Erratum 2 RV 21.0049 Bestemmingsplan LEAD

2e ERRATUM 2021. Nr.

: 21.0049.

Vaststelling bestemmingsplan LEAD (gecoördineerde besluitvorming) Leiden, 1 juni 2021.

Na besluitvorming op de Zienswijzennota LEAD en het 1e erratum daarop is gebleken dat er een 184e zienswijze niet betrokken is. Hiervoor is onderhavig 2e erratum opgesteld. Erratum op Raadsvoorstel 21.0049 “Vaststelling bestemmingsplan LEAD (gecoördineerde besluitvorming)” Wijziging van het genoemde aantal ingediende zienswijzen onder het kopje “Zienswijzenfase”: 184 in plaats van 182. Deze wijziging vervangt ook het genoemde aantal uit het 1e erratum.

Erratum op Zienswijzennota LEAD d.d. mei 2021 Wijziging van het genoemde aantal ingediende zienswijzen in paragraaf 2 “Inzagetermijn”: 184 in plaats van 182. Deze wijziging vervangt ook het genoemde aantal uit het 1e erratum. Aanvulling van paragraaf 5.1 “Indieners zienswijzen”: Nr

Indiener

Adres

Postcode

Plaats

Besluit

184

Geanonimiseerd

I, II, III

Aanvulling van paragraaf 5.3 “Ingekomen zienswijzen”: Indiener & zienswijze

Samenvatting ingekomen zienswijze

Reactie

Gevolg

184.1

Indiener stelt bezwaar te maken tegen het verkeersonderzoek van BOOT. Op een dergelijk belangrijk onderwerp verwachten indieners een onafhankelijk onderzoek in opdracht van de gemeente Leiden, naar de verkeersstromen, geluidsoverlast, veiligheid en parkeergelegenheid.

Vooraf wordt opgemerkt dat alle onderzoeken voor het planinitiatief LEAD op zorgvuldige wijze zijn uitgevoerd. Door indiener is niet gemotiveerd waarom de onderzoeken onzorgvuldig zijn.

Geen.

Voor een bespreking van deze zienswijze wordt ten aanzien van het aspect verkeer naar paragraaf 5.2.3 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare gevolgen voor de verkeersontsluiting of de verkeersveiligheid ontstaan en wordt ook uitgebreid ingegaan op de verschillende onderzoeken die in dat kader zijn uitgevoerd. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt ten aanzien van het aspect geluid naar paragraaf 5.2.5 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare gevolgen voor de geluidbelasting op de geluidgevoelige woningen in de omgeving ontstaan. Daar is ook uitgebreid ingegaan op het akoestisch onderzoek dat is uitgevoerd door Buro Bouwfysica. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt ten aanzien van het aspect parkeren verwezen naar paragraaf 5.2.2 van deze zienswijzennota. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat het project past binnen de Beleidsregels Parkeernormen 2020 (en de daarbij behorende flexibiliteitsbepalingen) en derhalve voorziet in voldoende

parkeerplaatsen. Ook wordt daarin uitgebreid ingegaan op het parkeeronderzoek dat door Spark is uitgevoerd.

184.2

Indiener stelt dat in het onderzoek van BOOT akoestische berekeningen zijn uitgevoerd voor de Nieuwe Koningstraat, Schapenwei en Pasteurstraat, maar niet voor de Joulestraat, die de logische ontsluitingsroute vormt richting het zuiden. Deze straat moet worden meegenomen in onderzoek naar geluidbelasting op de gevel.

Uit de aangeleverde verkeersgegevens blijkt dat de verkeerstoename voornamelijk op de onderzochte wegen plaatsvinden. Overige wegen zijn om die reden buiten beschouwing gelaten. Zo blijkt uit het verkeersonderzoek van BOOT dat in het scenario waarin de meeste verkeersintensiteiten worden gemeten op de Schapenwei en de Nieuwe Koningstraat, slechts circa 200 verkeersbewegingen op de Joulestraat worden gemeten (gelijk aan de huidige werkdagintensiteit).

Geen.

184.3

Indiener maakt bezwaar tegen de plannen om de bestrating in de straat van indiener te vervangen door asfalt. Het valt te verwachten dat hiermee de snelheid van auto’s zal toenemen, hetgeen een groot gevaar is voor de verkeersveiligheid van de straten.

Voor een bespreking van deze zienswijze wordt naar paragraaf 5.2.3 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare gevolgen voor de verkeersveiligheid en de verkeersontsluiting ontstaan.

Geen.

Bij de uitvoering van het bestemmingsplan – en in dat kader de aanleg van asfalt in de straat van indiener - zal zorgvuldig worden gekeken naar het aspect verkeersveiligheid en worden indien nodig maatregelen genomen. Verder staat een eventuele overschrijding van de maximumsnelheid los van het planinitiatief LEAD. Dit zal door de politie worden gehandhaafd.

184.4

184.5

Indiener stelt dat de door BOOT gehanteerde stedelijkheidsgraad “zeer sterk stedelijk” niet van toepassing is op het karakter van de woonwijk. Indiener verwijst naar het document “Nieuw Bouwen Fase IV, Handleiding voor kopers van een stadskavel in Nieuw Leyden”, waarin is opgemerkt dat sprake is van een rijkgeschakelde woonbuurt, rustig en autoluwe, als een enclave in de stad. De toename in verkeersbewegingen door LEAD zal een onaanvaardbare drukte geven in de autoluwe straten.

Indiener stelt dat het planinitiatief LEAD naar schatting 1.350 bewoners toevoegt aan Nieuw Leyden. Behalve dat bewoners zich per auto verplaatsen, komen ook bezoekers met de auto en bestelbusjes/vrachtwagens voor online bestellingen. Ook gaat het planinitiatief uit van commerciële activiteiten in de plint die verkeersstromen zullen genereren. Dit zal de leefbaarheid en veiligheid van de straten in Nieuw Leyden bedreigen, met name voor jonge kinderen in de buurt. Inder verzoekt om bij doorgang van het plan zowel voor het bouwverkeer als voor toekomstige bewoners van het project een eigen verkeersader te maken van en naar de Willem de Zwijgerlaan.

