Bijlage 1 210010 Notitie invoering rechtmatigheid

Invoering rechtmatigheidsverantwoording binnen de gemeente Leiden januari 2021

Pagina 1 van 11

Inhoudsopgave 1. Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................ 3 2. Wat verandert er met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording? ................................................................................................................................ 3 3. Het bepalen van de verantwoordings- en rapporteringsgrens ...................................................................................................................................................... 4 4. De paragraaf bedrijfsvoering ......................................................................................................................................................................................................... 6 5. Normenkader ................................................................................................................................................................................................................................. 6 6. De drie rechtmatigheidscriteria ..................................................................................................................................................................................................... 6 7.

Systeem van interne beheersing .................................................................................................................................................................................................... 7 8. De rol van de externe accountant.................................................................................................................................................................................................. 8 9. Het ambitieniveau ......................................................................................................................................................................................................................... 8 10. De voorgestelde invulling ............................................................................................................................................................................................................ 9 Bijlage 1 Modeltekst rechtmatigheidsverantwoording................................................................................................................................................................... 11

Pagina 2 van 11

1. Inleiding In deze notitie wordt een nadere uitleg gegeven over de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording met ingang van boekjaar 2021. Met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording moeten een aantal keuze worden gemaakt Deze notitie zal worden aangeboden aan de commissie voor de rekeningen van 12 januari 2021. Daarna stellen we een raadsvoorstel op om de uitgangspunten voor de rechtmatigheidsverantwoording vast te stellen.

2. Wat verandert er met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording? Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college met ingang van boekjaar 2021 verantwoording af over het naleven van de (financiële) regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente. Dit kan bijvoorbeeld gaan over de naleving van de voorwaarden voor subsidies, verlenen van uitkeringen en de naleving van Europese aanbestedingsregels, maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik en het doen van bestedingen binnen de door de raad vastgestelde begroting. De rechtmatigheidsverantwoording moet worden opgenomen in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording kent een standaard tekst die is opgesteld door de commissie BADO1 en waar niet van afgeweken mag worden. Wel is er ruimte om specifieke rechtmatigheidsissues te benoemen. En daarnaast is er de mogelijkheid om in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag zaken nader toe te lichten.

in plaats van dat de accountant hierover verslag uit brengt en het gesprek voert met de gemeenteraad. Op deze manier kan de raad zijn controlerende rol beter vervullen. Omdat het college bij constatering van onrechtmatigheden de te nemen beheersmaatregelen moet toelichten in de paragraaf bedrijfsvoering, veronderstelt men dat dit het gesprek tussen raad en college ten goede komt. Om het gesprek te kunnen voeren moet de raad vooraf bepalen waar de grens ligt voor wel of niet rapporteren vanuit het college. Onderstaande figuur is afkomstig uit de BADO Notitie Rechtmatigheidsverantwoording (maart 2020) en geeft de oude en nieuwe situatie weer. Een groot aantal elementen rond de rechtmatigheidsverantwoording is voorgeschreven. De raad moet op een aantal punten een keuze maken. Dat zijn: - Het bepalen van de verantwoordingsgrens - Het bepalen van de rapporteringsgrens - Het bepalen van de inhoud van de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel rechtmatigheid - De ambitie die we als gemeente hebben ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording / in control statement. Hier komen we in de hoofdstukken 3, 4 en 8 op terug. In hoofdstuk 10 is een voorstel opgenomen.

Het nieuwe aan de rechtmatigheidsverantwoording betreft niet het feit dat het college verantwoordelijk wordt voor de rechtmatigheid. Dat is op dit moment ook al zo. Maar de verandering zit erin dat nu wettelijk is geregeld dat het college de verantwoording over de rechtmatigheid opstelt. En dat de gemeenteraad hierover in gesprek gaat met het college, 1

Commissie BADO = commissie Bedrijfsvoering, Auditing Decentrale Overheden

Pagina 3 van 11

Als het totaal van de intern geconstateerde fouten en/of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens uitkomt, zal het college moeten verklaren dat de in de jaarrekening opgenomen baten en lasten en de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen en worden de betreffende afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording opgesomd. Het door de raad vast te stellen percentage geldt zowel voor de fouten als voor onduidelijkheden. Stel dat de verantwoordingsgrens op 1% wordt vastgesteld dat moet het college als er meer dan 1% fouten worden geconstateerd dit opnemen in de rechtmatigheidsverantwoording. En het college moet in de paragraaf bedrijfsvoering opnemen welke acties zij onderneemt om de afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Daarnaast kan het zijn dat er meer dan 1% onduidelijkheden zijn. Ook dit zal het college dan moeten opnemen in de rechtmatigheidsverantwoording. Fouten en onduidelijkheden moeten niet bij elkaar worden opgeteld, maar afzonderlijk worden gerapporteerd.

