Erratum RV 21.0049 Bijlage 1 erratum zienswijzennota LEAD

1/10

ERRATUM 2021. Nr.

: 21.0049.

Vaststelling bestemmingsplan LEAD (gecoördineerde besluitvorming) Leiden, 25 mei 2021.

Na besluitvorming op de Zienswijzennota LEAD is gebleken dat er een 183e zienswijze niet betrokken is. Hiervoor is onderhavig erratum opgesteld. Erratum op Raadsvoorstel 21.0049 “Vaststelling bestemmingsplan LEAD (gecoördineerde besluitvorming)” Wijziging van het genoemde aantal ingediende zienswijzen onder het kopje “Zienswijzenfase”: 183 in plaats van 182.

Erratum op Zienswijzennota LEAD d.d. mei 2021 Wijziging van het genoemde aantal ingediende zienswijzen in paragraaf 2 “Inzagetermijn”: 183 in plaats van 182. Aanvulling van paragraaf 5.1 “Indieners zienswijzen”: Nr 183

Indiener Geanonimiseerd

Adres

Postcode

Plaats

Besluit I, II, III, IV

2/10

Aanvulling van paragraaf 5.3 “Ingekomen zienswijzen”: Indiener & zienswijze

Samenvatting ingekomen zienswijze

Reactie

Gevolg

183.1

Indiener stelt dat hij in 2012 zijn woning heeft gekocht, wetende dat in Leiden Noord een Wijkontwikkelplan geldig is en dat daarin onder andere is vastgelegd tot welke hoogte in de omgeving gebouwd mag worden. Tevens zegt het iets over hoe de besluitvorming over bouwplannen in dit gebied tot stand moet komen. Indiener stelt dat op grond van het vertrouwensbeginsel mocht worden toevertrouwd dat de gemeente hier juist mee om zou gaan. Bij het project LEAD is de gemeente hier volledig aan voorbij gegaan. Wijkverenigingen zijn ingelicht tegelijkertijd met de overige bewoners, hetgeen in strijd is met het WOP. Daarnaast is onder andere met de hoogte afgeweken van datgene wat in het WOP is bepaald. De gemeente kent een participatietraject waarbij de eerste ronde door de gemeente georganiseerd moet worden conform beleid. Dat bleek in dit project door de projectontwikkelaar georganiseerd en het traject was voor de bühne waarin alles vooraf bepaald was. Bewoners werden zeer kort voor de bijeenkomsten geïnformeerd en als je één avond niet aanwezig kon zijn, mocht je de rest van het participatietraject niet volgen. Er is alles aan gedaan om het burgers zo lastig mogelijk te maken het traject te kunnen volgen. Over hoofdpunten zoals het aantal woningen

Het Wijkontwikkelplan Noord, “Meerjaren Uitvoeringsprogramma 2011 t/m 2018” (WOP) dat op 5 april 2011 door het college is vastgesteld is geen toetsingskader voor het planinitiatief LEAD. In het WOP zijn ook geen maximale hoogten opgenomen. Het WOP betreft een integrale en gebiedsgerichte visie, die is gericht op het structureel verbeteren van het functioneren van Leiden Noord in de toekomst en het tegengaan van ongewenste ontwikkelingen op de lange termijn. In het WOP is de gewenste ontwikkelingsambitie tot 2018 aangegeven. Voor de locatie Willem de Zwijgerlaan is aangegeven dat voor 2018 de ambitie is de laan te herstructureren. Het WOP is in 2020 afgerond.

Geen.

183.2

Voor zover wordt bedoeld dat onvoldoende participatie heeft plaatsgevonden bij de totstandkoming van de ontwerpbesluiten wordt verwezen naar paragraaf 5.2.9 van deze zienswijzennota. Daar wordt toegelicht dat ruim aandacht is geweest voor het betrekken van de omgeving bij het planproces en dat de participatie heeft geleid tot concrete wijzigingen van het plan. Voor zover indiener zich niet vrij voelde om in te spreken gedurende het participatietraject en zich geïntimideerd heeft gevoeld, betreuren wij dat. Wij hebben het participatietraject anders ervaren, nu juist een uitgebreid participatietraject (verspreid over meerdere sessies) is doorlopen waarin een grote hoeveelheid omwonenden zijn betrokken en verschillende onderwerpen aan bod zijn gekomen. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt in dat kader verwezen naar paragraaf 5.2.9 van deze zienswijzennota. Een uitgebreide procedure is doorlopen binnen de kaders van het planinitiatief. De participatie heeft bovendien geleid tot concrete wijzigingen van het plan. Op aangeven van de gemeente werden in de projectomgeving 3.500 uitnodigingen verspreid. Naar aanleiding van de eerste publieksbijeenkomst op 11 september 2018 gaven daarnaast 40 mensen zich op voor een plangroep om de onderwerpen met de

Geen.