Bij het verkeersonderzoek is gebruik gemaakt van de kencijfers van het CROW. In de gebruikte publicatie wordt op basis van onder meer de stedelijkheidsgraad de verkeersgeneratie per woning bepaald. Zoals in het verkeersonderzoek van BOOT is opgemerkt, kent de CROW norm vijf stedelijkheidsgraden van niet stedelijk tot sterk stedelijk. Deze stedelijkheidsgraad is gekoppeld aan de hoeveelheid adressen per km². Volgens de CBS-cijfers heeft Leiden een omgevings-adressendichtheid van 3.725 woningen per km2. Dit is ruim boven de ondergrens van 2.500 woningen per km2 die het CROW hanteert voor zeer sterk stedelijk. De klasse van Leiden is dus zeer sterk stedelijk. De bepaling van de stedelijkheidsgraad is dus conform de CROW-publicatie uitgevoerd. Daarbij geldt overigens dat de stedelijkheidsnormeringsgraad niets zegt over een acceptabele verkeersdruk in de wijk. Verder wordt naar paragraaf 5.2.3 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare gevolgen voor de verkeersontsluiting of de verkeersveiligheid ontstaan. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt naar paragraaf 5.2.3 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare gevolgen voor de verkeersveiligheid en de verkeersontsluiting ontstaan.

Daarbij wordt opgemerkt dat het verkeersonderzoek conform de CROWkengetallen is onderzocht en daarin de verkeersgeneratie van pakketbezorgers is verdisconteerd zodat ook daar rekening mee is gehouden. In het verkeersonderzoek van BOOT is overigens ook rekening gehouden met de invullen van de plint, door uit te gaan van een invulling van 300 m2 horeca en 300 m2 fysio. Dit biedt een representatieve inschatting van de te verwachten verkeersgeneratie die voortkomt uit functies in de plint. Ten aanzien van het bouwverkeer wordt opgemerkt dat om de overlast gedurende de bouw te beperken een BLVC (Bereikbaarheid Leefbaarheid Veiligheid en Communicatie)-plan zal worden opgesteld. In de ontwerp-omgevingsvergunning voor de realisatie van de torens is ten aanzien van het BLVC-plan onder meer bepaald dat in het BLVC-plan in ieder geval moet worden onderbouwd hoe bouwverkeer uit de wijk geweerd kan worden en dat moet worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid voor de medewerkers. Ook moeten transporten zoveel mogelijk worden gecombineerd om bouwverkeer te verminderen en moet worden gezorgd voor goede valveiligheid zonder dat dit ten koste gaat van verkeer op de Willem de Zwijgerlaan, parallel

Geen.

Geen.

184.6

Het aantal geplande parkeerplaatsen wijkt af van de parkeernorm en is onrealistisch. De verwachte 1.350 inwoners zullen voor een groot deel tweeverdieners zijn, mede door de hoge prijs van de appartementen. Het is onwaarschijnlijk dat mensen 500 meter zullen lopen om hun auto te parkeren, zoals het plan voorstelt. LEAD ligt juist langs de uitvalsweg Willem de Zwijgerlaan, ook wel aangeduid als de Leidse Ring, voor ideale bereikbaarheid per auto naar de A4 en A44. De afstand tot het station is behoorlijk. Dit nodigt bezoekers uit die zich veel met de auto willen verplaatsen. De gemeente moet onderzoek doen naar autobezit bij toekomstige bewoners van het planinitiatief LEAD. Nieuwe bewoners krijgen geen recht op een parkeervergunning in de wijk, hiermee wordt een rechtsongelijkheid gecreëerd tussen nieuwe en oude bewoners van Nieuw Leyden die naar indiener vreest niet te handhaven zal blijken.

fietsverkeer en de fietsroute over de overkluizing naar de binnenstad. Het BLVC-plan dient in overleg met de gemeente te worden goedgekeurd, voordat kan worden aangevangen met de werkzaamheden. Hiermee wordt geborgd dat zo min mogelijk overlast bestaat gedurende de bouw. Door de gemeente is aan de projectontwikkelaar meegegeven dat geen bouwverkeer in de wijk mag rijden gedurende de bouw. Het bouwverkeer is geen onderdeel van het bestemmingsplan en zodoende niet meegenomen in de verkeersonderzoeken. De nadere uitwerking van het bouwverkeer gebeurt in dialoog met de buurt. In het kader van de omgevingsvergunning heeft de gemeente een aannemelijkheidstoets op de bereikbaarheid van bouwverkeer uitgevoerd. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt naar paragraaf 5.2.2 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat het project past binnen de Beleidsregels Parkeernormen 2020 (en de daarbij behorende flexibiliteitsbepalingen) en derhalve voorziet in voldoende parkeerplaatsen. Overigens wordt opgemerkt dat ook in de Parkeervisie 2020-2030, waarin de visie op zowel autoparkeren als fietsparkeren in de gemeente is vastgelegd, de auto een minder prominente rol heeft als mobiliteitsoptie. Duurzame, schone vervoersvormen zoals het openbaar vervoer, de fiets en de voetganger krijgen voorrang.

Op basis van de Parkeervisie wordt er in dat kader bijvoorbeeld op aangestuurd dat kwalitatief hoogwaardige alternatieven worden geboden voor autobezit en –gebruik en parkeervergunningen worden niet meer verleend voor bewoners van nieuwbouw. Het gebruik van het openbaar vervoer, de fiets en lopen zijn volgens de Parkeervisie logische alternatieven. Het planinitiatief LEAD en de daarbij gehanteerde parkeereis past ook in die beleidsuitgangspunten van de Parkeervisie. De uitgangspunten van de Parkeervisie zijn vastgelegd in de Beleidsregels Parkeernormen 2020, waaraan LEAD ook is getoetst en waaraan LEAD voldoet. Opgemerkt wordt verder dat LEAD een goede aansluiting heeft op het openbaar vervoer. Het Centraal Station is op circa vijf minuten fietsafstand en op ongeveer een kwartier loopafstand gelegen. Daarnaast stopt het stads- en streekvervoer op de Willem de Zwijgerlaan. De adressen van LEAD worden opgenomen in de POET(Parkeren Op Eigen Terrein)-

Geen.

lijst van de gemeente. Adressen genoemd in die lijst zullen niet in aanmerking komen voor een parkeervergunning, zodat ook voor toekomstige bewoners geldt dat zij geen parkeervergunning zullen ontvangen. Niet valt in te zien waarom het gelijkheidsbeginsel in de weg staat aan het weigeren van een parkeervergunning in gevallen waarin het adres van de aanvrager is opgenomen op de POET(Parkeren Op Eigen Terrein)-lijst van de gemeente. Toekomstige bewoners worden verder, onder andere op de website van het project en in verkoopdocumentatie, geattendeerd op het feit dat zij niet in aanmerking zullen komen voor een parkeervergunning. Reeds daarom kunnen bewoners van LEAD niet gelijkgesteld worden met andere omwonenden die wel in aanmerking komen voor een parkeervergunning. 184.7

Het fietspad naast de Willem de Zwijgerlaan is elke ochtend een drukke verkeersader voor scholieren en vooral richting het Houtkwartier en overige fietsers richting het station. Dit zorgt nu al voor gevaarlijke situaties. Met de komst van zoveel nieuwe bewoners zal dit alleen maar verslechteren. Indiener heeft hierover geen onderzoek gevonden.