3. Het bepalen van de verantwoordings- en rapporteringsgrens Om het gesprek tussen college en raad te kunnen voeren moet de raad in zijn toezichthoudende rol bepalen wanneer hij geïnformeerd wil worden over afwijkingen (= fouten en onduidelijkheden) op het gebied van financiële rechtmatigheid. Hierbij gaat het om de grens dat het college geen goedkeurende rechtmatigheidsverantwoording mag afgeven (verantwoordingsgrens). Daarnaast kan de raad ook een rapporteringsgrens bepalen. Dit is de grens waarboven het college de raad moet informeren, maar waarbij de geconstateerde afwijkingen niet leiden tot een niet-goedkeurende rechtmatigheidsverantwoording. De vast te stellen grenzen – één percentage voor beide grenzen – zullen moeten liggen tussen de 0% en 3% van de lasten, inclusief de toevoeging aan de reserves. Voor de gemeente Leiden komt dit neer tussen de € 0 en € 16,5 miljoen.

Naast de verantwoordingsgrens, kan de raad ook een rapporteringsgrens bepalen. Het gaat hierbij om bevindingen onder de verantwoordingsgrens en die dus niet in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen, maar welke relevant zijn voor de informatiebehoefte van de raad. Zo kan de raad ervoor kiezen de verantwoordingsgrens op bijvoorbeeld 1% vast te stellen (€ 5,5 miljoen), maar in de paragraaf bedrijfsvoering toch ook gerapporteerd wil krijgen over onduidelijkheden groter dan 0,5% (€ 2,8 miljoen) of boven een bepaald vast bedrag. Dit kan ertoe leiden dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording wel een goedkeurende is, maar dat toch aanvullende informatie wordt opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Ter bepaling van deze verantwoordingsgrens en rapporteringsgrens zijn meerdere zaken van belang. In tabel 1 op de volgende pagina is dit in beeld gebracht.

Pagina 4 van 11

TABEL 1. OVERWEGINGEN BIJ HET VASTSTELLEN VAN DE VERANTWOORDINGSGRENS Aspect Overweging Nadere toelichting Informatiepositie van de Bij een laag percentage worden in de Hoe hoger de grens, hoe minder snel er informatie opgenomen zal gemeenteraad rechtmatigheidsverantwoording eerder fouten en worden in de rechtmatigheidsverantwoording of in de paragraaf onduidelijkheden opgenomen en dus zichtbaar voor bedrijfsvoering. Relevante vragen hierbij: de gemeenteraad. Bij een hoog percentage ligt de • Moet over iedere onrechtmatig bestede euro verantwoording lat hoger en zal de raad niet alles te horen krijgen. worden afgelegd, of gaat het om de grote lijnen (raad stuurt op hoofdlijnen) en dus om onrechtmatigheden waarmee een substantieel bedrag is gemoeid? • Wat wil de gemeenteraad gaan doen met de verkregen informatie? Wil de raad ook kunnen ingrijpen bij ‘incidenten’ of gaat het om het beleid rond rechtmatigheid? Kosten van de Het gemeentelijk apparaat moet kosten maken om Informatie verzamelen en vastleggen over rechtmatigheid door het verantwoording afwijkingen op te sporen en vast te leggen. Als de gemeentelijk apparaat kost capaciteit en dus geld. Hoeveel dit kost, verantwoordingsgrens op een laag niveau wordt hangt ook af van de interne beheersing van de gemeente.

In het vastgesteld, zal het gemeentelijk apparaat meer algemeen kan wel worden gesteld des te lager de afwijkingen moeten opsporen, vastleggen en verantwoordingsgrens, des te meer controlewerkzaamheden, des te rapporteren. De interne controle wordt dan hoger de kosten. duurder. Eenduidigheid van normen Binnen de gemeente worden al normen Momenteel hanteert het programma Leiden-in-control een en communicatie (percentages) gehanteerd voor de interne controle. goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden. De accountant hanteert in het kader van de Deze percentages zijn gelijk aan die welke de externe accountant materialiteit ook normen, die ontleend zijn aan het hanteert voor zijn controle van de jaarrekening en zijn gebaseerd op Besluit accountantscontrole decentrale overheden. de aanname dat een afwijking van < 1% het totaalbeeld van de Werken met verschillende normen kan verwarrend verantwoording niet zal wijzigen. Daarnaast kent Leiden nu op basis werken. van begrotingstotaal 2019 een rapporteringsgrens van € 300.000 fouten en € 900.000 onzekerheden, zijnde 5% van de goedkeuringstoleranties. Het hanteren van verschillende percentages voor fouten en onduidelijkheden is bij de rechtmatigheidsverantwoording niet toegestaan.

