Concept verslag PHO+ Energie Holland Rijnland 20 november 2020

Vergadering:

PHO+ Energie (concept verslag)

Datum:

20 november 2020

Aanwezig:

− − − − − − − − − − − − − − − − − − −

Liesbeth Spies (Holland Rijnland, voorzitter) Erik van Zuylen (gemeente Alphen aan den Rijn) Rik van Woudenberg (gemeente Leiderdorp) Erika Spil (gemeente Voorschoten) Heleen Hooij (gemeente Teylingen) Inge van der Meer (gemeente Kaag en Braassem) Guus Elkhuizen (gemeente Nieuwkoop) Fleur Spijker (gemeente Leiden) Karin Hoekstra (gemeente Hillegom) Jeanet van der Laan (gemeente Lisse) Sjaak van den Berg (gemeente Noordwijk) Jacco Knape (gemeente Katwijk) Ashley North (namens Omgevingsdienst West-Holland) Fons Dekkers (Hoogheemraadschap van Rijnland) Ronald Prins (provincie Zuid-Holland) Peter Glasbeek (Oegstgeest) Esmeralde van Vliet (Liander) Jeroen Ververs (Holland Rijnland) Vere Monkhorst (Holland Rijnland, verslag)

Afwezig: Berend Potjer (provincie Zuid-Holland, vervangen door Ronald Prins), Thea Fierens (Hoogheemraadschap van Rijnland, vervangen door Fons Dekkers) 01

Opening, mededelingen en verslag vorige keer Concept verslag PHO+ Energie 23 september 2020 Geen opmerkingen. • Terugkoppeling Bijzonder AB 14 oktober 2020 Rik van Woudenberg: ondanks alles waren raadsleden teleurgesteld over het informerende karakter, verwachting was om meer in te kunnen brengen. Liesbeth Spies: meer teleurstelling over, ook in AB: wat is onze rol en positie? Onduidelijkheid governance rondom het RES proces, wie gaat waar over? Rik van Woudenberg: voor verwachtingsmanagement gezien toekomst dit punt mogelijk duidelijk maken. Liesbeth Spies: is een ingewikkeld proces, waar we bij procesplanning op terug komen. • Landelijke ontwikkelingen NP RES Liesbeth Spies: gesprek geweest met alle zeven bestuurlijke trekkers uit provincie samen met Berend Potjer om door provincie bijgepraat te worden en ervaringen uit te wisselen. Vanmiddag initiatief vanuit NP RES, een collectieve bijeenkomst met alle bestuurlijke trekkers. Veel bijeenkomsten, mochten er belangrijke zaken zijn zullen we dat met jullie delen. Erik van Zuylen: heeft een paar NP RES sessies bijgewoond. Hoe ambtelijk hier mee om gaan? Handig in voorbereiding van producten. Hoe wordt daar naar gekeken? Jeroen Ververs: af en toe schuiven trekkers en ik aan bij bijeenkomsten. Proberen ambtelijk en bestuurlijk zo veel mogelijk te delen. Zijn er wel veel en vaak informatief.

Zo nodig zal het op website wijzijnon geplaatst worden en daarbij doorverwijzen naar de NP RES website. Erika Spil: focus vooral op datgene dat belangrijk is voor gemeenten, er is zoveel informatie. Liesbeth Spies: vooral selectief kijken wat op te pakken. Advies aan ambtelijke ondersteuning: probeer niet het wiel uit te vinden, maar zoveel mogelijk gebruik te maken van documenten die beschikbaar zijn. • Ter kennisname opzet visie laadinfrastructuur Rik van Woudenberg: stuk al vastgesteld? Gemeente Leiderdorp kent veel parkeerproblematiek elektrische laadpalen. Onderwerp mist in de visie/opzet. Kan dat toegevoegd worden of moeten we dat lokaal bedenken? Mirjam Piepenbrink: stuk is vastgesteld via de lijn mobiliteit, het is een eerste opzet. Bij meer gemeenten speelt punt parkeerproblematiek, dus kan zeker lokaal worden toegevoegd. Wij zullen het ook meenemen richting werkgroep regio Zuidwest en landelijke werkgroep. Gemeenten zijn vrij om het toe te voegen aan de opzet en wij nemen het mee in de praktijk. Erik van Zuylen en Rik van Woudenberg zullen nog eens verder spreken over de aanpak in gemeente Alphen aan den Rijn. •