184.8

Indiener stelt dat de bouw van drie torens van 65, 85 en 115 meter totaal uit de toon valt. De welstandscommissie heeft verzaakt te beargumenteren waarom dit plan met deze buiten de eigen kaders vallende bouwhoogtes en bouwvolume voldoet aan de redelijke eisen van welstand.

In het verkeersonderzoek van de gemeente Leiden is opgemerkt dat voor de toename van het aantal fietsbewegingen door LEAD geen kentallen beschikbaar zijn, maar op basis van kennis van de vervoerswijzekeuze in het algemeen in Leiden, verwacht mag worden dat het aantal verplaatsingen per fiets hoger zal liggen dan dat van de auto, derhalve ergens tussen de 2.000 en 3.000 fietsverplaatsingen per dag. Een substantieel deel hiervan zal gaan naar onderwijsinstellingen, het centrum en station Leiden Centraal. Fietsers kiezen ten eerste de kortste route naar hun bestemming, en dat betekent dat richting het centrum en station vooral extra fietsers te verwachten zijn via de Schapenwei en Joulestraat, en vervolgens richting de Singel. Er zijn geen gegevens beschikbaar over de aantallen fietsers in de huidige situatie op de erftoegangswegen of in de autonome toekomstsituatie, maar verwacht mag worden dat het in beide gevallen om te overziene aantallen fietsers gaat. Dit betreffen immers woonstraten en geen doorgaande fietsroutes. In de woonstraten fietsen met name fietsers met een herkomst of bestemming in die straten, dus de bewoners. Daarbij gaat het om een relatieve kleine hoeveelheid fietsers. De Welstandscommissie heeft het plan getoetst aan de Welstandsnota gemeente Leiden 2014.

De Welstandscommissie heeft geadviseerd dat het bouwplan niet in strijd is met de redelijke eisen van welstand. Met betrekking tot het gevelmateriaal en de kleur is een voorbehoud gemaakt. Gevraagd is een mock-up van een gevelfragment ter beoordeling door de commissie voor te leggen. Dit is ook als voorschrift in de omgevingsvergunning opgenomen. Ook heeft de Welstandscommissie een aantal aanbevelingen gedaan ten aanzien van de groene daken en de voortuintjes op het

Geen.

Geen.

parkeerdek. Niet volgt uit het advies van de Welstandscommissie dat zij het plan onvoldoende hebben getoetst aan de Welstandsnota.

184.9

184.10

Aan het begin van 2018 was de Leidse politiek het erover eens dat een plan voor een 70 meter hoge toren nabij de Ommedijkseweg geschrapt moest worden. Ook de plannen voor een 100 meter hoge woontoren in Merenwijk werd als zeer ongewenst gezien. Het is verbazingwekkend dat het huidige college wel instemt met een plan voor torens van 65, 85 en 115 meter, op zo’n korte afstand van de singel. Volgens het zichtlijnenonderzoek zouden de torens nauwelijks waarneembaar zijn vanuit de monumentale binnenstad. Indiener zou dit graag in een onafhankelijk zichtlijnenonderzoek terugzien. Het huidige onderzoek laat vooral zien in welke situatie je de torens net niet kunt waarnemen of niet als storend ervaart. Dit is een te statische benadering. Het gaat om hoe de torens ervaren worden door de inwoners en bezoekers van Leiden die zich door de stad en de nabije omgeving verplaatsen. Leiden verdient een onafhankelijk onderzoek. Daarnaast argumenteren de architect en Red Company dat de torens heel ‘rank’ zijn. Indieners zijn van mening dat de torens niet rank te noemen zijn. De tekeningen geven een enorme breedte aan van de voet van de torens van de torens zonder inzichtelijke maatvoering. Vanuit de wijk gezien staan de torens met elkaar op een lijn waardoor het gebouw als een hoge muur ervaren

Voor wat betreft de hoogte van de woontorens wordt verwezen naar paragraaf 5.2.1 van deze zienswijzennota. Daar wordt de motivering van de afwijking van de Hoogbouwvisie besproken. Daarbij wordt benadrukt dat per ontwerp moet worden afgewogen of aanleiding is tot het afwijken van de maximale hoogtes van de Hoogbouwvisie. Procedures ten aanzien van eventuele andere plannen in Leiden staan verder los van de vaststelling van het bestemmingsplan. Opvattingen over hoogbouw veranderen mee met de maatschappelijke behoefte aan woningbouw. De keuze om deze binnenstedelijk te realiseren, brengt mee dat de visie op hoogbouw afwijkt van de opvattingen die daarover in het verleden bestonden. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt primair naar paragraaf 5.2.6 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat met het planinitiatief LEAD van onevenredige aantasting van karakteristieke zichtlijnen tussen het plangebied en het beschermd stadsgezicht geen sprake is. Daarnaast wordt erop gewezen dat het zichtlijnenonderzoek in overeenstemming met de Nota van Uitgangspunten LEAD is uitgevoerd. In de Nota van Uitgangspunten LEAD is het zelfbindend toetsingskader neergelegd voor wat betreft het toestaan van het planinitiatief LEAD.

In de Nota van Uitgangspunten LEAD is aangegeven dat de zichtlijnen telkens zijn gekozen vanuit de kenmerkende posities in de stad, zijnde pleinen, delen van de singel, lange lanen en straten met monumenten. Daarbij is het ongewenst bevonden dat het planinitiatief LEAD de historische binnenstad domineert (zie blz. 24 van de Nota). Verder is aangegeven dat de gevolgen voor het zicht vanuit Het Groene Hart en voor het historisch landschap door de initiatiefnemer verder zullen worden uitgewerkt (zie blz. 43 van de Nota). Aangezien het zichtlijnenonderzoek deze uitgangspunten van de Nota van Uitgangspunten LEAD volgt achten wij het onderzoek representatief voor de impact op de zichtlijnen met het planinitiatief LEAD. Bij het vaststellen van de standpunten is een representatieve selectie gemaakt van karakteristieke zichtlijnen. Gelet daarop is niet elke straat of gezichtspunt in de

Geen.

Geen.

wordt.