Maar er kan wel aansluiting gezocht worden bij één van de twee door de raad aan de externe accountant meegegeven percentages voor de controle van de jaarrekening. Pagina 5 van 11

eenduidig inzicht bestaat in de relevante wet- en regelgeving: het normenkader.

4. De paragraaf bedrijfsvoering Er zijn (nog) geen landelijke voorschriften voor de paragraaf bedrijfsvoering rondom het rechtmatig handelen van het college, het is aan de gemeenteraad om hiervoor aanwijzingen te geven. Hierbij kan worden gedacht aan:  De wijze waarop de rechtmatigheidsverantwoording tot stand is gekomen  Nadere toelichting op bevindingen die zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording  Bewuste afwijkingen van wet- en regelgeving door bijzondere omstandigheden binnen de gemeente  Beheersmaatregelen ten aanzien van geconstateerde fouten en onduidelijkheden (de leer- en verbeterpunten) om dit in de toekomst te voorkomen  Bevindingen onder de verantwoordingsgrens die niet in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen, maar die relevant zijn om de raad hierover te informeren.

5. Normenkader Voor de toetsing van de rechtmatigheid is een normenkader nodig. Het vaststellen van het normenkader is niet nieuw. Ook nu al stelt de gemeenteraad jaarlijks het normenkader vast te stellen. Uitgangspunt voor het normenkader is Europese en nationale wet- en regelgeving inclusief de verordeningen rondom financiële rechtmatigheid. In de rechtmatigheidsverantwoording geeft het college aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Hiermee wordt bedoeld dat deze in overeenstemming zijn met door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Om een uitspraak te doen over de rechtmatigheid is het daarom van belang dat er een

6. De drie rechtmatigheidscriteria Regelgeving rondom de rechtmatigheidsverantwoording bepaalt dat de rechtmatigheidsverantwoording ziet op drie van de negen rechtmatigheidscriteria. Dit is onderstaande figuur weergegeven, waarbij de drie criteria voor de rechtmatigheidsverantwoording in rood zijn gedrukt.

Wat houden de drie genoemde criteria nu in? Bij het begrotingscriterium gaat het om controle op overschrijdingen van de geautoriseerde begroting. De financiële beheershandelingen moeten tot stand komen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting. Als blijkt dat de gerealiseerde bedragen hoger zijn dan de begrote bedragen is er sprake van een onrechtmatigheid. Dit omdat de overschrijding een inbreuk vormt op het budgetrecht van de gemeenteraad. Bij het voorwaardencriterium wordt vooral gekeken of de financiële beheershandelingen binnen de gemeente voldoen aan de voorwaarden zoals die gesteld zijn in de wet- en regelgeving. De voorwaarden hebben betrekking op aspecten zoals: doelgroep, termijn, grondslag,

Pagina 6 van 11

administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. De overdrachten van onder andere subsidies en uitkeringen zijn bijvoorbeeld aan bepaalde voorwaarden verbonden. Het niet in acht nemen van deze voorwaarden kan leiden tot een onrechtmatigheid. In de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV staan de minimale vereisten (recht, hoogte en duur) nader uitwerkt. Bij inkopen gaat het vaak om het volgen van de aanbestedingsrichtlijnen. In de rechtmatigheidsverantwoording is het van belang dat toereikend is vastgesteld dat binnen de gemeente aan deze voorwaarden is voldaan. Het derde criterium betreft misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen, of met het doel om voor een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Dit kan bijvoorbeeld spelen bij subsidieregelingen, kwijtschelding, uitkeringen, WMO-voorzieningen en aanbestedingen. De interne toetsing zal zich richten op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt bij het gebruik van de betreffende overheidsregeling.

Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen, dat weliswaar in overeenstemming is met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd is met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving.

