Bijlage 1 bij mw Koopmans Zeehelden buurt - Knelpunten Zijlsingel en mogelijke oplossingen - def

Knelpunten Zijlsingel/Zeeheldenbuurt en voorstellen van bewoners Bijlage bij brief Buurtvereniging Zeeheldenbuurt over Mobiliteitsnota 18/5/’15 Knelpunten Afweging ambities en belangen Zijlsingel In de Mobiliteitsnota stelt de gemeente voor de Zijlsingel her in te richten als wijkontsluitingsweg. Op zo’n weg is een volledige 30 km niet mogelijk gezien de hoeveelheid autoverkeer. Wel komen er maatregelen om de snelheid te beperken en bij voorkeur een eigen plek voor het fietsverkeer.

Voorstellen buurt

Specifiek over de Zijlsingel vermeldt de nota dat aanpassingen gewenst zijn tbv de kwaliteit van de openbare ruimte en dat de inrichtingseisen van het Singelpark meegenomen moeten worden. Ook wil de gemeente maatregelen nemen op plekken waar fietsongevallen plaatsvinden, waaronder het kruispunt Oosterkerkstraat/Zijlsingel.

Alle andere ambities en belangen (bereikbaarheid, openbare ruimte/Singelpark) staan voor ons op een lagere plaats. De Zijlsingel is smal, dus het zal altijd gaan om compromissen. Voorbeelden van waar ambities en belangen moeten worden afgewogen: • De gemeente kan overwegen of eenrichtingsverkeer of een knip op de Zijlsingel mogelijk is. Daar staat dan weer het belang van de bereikbaarheid van de buurt tegenover. • Door enkele bewoners is voorgesteld de parkeervakken op de Zijlsingel te schrappen zodat er meer ruimte is voor langzaam verkeer. Andere bewoners willen echter juist meer parkeervakken omdat parkeren nu al moeilijk is. • Een volledige inrichting volgens het Beeldkwaliteitsplan Singelpark lijkt onhaalbaar. In de jaren ’70 gaf de gemeente bewoners de keuze om een stukje grond voor hun woonboot als tuin in te richten, tegen jaarlijkse betaling van precario voor tuin en schuur. De tuinen zijn ook opgenomen in het bestemmingsplan.

Als gevolg van de Mobiliteitsnota krijgt de Zijlsingel veel extra verkeer te verwerken: het autoverkeer zal stijgen van 13.000 auto’s per etmaal tot 13.500 op het deel Nieuwe Rijn – Oosterkerkstraat, en tot 15.500 op het deel Oosterkerkstraat – Oude Rijn.

De buurt begrijpt dat bij de Zijlsingel door de gemeente meerdere ambities en belangen moeten worden afgewogen. Voor de buurt zelf staat echter de veiligheid van de Zijlsingel (zowel verkeersveiligheid als de gezondheid van omwonenden) met stip bovenaan. Nog meer verkeer in de toekomst betekent dat het belang van veiligheid voor de buurt alleen maar groter wordt.

Voorstellen • Betrek bewoners Zeeheldenbuurt vroegtijdig bij herinrichting Zijlsingel. • Ga nog eens extra na, of er nog andere mogelijkheden zijn om de lasten van autoverkeer evenwichtig over de stad te verdelen. Auto’s rijden te hard op de Zijlsingel/ 30 km limiet wordt onvoldoende gehandhaafd Op 15 juni 2006 heeft de gemeenteraad besloten dat de hele Zijlsingel de maximumsnelheid 30 km/uur wordt. De districtchef van het district Leiden-Voorschoten is op 31 augustus 2006 per brief akkoord gegaan met dit verkeersbesluit en heeft aangegeven handhavingsinspanningen te gaan verrichten. Men vond de verbeteringsmaatregelen blijkbaar voldoende. Volgens de bewoners werd de snelheidslimiet in het begin inderdaad door de politie gehandhaafd, maar gebeurt dit nu niet meer. Dat is bijzonder jammer, omdat dit volgens de bewoners wel degelijk effect had. De veiligheid van de Zijlsingel is al jaren een probleem. Dit zit met name in de snelheid van de auto's in combinatie met onoverzichtelijke bochten: • Mn ‘s avonds en ’s nachts wordt er onverantwoord hard door de bochten op de Zijlsingel gereden. De afgelopen tijd zijn er meerdere geparkeerde auto’s geramd door auto’s die uit de bocht zijn gevlogen. Een week terug is een auto een tuin van een woonboot ingereden.