184.11

Er is bezwaar tegen de te verwachten geluidsoverlast en windval. Na bouw van Skyline Next is de geluidsoverlast erg toegenomen. Het fietspad is sinds de Willem de Zwijgerlaand bij harde wind een gevaar voor fietsers geworden. Hier is geen onderzoek naar gedaan door de gemeente.

binnenstad van Leiden meegenomen in het zichtlijnenonderzoek. Opgemerkt wordt verder dat de bestaande bebouwing bij het bepalen van de locaties geen rol heeft gespeeld. Van belang is de beleving, bijvoorbeeld vanuit de binnenstad. Hierbij is onvermijdelijk, zeker in een dichtbebouwde omgeving, dat gebouwen in de zichtlijn staan. De zichtlijnen geven in dat kader ook een accuraat beeld van wat het effect van het project is op de bestaande stad. Voor een reactie op deze zienswijze wordt tevens opgemerkt dat onderdeel van het ontwerp van de torens is dat zoveel mogelijk is geprobeerd aansluiting te zoeken bij het omliggende gebied. De nieuwbouw sluit aan op de stedenbouwkundige opzet van de aangrenzende wijk, in het bijzonder het patroon van rooilijnen en bouwblokken. De onderbouw van het plan sluit aan op de rooilijn aan de Willem de Zwijgerlaan en voltooit het bouwblok in combinatie met de bestaande gebouwen uit de omgeving: het 150 kV station en het appartementengebouw Koningsstaete. Het project sluit met haar drie hoogteaccenten daarnaast aan op de bestaande stedelijke bebouwing. De gebouwen langs de Willem de Zwijgerlaan hebben een oplopende tred. Met het planinitiatief LEAD wordt de stedelijke wand aan de Willem de Zwijgerlaan, reeds bestaande uit bebouwing met een bouwhoogte van 50 tot 60 meter, door middel van ritmische bebouwing afgemaakt.

De rooilijn van LEAD sluit aan de westzijde aan op Skyline Next en door de knik in het ontwerp sluit het eveneens aan op de oostelijke bebouwing. In dit kader wordt tevens verwezen naar hetgeen in paragraaf 5.2.1 van deze zienswijzennota is opgemerkt. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt ten aanzien van het aspect geluid naar paragraaf 5.2.5 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare gevolgen voor de geluidbelasting op de geluidgevoelige woningen in de omgeving ontstaan. Voor zover indiener doelt op geluidsoverlast afkomstig vanuit het gebouw zelf, geldt dat voor geluidsoverlast afkomstig van commerciële inrichtingen in het gebouw het Activiteitenbesluit regels over de geluidbelasting voorschrijft, waar zo nodig op wordt gehandhaafd. Voor zover indiener doelt op overlast vanuit de appartementen zelf, geldt dat hierop enerzijds het burenrecht van toepassing is en anderzijds in bepaalde overlastgevende gevallen kan worden gehandhaafd door de gemeente op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening van Leiden.

Geen.

Voor een bespreking van deze zienswijze wordt verder naar paragraaf 5.2.4 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat door het planinitiatief LEAD geen onaanvaardbare verslechtering van het windklimaat optreedt.

184.12

De hoogte en omvang van de torens zorgt voor een bouwtijd van 6,5 jaar. In de praktijk loopt de bouwtijd van een dergelijk project flink uit. Daarom biedt het planinitiatief geen oplossing om te voldoen aan de vraag naar woningen op dit moment. Indiener maakt bezwaar tegen de jarenlange overlast van bouwverkeer alsmede tegen het ontbreken van precieze gegevens over de benodigde omvang en diepte van het heien die naar verwachting 50 meter zal halen en het ontbreken van een gedetailleerd onderzoek naar de mogelijkheid van schade voor de bestaande bouw. Indiener verwacht een gedegen nulmeting van de bestaande situatie.

Ten aanzien van de planning van de bouw geldt dat het project in drie fases wordt gerealiseerd. In fase I wordt de bebouwing ter hoogte van Monuta gerealiseerd, alsmede de nieuwe nutsvoorziening van KPN. In fase II wordt de losstaande woontoren aan de noordzijde van het plangebied gerealiseerd. In fase III wordt de bebouwing ter hoogte van het oude KPN gebouw gerealiseerd. Fase I inclusief de bouw van de nieuwe nutsvoorziening van KPN, neemt twee jaar in beslag, fase II twee en een half jaar en fase III twee jaar. In totaal neemt de bouwtijd derhalve zes en een half jaar in beslag. De bouw zal in 2022 aanvangen. Het planinitiatief LEAD voorziet in de realisatie van 580 woningen en levert daarmee een substantiële bijdrage aan de woningbehoefte. Verwezen wordt onder meer naar paragraaf 3.2.2.2 en 3.3.4 van de toelichting op het ontwerpbestemmingsplan. Daaruit volgt dat uit de ‘Regionale Woonagenda Holland Rijnland’ en de ‘Woonvisie Leiden 2020-2030’ de kwantitatieve behoefte aan het voorziene woonprogramma blijkt. Uit zowel het regionale als het gemeentelijk beleid blijkt daarnaast de behoefte aan een (hoog)stedelijk woonmilieu. Door in het planinitiatief zowel starterswoningen als woningen in het sociale, middel dure en dure segment te realiseren in combinatie met een levendige plint, wordt bijgedragen aan deze behoefte.

Het enkele feit dat enige tijd gemoeid zal zijn met de realisatie van de woningen, laat onverlet dat wordt voorzien in een behoefte aan woningen. Om de overlast gedurende de bouw te beperken zal een BLVC (Bereikbaarheid Leefbaarheid Veiligheid en Communicatie)-plan worden opgesteld. In de ontwerpomgevingsvergunning voor de realisatie van de torens is ten aanzien van het BLVC-plan onder meer bepaald dat in het BLVC-plan in ieder geval moet worden onderbouwd hoe bouwverkeer uit de wijk geweerd kan worden en dat moet worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid voor de medewerkers. Ook moeten transporten zoveel mogelijk

Geen.

worden gecombineerd om bouwverkeer te verminderen en moet worden gezorgd voor goede valveiligheid zonder dat dit ten koste gaat van verkeer op de Willem de Zwijgerlaan, parallel fietsverkeer en de fietsroute over de overkluizing naar de binnenstad. Het BLVC-plan dient in overleg met de gemeente te worden goedgekeurd, voordat kan worden aangevangen met de werkzaamheden. Hiermee wordt geborgd dat zo min mogelijk overlast bestaat gedurende de bouw. Hierbij wordt tevens opgemerkt dat te zijner tijd nog een bijeenkomst zal worden georganiseerd door de ontwikkelaar waarin omwonenden worden geïnformeerd over de bouw. Bovendien gelden, voor wat betreft de uitvoering van werkzaamheden, de regels van afdeling 8.1 van het Bouwbesluit 2012 die gaan over het beperken van hinder tijdens het uitvoeren van bouw- en sloopwerkzaamheden. Deze regels (veiligheid van de directe omgeving, duur werkzaamheden, geluidhinder, trillinghinder, stofhinder) hebben directe werking. Dit betekent dat de uitvoerder gebonden is aan deze regels. Ook het civiele recht (onrechtmatige daad) geldt onverkort, op basis waarvan de ontwikkelaar geen onrechtmatige hinder of schade mag veroorzaken.