3/10

183.3

en hoogte of parkeren mocht niet gesproken worden. Bij de behandeling van het project in de Commissie Stedelijke Ontwikkeling viel het op dat naast veel tegenstanders ook veel voorstanders van het project waren. Nader onderzoek leert dat de meeste van deze voorstanders behoren tot de vriendenkring dan wel het netwerk van medewerkers van de projectontwikkelaar. Deze laat zich juridisch bijstaan door het advocatenkantoor waar de voor dit project verantwoordelijke wethouder in het verleden werkzaam was. Medewerkers van dit kantoor proberen tegenstanders van het project via sociale media te belagen en te beïnvloeden. Diverse onderzoeken in het kader van het project hadden onafhankelijk door de gemeente uitgevoerd moeten worden. Dit bijvoorbeeld bij het verkeersonderzoek, het windonderzoek en het onderzoek naar de mogelijkheden tot kettingbeding voor starterswoningen.

initiatiefnemer te bespreken. Hieraan hebben 35 mensen actief deelgenomen. Ook is een woonenquête gehouden onder ruim 1.300 belangstellenden. Gelet hierop bestond de mogelijkheid voor alle belanghebbenden om hun mening te delen over het project. Anders dan door indiener wordt gesteld, geldt overigens dat het onjuist is dat niet kon worden gesproken over bepaalde onderwerpen. In het participatietraject is over allerlei onderwerpen gesproken, zoals ook het aantal woningen en in dat kader de hoogte van het bouwplan. Het uitgangspunt is altijd geweest dat het maximale stedenbouwkundige kader en woonprogramma wordt gerealiseerd zonder dat dat ten koste gaat van erfgoed- en omgevingswaarden. Zoals uit de participatieverslagen die als bijlagen 1 en 2 bij de toelichting van het bestemmingsplan zijn gevoegd ook volgt, is het ontwerp van de torens in dat kader bijvoorbeeld ook aangepast op basis van het participatietraject. Vooraf wordt opgemerkt dat alle onderzoeken voor het planinitiatief LEAD op zorgvuldige wijze zijn uitgevoerd. Door indiener is niet gemotiveerd waarom hij meent dat de onderzoeken onzorgvuldig zijn. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt ten aanzien van het aspect verkeer naar paragraaf 5.2.3 van deze zienswijzennota verwezen.

Daar wordt uitgebreid toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare gevolgen voor de verkeersontsluiting of de verkeersveiligheid ontstaan en wordt ook uitgebreid ingegaan op de verschillende onderzoeken die in dat kader zijn uitgevoerd. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt verder naar paragraaf 5.2.4 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare verslechtering van het windklimaat optreedt en wordt ook uitgebreid in gegaan op het in dat kader uitgevoerde onderzoek. De mogelijkheid tot het opnemen van een kettingbeding betreft een privaatrechtelijk aspect en staat volledig los van het bestuursrechtelijke traject dat ziet op de vaststelling van de ontwerpbesluiten.

Geen.

4/10

183.4

In het Wijkontwikkelplan Leiden Noord (WOP) is vastgelegd dat de maximale hoogte van projecten in deze omgeving gelijk moet zijn aan de reeds aanwezige bebouwing. In de hoogbouwvisie is 70 meter als maximum hoogte vastgelegd. Indiener mocht erop vertrouwen dat de gemeente zich aan vastgesteld beleid en afspraken zou houden. Met het afwijken van het WOP en de hoogbouwvisie slaat de gemeente een dringend advies van de milieuraad uit 2019 in de wind. Van het WOP en de hoogbouwvisie mag enkel afgeweken worden als dit gemotiveerd wordt en het project een kwalitatieve toevoeging voor de omgeving is. De huidige motivering toont onvolledig aan dat dit project deze kwalitatieve toevoeging aan de omgeving is. Het leefklimaat daalt.