Houd de 30 km zone in stand en handhaaf deze. • Plaats in overleg met de politie een flitspaal; • Bedenk speciale acties zoals kinderen samen met de agenten de overtreders 'bekeuren'. Maatregelen om de vaart uit auto’s te halen: Uit onderzoek gedaan ter voorbereiding van de herinrichting van de Zijlsingel in 2006 blijkt dat het niet mogelijk is om drempels op de Singel aan te brengen omdat de woonhuizen niet onderheid zijn. Mogelijke andere maatregelen: • Maak de bochten optisch nauwer, zodat auto’s er niet zo hard doorheen kunnen rijden. Bijvoorbeeld via door een fietsheuvel aan te leggen in de bochten, zoals op de Witte Singel. Deze vormen geen belemmering voor hulpdiensten omdat het verkeer makkelijk op zij kan gaan of stoppen. • Plaats schrikblokken zoals op de Van der Valk Bouwmanweg in Leiderdorp

1

•

Door het afsnijden van bochten en de te hoge snelheid van auto’s is het gevaarlijk fietsen op de Zijlsingel. Idem is het voor de woonbootbewoners levensgevaarlijk om de Zijlsingel over te steken. • De kruisingen tussen de Zijlsingel en de zijstraten zijn onoverzichtelijk. Hard rijdend verkeer op de Zijlsingel maakt het gevaarlijk voor auto’s en fietsers uit de Zeeheldenbuurt om linksaf te slaan of over te steken naar de Oosterkerkstraat. Bij de Waardstraat hangt een spiegel voor links afslaand verkeer. Deze helpt echt, behalve als er een auto aankomt met >50 km/uur • Er zijn meerdere oversteekplaatsen voor voetgangers bij de kruising Oosterkerkstraat/Zijlsingel. Deze zijn niet echt veilig voor kinderen. Daarnaast is ook er behoefte om op meer plekken veilig de Zijlsingel als voetganger te kunnen oversteken naar het wandelpad aan de waterkant. Auto’s komen de Zijlsingel lastig op / verkeerscirculatie • De enige manier voor auto’s om de Zeeheldenbuurt uit te komen, is via de Zijlsingel. Bij files is het op dit moment vaak lastig om met de auto de Zijlsingel op te komen. Meer autoverkeer op de Zijlsingel zonder flankerende maatregelen zal dit probleem verergeren. • De files worden mn veroorzaakt door de opening van de Wilhelminabrug en Schrijversbrug.

In 2014 heeft de gemeente besloten om de Schrijversbrug in de spits niet open te laten gaan voor vaarverkeer (7.45-8.30, 12.30-13.15 en 17- 17.45). Vooral in de zomer gaat de Schrijversbrug echter zeer frequent open voor vaarverkeer, met name plezierjachtjes op weg naar de Haven. Naar wij begrepen hebben, zou vaarverkeer altijd voorrang hebben op autoverkeer.

Overige onveilige situaties voor fietsers op de Zijlsingel De Zijlsingel is onveilig voor fietsers en zeker voor fietsende kinderen. Het is terecht dat de gemeente hiervoor de kruising Oosterkerkstraat/Zijlsingel wil aanpakken. Het is niet alleen gevaarlijk oversteken vanuit de Zeeheldenbuurt richting binnenstad, maar ook andersom: fietsers die vanaf de Oosterkerkstraat linksaf de Zijlsingel willen opgaan, worden namelijk vaak door het rechts afslaande verkeer over het hoofd gezien. Maar er zijn meer onveilige situaties en plekken. • Hoge heggen en andere afscheidingen bij de woonboten vergroten de onveiligheid voor fietsers. Bij een hoge verticale afscheiding houdt een fietser namelijk vanzelf afstand. Dat is gevaarlijk omdat de fietsstroken op de Zijlsingel vrij smal zijn en auto’s deze stroken in bochten overschrijden. In 1999 hebben woonbootbewoners aan de Zijlsingel met de gemeente een afspraak gemaakt over een maximale hoogte van de heggen van 1,25 meter maar hierop is niet gehandhaafd, ook niet bij het afgeven van nieuwe vergunningen. • De Singelbrug over de Nieuwe Rijn is erg nauw voor 2 passerende auto's en fietsers. Eigenlijk zou een auto de fietser voor moeten laten gaan, maar doen dat meestal niet. Auto’s drukken soms fietsers weg tegen de hoge stoeprand. Dit leidt tot gevaarlijke situaties.