Anderzijds is dit middels een voorwaarde expliciet geborgd in de ontwerpomgevingsvergunning voor het planinitiatief LEAD, waar het voorschrift is opgenomen dat de uitgangspunten voor een monitoringsplan moeten worden gedeeld met het bevoegd gezag ter voorkoming van schade aan naburige belendingen. Op basis daarvan moet onder meer een prognoserapport worden overgelegd over de trillings-invloed op de belendingen ten gevolge van werkzaamheden. Gelet daarop is geborgd dat door de werkzaamheden geen onevenredige schade ontstaat aan bouwwerken in de omgeving van het plangebied.

184.13

184.14

Het planinitiatief voorziet niet in betaalbare woningen. Door de hoogte is de prijs per m2 erg kostbaar. Hoogbouw heeft evidente nadelen. Er is veel ruimte nodig voor bijvoorbeeld liften, trappenhuizen, gangen, leidingen en constructies. Boven de 70 meter wordt de verhouding tussen schachten en woonoppervlak minder voordelig. De slappe bodem vereist een kostbare fundering. Wie is aangewezen op goedkopere woonruimte kan niet in hoogbouw terecht. Bovendien zijn in Leiden juist veel woningen in het middensegment, er is juist een probleem in de doorstroming. Het planinitiatief LEAD formuleert hiervoor nergens een oplossing en zal voornamelijk in een aantrekkende werking van bewoners van buiten Leiden voorzien. Indiener maakt bezwaar tegen de hoeveelheid beton die nodig is voor het bouwen van het planinitiatief LEAD. Dit beton gaat gepaard met een grote uitstoot van CO2. Dit zou bij een iets lagere bouw kunnen worden beperkt door een deels houten constructie toe te passen. De plannen voor zo’n betonnen kolos zijn niet meer van deze tijd en moeten herzien worden.

Het planinitiatief LEAD voorziet in de realisatie van 580 woningen en levert daarmee een substantiële bijdrage aan de woningbehoefte. Verwezen wordt onder meer naar paragraaf 3.2.2.2 en 3.3.4 van de toelichting op het ontwerpbestemmingsplan. Daaruit volgt dat uit de ‘Regionale Woonagenda Holland Rijnland’ en de ‘Woonvisie Leiden 2020-2030’ de kwantitatieve behoefte aan het voorziene woonprogramma blijkt. Uit zowel het regionale als het gemeentelijk beleid blijkt daarnaast de behoefte aan een (hoog)stedelijk woonmilieu. Door in het planinitiatief zowel starterswoningen als woningen in het sociale, middel dure en dure segment te realiseren in combinatie met een levendige plint, wordt bijgedragen aan deze behoefte. Benadrukt wordt daarbij dat het plan uit minimaal 25% sociale huurwoningen bestaat en de initiatiefnemer de inspanningsverplichting op zich heeft genomen minimaal 20% van de woningen als starterswoning in het huur en/of koopsegment te realiseren. Gelet hierop worden wel degelijk betaalbare woningen gerealiseerd. De andere woningen betreffen een mix van koop- en huurwoningen in het middel dure en duurdere segment.

Geen.

Indiener lijkt met deze zienswijze te doelen op de uitstoot van CO2 die vrijkomt bij de productie van beton. Los van de vraag hoeveel CO2 vrijkomt bij de productie van beton, geldt dat de productie van beton voor LEAD geen directe invloed heeft voor de woon- en leefomgeving van indiener of andere omwonenden. De uitstoot van betonfabrieken wordt gereguleerd via het voor die fabrieken toepasselijke juridische kader (zoals de milieuregelgeving) en staat in deze procedure niet ter discussie.

Geen.

Voor zover indiener met deze zienswijze bedoelt dat het planinitiatief LEAD in algemene zin niet duurzaam is, merken wij het volgende op. Het planinitiatief LEAD wordt op een zo duurzaam mogelijke manier ingepast en is in dat kader ook veel duurzamer dan op grond van de huidige wet- en regelgeving is vereist. In paragraaf 2.3.3 van de toelichting op het ontwerpbestemmingsplan is hier uitgebreid op ingegaan. LEAD is klimaatadaptief ontworpen. Er worden planten, bomen en beschutting voor dieren en insecten in het parklandschap en de daken toegevoegd. De beplanting levert een grote bijdrage aan de biodiversiteit en draagt bij aan het terugdringen van hittestress en het voorkomen van en anticiperen op droogte. Ook worden op de daken

en het dek van de parkeergarage systemen van waterretentie toegepast, die regenwater opslaan en het groen voeden. De hoeveelheid groen neemt door realisatie van dit project toe en de hoeveelheid verharding neemt af. De combinatie van de afname van de hoeveelheid verharding, de groene inrichting op onder andere de daktuinen en de waterberging in kratten zorgt ervoor dat planinitiatief LEAD bijdraagt aan lokale biodiversiteit en natuurwaarden, en rekening houdt met de waterveiligheid en de gevolgen van klimaatverandering op de waterhuishoudkundige situatie. Daarnaast is het plan gasloos ontworpen, door toepassing van een wko-systeem in de bodem en zonnepanelen op het dak. Het energieverbruik wordt verder geminimaliseerd door het toepassen van een zeer hoge isolatiewaarde voor gevels en daken, het gebruik van driedubbel glas in alle ramen en het toepassen van een innovatieve techniek van Smart Windows. Het toepassen van CO2 gestuurde ventilatie in de woningen en het terugwinnen van warmte in douche en bad, zorgt voor een verdere optimalisering van het energiegebruik. Deze maatregelen leiden ertoe dat het project een Energie Prestatie Coëfficient (EPC) heeft die veel duurzamer is dan op grond van de regelgeving is vereist. Het plan draagt verder bij aan de mobiliteitstransitie.