Voor zover deze zienswijze het Wijkontwikkelplan Noord betreft, wordt verwezen naar hetgeen hierover in de reactie onder 183.1 is opgemerkt. Ten aanzien van de verhouding van het planinitiatief met de Hoogbouwvisie, geldt dat de Hoogbouwvisie een algemene afwijkingsmogelijkheid van de hoogten zoals opgenomen in de visie bevat. Van deze afwijkingsmogelijkheid is gebruik gemaakt. Voor een nadere toelichting hierop wordt naar paragraaf 5.2.1 van deze zienswijzennota verwezen, waarin de motivering van de afwijking van de Hoogbouwvisie is besproken. Voor zover indiener doelt op het advies van de Leidse Milieuraad, geldt dat dit advies een algemeen advies over hoogbouw boven 70 meter betreft, en dus niet ziet op dit concrete project. In het advies wordt met nadruk erop gewezen dat het advies betrekking heeft op hoogbouw in zijn algemeenheid, in hoofdzaak ingaat op milieuaspecten van het gebouw zelf en niet is gerelateerd aan een bepaald project of voorgenomen project. Het planinitiatief LEAD wordt op een zo duurzaam mogelijke manier ingepast en is in dat kader ook veel duurzamer dan op grond van de huidige wet- en regelgeving is vereist. In paragraaf 2.3.3 van de toelichting op het ontwerpbestemmingsplan is hier uitgebreid op ingegaan. LEAD is klimaatadaptief ontworpen. Er worden planten, bomen en beschutting voor dieren en insecten in het parklandschap en de daken toegevoegd.

De beplanting levert een grote bijdrage aan de biodiversiteit en draagt bij aan het terugdringen van hittestress en het voorkomen van en anticiperen op droogte. Ook worden op de daken en het dek van de parkeergarage systemen van waterretentie toegepast, die regenwater opslaan en het groen voeden. De hoeveelheid groen neemt door realisatie van dit project toe en de hoeveelheid verharding neemt af. De combinatie van de afname van de hoeveelheid verharding, de groene inrichting op onder andere de daktuinen en de waterberging in kratten zorgt ervoor dat planinitiatief LEAD bijdraagt aan lokale biodiversiteit en natuurwaarden, en rekening houdt met de waterveiligheid en de gevolgen van klimaatverandering op de waterhuishoudkundige situatie. Daarnaast is het plan gasloos ontworpen, door toepassing van een wko-systeem in de bodem en zonnepanelen op het dak. Het energieverbruik wordt verder geminimaliseerd door het toepassen van een zeer hoge isolatiewaarde voor gevels en daken, het gebruik van driedubbel glas in alle ramen en het toepassen van een innovatieve techniek van Smart Windows. Het toepassen van CO2 gestuurde ventilatie in de woningen en het terugwinnen van warmte in douche en bad, zorgt voor een verdere optimalisering van

Geen.

5/10

het energiegebruik. Deze maatregelen leiden ertoe dat het project een Energie Prestatie Coëfficient (EPC) heeft die veel duurzamer is dan op grond van de regelgeving is vereist. Het plan draagt verder bij aan de mobiliteitstransitie. In de parkeergarage is voldoende ruimte voor duurzame mobiliteit, door voldoende oplaadsystemen te realiseren voor elektrische auto’s, fietsen en andere vervoersmiddelen. Dit systeem zorgt ervoor dat laadtijden worden gespreid waardoor de capaciteit binnen de ontwikkeling sterk kan worden uitgebreid ten opzichte van een standaard oplaadsysteem. Conform het aspect duurzame mobiliteit uit de Nota van Uitgangspunten LEAD is 10% van het totaal aantal autoparkeerplaatsen geschikt voor het opladen van elektrische auto's. Verder worden conform het Bouwbesluit 2012 - voorbereidingen getroffen om het aantal oplaadpunten in de parkeergarage in de toekomst verder uit te breiden. Het fietsgebruik wordt door de grote hoeveelheid fietsparkeerplaatsen gestimuleerd en de in- en uitgangen van de fietsenstalling sluiten aan op de fietsroutes in Leiden. Het Centraal Station is met de fiets bereikbaar in circa vijf minuten. Tot slot geldt dat het project bijdraagt aan de landelijke en gemeentelijke doelstelling om de economie uiterlijk in 2050 volledig circulair te maken.