• Als je met de fiets de Schrijversbrug oversteekt richting Herensingel maakt de weg eerst een kleine knik naar links en dan meteen naar rechts. Auto’s en bussen zijn geneigd een rechte lijn te rijden en drukken fietsers de stoep op.

• •

Breid het aantal oversteekplaatsen uit naar andere kruisingen, zodat voetgangers in twee etappes de Zijlsingel kunnen oversteken naar het wandelpad aan de waterkant. Oversteekplaatsen met eenvoudige stoplichten. Als er geen overstekende voetgangers zijn staan ze op knipperen. 1 druk op de knop geeft direct groen voor de oversteker en rood voor het verkeer.

Maatregelen voor beter zicht: • Plaats spiegels op meer kruisingen dan alleen de Waardstraat • Oversteekplaatsen bij meerdere kruisingen (zie hierboven).

•

• •

•

• • • •

2

De buurt begrijpt dat de brug open moet voor vrachtvaartuigen, maar heeft minder begrip voor een frequent open gaan voor pleziervaartuigjes (ongeveer 90% van de tijd). Voorstel: open voor de laatste categorie de brug om de 1,5 – 2 uur. Er zijn dan vaste tijden om de haven in en uit te varen. Blijf bij de provincie aandringen de Wilhelminabrug in de spits niet te openen voor vaarverkeer. Overweeg een slagboom te installeren tussen Bontekoestraat en Lemairestraat en bewoners van de Zeeheldenbuurt hiervoor een pasje te geven, zodat bewoners zelf altijd de buurt uitkunnen. [De bewoners blijven overigens gekant tegen een openbare ontsluiting van de Zeeheldenbuurt via bedrijventerrein De Waard. Dit vanwege het vele vrachtverkeer door de wijk naar het bedrijventerrein in het verleden. Ook een sluiproute vanuit de binnenstad moet worden vermeden.] Bekijk met spoed de verkeerssituatie voor fietsers op de Oosterkerkstraat/Weversbrug, mede ivm de vele bouwwerkzaamheden in en om de Zeeheldenbuurt de komende tijd.. Het is erg belangrijk dat groot vrachtverkeer fietsers ziet. Breng de heggen en omheiningen langs de Zijlsingel per direct terug tot 1,25 meter zoals ooit afgesproken tussen woonbootbewoners en de gemeente in 1999 en handhaaf hierop Bekijk of het mogelijk is fietsers standaard voorrang te geven op de Singelbrug.

Ander idee: richt het stoepje aan de Utrechtse Veerkant van de brug als separaat fietspad in. Hef na de Schrijversbrug de eerste twee parkeerplaatsen op zodat auto’s en fietsers in rechte lijn kunnen oversteken naar de Herensingel. Stem de herinrichtingsplannen voor het kruispunt Plantage/Zijlsingel en de hele Zijlsingel af. Betrek bewoners van de Zeeheldenbuurt bij de herinrichting van het kruispunt Plantagelaan – Zijlsingel.

•

Er ligt een plan om het kruispunt Plantagelaan –Singelbrug opnieuw in te richten (http://gemeente.leiden.nl/index.php?id=10159, in dit plan heet de Singelbrug ‘Utrechtse brug’) De Zeeheldenbuurt is hier tot nu toe niet bij betrokken. Uit situatieschets begrijpen we dat het separate fietspad aan beide kanten komt te vervallen. Dat is onveilig voor fietsers ivm afslaande (vracht-)auto’s en ander verkeer. Het doel is de doorstroming te verbeteren. Wij twijfelen over de haalbaarheid, omdat de Singelbrug nauw blijft en het verkeer altijd vaststaat op de Zijlsingel als de Wilhelminabrug opengaat. Geluidsoverlast, luchtverontreiniging en trillingen Zijlsingel Situatie op dit moment: • De geluidsoverlast is hoog (op een aantal plekken tussen 70 en tot 75 dB op de huizen/woonboten) en valt voor het overige in de categorie 65-69 dB. Zie hiervoor geluidskaart 5.3 Leiden van de Omgevingsdienst West Holland (meting 2011, www.odwh.nl/particulieren/geluid/geluidskaarten). Dat is boven de plandrempel van de gemeente van 65 dB, waarboven gezondheidseffecten voor bewoners zijn. • De Zijlsingel verwerkt nu 13.000 auto’s per etmaal. Dat is boven de norm van 10.000 auto’s per etmaal, waarboven volgens de Mobiliteitsnota extra aandacht voor wegen gewenst is.