7. Systeem van interne beheersing

systeem van interne beheersing binnen de gemeente. Voor veel (kleine) gemeenten ligt hier een uitdaging. Leiden kent reeds een goed opgebouwd systeem van interne beheersing rondom de verantwoording en procesinrichtingen. Dit systeem is de basis voor het programma Leiden-inControl dat reeds 9 jaar bestaat. Het ligt voor de hand om de benodigde interne beheersingssystematiek zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de bestaande inrichting van de interne beheersing binnen de gemeente Leiden. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat de interne beheersing begint bij een goede inrichting van het primaire proces. Hier worden de risico’s onderkend en zijn onder verantwoordelijkheid van het lijnmanagement in de processen voldoende checks en balances ingebouwd die toezien op de rechtmatigheid. Onafhankelijke toetsing hiervan zal plaatsvinden door de interne audit functie. De toetsingswerkzaamheden zullen bestaan uit een mix van procesgerichte en gegevensgerichte werkzaamheden, zoals aselecte deelwaarnemingen, risicogerichte deelwaarnemingen en toepassing 80/20 regel. In samenhang met de pilot digitale audit zal nadrukkelijk gekeken worden of nieuwere controlemethoden gebaseerd op data-analyse een bijdrage kunnen leveren aan de controles rondom de rechtmatigheidsverantwoording.

Vanuit de ervaringen met Leiden-in-control wordt vooralsnog ervan uitgegaan dat de controlewerkzaamheden vooral systeemgericht zullen zijn en bestaan uit het toetsen van de opzet, bestaan en werking van de ingerichte processen ronden rechtmatigheid. De bepaling van de steekproefomvang zal vooraf ook met de externe accountant wordt afgestemd. Een belangrijk punt bij het systeem van de interne beheersing betreft de dossiervorming. Dossiervorming ter onderbouwing van de door het college afgegeven rechtmatigheidsverantwoording, maar ook dossiervorming die voldoende is voor de externe accountant, zodat hij dit kan betrekken in zijn oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening.

De door het college op te stellen rechtmatigheidsverantwoording en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering wordt gebaseerd op het Pagina 7 van 11

8. De rol van de externe accountant Met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording verdwijnt dat de accountant expliciet een oordeel geeft over de rechtmatigheid. De accountant zal wel nog steeds toetsen of de jaarrekening getrouw is. Doordat de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel wordt van de jaarrekening, zal de accountant controleren of die rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. Wat in dit kader precies verwacht wordt van de externe accountant wordt momenteel uitgewerkt in een nog te verschijnen notitie van de commissie BBV. Omdat in de huidige regelgeving rondom de accountantscontrole de rechtmatigheid is opgenomen, zal een aantal verordeningen moeten worden aangepast:  Controleverordening gemeente Leiden  Controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening 2014 en verder (RV 14.0054)  (Jaarlijks)normenkader accountantscontrole jaarrekening 2021

9. Het ambitieniveau In de Bado-notitie is als suggestie opgenomen om met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording duidelijkheid te krijgen over de ambities van de gemeente. “Welke ambitie streeft de gemeente na? Wil de gemeente volstaan met de wettelijke uitgangspunten voor de rechtmatigheidsverantwoording of zijn de ambities groter? In onderstaande afbeelding is een eventueel groeitraject vanuit de Badonotitie weergegeven.

Leiden kent al een in-control-statement, dat qua opzet en inhoud gelijkenis vertoont met het volwassenheidsniveau van de rechtmatigheidsverantwoording niveau 1 en 2. Wel zal de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording andere accenten met zich meebrengen en met name een investering vragen in het(opnieuw) opstellen van een control framework en dossiervorming. Er wordt geadviseerd om het eerste jaar te volstaan met een rechtmatigheidsverantwoording op niveau 1, gericht op de wettelijke uitgangspunten. Dit geeft de gelegenheid om aan de nieuwe situatie te wennen. Hiermee wordt niet bedoeld dat er een stap terug wordt gedaan in het programma Leiden-in-control. Dit blijft bestaan. Deze voorkeur wordt ingegeven doordat op deze manier capaciteit van de medewerkers interne controle wordt overgehouden voor het uitvoeren van interne audits waarbij meer risico-gerichte, niet standaard rechtmatigheidsaudits worden uitgevoerd, zodat meer toegevoegde waarde aan de clusters/ proceseigenaren kan worden geleverd. Daarbij komt dat een rechtmatigheidsverantwoording op basis van de wettelijke norm, ook minder werk voor de externe accountant zal vragen dan op een volwassenheidsniveau 2 en 3. Bij het opstellen van de Algemene Controleplannen in de volgende jaren zal bepaald worden of het ambitieniveau bijgesteld moet worden.