Zo wordt gekeken tot in hoeverre gerecyclede materialen kunnen worden toegepast en bouwmethoden kunnen worden gebruikt die het mogelijk maken bouwdelen op een circulaire manier te (de)monteren en het bouwafval te verminderen. Dit wordt in een Materialenpaspoort vastgelegd.

183.5

Het aantal sociale huurwoningen is te laag. Er is behoefte aan goedkope appartementen en betaalbare gezinswoningen. In beide voorziet LEAD niet en het project draagt nauwelijks bij aan de huidige woningnood. Op de locatie is voldoende ruimte voor 125 sociale huur appartementen en een aantal gezinswoningen. Tevens zou bij een overkluizing van de Willem de Zwijgerlaan de

Gelet op het voorgaande is het planinitiatief LEAD wel degelijk duurzaam, anders dan in het advies van de Leidse Milieuraad in algemene zin ten aanzien van hoogbouw boven 70 meter wordt verondersteld. Het planinitiatief LEAD voorziet in de realisatie van 580 woningen en levert daarmee een substantiële bijdrage aan de woningbehoefte. Verwezen wordt onder meer naar paragraaf 3.2.2.2 en 3.3.4 van de toelichting op het ontwerpbestemmingsplan. Daaruit volgt dat uit de ‘Regionale Woonagenda Holland Rijnland’ en de ‘Woonvisie Leiden 2020-2030’ de kwantitatieve behoefte aan het voorziene woonprogramma blijkt. Uit zowel het regionale als het gemeentelijk beleid blijkt daarnaast de behoefte aan een (hoog)stedelijk woonmilieu. Door in het planinitiatief zowel starterswoningen als woningen in het sociale, middel dure en dure segment te realiseren in combinatie met

Geen.

6/10

bouwruimte dermate toenemen om een groene verbinding te realiseren naar fase 2 Groenoord waardoor nog meer kan worden voorzien in de woningnood. Op de nieuwe bebouwing aan de Willem de Zwijgerlaan kan op elk complex een etage extra worden gebouwd. Het project omvat veel kleine en dure appartementen die voor een groot deel van de samenleving ongeschikt of onbetaalbaar zijn. Met de huidige crisis en mogelijke effecten op de woningmarkt is er een zeker risico van leegstand. Er zou pas gebouwd mogen worden als 90% van de appartementen verkocht is aan eindgebruikers en elke koper moet verplicht worden zelf in het appartement te wonen om speculatie tegen te gaan.

183.6

De wijk Nieuw Leyden is autoluw gebouwd. LEAD zou dit in één keer verkeersrijk maken. De voorgenomen ontsluiting lijkt praktisch onhaalbaar. De gebruikte berekeningen lijken dermate voorgevormd te zijn dat alles net binnen de normen past. Naberekeningen lijken aan te tonen dat in de Pasteurstraat de kritische norm van 6.000 verkeersbewegingen per dag overschreden zal worden. Bewoners zullen ook bezoek en pakketjes ontvangen. Daarnaast is in Leiden Noord nu al in de spits een verkeersinfarct. De wijk Groenoord is in de huidige situatie al verkeersonveilig.

een levendige plint, wordt bijgedragen aan deze behoefte. Benadrukt wordt daarbij dat het plan uit minimaal 25% sociale huurwoningen bestaat en de initiatiefnemer de inspanningsverplichting op zich heeft genomen minimaal 20% van de woningen als starterswoning in het huur en/of koopsegment te realiseren. De andere woningen betreffen een mix van koop- en huurwoningen in het middel dure en duurdere segment. Het enkele feit dat ook behoefte bestaat aan andersoortige woningen in Leiden, maakt niet dat het planinitiatief LEAD geen belangrijke en wenselijke bijdrage levert aan de woningvoorraad in Leiden. Dat het woonprogramma zal leiden tot leegstand is niet aannemelijk. Gelet op de grote behoefte aan de woningen die in LEAD worden gerealiseerd, is leegstand niet te verwachten. Voor zover indiener vreest dat beleggers de woningen opkopen om door te verkopen, geldt dat kopers op basis van de koopovereenkomst gebonden zullen zijn aan een antispeculatiebeding. Het anti-speculatiebeding van drie jaar wordt opgenomen vanaf de datum waarop de koper als bewoner op het adres in de gemeentelijk Basisregistratie Personen (BRP) staat ingeschreven. Binnen die drie jaar mogen de woningen niet worden doorverkocht. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt naar paragraaf 5.2.3 van deze zienswijzennota verwezen.