In de parkeergarage is voldoende ruimte voor duurzame mobiliteit, door voldoende oplaadsystemen te realiseren voor elektrische auto’s, fietsen en andere vervoersmiddelen. Dit systeem zorgt ervoor dat laadtijden worden gespreid waardoor de capaciteit binnen de ontwikkeling sterk kan worden uitgebreid ten opzichte van een standaard oplaadsysteem. Conform het aspect duurzame mobiliteit uit de Nota van Uitgangspunten LEAD is 10% van het totaal aantal autoparkeerplaatsen geschikt voor het opladen van elektrische auto's. Verder worden conform het Bouwbesluit 2012 - voorbereidingen getroffen om het aantal oplaadpunten in de parkeergarage in de toekomst verder uit te breiden. Het fietsgebruik wordt door de grote hoeveelheid fietsparkeerplaatsen gestimuleerd en de in- en uitgangen van de fietsenstalling sluiten aan op de fietsroutes in Leiden. Het Centraal Station is met de fiets bereikbaar in circa vijf minuten. Tot slot geldt dat het project bijdraagt aan de landelijke en gemeentelijke doelstelling om de economie uiterlijk in 2050 volledig circulair te maken. Ten aanzien van de materialisatie wordt nog opgemerkt dat wordt gekeken tot in hoeverre gerecyclede

materialen kunnen worden toegepast en bouwmethoden kunnen worden gebruikt die het mogelijk maken bouwdelen op een circulaire manier te (de)monteren en het bouwafval te verminderen. Dit wordt in een Materialenpaspoort vastgelegd.

184.15

Indiener maakt bezwaar tegen de hoeveelheid groen die beschikbaar is per inwoner van de wijk. De wijk Nieuw Leyden is met een zeer grote verdichting gebouwd. De huizen hebben geen tuin, alle buitenruimte wordt gedeeld door middel van pleinen en groenstrookjes. Ter compensatie is de Tuin van Noord ontwikkeld om bewoners in Leiden Noord van voldoende groen te voorzien. Met de komst van 1.350 nieuwe buurtbewoners komt deze groene ruimte teveel onder druk te staan. Het grote aantal nieuwe inwoners heeft te weinig parken en plantsoenen ter beschikking. Het rapport “Groene meters” van Alterra instituut te Wageningen, dient om het beoordelingskader Groen in de stad te toetsen. Volgens dit rapport haalt Leiden de norm niet. De feitelijke situatie in Leiden is echter nog slechter dan de grafiek laat zien. Het groengebied van Leiden binnen de bebouwde kom bestaat voor slechts 40% uit parken en plantsoenen, de overige 60% zijn sportvelden en agrarisch gebruik. Bij een verdichte wijk als Nieuw Leyden dient de gemeente sterk oog te houden op de leefbaarheid en hierbij de hoeveelheid beschikbaar groen per inwoner.

Opgemerkt wordt dat het rapport “Groene meters” van Alterra geen toetsingskader is voor de voorliggende besluiten. Van belang is dat per saldo de hoeveelheid groen in de omgeving zal toenemen. Voor het project worden 33 bomen gekapt. 30 van deze 33 bomen hebben een doorsnede van 45 centimeter of meer en hebben daarmee een vergunningplichtige omvang. Drie van de 33 bomen waren dus reeds niet vergunningplichtig vanwege de omvang van de boom. Daarnaast geldt dat 17 van de 30 bomen met een vergunningplichtige maat op privaat terrein staan en dus ook gelet daarop niet vergunningplichtig zijn. Gelet hierop is uiteindelijk slechts voor 13 bomen in het plangebied sprake van een vergunningplicht. De omgevingsvergunning voor het aspect kappen ziet dus op 13 bomen. Van deze 13 bomen komt, blijkens de BEA, maar één boom in aanmerking voor verplanting. Deze boom zal worden verplant naar het nieuwe stadspark. Om de overige gekapte bomen te compenseren, wordt in de aanleg van het stadspark voorzien in de aanplant van nieuwe bomen en groen. In het nieuwe stadspark worden 68 bomen aangeplant, met een omtrek variërend van 20-25 centimeter en 35-40 centimeter. Het planinitiatief voorziet verder in een natuurinclusief ontwerp van de openbare ruimte en verbetert de biodiversiteit door groen naar het park, de terrassen en de daken te brengen.

Hoewel dit geen onderdeel is van de ontwerpbesluiten, is onderdeel van het

Geen.

Indiener maakt bezwaar tegen het aantal nieuwe bewoners, zonder noemenswaardig extra groen toe te voegen. Het streven om de Drakentuin te behouden vinden indieners onvoldoende gewaarborgd. Het planinitiatief LEAD draagt niet bij aan de versterking van de stedelijke groenstructuur en het streven naar “Leiden als groene en gezonde stad”.

184.16

Indieners stellen dat gedane toezeggingen niet zijn nagekomen. Indieners verwijzen naar de folder “Nieuw Bouwen Fase IV, Handleiding voor kopers van een stadskavel in Nieuw Leyden”. Het plan past niet bij de beloofde rustige autoluwe woonbuurt en de beperkte hoogbouw van 30 en 45 meter. De gemeente heeft het oorspronkelijke plan van de garage onder Skyline Next niet uitgevoerd. Daarnaast is Skyline Next 10 meter hoger gebouwd dan het stedenbouwkundig plan aangeeft. De afspraken die gemaakt zijn met de wijk in “WOP Noord Meerjaren Uitvoeringsprogramma” zijn zonder overleg of argumentatie losgelaten. Dit terwijl in dit Wijkontwikkelingsplan afspraken zijn gemaakt tussen de gemeente en de wijk ten aanzien van sociale samenhang, milieu, stedelijke opbouw en draagvlak. Daarnaast houdt de gemeente zich niet aan de Hoogbouwvisie. Ook wordt van de vastgestelde parkeernorm afgeweken.

planinitiatief LEAD dat in de openbare ruimte een hoogwaardig stadspark wordt gerealiseerd conform het Programma van Eisen Openbaar Gebied Planinitiatief LEAD, het Handboek Kwaliteit Openbare Ruimte en de Nota van Uitgangspunten. Rond het stedelijk plein worden in dat kader groene eilanden gecreëerd, die kunnen worden gebruikt om te ontspannen of te spelen, ook voor kinderen. De hoeveelheid groen in de wijk zal derhalve toenemen ten opzichte van de huidige situatie. Daarnaast worden daktuinen gerealiseerd waar gerecreëerd kan worden. Voor een nadere beschrijving van de wijze waarop met het plan een bijdrage wordt geleverd aan de biodiversiteit in en rondom het plangebied, wordt verwezen naar paragraaf 2.3.2.5 van de toelichting van het ontwerpbestemmingsplan. Per saldo zal de hoeveelheid groen in de omgeving dus toenemen. Zoals in paragraaf 2.3.2.5 van het ontwerpbestemmingsplan wordt opgemerkt, zal ernaar worden gestreefd om de Drakentuin te behouden. De folder waarnaar indiener verwijst is geen vastgesteld beleid, noch anderszins een toetsingskader voor de voorliggende ontwerpbesluiten. Hetgeen indiener ten aanzien van Skyline Next heeft opgemerkt, staat daarnaast los van de voorliggende procedures nu deze procedure niet ziet op Skyline Next. Overigens wordt opgemerkt dat opvattingen over hoogbouw meeveranderen met de maatschappelijke behoefte aan woningbouw.