02 Participatie en communicatie Enkele bestuurders vertellen wat er in hun gemeenten heeft plaatsgevonden aan participatie en wat de ervaringen zijn. • Inge van der Meer: plan gemaakt om alle kernen afzonderlijk te benaderen. Eerste: Leimuiden en Bilderdam. Goede bijeenkomst, jammer: weinig inwoners (10). Lering getrokken: kernen bundelen, persoonlijke brieven sturen en spandoeken ophangen. Volgende bijeenkomsten 25 november, 9 december, 16 december. Kortom goede bijeenkomst, opbrengst minimaal. • Guus Elkhuizen: maandagvond eerste webinar gehad. Insteek: wat is er gaande en waarom gaan we dit doen? Vooral simpele woorden gebruiken. Aangegeven: niet iets wat gemeenten verzonnen hebben. Huis aan huis uitnodigingen, banners geplaatst, uiteindelijk 190 aanmeldingen. Opvallend: weinig mensen zijn pertinent tegen. Grootste deel wil serieus meepraten. Twee kaarten gepresenteerd: kaart voor zon met kansrijke gebieden, kaart voor wind met restricties. Serieuze gebieden aangewezen, volgende stap: hoe grondeigenaren benaderen? Rol van gebiedscoöperatie hierbij. Gevoel tot een serieus bod kunnen komen. Meegegeven: lokaal niet mee doen, betekent niet dat er niks gebeurd qua opwek. Al met al een positief eerste webinar. • Erik van Zuylen: twee enquêtes zo breed mogelijk uitzetten. Eerste resultaten van de eerste enquête: meerderheid wil op de hoogte gehouden worden.

Kleine groep negatief (10%), iets grotere groep heel positief. Dan nog grote groep in het midden die wel betrokken is en nog veel vragen heeft. Volgende enquête meer op grootschalige opwek gericht. Meer gebiedsgericht gaan kijken op basis deze uitkomsten. Hoe gesprek met omgeving aan gaan? Dorpsraden betrekken. Middengroep die niet veel laat horen ook van belang om mee te nemen. • Sjaak van den Berg: samen met lokale omroep webinar organiseren (10 december Noordwijk). Gebruik maken van kaartmateriaal Holland Rijnland. Daar over in gesprek met inwoners. • Karin Hoekstra: in hele Duin- en Bollenstreek komen tot vertaling regionaal verhaal naar lokale verhaal (LES). Eerste instantie enquête inwoners, vragen LES/RES koppelen, proeven hoe inwoners er in zitten. Vergelijkbare enquête als gemeente Alphen aan den Rijn. Starten met enquête, zoveel mogelijk inwoners bereiken. Kijken waar de mogelijkheden liggen. • Erika Spil: belang naar iedereen te luisteren, ook naar andere geluiden. Communicatie campagne koppelen aan participatie campagne verduurzaam je huis. Behapbaar maken voor mensen. Vooral mensen benaderen die we normaal niet kunnen bereiken. Verder uitbreiden, informatie krant, website, straat op voor interviews. Zonde om veel energie te besteden aan mensen die al betrokken zijn. Daarnaast jongeren betrekken.

Mensen zelf gebruiken om boodschap aan andere over te brengen, dialoog voeren. • Peter Glasbeek: bezorgd over cultuurclash. Dezelfde ervaringen als Erika Spil. Participatietraject/webinars, treft reeds overtuigde mensen aan. Besparing komt veel respons op, als het verder gaat een soort scepsis. Zorg: democratisch gezien een gemankeerd proces. Als regio aanbod doen, lokaal zaak geaccordeerd zien te krijgen. Groot democratisch tekort, veel zorgen. • Rik van Woudenberg: moeite met een participatieproces in coronatijd. In drie groepen opgesplitst: inwoners, ambassadeurs en raadsleden. Plat gemaakt wat de opgave is voor Leiderdorp. Herrekend naar inwonersaantal. Inzet participatie: kijken naar kansen. Deelt bezorgdheid Peter Glasbeek. Zorgvuldigheid en bang voor schijnproces. • Erika Spil: ook meer de praktijk afwachten. Bv. inwoners zelf de discussie laten aangaan. • Heleen Hooij: participatietraject nu aan het opstarten inwoners. Zeker geluiden in gemeente dat fel tegenstand zal worden gegeven. Traject van discussie die we nog met elkaar moeten voeren. Er zijn meer belangen mee gemoeid. • Jacco Knape: vooral in de gemeente in gesprek over wijk die van aardgas af zal gaan. Uitdaging in het proces hoe inwoners op een goede manier betrekken. Nadrukkelijk ook met jongeren dit traject doorlopen. Benieuwd naar vervolg. In korte tijd moeten we flinke stappen nemen.