Daar wordt uitgebreid toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare gevolgen voor de verkeersontsluiting of de verkeersveiligheid ontstaan. Dat de voorgenomen ontsluiting praktisch onhaalbaar zou zijn is door indiener niet onderbouwd. Onduidelijk is op welke naberekeningen indiener doelt. Onderzocht is, op basis van algemeen aanvaardbare kengetallen van het CROW, hoeveel verkeersbewegingen het project zal genereren en dit is afgezet tegen de modelmatige autonome situatie, die is uitgerekend op basis van een vastgesteld verkeersmodel. In het verkeersonderzoek van BOOT is de CROW norm van maximaal 6.000 mvt/etmaal voor erftoegangswegen niet strikt toegepast en is juist oog geweest voor de lokale situatie. Voor de onderzochte erftoegangswegen geldt dat is gekeken naar de lokale aspecten zoals wegbreedte, oversteekvoorzieningen, parkeervoorzieningen en hoeveelheid fietsverkeer. Gelet daarop is door BOOT geconcludeerd dat het wenselijk is dat voor deze wegen de

Geen.

7/10

183.7

De parkeernorm is experimenteel verlaagd om het lage aantal parkeerplaatsen bij LEAD mogelijk te maken. Het beeld van dalend autobezit is wensdenken. Een verbod op het aanvragen van een parkeervergunning houdt geen stand. Op grond van het gelijkheidsbeginsel is het voor iedere bewoner van Leiden mogelijk een parkeervergunning aan te vragen. Het aantal laadplekken in de garage is te laag. LEAD leidt ertoe dat de betaald parkeertijden hoogstwaarschijnlijk nog verder verruimd zullen worden om de overlast in de omgeving te beperken. Het aantal parkeerplaatsen in LEAD zal minimaal verdubbeld moeten worden om bewoners te kunnen laten parkeren. Daarnaast moeten parkeerplaatsen voor bezoek worden toegevoegd.

intensiteit onder de 4.000 mvt/etmaal blijft. Zelfs in het worst-case scenario wordt ruim onder dit aantal verkeersbewegingen gebleven. Daarbij wordt opgemerkt dat het verkeersonderzoek conform de CROW-kengetallen is onderzocht en daarin de verkeersgeneratie van pakketbezorgers is verdisconteerd, zodat ook daar rekening mee is gehouden. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt naar paragraaf 5.2.2 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat het project past binnen de Beleidsregels Parkeernormen 2020 (en de daarbij behorende flexibiliteitsbepalingen) en derhalve voorziet in voldoende parkeerplaatsen. Opgemerkt wordt dat ook in de Parkeervisie 2020-2030, waarin de visie op zowel autoparkeren als fietsparkeren in de gemeente is vastgelegd, de auto een minder prominente rol heeft als mobiliteitsoptie. Duurzame, schone vervoersvormen zoals het openbaar vervoer, de fiets en de voetganger krijgen voorrang. Op basis van de Parkeervisie wordt er in dat kader bijvoorbeeld op aangestuurd dat kwalitatief hoogwaardige alternatieven worden geboden voor autobezit en –gebruik en parkeervergunningen worden niet meer verleend voor bewoners van nieuwbouw. Het gebruik van het openbaar vervoer, de fiets en lopen zijn volgens de Parkeervisie logische alternatieven.

