op de hoogte gebracht worden wat er met de ingestuurde informatie is gedaan. Geen zoekplaatje dus. Dit nieuwe rapport dient als onderbouwing voor die nieuwe Transitievisie Warmte en zal voor alle burgers openbaar moeten zijn en zal weer voor inspraak opengesteld moeten worden.

IV.

Het College te verzoeken de toets-criteria die het College en de raad als centrale toets2 willen gebruiken te definiëren en waar van toepassing van een minimum of maximum waarde te voorzien: betaalbaar6 haalbaar7 duurzaam8 betrouwbaar9 laagste maatschappelijke kosten10

Op naar een eerlijke, transparante, met feiten en argumenten onderbouwde TVW waarbij zowel het klimaat als de burger recht wordt gedaan! Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald….. Ik wens u veel wijsheid toe en moed om uw verantwoordelijkheid te nemen voor het behoorlijk besturen van onze mooie stad Leiden. Dank voor uw aandacht. Ing. Marja Roos Merenwijk Leiden

Pagina 3 van 5

Voetnoten 1

-

2

Raadsbesluit Samenwerking warmte Leidse regio (2021) (RV 21.0026), in bijlage 2 raadsbesluit TVW

3

Warmtevisie Leiden (2017) (RV 17.0072), in bijlage 2 raadsbesluit TVW

4

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX%3A32018L2001&from=EN RICHTLIJN (EU) 2018/2001 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (herschikking) (Voor de EER relevante tekst) blz. 5 punt (28) 6

betaalbaar voor de burger: - in € per GJ geleverde energie, - in € administratiekosten per GJ geleverde energie - in € aansluitkosten per GJ geleverde energie - in € per vastrecht per aansluiting per jaar - in € transportkosten per GJ geleverde energie - in € investeringskosten voor isolatie, elektrisch koken e.d. - hoe wordt de financiële afschrijftermijn van een warmtenet beïnvloedt door de contractduur met klanten?11 - burgers moeten zonder kosten van een warmtenet afkunnen om over te gaan op een andere vorm van energievoorziening. Er mag dus geen oneerlijk beding in de voorwaarden van de warmteleverancier staan. - krijgt elke burger evenveel geoormerkt geld, huurder of woningeigenaar, als bijdrage in de energietransitie? Huurders die zelf voorzieningen aanbrengen (Zelf Aangebrachte Voorzieningen regeling, de ZAV-regeling) hoeven geen huurverhoging te betalen voor woningverbetering. - als de afschrijftermijn van het warmtenet na 30 jaar verlopen is en de technische levensduur 50 jaar is en er alleen nog onderhoud plaatsvindt, krijgt de burger dan de overige 20 jaar korting op het vastrecht en hoeveel?10, 11 - waarom worden burgers die € 5000,- aansluitkosten moeten betalen (tarief ACM) aan het warmtebedrijf geen aandeelhouder van het warmtebedrijf? 7

haalbaar: - kan de burger bovenstaande betalen en zo nee waar komt dat geld vandaan? - binnen hoeveel tijd kan de energievoorziening gerealiseerd worden, ook i.v.m. krapte op de arbeidsmarkt? - kan deze vorm van energievoorziening stand houden in een vrije markt, dus zonder subsidie? - kan deze vorm van energievoorziening zonder marktprotectionisme stand houden? - moeten voor deze vorm van energievoorziening kosten gemaakt worden om andere energievoorzieningen aan te passen (bv om afstand tussen drinkwaterleiding en warmtebuizen i.v.m. legionella te kunnen houden moet infrastructuur van waterleidingen worden aangepast) - hoeveel overlast geeft deze vorm van energievoorziening tijdens de aanleg én tijdens gebruik? Bv windmolens, biomassa-stook.

Pagina 4 van 5

8

duurzaam: - bij omzetting naar warmte/elektriciteit/koeling vrijgekomen tonnen CO2 per GJ geleverde energie - bij transport en distributie vrijgekomen tonnen CO2 per GJ geleverde energie - bij transport en distributie vrijgekomen warmteverliezen in tonnen CO2 per GJ geleverde energie - wat is het effect van deze vorm van energievoorziening op het milieu (lucht water bodem biodiversiteit vegetatie) en de burger (gezondheidsrisico’s door bodemverontreiniging, waterverontreiniging, luchtverontreiniging, trillingen enz.)? - is deze energievoorziening een efficiënte maatregel op weg naar een circulaire economie? - is deze vorm van energievoorziening te recyclen en zo ja wat gaat dat kosten? - wat gaat de gemeente Leiden doen als nog meer burgers vanwege de hoge gasprijzen en hoge warmteprijzen overgaan op verwarming met houtkachels/pelletkachels? Door houtstook staat de leefbaarheid van de omgeving sterk onder druk vanwege de uitstoot van voor de gezondheid zeer schadelijke stoffen. Jaarlijks overlijden er ca. 3000 mensen in Nederland aan de gevolgen van luchtverontreiniging door de fijnstofuitstoot van houtstook. Dat zijn voor Leiden ca. 20 doden per jaar12! En houtstook is contraproductief in de strijd tegen de klimaatverandering. Gaat Leiden een houtstook-verbod afkondigen, eventueel op basis van een door de burgemeester afgeroepen noodtoestand vanwege ca.

