Inspreektekst mevrouw Wijnen bij UB Plesmanlaan d.d. 27 mei 2021

Inspraakbijdrage Raadscommissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid, 27 mei 2021 Agendapunt 10: 21.0033 Uitvoeringsbesluit Leidse Ring Noord Plesmanlaan M.P.C. Weijnen, bewoner, mede namens de wijkvereniging Lage Mors i.o.

Geachte raadsleden, Dank voor de kans om drie minuten in te spreken over een investeringsproject dat voor de komende 50 jaar de leefbaarheid en bereikbaarheid van onze wijk zal bepalen. De bottom-line van mijn bijdrage: om de bereikbaarheid van Leiden met enkele seconden te verbeteren, verwoest u de leefbaarheid en verslechtert u de bereikbaarheid van de Lage Mors. De Rijnzichtbrug wordt helemaal of half afgesloten, dus daar kunnen we de wijk niet meer uit. Er resten ons nog precies twee uitwegen, de levensgevaarlijke kruising met de Dr. Lelylaan en de kruising met de Plesmanlaan, het onderwerp van vandaag. U versterkt de ruimtelijke barrièrewerking van de kruising, die breder en hoger wordt. De fietstunnel wordt verbeterd, maar het blijft bij die ene fietstunnel onder de Plesmanlaan, die we alleen kunnen bereiken door nóg meer tunnels; dat is fijn voor de sociale veiligheid. Voordat de nieuwe bomen die u belooft een serieuze bijdrage leveren aan reductie van geluidhinder, het afvangen van fijnstof, aan bodemvitaliteit, biodiversiteit en waterberging, zijn we 30 jaar verder. Dan ziet het er misschien uit als een park, maar dan is het nog altijd geen park, want we kunnen er niet wandelen. Vanuit onze wijk gezien is het plan een ramp: nu al is de geluidsbelasting langs de Plesmanlaan zeer groot en nu al is de luchtkwaliteit qua NOx en fijnstof zeer slecht.

Op de eerste kavels van het Vondelkwartier wonen straks zo’n 800 tot 1000 nieuwe bewoners direct aan de Plesmanlaan, op een plek waar de geluidsbelasting nu al 68 dB is. Die belasting wordt niet minder met de toenemende verkeersintensiteit, en al zeker niet door de kruising nog hoger te leggen. Hoe valt dit te rijmen met de ambitie uit de omgevingsvisie: “In 2040 is de gezondheidswinst toegenomen door schonere lucht en is het aantal geluidgehinderden, ondanks de verdichtingsopgave, afgenomen?” Waar is de quick scan die in 2020 is uitgevoerd naar de geluidsbelasting door de Leidse Ring Noord? Wat zijn de uitkomsten van de actualisatie in maart 2021? Hoeveel van de extra geluidsbelasting kunt u compenseren met stil asfalt? Wat komt er nu echt terecht van de ecologische waarde die het project moet toevoegen? Ik krijg tranen in mijn ogen bij de poëtische tekst van de stadsecoloog: “Bosrietzangers broeden in het struweel bij de waterkant.” Wie goed kijkt naar de actuele plaatjes van de kruising ziet: er is helemaal geen ruimte voor waterkant, er komt geen blauw en naar die bosrietzangers kunnen we dus fluiten. De gemeente heeft géén maatschappelijke kosten/baten analyse gedaan voor dit project: er is niet naar leefbaarheidseffecten gekeken en dus ook niet naar kansen om leefbaarheidsbaten te creëren voor onze wijk. De Lage Mors wordt nog meer opgesloten.

Wij hebben geen uitzicht meer op het Pesthuis. Wij wonen straks onder een deken van geluid en fijnstof. Blijkbaar geeft u meer om passanten over de Leidse ring dan om de gezondheid van de wijkbewoners. Beste raadsleden, beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Doe een echte maatschappelijke kosten/baten analyse en betrek daarin de leefbaarheids- en gezondheidseffecten voor de Lage Mors. Dan komt u onvermijdelijk tot de conclusie dat u de Plesmanlaan moet ondertunnelen en zolang de middelen daarvoor ontbreken, kunt u de kruising beter laten zoals die is.

Nota bene: •

•

•

•

•

•

•

•

• •

•

De gemeente heeft ons één verkeersprognose verschaft voor de spits in 2030, zonder te vermelden wat de aannames daarbij zijn. Afgaande op die prognose kan de huidige kruising het verkeer ook in 2030 nog gemakkelijk aan. De ambulancedienst vindt de herinrichting van de kruising niet nodig en heeft daarop ook niet aangedrongen. Het echte knelpunt is de rotonde bij de Sandifortdreef en die wordt niet aangepakt. Bij de wijziging van het kaderbesluit in 2019 heeft u onvoldoende rekening gehouden met de verdubbeling van het aantal bewoners van de Lage Mors; de matige bereikbaarheid van de wijk wordt steeds knellender. Behalve de 2000 nieuwe woningen in de Lage Mors, worden er ook elders langs de Plesmanlaan nog eens 2000 à 3000 nieuwe woningen gepland op de locaties Paardenwei en de Leidse campus More, die net als wij zwaar te lijden zullen hebben van de geluidhinder van de Leidse Ring Noord. U krijgt prachtige plaatjes voorgeschoteld van de fietstunnel onder de Plesmanlaan, maar die zijn getekend vanuit een extreem geflatteerd groothoekperspectief. Voor de fietsers en voetgangers uit onze wijk wordt het alleen maar lastiger om de wijk uit te komen, via drie tunnels, hét recept voor sociale onveiligheid. Er komen nieuwe onveilige oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers: op de Vondellaan, van de westelijke naar de oostelijke zijde, en over de Darwinweg naar het Hippocratespad.

Nergens geeft de gemeente een garantie af voor herstel van de fietsroute via het Piet Paaltjenspad. Het is eigen terrein van het LUMC en het LUMC heeft er geen belang bij die route te heropenen. Geluidhinder en verkeersemissies worden nog extra vergroot doordat auto’s vanaf de Vondellaan en de Darwinweg naar de Plesmanlaan een 5 graden hellingproef moeten nemen. Bovendien hebben ze daardoor slecht zicht op de kruising. De steilere helling staat garant voor grotere rijsnelheden in omgekeerde richting en vergroot dus de verkeersonveiligheid op de Vondellaan en de Darwinweg. Wat zijn de evacuatiescenario’s voor de Lage Mors bij calamiteiten? Ongelukken op het spoor en op de verhoogde Plesmanlaan zijn heel wel voorstelbaar. Wat passeert er aan gevaarlijke ladingen? Kunnen bewoners in noodsituaties geëvacueerd worden? Het CPB heeft laten zien dat de leefbaarheidsbaten van ondertunneling van verkeersaders (wegen, spoor, tram) vaak zeer groot zijn, veel groter dan verwacht; in het geval van de A2 Maastricht bedroegen de leefbaarheidsbaten 220 mln Euro, bijna het twintigvoudige van de vooraf gemaakte schatting (12 mln), nog afgezien van de gezondheidseffecten, herstel van de sociale verbinding tussen stadsdelen en het extra gecreërde ruimtelijke ontwikkelpotentieel. Alleen dat gegeven al noopt tot heroverweging van het voorliggende uitvoeringsbesluit voor LRN tracé Plesmanlaan.