Het planinitiatief LEAD en de daarbij gehanteerde parkeereis past ook in die beleidsuitgangspunten van de Parkeervisie. De uitgangspunten van de Parkeervisie zijn vastgelegd in de Beleidsregels Parkeernormen 2020, waaraan LEAD ook is getoetst en waaraan LEAD voldoet. In de parkeergarage is voldoende ruimte voor duurzame mobiliteit, door voldoende oplaadsystemen te realiseren voor elektrische auto’s, fietsen en andere vervoersmiddelen. Dit systeem zorgt ervoor dat laadtijden worden gespreid waardoor de capaciteit binnen de ontwikkeling sterk kan worden uitgebreid ten opzichte van een standaard oplaadsysteem. Conform het aspect duurzame mobiliteit uit de Nota van Uitgangspunten LEAD is 10% van het totaal aantal autoparkeerplaatsen geschikt voor het opladen van elektrische auto's. Verder worden - conform het Bouwbesluit 2012 voorbereidingen getroffen om het aantal oplaadpunten in de parkeergarage in de toekomst verder uit te breiden. De adressen van LEAD worden opgenomen in de POET(Parkeren Op Eigen Terrein)lijst van de gemeente. Adressen genoemd in die lijst zullen niet in aanmerking komen

Geen.

8/10

voor een parkeervergunning, zodat ook voor toekomstige bewoners geldt dat zij geen parkeervergunning zullen ontvangen. Niet valt in te zien waarom het gelijkheidsbeginsel in de weg staat aan het weigeren van een parkeervergunning in gevallen waarin het adres van de aanvrager is opgenomen op de POET(Parkeren Op Eigen Terrein)-lijst van de gemeente. Toekomstige bewoners worden verder, onder andere op de website van het project en in verkoopdocumentatie, geattendeerd op het feit dat zij niet in aanmerking zullen komen voor een parkeervergunning. Reeds daarom kunnen bewoners van LEAD niet gelijkgesteld worden met andere omwonenden die wel in aanmerking komen voor een parkeervergunning.

183.8

Hoogbouw is niet duurzaam te noemen. Het streven om CHENG te bouwen is niet realistisch en onhaalbaar en LEAD voldoet zelfs niet aan de BENG eisen. Hoogbouw is de duurste en minst groene manier van bouwen en er moet veel groen wijken voor de bouw van dit project. Groen wat, ondanks toezeggingen in het participatietraject, in de huidige plannen niet terugkomt.

Voor zover indiener zich zorgen maakt over de mogelijkheid dat bezoekers op straat zullen parkeren, merken wij nog het volgende op. Bezoekers moeten in beginsel op eigen terrein parkeren en het is daarom onwenselijk als het parkeertarief in de garage te veel afwijkt van het tarief op straat. Dit kan er immers toe leiden dat bezoekers alsnog op straat parkeren, omdat dit goedkoper is. De parkeervisie biedt in dergelijke gevallen handvatten om het beleid op straat aan te passen wanneer dergelijke problemen optreden. Zo kunnen bijvoorbeeld de reguleringstijden aangepast worden als blijkt dat er veel bezoekers na 19.30 uur op straat gaan staan, omdat het dan gratis is en er op eigen terrein betaald moet worden voor het parkeren. Ook is reeds in de parkeervisie opgenomen dat het starttarief van €0,20 voor de eerste twee uur parkeren in woongebieden wordt opgeheven. Dit maakt het kostentechnisch niet interessant om in de openbare ruimte te parkeren in plaats van op eigen terrein. Dat bezoekers zullen uitwijken naar parkeren op straat is daarom niet aan de orde. Ten aanzien van CHENG wordt opgemerkt met betrekking tot het aangenomen amendement A.180124/07 “BENG wordt CHENG” tijdens de raadsvergadering besproken dat op dit moment een gebouw met EPC van 0,0 als energieneutraal wordt beschouwd en niet wordt ingegaan op welke wijze deze waarde wordt behaald.

Hoewel de initiatiefnemer alle huidige beschikbare technieken zal aanwenden, kan niet worden gegarandeerd dat een energieneutraal gebouw wordt gerealiseerd. De C van circulair, het materialenpaspoort is wel toegezegd en verder is voorgesteld om de H van Helemaal te wijzigen naar Heel en ENG naar klimaatneutraal. Opgemerkt wordt dat het bouwplan is uitgewerkt en ingediend voordat de BENG-eisen op 1 januari 2021 in werking zijn getreden. Dit laat echter onverlet dat de ontwikkelaar een inspanningsverplichting heeft om een circulair en zeer duurzaam project te

Geen.