De normen voor luchtkwaliteit worden niet overschreden, maar voor luchtverontreiniging valt de Zijlsingel in dezelfde hoge klasse(n) als Hooigracht en Hoge Rijndijk. De Atlas Leefomgeving (www.atlasleefomgeving.nl /kijken) vermeldt de volgende meetgegevens voor de Zijlsingel in 2013: Kooldioxide: klasse 30-39 µg/m3 (grenswaarde 40 µg/m3); Fijnstof PM10 : klassen 22-23 en 23-25 µg/m3 (grenswaarde 40 µg/ m3)1 Fijnstof PM2,5 : klassen 14,5-15 en 15-15,5 µg/m³ (grenswaarde 25 µg/m³)2 Roet: 1,2-1,5 µg/m³ (geen grenswaarde bekend). Op de Hooigracht zijn weliswaar meer plekken met een hoge concentratie fijnstof PM10 en PM2,5, maar wat opvalt is de brede band van vervuiling in de iets lagere klassen op de Zijlsingel en Herensingel. En verder is het opmerkelijk dat de Zijlsingel - afgezien van het deel vlakbij de A4 – m.n. voor fijnstof PM2,5 slechter scoort dan de Hoge Rijndijk. Een belangrijke oorzaak van de luchtvervuiling zijn de files op de Zijlsingel door opening van de Wilhelminabrug en Schrijversbrug. • De huizen langs de Zijlsingel zijn over het algemeen niet onderheid, trillingen van vrachtverkeer dreunen door. In het Verkeersbesluit Zijlsingel 2006 wordt verwezen naar onderzoek waaruit blijkt dat de aanleg van verkeersdrempels op de singel niet mogelijk is vanwege trillingsgevaar.

Verminderen geluidsoverlast • Stil asfalt • Goede fundering Zijlsingel, zodat trillingen minder worden doorgegeven aan aangrenzende huizen Voorkom doorgaand (vracht)verkeer • Verwijs verkeer uit Leiden Noord of Leiden Zuid actief en tijdig naar de Leidse Ring of andere routes (vb wijs het verkeer voorafgaand aan de Stierenbrug op de route Engelendaal-Willem de Zwijgerlaan naar Leiden Noord). • Maak in 2016 de Zijlsingel onderdeel van de milieuzone van de binnenstad. Daarmee worden ouder, vervuilend (vracht-)autoverkeer in ieder geval van de Zijlsingel geweerd Vaste tijden om de brug te openen • Open de Schrijversbrug voor pleziervaartuigjes om de 1,5 – 2 uur. Er zijn dan vaste tijden om de haven in en uit te varen. • Blijf bij de provincie aandringen de Wilhelminabrug in de spits niet te openen voor vaarverkeer. Verminder overlast bouwverkeer • Beperk/verspreid het bouwverkeer, door deze bijvoorbeeld alleen buiten te spits te laten komen en gaan, of er een maximum per dag te kunnen stellen. • [Ga de Zijlsingel pas herinrichten als de bouwplannen zijn uitgevoerd]

Nabije toekomst: veel bouwverkeer in en rond de Zeeheldenbuurt • In de buurt zelf gaat het om de sloop/nieuwbouw van 106 woningen (waaronder 2 blokken aan de Zijlsingel, vanaf 2018) en groot onderhoud aan 258 woningen (2016-2017) door Portaal. Plannen van andere ontwikkelaars betreffen de bouw van het Warmoeziershof (Zwartsterrein, 10 woningen) en de bouw van 47 woningen op het terrein van Mauritz Motor Cars (tijdstip onbekend). 1 Volgens de Atlas Leefomgeving is de grenswaarde bij PM 3 3 10 niet 40 µg/ m , maar 31,2 µg/ m 2 http://www.infomil.nl/onderwerpen/klimaat-lucht/luchtkwaliteit/wettelijk-kader/pm2-5/