De keuze om deze binnenstedelijk te realiseren, brengt mee dat de visie op hoogbouw afwijkt van de opvattingen die daarover in het verleden bestonden. Het Wijkontwikkelplan Noord, “Meerjaren Uitvoeringsprogramma 2011 t/m 2018” (WOP) dat op 5 april 2011 door het college is vastgesteld is geen toetsingskader voor het planinitiatief LEAD. Het WOP betreft een integrale en gebiedsgerichte visie, die is gericht op het structureel verbeteren van het functioneren van Leiden Noord in de toekomst en het tegengaan van ongewenste ontwikkelingen op de lange termijn. In het WOP is de gewenste ontwikkelingsambitie tot 2018 aangegeven. Het WOP is in 2020 afgerond. De hoogte van de torens is nodig om voldoende woningen te kunnen realiseren zonder dat dit ten koste gaat van de groene ruimte in de stad. Het woonprogramma realiseren binnen een veel lagere hoogte leidt tot een groot en massief blok, verlies van het stadspark en verstoring van de skyline door het zicht op een gesloten blok in de horizon. De uitgangspunten van het project die ook zijn opgenomen in de Nota van Uitgangspunten LEAD, waaronder de duurzaamheidsambities en de in artikel 5.6.3 van

Geen.

het bestemmingsplan opgenomen voorwaardelijke verplichting om minimaal 25% sociale huurwoningen te realiseren, zouden met een lager gebouw niet goed kunnen worden gerealiseerd. Het realiseren van veel lagere woontorens zou in dat kader economisch ook niet uitvoerbaar zijn. De hoogte van de torens leidt niet tot onaanvaardbare ruimtelijke effecten. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt verder naar paragraaf 5.2.1 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat het project tot een kwalitatieve verbetering leidt, dat wordt voldaan aan de criteria Eyeline & Skyline zoals opgenomen in de Verstedelijkingsnotitie Leiden en dat het plan past binnen de afwijkingsmogelijkheid uit de Hoogbouwvisie. De Hoogbouwvisie bevat een algemene afwijkingsmogelijkheid van de hoogten zoals opgenomen in de visie. Van deze afwijkingsmogelijkheid is gebruik gemaakt. Verwezen wordt daarnaast naar de toelichting op het ontwerpbestemmingsplan, waarin de ruimtelijke effecten van het plan in kaart zijn gebracht en zijn afgewogen, alsmede naar de algemene themagewijze beantwoording in deze zienswijzennota.

184.17

Het initiatief tot het plan is genomen door RED Company. De ontwikkelaar heeft in alles het voortouw genomen, van participatie tot onderzoeken over schaduw en verkeer. Indieners verwachten dat de gemeente een betrouwbare partner is voor inwoners van de stad.

Voor een bespreking van deze zienswijze wordt tevens verwezen naar paragraaf 5.2.2 van deze zienswijzennota. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat het project past binnen de Beleidsregels Parkeernormen 2020 (en de daarbij behorende flexibiliteitsbepalingen) en derhalve voorziet in voldoende parkeerplaatsen. Vooraf wordt opgemerkt dat alle onderzoeken voor het planinitiatief LEAD op zorgvuldige wijze zijn uitgevoerd. Door indiener is niet gemotiveerd waarom de onderzoeken onzorgvuldig zijn. Verwezen wordt naar hetgeen hierover in de reactie onder 184.1 is opgemerkt. Ten aanzien van het aspect participatie wordt verwezen naar paragraaf 5.2.9 van deze zienswijzennota. Daar wordt toegelicht dat een uitgebreid participatietraject heeft plaatsgevonden waarin ruim aandacht is geweest voor het betrekken van de omgeving bij het planproces. De participatie heeft bovendien geleid tot concrete wijzigingen van het plan. Daarnaast wordt opgemerkt dat de gemeente wel degelijk is betrokken bij het participatietraject, maar dat dit geen verplichting is in de procedure om te komen tot vaststelling van het bestemmingsplan. Overigens geldt dat, zoals in paragraaf 5.2.9 van deze zienswijzennota is opgemerkt, in goed overleg met RED company en in opdracht

Geen.

en onder regie van de gemeente een participatieplan op maat, het participatieplan “LEAD in dialoog” tot stand is gekomen (het participatieplan). De projectontwikkelaar heeft dus onder regie van de gemeente het participatietraject doorlopen.

184.18

184.19

Het participatieproces is onvoldoende inclusief geweest. Indieners maken bezwaar tegen het feit dat het proces is uitbesteed aan de projectontwikkelaar. De gemeente had de dialoog met de wijk zelf moeten aangaan. Indieners maken ook bezwaar tegen het feit dat zij geen geadresseerde uitnodiging voor deelname hebben ontvangen noch enig geadresseerd schrijven daarna. Dit heeft verhinderd dat indieners bij het participatieproces betrokken konden zijn. Alle communicatie is door de projectontwikkelaar gedaan door middel van incidentele bezorging van huis aan huis folders. De eerste keer dat de gemeente indieners direct heeft benaderd was aan het begin van de zienswijzentermijn. De uiteindelijke vraagstelling van het referendum in 2019 was onvoldoende duidelijk en complex. In de ogen van indiener heeft de gemeente hiermee bewust aangestuurd op een te laag aantal steunbetuigingen om te komen tot een daadwerkelijk referendum. De gemeente heeft uitsluitend dit kleine gebied aan de Willem de Zwijgerlaan verklaard tot stationsgebied om het planinitiatief in overeenstemming te brengen met de geldende parkeer- en hoogbouwnormen.

Zoals in de reactie onder 184.17 is opgemerkt, heeft de projectontwikkelaar onder regie van de gemeente het participatietraject doorlopen. Verwezen wordt tevens naar paragraaf 5.2.9 van deze zienswijzennota. Daar wordt toegelicht dat er een uitgebreid participatietraject heeft plaatsgevonden waarin ruim aandacht is geweest voor het betrekken van de omgeving bij het planproces. De participatie heeft bovendien geleid tot concrete wijzigingen van het plan. Zoals daar opgemerkt zijn in de planomgeving 3.500 uitnodigingen verspreid voor de participatie. Wij betreuren dat indiener deze uitnodiging niet heeft ontvangen. Voor zover indiener zich had willen aanmelden voor het participatietraject, stond het uiteraard vrij zich te richten tot de gemeente of de projectontwikkelaar.