9/10

realiseren. De ontwikkelaar heeft daar concreet invulling aan gegeven door het toepassen van zeer hoge gevelisolatie, driedubbele beglazing incl. geïntegreerde energieopwekking, bodemenergie, warmteterugwinning uit ventilatiesystemen en een optimaal gebruik van zonnepanelen op de daken. De voor het project gestelde duurzaamheidsdoelen gaan veel verder dan de minimale eisen van het Bouwbesluit 2012. Ten aanzien van de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) geldt dat de wettelijke eis voor een woonfunctie 0,4 is. Iedere EPC van minder dan 0,4 voor woningen kan worden aangemerkt als BENG+. Voor LEAD heeft men de inspanningsverplichting op zich genomen om een EPC van 0,25 voor woningen te bereiken. Deze ambitie wordt niet volledig gehaald: er is sprake van een EPC voor woningen van 0,28 voor de twee torens met onderbouw en 0,34 voor de solitaire toren. Daarbij wordt opgemerkt dat gedurende de technische uitwerking in de volgende fase nog kleine verbeteringen in EPC kunnen volgen, waarvoor de initiatiefnemer zich zal blijven inzetten. Zo is gebleken dat door het toevoegen van zogenoemde SmartWindows (ramen die met geïntegreerde PV-cellen energie opwekken en door middel van gestuurde zonwering de warmtelast op de woningen reguleren) de EPC voor het woondeel wordt verlaagd naar een EPC van 0,255 voor de twee torens met onderbouw en 0,319 voor de solitaire toren.

De aangevraagde EPC voor de woningen is vastgelegd en kan derhalve alleen maar lager worden bij de uitwerking. Er is een aanzienlijke inspanning gedaan het gestelde doel te behalen. In alle torens zijn dezelfde energiezuinige maatregelen genomen. Daarbij is gekozen voor een balans tussen innovatie, robuuste en bewezen maatregelen en esthetische en stedenbouwkundige randvoorwaarden en het milieu. Van belang is dat de duurzaamheidsambities verder gaan dan wettelijk bepaald. Het wettelijk niveau wordt in ieder geval gehaald. In dit geval geldt dat sprake is van BENG+. Verder wordt opgemerkt dat hoewel dit geen onderdeel is van de ontwerpbesluiten, onderdeel van het planinitiatief LEAD is dat in de openbare ruimte een hoogwaardig stadspark wordt gerealiseerd conform het Programma van Eisen Openbaar Gebied Planinitiatief LEAD, het Handboek Kwaliteit Openbare Ruimte en de Nota van Uitgangspunten. Verwezen wordt naar paragraaf 2.3.2.5 van de toelichting op het ontwerpbestemmingsplan. Het het planinitiatief voorziet verder in een natuurinclusief ontwerp van de openbare ruimte en verbetert de biodiversiteit door groen naar het park, de terrassen en de daken te brengen. Voor een nadere beschrijving van de wijze waarop met het plan een bijdrage wordt geleverd aan de biodiversiteit in en rondom het

10/10

183.9

In Leiden Noord is reeds een tekort aan sociale voorzieningen. Scholen hebben geen of nauwelijks plek en bestaande huisartsen zitten vol. Door LEAD zullen de beperkt aanwezige sociale voorzieningen nog meer overbelast raken. Er dient vooraf vastgelegd te worden in welke sociale voorzieningen voorzien moet worden.

plangebied, wordt verwezen naar paragraaf 2.3.2.5 van de toelichting van het ontwerpbestemmingsplan. Per saldo zal de hoeveelheid groen in de omgeving dus toenemen. De toevoeging van 580 woningen genereert een bepaalde behoefte aan (maatschappelijke) voorzieningen. De programmering van de behoefte aan (maatschappelijke) voorzieningen wordt gezien het groter voedingsgebied van de (maatschappelijke) voorzieningen en de woonopgave voor Leiden Noord bekeken binnen het Ontwikkelperspectief Leiden Noord als geheel. Voor zover in de toekomst blijkt dat naar aanleiding van de realisatie van LEAD een grotere behoefte ontstaat aan (maatschappelijke) voorzieningen, zal hiervoor op wijkniveau naar oplossingen worden gezocht in het ontwikkelperspectief. Daarnaast geldt dat binnen het plan ruimte is voor 600 m2 aan commerciële en maatschappelijke functies, die een gedeelte van deze vraag kunnen opvangen.

Geen.