3

•

Aan de overkant van de Zijlsingel wordt in 2016 het Lakenplein (62 woningen) bebouwd en Huis op de Waard gerenoveerd (2016) en verder zijn er bouwplannen voor studentenwoningen en een wellness center bij de Meelfabriek. Parkeren Zijlsingel • Met de bouw van 47 appartementen op de plek van de voormalige garage de Wit (waarbij 18 parkeerplekken op het eigen terrein staan ingetekend), wordt de parkeerdruk op dit deel van de Singel verhoogd, terwijl het aantal parkeervakken op dit deel van de Singel laag is (11 parkeervakken tussen De Ruijterstraat en de Waardstraat). • De Zijlsingel is eigenlijk te smal voor parkeerplaatsen: er is te weinig ruimte voor brede fietspaden. • Illegaal parkeren in het gras bij de woonboten Verbetering fietsverbindingen door de Zeeheldenbuurt • Het vele fiets-, scooter- en brommerverkeer vanaf de Sumatrabrug naar de fietsbrug over de Nieuwe Rijn veroorzaakt overlast op de Tasmanstraat. Voor jonge kinderen die willen spelen in het Park is het gevaarlijk over te steken. • Er mist een goede fietsverbinding vanuit de noordkant van de wijk vanaf de Waardstraat, Bontekoestraat naar de Sumatrastraat. Nu moeten fietsers voorafgaand aan de Bontekoestraat een stukje over een stoep met paaltjes fietsen Uitvoeringsprogramma fietsparkeren • Het is mooi dat bewoners zonder achterpad een aanvraag kunnen doen voor een fietstrommel.

Een rommelige openbare ruimte moet echter worden voorkomen.

•

•

• • •

Leg de doorgaande fietsverbinding aan de andere kant van het park. Leg een doorgaande fietsverbinding van de Waardstraat via Bontekoestraat naar het bedrijventerrein aan.

•

Zorg voor een zorgvuldige inpassing van fietstrommels op de her in te richten Zijlsingel en andere straten in de buurt. Houd rekening met de Wijkvisie. Overweeg fietstrommels met oplaadpunten voor elektrische fietsen, bijvoorbeeld door deze te plaatsen bij parkeerplekken voor auto’s met een oplaadpunt.

• Prognose Mobiliteitsnota: stijgend autoverkeer De prognose in de Mobiliteitsnota is dat als gevolg van alle maatregelen in deze nota samen het autoverkeer in de op de Zijlsingel zal stijgen van 13.000 auto’s per etmaal tot 13.500 op het deel Nieuwe Rijn – Oosterkerkstraat, en tot 15.500 op het deel Oosterkerkstraat – Oude Rijn

Onderzoek de parkeerdruk in de wijk, en met name langs het noordelijk deel van de Zijlsingel en bekijk wat de nieuwbouw op het terrein van Garage de Wit voor consequenties heeft voor parkeren. Hetzelfde geldt ook andersom: bekijk na onderzoek van de parkeerdruk of het mogelijk is parkeerplaatsen op sommige plekken langs de Zijlsingel te schrappen om fietsers meer ruimte te bieden. Handhaaf bij illegaal parkeren in de berm bij de woonboten.

• •

•

4

Houd een nulmeting naar de omvang van het verkeer (vrachtverkeer, auto’s, langzaam verkeer) en in hoeverre het daarbij gaat om verkeer dat ook een andere route kan nemen, alsook naar de files, geluidsoverlast, luchtverontreiniging, trillingen, het aantal ongelukken en ongevallen; Om te bekijken wat het effect is van de maatregelen in de Mobiliteitsnota zou dit onderzoek de komende jaren, (zowel voor als na de herinrichting Zijlsingel) moeten worden herhaald. Daarbij moet ook rekening gehouden worden met de verschillende hoeveelheden verkeer in verschillende maanden van het jaar en met het extra autoverkeer als gevolg van de realisatie van de bouwplannen van de Meelfabriek. De huidige cijfers zijn gebaseerd op computerberekeningen. Overweeg ook concrete metingen met bijv Palme’s buisjes.