Geen.

De visie van indiener op de vraagstelling van het referendum wordt niet gedeeld en wij menen dat omwonenden voldoende in de gelegenheid zijn gesteld in te stemmen met het referendumverzoek. Uiteindelijk betrof het aantal aantal geldige steunverklaringen 4.022. Dit betekent dat de grens van 5.000 stemmen niet is bereikt en geen referendum is gehouden. De Nota van Uitgangspunten LEAD kon derhalve zonder het houden van een referendum worden vastgesteld.

De gebiedsagenda stationsgebied Leiden uit 2019 waarnaar indiener verwijst, is geen toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld LEAD, maar een opmaat naar het maken van de gebiedsvisie voor het Leidse stationsgebied. In de gebiedsagenda is een kaart met de belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen rondom de OV-knoop opgenomen. Het doel van deze kaart is om de OV-knoop en het stationsgebied te positioneren in de omgeving, waarbij een bewandelbare afstand van de op kaart zichtbare ontwikkelingen tot de OV-knoop de grens van de tekening heeft

Geen.

bepaald. Op deze kaart is LEAD te zien, maar ook andere ontwikkelingen als Vondelkwartier, Schipholweg, Groenoord en dergelijke. LEAD valt dus niet binnen het stationsgebied, maar LEAD valt nog net wel binnen een bewandelbare afstand tot de OV knoop. Na het opstellen van deze gebiedsagenda is deze breed gecommuniceerd en is getoetst of de gebiedsagenda de belangrijkste uitgangspunten en daarmee gesprekspunten benoemde voor de verdere participatie. In de zomer van 2020 is tijdens de ‘meedenkfase en reflectiefase’ input verzameld bij honderden Leidenaren en stakeholders voor de inrichting van de gebiedsvisie stationsgebied Leiden. Deze informatie heeft mede als basis gediend voor het opstellen van de gebiedsvisie voor het stationsgebied. In de gebiedsvisie is de locatie van LEAD niet opgenomen noch zijn er inhoudelijke kaders voor LEAD vermeld. De gebiedsvisie voor het stationsgebied wordt naar verwachting in juni 2021 vastgesteld. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt ten aanzien van het aspect parkeren verwezen naar paragraaf 5.2.2 van deze zienswijzennota. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat het project past binnen de Beleidsregels Parkeernormen 2020 (en de daarbij behorende flexibiliteitsbepalingen) en derhalve voorziet in voldoende parkeerplaatsen.

De hoogte van de torens is nodig om voldoende woningen te kunnen realiseren zonder dat dit ten koste gaat van de groene ruimte in de stad. Om de gewenste ruimtelijke meerwaarde te kunnen bieden (zoals de realisatie van een hoogwaardig stadspark) is een bepaalde hoogte nodig om tot uitvoerbare plannen te kunnen komen. Het woonprogramma realiseren binnen een veel lagere hoogte leidt tot een groot en massief blok, verlies van het stadspark en verstoring van het aspect skyline door het zicht op een gesloten blok in de horizon. De uitgangspunten van het project en die ook zijn opgenomen in de Nota van Uitgangspunten LEAD, zoals de duurzaamheidsambities en de in artikel 5.6.3 van het bestemmingsplan opgenomen voorwaardelijke verplichting om minimaal 25% sociale huurwoningen te realiseren, zouden met een lager gebouw niet goed kunnen worden gerealiseerd. Het realiseren van veel lagere woontorens zou in dat kader economisch ook niet uitvoerbaar zijn. De hoogte van de torens leidt niet tot onaanvaardbare ruimtelijke effecten. Voor een bespreking van deze zienswijze wordt

184.20

184.21

184.22

De niet transparante procesgang waarbij de gemeente uitsluitend in dienst van de projectontwikkelaar lijkt te opereren blijkt ook uit het feit dat de gemeente op dit moment onderzoekt naar wat er in Leiden aan hoogbouw als wenselijk wordt ervaren. Het doel is om te komen tot een nieuwe Leidse Hoogbouwvisie. De gemeente onderzoekt of de maximale hoogte van 70 meter, zoals gesteld in de Hoogbouwvisie van 2007, in Leiden moet worden losgelaten om misschien naar 100 meter te gaan. Deze discussie is een gotspe als al is besloten RED Company toestemming te geven tot het bouwen van twee torens van 85 en 115 meter. Indiener stelt dat alle essentiële studies door RED Company zijn gedaan en daarmee niet onafhankelijk zijn. Gedoeld wordt op studies over verkeersstromen, zichtlijnen, schaduw en het windonderzoek. Indiener stelt dat bij doorgang van het project planschade wordt geleden.

verder naar paragraaf 5.2.1 van deze zienswijzennota verwezen. Daar wordt uitgebreid toegelicht dat het project tot een kwalitatieve verbetering leidt, en dat wordt voldaan aan de criteria Eyeline & Skyline zoals opgenomen in de Verstedelijkingsnotitie Leiden. Er wordt voldaan aan de afwijkingsmogelijkheid uit de Hoogbouwvisie. Opgemerkt wordt dat het ontwerp van de nieuwe Omgevingsvisie van Leiden van 2 april tot en met 14 mei 2021 ter inzage is gelegd. In de nieuwe Omgevingsvisie wordt ook uitgegaan van de locatie van LEAD als een plek waar hoogbouw is toegestaan en is LEAD als zodanig ook onderdeel van de Omgevingsvisie.Ten aanzien van de participatie die wordt gestart met betrekking tot de nieuwe Omgevingsvisie, geldt dat dit niet afdoet aan het feit dat voor dit concrete project een uitgebreid participatietraject is doorlopen, waarbij ook verschillende aspecten van het ontwerp zijn aangepast op basis van de inbreng van belanghebbenden. Verwezen wordt naar paragraaf 5.2.9 van deze zienswijzennota. Voor de argumenten die hebben geleid tot de afwijking van de huidige Hoogbouwvisie, wordt verwezen naar paragraaf 5.2.1 van deze zienswijzennota.

Geen.

Verwezen wordt naar hetgeen in de reactie onder 184.1 is opgemerkt.

Geen.

Indien indiener meent schade te lijden als gevolg van waardevermindering van de woning dan kan, binnen vijf jaar nadat het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden, een verzoek om tegemoetkoming in planschade ex artikel 6.1 Wro worden aangevraagd.

Geen.