Motie VOD PvdA beperken onaangekondigde huisbezoeken

Motie Vreemd aan de orde van de dag

Motie: VOD Onderwerp: beperking van onaangekondigde huisbezoeken

De Raad van de gemeente Leiden, bijeen in zijn vergadering van 10 maart 2022,

Constaterende dat:

- De gemeente verantwoordelijk is voor de handhaving van een rechtvaardige Participatiewet; - De gemeente aangekondigde en onaangekondigde huisbezoeken doet in het kader van de Participatiewet; - de gemeente Leiden onaangekondigde huisbezoeken strikt genomen alleen inzet in het kader van de Participatiewet; - De raad in 2011 de motie ‘Alleen huisbezoek bij vermoeden van fraude of ernstige misstanden’ (11.0088/6) heeft aangenomen, waarin het college wordt opgeroepen geen huisbezoek af te leggen als daar geen redelijke grond voor is tenzij de gemeente daartoe verplicht is of een significant risico loopt; (1) - De gemeente Leiden tussen de 10 en 30 onaangekondigde huisbezoeken per jaar aflegt op een totaal van 3000 bijstandsuitkeringen. - Er tijdens de coronacrisis sprake is van meer dan een halvering van het aantal onaangekondigde huisbezoeken in Leiden Overwegende dat:

- De Toeslagenaffaire ertoe heeft geleid dat er, ook vanuit de Rijksoverheid, op een andere, coulantere, manier gekeken wordt naar fraudebestrijding, handhaving en omgang met mensen met een uitkering; (1) - De Participatiewet een ingewikkelde wet met veel plichten is, waarbij een foutje, met verstrekkende gevolgen, snel gemaakt kan zijn; - Een onaangekondigd huisbezoek een enorme impact heeft op de privacy van mensen en een inbreuk is op het huisrecht; - Het college onaangekondigde huisbezoeken inzet als onderdeel van een totaal onderzoek, hetgeen duidelijk maakt dat onaangekondigde huisbezoeken niet alleen als sluitstuk wordt gebruikt om eventuele fraude op te sporen; - Het college in 2014 heeft toegezegd te rapporteren over het aantal afgelegde huisbezoeken en hoeveel daarvan terecht waren, maar dat het college op dit moment geen gegevens kan aanleveren in hoeverre een onaangekondigd huisbezoek tot een boete leidt; (4) - Het college eveneens heeft toegezegd dat er alleen onaangekondigde huisbezoeken worden afgelegd bij een ernstig vermoeden van fraude; (4)

1

- Het college een protocol huisbezoeken heeft, maar hier niet wordt ingegaan op deze toezegging en bovendien bij een onaangekondigd huisbezoek mensen niet actief informeert over het recht op juridische bijstand; - Het college vele andere middelen heeft om fraude op te sporen en aan te pakken, zoals aangekondigde huisbezoeken, raadpleging openbare bronnen, buurtonderzoek, waarnemingen, water/energieverbruik en het opvragen bankgegevens; Verzoekt het college:

- Onaangekondigde huisbezoeken tot een minimum te beperken en alleen als sluitstuk in te zetten bij bewuste en moedwillige fraude in geval van opzet of grove schuld in de Participatiewet; - Bij een onaangekondigd huisbezoek de bewoner(s) actief te informeren over de mogelijkheid van juridische bijstand; - bij te houden of onaangekondigde huisbezoeken tot een boete leiden en hierover te rapporteren in de jaarlijkse P&C cyclus aan de Raad. En gaat over tot de orde van de dag

Abdelhaq Jermoumi – PvdA Thomas Van Halm – SP

1) https://leiden.raadsinformatie.nl/document/1384713/1/document 2) https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/11/23/kamerbrief-hoofdlijnenhandhavingsbeleid-in-de-sociale-zekerheid 3) https://eenvandaag.avrotros.nl/item/nationale-ombudsman-vergelijkt-aanpak-bijstandsfraudeursmet-toeslagenaffaire-iemand-die-steelt-heeft-meer-rechten/ 4) https://leiden.raadsinformatie.nl/vergadering/74639#ai_952991

Pagina 2 van 2