Hoe reëel is het dat we genoeg ophalen in deze coronatijd? Is een belangrijk aandachtspunt. • Liesbeth Spies: jongeren betrekken we o.a. ook in de Programmaraad. • Fleur Spijker: gestart met warmtevisie en programma duurzaamheid, gaan we mee door. Warmte belangrijk punt van aandacht. Plan nu om in kader van RES starten met groep betrokken, daarbij is gekozen voor de usual suspects. Nog onvoldoende concreet materiaal om met bewoners op straat te praten. Verwachten ten aanzien Transitievisie Warmte wel concrete gesprek aan te gaan. Plan om webinar te organiseren, met de mensen die al eerder betrokken zijn geweest. Praten vooral veel in proces, we adviseren: gesprek aan te gaan op basis van concreetheid. Mensen moeten goed me kunnen praten. Bezig om stad daar verder in mee te nemen. • Jeanet van der Laan: Karin Hoekstra en Sjaak van den Berg geven een goede afspiegeling hoe het er bij ons aan toe gaat. Tegelijkertijd bezig met omgevingsvisie, nemen duurzaamheid ook mee. Speelt hetzelfde: hoe bereik je jongeren? Vraag me af of inwoners impact realiseren. Benieuwd naar lokale

webinars. 03

Aanpak en ontwikkeling RES 1.0 Gevraagd besluit: Uiterlijk woensdag 27 januari koppelt iedere gemeente de eerste opbrengsten van de lokale participatie terug aan de Stuurgroep, in het daarvoor aangeleverde format. De resultaten van de participatie worden verwerkt in een hoofdlijnen notitie. Bespreking hiervan in het PHO+ van januari (nog in te plannen) leidt tot (gevraagde) inhoudelijke keuzes in het kader van de RES, waaronder de opwek van duurzame elektriciteit in de regio. Vaststellen van de gepresenteerde product- en procesplanning als basis voor de RES 1.0. •

•

•

• • •

• •

•

•

Jonneke Stans: mooi om te zien dat gemeenten aan de slag zijn. Afgelopen maanden zoektocht gemeenten wat past bij de opgave, en hoe groepen bereiken. Presentatie zal rondgestuurd worden en toont ook de animatie over de kansenkaart en het vervolgproces die gisteren is opgeleverd. Voorstel is dat iedere gemeente uiterlijk 27 januari de eerste opbrengsten van lokale participatie terugkoppelt. Om daarna een hoofdlijnen notitie te maken om te helpen bij de keuzes te maken in januari/februari. Liesbeth Spies: dringende verzoek en ook een afspraak om eind januari de eerste terugkoppeling van jullie te ontvangen van eerste resultaten van lokale participatie. Daarmee is het nog niet klaar, het is de start van het proces. Verder is er een toolbox aan ondersteuningsmogelijkheden beschikbaar. Handig richting ambtelijke ondersteuning om dit extra onder de aandacht te brengen. Verder: procesgeld ontvangen van NP RES, onderstrepen dat die ondersteuning voor ons allemaal beschikbaar is en maak daar zo goed mogelijk gebruik van. Reacties op de vraag of gemeenten het kunnen aanleveren uiterlijk 27 januari. Guus Elkhuizen: akkoord om aan te leveren wat er op dat moment beschikbaar is. Erik van Zuylen: akkoord met aanleveren, goed om op dat moment (of eerder) te kijken hoe gaan we juist verder met proces richting besluitvorming? Kijken hoeveel flexibiliteit en wat er ambtelijk mogelijk is.

Meegeven dat dit voor het slagen van het proces van belang is. Karin Hoekstra: datum spannend maar we gaan er vanuit dat het gaat lukken eind januari vanuit onze gemeenten. Peter Glasbeek: verwacht niet dat we eind januari zo ver te zijn qua draagvlak, we kunnen wel een tussenstand geven participatieproces. Rik van Woudenberg: kunnen zeker iets aanleveren, of dat voldoende draagvlak heeft? Meer tijd vragen hoeft niet, maar wel signaal richting NP RES vanuit Holland Rijnland om toch aan te geven dat RES 1.0. in deze tijd van corona ook zorgvuldigheid vraagt en veel tijd kost. Liesbeth Spies: vanmiddag gesprek NP RES: signalen afgeven: restwarmte proces, kansenkaart draagvlak proces, termijn en planning, governance en betaalbaarheid. Indien nodig nog in vorm van brief. Floris de Groot geeft een presentatie, toelichting hoofdstappen RES 1.0 en beslismomenten. Sjoerd Janse geeft een presentatie, toelichting producten per uitvoeringslijn. Liesbeth Spies: onderstrepen dat we met elkaar drie maanden lang nodig hebben om tot besluitvorming te komen. Daarvoor drie maanden tot inhoudelijke uitwerking RES en ambtelijke en bestuurlijke afstemming. Ronald Prins: ruimtelijke kwaliteit en coalitieakkoord provincie komen niet terug in het schema? Aandachtspunt: aan de voorkant gezamenlijk investeren.

