De risico's van blurring[6873]

Risico’s van blurring Bredere beschikbaarheid van een schadelijk product Steeds meer onderzoeken laten zien dat voor alcoholconsumptie geen veilige ondergrens bestaat. Gebruik van alcohol hangt samen met meer dan 200 ziektebeelden. Op basis daarvan adviseert de Gezondheidsraad sinds 2016 om helemaal niet, of in elk geval niet meer dan één glas per dag te drinken. Door het toestaan van blurring wordt het normaler om in winkels, kappers en bijvoorbeeld in schoonheidssalons alcohol te drinken en/of daar te verkopen voor consumptie thuis. Gezien de toegenomen kennis over de gezondheidsrisico’s is er geen aanleiding voor versoepeling van de wetgeving. Tal van wetenschappelijke studies laten zien dat een uitbreiding van het aantal verkooppunten van alcohol leidt tot meer alcoholconsumptie en daardoor tot meer risico’s voor de volksgezondheid. Al deze studies benadrukken juist het belang van het beperken van de beschikbaarheid van alcohol. Complexere handhaving Blurring dwingt gemeenten om de beperkte handhavingscapaciteit bij meer bedrijven in te zetten. Dat leidt tot minder intensieve handhaving (ook in supermarkten, horeca en sportkantines), tenzij de capaciteit wordt verhoogd. Dit lijkt kwetsbaar met het oog op de toch al gebrekkige naleving van de wet.

Wanneer er meer bedrijven bijkomen die alcohol mogen schenken (in potentie meer dan 100.000 non-foodwinkels, dag-horecazaken, dienstverleners), is aannemelijk dat dit de naleving van de dranken horecawet niet ten goede komt. Normaler voor jongeren Het toestaan van blurring heeft potentieel extra gevolgen voor kwetsbare groepen in onze samenleving, zoals jongeren. De afgelopen jaren hebben diverse gezondheidsorganisaties zich ingezet om alcohol minder normaal te maken en te voorkomen dat jongeren voor hun achttiende beginnen met drinken. Blurring draagt er juist aan bij dat alcohol op steeds meer plekken wordt geconsumeerd of verkocht, die nu nog alcoholvrij zijn. Jongeren zullen in meer dagelijkse situaties, zoals bij de kapper of in de kledingwinkel, geconfronteerd worden met alcohol. Doordat alcohol in meer situaties beschikbaar en ‘normaal’ wordt, kan dit een impact hebben op de verwachtingen en normen die jongeren ontwikkelen over alcohol, waarvan bekend is dat ze samenhangen met beginnend drankgebruik. Uitdaging voor mensen met een alcoholprobleem Hoewel steeds minder Nederlanders alcohol drinken, is 1 op de 10 Nederlanders een overmatig drinker en is verslaving aan alcohol - na tabaksverslaving - de grootste verslaving in Nederland.

Het aantal cliënten dat primair voor alcohol hulp zoekt in de verslavingszorg (30.000 per jaar) is voor alcohol bijna even hoog als het aantal voor cannabis, cocaïne, opiaten, ecstasy, amfetamine, GHB en andere drugs bij elkaar. Voor (ex-)verslaafden levert de confrontatie met alcohol op steeds meer locaties een ander probleem op. Ex-verslaafden blijven een gevoeligheid houden voor het middel waaraan ze verslaafd zijn geweest (zogenoemde cue-reactivitity). Confrontatie met het middel kan een sterke lichamelijke reactie oproepen die tot hunkering naar het middel kan leiden. Door meer alcoholaanbod en alcoholcues in minder herkenbare drinksituaties kunnen ex-verslaafden en probleemdrinkers hier vaker mee te maken krijgen, en wordt het risico op terugval groter. Blurring lijkt tegenstrijdig aan evidence based alcoholbeleid De aanpak van alcoholmisbruik van de afgelopen jaren was gebaseerd op een stevig wetenschappelijk fundament. Met succes is gewerkt aan het terugdringen van de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik bij jongeren. Jongeren beginnen later met drinken én er wordt in het algemeen minder alcohol gedronken dan tien jaar geleden. Centraal in de aanpak stond het beperken van de beschikbaarheid van alcohol aan jongeren, bijvoorbeeld door verhoging van de leeftijdsgrens voor alcohol.

Ook het de-normaliseren van alcohol in de thuissituatie voor jongeren was een belangrijke pijler. Komende jaren wordt middels het preventie-akkoord ingezet op het verder beperken van de maatschappelijke schade van alcohol. Blurring lijkt daarin niet te passen.

Referenties Aas, H. N., Leigh, B. C., Anderssen, N., & Jakobsen, R. (1998). Two-year longitudinal study of alcohol expectancies and drinking among Norwegian adolescents. Addiction, 93(3), 373–384. Babor, T., Caetano, R., Casswell, S. (2010). Alcohol: No ordinary Commodity. Oxford: Oxford University Press: Research and Public Policy. Gezondheidsraad. Alcohol - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015. Den Haag: Gezondheidsraad, 2015; publicatienr. A15/05. De Greeff, J. & Lemmers, L. (2016). Blurring nader bekeken. Een Europese vergelijking van wettelijke restricties, van verkooppunten en beschikbaarheid. Utrecht: Trimbos-instituut. de Wit, G.A., van Gils, P.F., Over, E.A.B., Suijkerbuijk, A.W.M., Lokkerbol, J., Smit, F., Mosca, .I & Spit, W.J. (2016). Maatschappelijke kosten-batenanalyse van beleidsmaatregelen om alcoholgebruik te verminderen : Social cost-benefit analysis of regulatory policies to reduce alcohol use in The Netherlands. Bilthoven: RIVM. Witteman, J., Post, H., Tarvainen, M., de Bruijn, A., de Sousa Fernandes Perna, E., Ra- maekers J.G. & Wiers, R.W. (2015). Cue reactivity and its relation to craving and relapse in alcohol dependence: a combined laboratory and field study. Psychopharmacology, 232(20): 3685–3696. World Health Organization (2014). Global status report on alcohol and health. Luxembourg: WHO.

www.LADIS.eu/nl/middelen/alcohol Settles, R. E., Zapolski, T. C., & Smith, G. T. (2014). Longitudinal test of a developmental model of the transition to early drinking. Journal of Abnormal Psychology, 123(1), 141–151. Simons-Morton, B. (2004). Prospective association of peer influence, school engagement, drinking expectancies, and parent expectations with drinking initiation among sixth graders. Addictive Behaviors, 29(2), 299–309. Zwaveling, E., Slot, M. & Oostdijk, A. (2017). Eindrapport pilot mengvormen Drank- en horecawet. Een positief resultaat voor klanten, ondernemers en winkelgebieden. Berenschot.