Pagina 8 van 11

10. De voorgestelde invulling Op basis van vorenstaand wordt het volgende geadviseerd: 1.

Stel de verantwoordingsgrens op 1%. Dit is in lijn met de huidige werkwijze bij Leiden-in-control voor wat betreft de fouten2. De 1% is ook het percentage dat de externe accountant gebruikt als grens voor wel of niet goedkeuren van de jaarrekening. In onderstaande grafiek zijn de percentages fouten en onzekerheden rondom de rechtmatigheid van de voorgaande jaren opgenomen. Deze variëren tussen de 0,5% en 2%. Bij het overschrijden van de 1% foutgrens dan wel de 1% onzekerheidsgrens kan het college niet verklaren dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen.

rechtmatigheidsfouten voorgaande jaren 2,5% 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% 2019 percentage fouten

2018

2017

percentage onzekerheden

2

De huidige werkwijze kent een 3% percentage wat betreft onzekerheden. Omdat er in de nieuwe situatie met één percentage moet worden gewerkt, zal voor onzekerheden (in nieuwe situatie onduidelijkheden genaamd) ook het 1% percentage gelden. Daarmee zijn we “strenger” dan in huidige situatie.

Pagina 9 van 11

2. Stel de rapporteringsgrens op € 826.500 (zijnde 5% van 3% van de begrote lasten inclusief dotaties reserves) voor geconstateerde fouten en/ of onduidelijkheden die onder de verantwoordingsgrens blijven van 1%. En laat dit opnemen in de paragraaf bedrijfsvoering. Hiermee is de rapporteringsgrens voor rechtmatigheidsfouten gelijk aan de rapporteringsgrens van de accountant voor onzekerheden in de jaarrekening. De externe accountant hanteert hiernaast ook nog een rapporteringsgrens voor fouten in de jaarrekening, deze bedraagt € 275.000 (zijnde 5% van 1% van de begrote lasten inclusief dotaties reserves). De regelgeving omtrent de rechtmatigheidsverantwoording staat echter maar één rapporteringgrens toe. Aangezien een financiële onrechtmatigheid (of de onzekerheid daarover) niet een (mogelijke) cijfermatige fout behelst, maar ziet op het mogelijk niet juist toepassen van de regelgeving, is het logischer aan te sluiten bij de rapporteringsgrens van voor onzekerheden (voor 2021 € 826.500). Daarbij wordt bij deze bepaling van de rapporteringstolerantie meer invulling gegeven aan het sturen op hoofdlijnen door de raad. 3.

Neem in de paragraaf bedrijfsvoering in ieder geval op:  De wijze waarop de rechtmatigheidsverantwoording tot stand is gekomen  Nadere toelichting op bevindingen welke opgenomen zijn in de rechtmatigheidsverantwoording  Bewuste afwijkingen van wet- en regelgeving door bijzondere omstandigheden binnen de gemeente  Beheersmaatregelen ten aanzien van geconstateerde fouten en onduidelijkheden (de leer – en verbeterpunten) om dit in de toekomst te voorkomen



Bevindingen boven de rapporteringsgrens die niet in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen, maar welke relevant zijn om de raad hierover te informeren, zie ook punt 2 hierboven.

4. Maak de komst van de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van het Algemeen Controleplan 2021 van de interne audit functie. Omdat overall voor de gemeente Leiden niet veel zal veranderen met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording, wordt voorgesteld niet een apart traject op te starten, maar de rechtmatigheidsverantwoording 2021 onderdeel te laten zijn van het Algemeen Controleplan 2021 van de interne audit functie. 5. Kies als ambitieniveau voor de eerste jaren van de rechtmatigheidsverantwoording volwassenheidsniveau 1, gericht op de wettelijke uitgangspunten. 6.

Evalueer na het eerste jaar de gemaakte keuzen en pas deze waar nodig aan.

Pagina 10 van 11

De geconstateerde afwijkingen betreffen1:

Bijlage 1 Modeltekst rechtmatigheidsverantwoording

 

Verantwoordelijkheid college In deze rechtmatigheidsverantwoording geeft het college van burgemeester en wethouders aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Deze verantwoording betreft de rechtmatige uitvoering van de taken en omvat het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium bij de desbetreffende financiële beheershandelingen en transacties. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op xx xx 202x vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.

In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het college (of DB/directeur) beschreven welke actie zij onderneemt om de afwijkingen in de toekomst te voorkomen. 1

De afwijkingen (fouten en/of onduidelijkheden als gedefinieerd in de Kadernota Rechtmatigheid) worden alleen vermeld indien de door het bestuur gestelde verantwoordingsgrens voor rechtmatigheid is overschreden.

Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de gemeenteraad bepaald en bedraagt x% (maximaal 3) van de totale lasten inclusief mutaties in de reserves en is daarmee vastgesteld op € x. Conclusie Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties (niet) rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.

Pagina 11 van 11