Liesbeth Spies: beroep willen doen om de positie van de staten in relatie tot het totale proces nog een keer scheper uit te lijnen. Erik van Zuylen: wil vraag ook terug leggen provincie. Er wordt gesproken over ruimtelijke kwaliteit, maar de provincie is ook ondertekenaar van het Energieakkoord. Wat wil de provincie? Inge van der Meer: ruimtelijke kwaliteit speelt ook bij ons. Vraag om het rapport van de PARKs ook naast de stukken te leggen. Liesbeth Spies: vorige week overleg met bestuurlijke trekkers RES provincie Zuid-Holland en Berend Potjer. Als behoefte vanuit de staten kwam naar voren: dat men graag in februari/maart al eens wil proberen om tot een overzicht te komen van de gedachten die in elk van de zeven RES-regio’s leven. Om ook vanuit te staten geredeneerd tot betere kaart/indruk/inzicht te komen. Liesbeth Spies over het stroomschema: we zullen eind januari/begin februari op al de verschillende programmaonderdelen uit de RES een stand van zaken moeten kunnen delen met elkaar. Ook het verwerken van de wensen en bedenkingen, inclusief de opbrengsten van de lokale participatie. Eind februari weer een keer herhalen. Voorstel: parallel aan de PHO overleggen sessies met de raden beleggen. Vraag: hoe terugkoppeling doen van de resultaten van de participatie? Liesbeth Spies: ten eerste ook iets wat lokaal plaats moet vinden.

Op regionaal niveau zullen we dat ook doen (naar behoefte), bv. via subregionale bijeenkomsten met raden of bijeenkomsten op niveau van Holland Rijnland.

• • • • •

• • • •

Liesbeth Spies over de integrale afweging van alle ruimtelijke claims: bezig met strategische visie mobiliteit, integrale ruimtelijke kader en de RES. Goed zwaluwstaarten en in planning communicatie richting raden en AB toe misschien gezamenlijke bijeenkomsten over deze drie onderdelen organiseren Guus Elkhuizen: blij dat er waarde wordt gehecht aan democratisch gehalte van het proces, elementair om tot een goed resultaat te komen. Jacco Knape over lange besluitvormingsproces gemeenten: participatie onder druk, signaal afgeven aan NP RES. Zorgen of dit gaat lukken en maken we het onszelf het niet te moeilijk? Erik van Zuylen: goed kijken hoe we juist de periode na januari kunnen benutten om goed gevoel te krijgen over draagvlak voor RES 1.0. Niet eeuwig doorpraten, op gegeven moment wel besluit nemen, maar wel zorgvuldig vormgeven, dat is belangrijk voor het resultaat. Rik van Woudenberg: is er nagedacht over amendementen van gemeenten? Volgende vraag: we werken toe naar ‘hotspots’, is dat wel al zinvol voor de RES 1.0? Reactie Liesbeth Spies: naam hotspots wordt aangepast. Het gaat om een nadere concretisering van de kansenkaart. Wellicht aangevuld met locaties die niet direct voortkomen uit de kansenkaart maar misschien wel kansrijk kunnen zijn op basis van het participatieproces. Over amendementen raden: geen sluitend antwoord op te geven.

Vanmiddag ook richting NP RES meenemen. Liesbeth Spies voorstel: het schema voor dit moment met elkaar als vertrekpunt hanteren. Eind januari opnieuw bekijken wat dan de situatie is en welke ontwikkelingen er zijn. Aanwezigen zijn het eens om dit schema als vertrekpunt te nemen. Liander: ambitieuze planning, tijdslots vrijgemaakt voor doorrekening van regio’s. Nog geen tijdsslot gealloceerd. Moet snel gebeuren. Liesbeth Spies: doorrekening PBL in februari. Afsluiting: nog wel wat ingewikkelde klussen te klaren. Schema toegelicht gekregen en er ligt huiswerk waar we allemaal mee aan de slag gaan (inclusief de kanttekeningen die gemaakt zijn). Neem deze punten ook mee naar het NP RES. PHO’s januari/februari/maart 2021 worden ingepland.