M.21.0067.18 GL Rondetafelgesprek Dakloos-loos Leiden in 2030

RV 21.0067 Kaderbrief 2021 - 2025

Motie M.21.0067/18 Onderwerp: Rondetafelgesprek Dakloos-loos Leiden in 2030 De Raad van de gemeente Leiden, bijeen in de vergadering van 13 en 15 juli 2021, Constaterende dat: -

-

-

-

De dak- en thuisloosheid de afgelopen jaren sterk is toegenomen; woningprijzen stijgen en verlies van banen tijdens corona speelt ook mee ‘Lisbon Declaration on Combatting Homelessness’ (Verklaring om dakloosheid te bestrijden) is op 21 juli getekend om dakloosheid te stoppen voor 2030 en daarmee is het ‘European Platform on Combating Homelessness is gelanceerd’ , waarbij het uitgangspunt is tussen de lidstaten om dakloosheid te stoppen voor 2030 Dak- en thuislozen opvang onderhevig is aan een transformatie (zie ook de nieuwe plannen van de Binnenvest LD*, als ook de opkomst van het succesvolle ‘Housing First’ concept); De pilot rondom Housing First nog niet voldoende ruimte heeft gekregen en geen modelgetrouwheid werd geborgd om te kunnen laten zien dat dit succesvol zou kunnen zijn in Leiden De Gemeente Leiden haar daklozen zo goed mogelijk wil opvangen en laten doorstromen om zo snel mogelijk weer te kunnen meedoen aan de samenleving. De complexiteit, mede door beleid vanuit de rijksoverheid, belemmerend werkt voor de daklozen en de opvangorganisaties

Overwegende dat: -

-

Ook in Leiden de daklozen opvang overvol is De Gemeente Leiden ook beleid en strategie moet uitzetten om te komen tot nul daklozen in 2030; Op dit moment geen afspraken worden gemaakt met bijvoorbeeld de (woningbouwcorporatie) partners in de prestatieafspraken over de te leveren woningen op jaarbasis voor deze groep, voor het beschikbaar maken van woningen vanuit de Housing First kernprincipes; Op dit moment plannen aanwezig zijn om Stichting de Binnenvest te transformeren naar private kamers en daar een investeringsvoorstel voor ligt; Het zinvol is om alle diverse betrokken partijen te horen in de commissie om tot gewogen vervolgstappen en voorstellen te komen, voor een eventueel specifieke Leidse aanpak.

Spreekt uit; -

-

Dat commissie Onderwijs & Samenleving in de vergadering van 31 augustus of 21 september een voorstel en opzet bespreekt voor het houden van een Rondetafelgesprek met als thema ‘dak- en thuislozen nu en in 2030’ Dat iemand die dak- of thuisloos is of dreigt te worden, als waardevol lid van de samenleving het recht heeft op opvang/woonruimte en als zodanig begeleid te worden om zo snel mogelijk weer mee te kunnen doen in de samenleving

Verzoekt het College: -

-

Haar medewerking uit te spreken voor het houden van een Rondetafelgesprek rondom het thema dak- en thuisloosheid door: o zijn netwerk aan te schrijven om deel te nemen aan de expert sessie en middelen in te zetten die daarvoor nodig zijn; o benodigde rapporten, data en analyse beschikbaar te stellen voorafgaand aan het rondetafelgesprek. Met de commissie tot overeenstemming te willen komen over de focus van een rondetafelgesprek rondom dak- en thuislozenopvang in de regio Leiden aan de hand van het voorstel dat GroenLinks daarvoor aan de commissie zal sturen op 31 augustus of 21 september

Gebke van Gaal (GroenLinks) Ries van Walraven (SP)

Toelichting achtergrondinformatie:

https://www.feantsa.org/public/user/Feantsa-handbook-V2.pdf https://www.leidschdagblad.nl/cnt/DMF20210407_30029338 https://www.leidschdagblad.nl/cnt/dmf20210329_64138610

Duurzaam een eigen (t)huis en de ondersteuning om deze te behouden Housing First kan dakloosheid duurzaam beëindigen, in het bijzonder voor mensen met een meervoudige hulpvraag. Housing First doet dit door eerst hun recht op huisvesting en zelfbeschikking onvoorwaardelijk te verwezenlijken. Een veilige woonplek is een fundament voor een leven in waardigheid. Het beëindigen van dakloosheid is mogelijk, als we dat willen.

1.

Huisvesting is een mensenrecht • •

• • • • •

2.