20 doden per jaar? Er loopt nu een strafrechtelijk onderzoek tegen Tatasteel vanwege schadelijke emissies. Als dat tot een veroordeling leidt, kunnen burgers hiervan gebruik maken om tegen de overheid te gaan protesteren vanwege het toestaan van houtstook. - wat gaat de gemeente Leiden doen als de warmte uit de AVR alsnog als niet duurzaam wordt beoordeeld door de rechter? 9

betrouwbaar: - is deze vorm van energievoorziening ongevoelig voor aanvallen van hackers en terroristen - is deze vorm van energievoorziening ongevoelig voor de invloed van buitenlandse energieleveranciers? - hoe stabiel is de prijs van deze energievoorziening? - wat zijn de gevolgen van deze vorm van energievoorziening voor de bodem (bodemverzakking), voor de drinkwatervoorziening (i.v.m. legionella door temperatuursverhoging, scheuren in grondlagen, bij lekkage vrijkomende chemicaliën) - is deze vorm van energievoorziening gevoelig voor bijvoorbeeld spoorwegverkeer, zwaar vrachtverkeer? - wat zijn de gevolgen als deze vorm van energievoorziening kapot gaat (calamiteitenplan)? 10

laagste maatschappelijke kosten: Wat zijn de kosten en baten voor de volgende vier categorieën gezien over een periode van 30 jaar per GJ geleverde energie voor: - energieleveranciers - overheid - burgers - bedrijfsleven, niet zijnde de energieleveranciers Hoeveel subsidie van de overheid gaat naar de energieleveranciers, hoeveel naar de burgers en hoeveel naar het bedrijfsleven over een periode 30 jaar en per GJ geleverde energie? Wat voor gelden/belastingen draagt de burger af aan de overheid, bedrijven en energieleveranciers of aan andere burgers?

Pagina 5 van 5 NB: Het College geeft voor gas en elektriciteit aan dat de financiële afschrijvingstermijnen 40 jaar bedragen11. Het College geeft geen technische afschrijftermijnen voor gas en elektriciteitsnetten11. Het College geeft geen financiële afschrijftermijnen voor het bestaande warmtenet11. Volgens de informatie van Ennatuurlijk B.V. staat de financiële afschrijftermijn van een warmtenet op 30 jaar. Volgens Ennatuurlijk B.V. is het break-even-point van de investering echter al na 15 jaar bereikt! Volgens het College is de technische afschrijftermijn van een warmtenet 50 jaar11. Betekent dit dat al na 15 jaar een warmtenet alleen al op de investeringskosten (hebben we het nog niet over de winst op de geleverde warmte) gaat renderen voor de warmteleverancier? Waarom zou de burger dat allemaal moeten betalen? Dit voordeel voor de warmteleverancier zal zeker blijven bestaan omdat hij monopolist is. Zo is het logisch dat er enorm enthousiasme is om warmtenetten aan te leggen. Bij de warmtelinq en warmtelinq+ zou er sprake zijn van een onrendabele top. Dit lijkt niet gerechtvaardigd gezien het bovenstaande. Wordt de financiële afschrijftermijn niet veel te laag genomen en kan die niet gewoon op 50 jaar komen te liggen? Nu wordt de onrendabele top voor warmtlinq door Rijkssubsidies opgehoest: 90 miljoen13 en 427 miljoen14 toegezegd met Prinsjesdag 2021.

Dat is allemaal belastinggeld terwijl in een later stadium de warmteleveranciers dikke winsten gaan maken. Dit is niet in het belang van de laagste maatschappelijke kosten! 11

Zie het antwoord van het College op inspraaknotitie blz. 57 bij vraag 19 B.

12

okt 2021: inwoners Nederland 17.582.493 2021: inwoners Leiden 124.093, dat is 0,7% van de bevolking. 0,7% maal 3000 is ca. 20 inwoners. 13

Uit de Overeenkomst tussen provincie Zuid Holland en LdM c.v./LdM Beheer B.V. van Gasunie Bijlage 1: Kamerbrief ontwikkeling warmtetransportnet Zuid-Holland kenmerk DGKE / 19211736: “Naast de € 15 miljoen uit de klimaatenveloppe 2019 is daarom in de klimaatenveloppes voor de periode 2020-2030 € 75 miljoen gereserveerd ten behoeve van de benodigde investeringen.” 14

zie antwoord van het College op vraag 19F van de inspraaknotitie op blz. 58