Dakloosheid is een ernstige en meervoudige schending van mensenrechten, bij een menswaardige en rechtvaardige samenleving horen geen mensenrechtenschendingen; Mensenrechtelijk wordt dakloosheid gezien als het falen van de overheid om het recht op huisvesting en non-discriminatie te verwezenlijken. Eenmaal dakloos worden mensen behandeld als tweederangsburgers. Ze hebben niet of nauwelijks toegang tot rechten waardoor het bijzonder moeilijk wordt om uit dakloosheid te komen. Dakloosheid is een groot maatschappelijk probleem met een grote maatschappelijke impact; Er is een lokale strategie nodig die het verwezenlijken van het recht op huisvesting leidend maakt en faciliteert; Dakloosheid is in ieder geval altijd een woonopgave: het jaarlijks creëren van extra woningen is daarom van groots en urgent belang; Het leidend maken van het recht op huisvesting betekent ook bij dreigende dakloosheid zorgen voor behoud van huisvesting. Preventie is cruciaal; Housing First begeleiding kan hierbij, evidence based, het beste ondersteunen om de woning te behouden en te werken aan herstel; Vanuit het zorgprogramma Housing First is er altijd sprake van een woning én begeleiding. Het gaat om woningen voor zelfstandige, permanente bewoning en de huurovereenkomst stelt dezelfde rechten en plichten als aan elke huurder in Nederland.

Een duurzame borging van het zorgprogramma Housing First •

•

Het zorgprogramma Housing First zoals we dat nu al meer dan een decennium kennen op verschillende plekken in Nederland gaat in de eerste plaats over het bewezen effectieve zorgprogramma voor mensen die veel hulp nodig hebben om uit dakloosheid te komen en veel hulp nodig hebben om uit dakloosheid te blijven. Deze aanpak is uiterst succesvol en kansrijk. Juist voor die specifieke groep is het revolutionair gebleken en tot eerder ongekende resultaten te leiden. Het is belangrijk dat deze werkwijze goed begrepen en geborgd wordt. De Housing First praktijken in Nederland staan regelmatig onder druk. Het is essentieel dat er politieke steun is voor de laagdrempelige werkwijze en de langdurige en flexibele ondersteuning

1

die nodig is voor het duurzame effect van Housing First. Wij roepen daarom op om Housing First begeleiding en de door-ontwikkeling toereikend en duurzaam te vergoeden.

3.

Neem de Housing First filosofie als basis voor een lokale strategie om dakloosheid duurzaam te beëindigen •

Er is een radicale verandering nodig in de manier waarop we omgaan met dakloosheid om dakloosheid daadwerkelijk te verminderen. Losstaande Housing First praktijken als aanvulling op het bestaande woonladdermodel zijn niet afdoende; • De filosofie van Housing First is te betrekken op de gehele dakloosheidsbestrijding en stelt dat dakloosheid voorkomen en beëindigen altijd begint bij huisvesting. De brede aanpak dak- en thuisloosheid van de Rijksoverheid heeft met het voorschrijven van het ‘wonen eerst’ principe een goede aanzet gegeven en noemt Housing First terecht als goed voorbeeld. Wij stellen voor om hier nader invulling aan te geven door het recht op onvoorwaardelijke toegang tot huisvesting de basis van het stedelijk dakloosheidsbeleid te maken. Voor iedereen. Met of zonder zorgvraag. Het kan zich vertalen in verschillende woonconcepten en een breed zorgaanbod van preventie tot rapid rehousing tot zelfstandig wonen met lichte ondersteuning en tot het intensieve zorgprogramma Housing First. Met als algemeen uitgangspunt dat de eigen woonwens en de eigen keuze in de te ontvangen ondersteuning centraal staat. • Temeer geloven we dat de werkzame elementen van de Housing First begeleiding leerzaam zijn voor de gehele hulpverlening.

• Het feit dat dakloosheid oploopt, en mogelijk -mede door de sociaaleconomische gevolgen van de Coronacrisis- nog veel verder oploopt, wijst erop dat de strategie tot nu toe onvoldoende is. De uitwerkingen per gemeente in navolging van het eerdergenoemde plan van Staatssecretaris Blokhuis was een stap in de juiste richting. Echter is er meer nodig via een duurzaam programma over ambtstermijnen en beleidsdomeinen heen (wonen, sociale zekerheid, zorg, welzijn, participatie, werkgelegenheid en justitie en veiligheid). Meer weten over Housing First?

Graag lichten wij bovenstaande drie speerpunten toe in een persoonlijk gesprek. Housing First kent acht kernprincipes, deze vormen de basis voor strategie en beleid en gidsen ons in de manier waarop we het uitvoeren. U kunt hier meer informatie over vinden via de website van Housing First Nederland: www.housingfirstnederland.nl. Housing First Nederland housingfirstnederland@gmail.com

2