Besluitenlijst WM 14 januari 2021

RAADSCOMMISSIE WM Concept besluitenlijst van de vergadering op 14 januari 2021, 20:00 uur _________________________________________________________________________________ VOORZITTER:

de heer A. Theeuwen

GRIFFIER:

mevrouw C. Philips

Stadskantoor kamer 2.11 Blauwe tram

Leden commissie:

De heer IJ. Olthof (D66), de heer Krijgsman (D66) de heer W. van Peijpe (GL), mevrouw J. Gilissen-Verplancke (VVD) de heer M. Terlouw (GL), mevrouw T. Klever (PvdA), de heer J. Bleijie (CDA), mevrouw M. van Schaik (PvdD), de heer P. Krol (CU), de heer A. Jitan (Leiden Participeert), de heer M. Kersten (Partij Sleutelstad), de heer A. Theeuwen (voorzitter, SP), De heer E. Wolters (PvdA), de heer M. Newsome (PvdA), mevrouw S. Herman (D66), de heer Th. Van Halm (SP), de heer Th. Vos (PartijSleutelstad). Mevrouw A. Voorwald (VVD), de heer S. van der Veer (CDA)

Afwezig (m.k.)

mevrouw G. van Gaal (GroenLinks), mevrouw D. Verbree (VVD), de heer V. Köruğlu (D66)

Leden college:

De heer H. Lenferink, mevrouw Y. van Delft en de heer M. Dirkse

Insprekers: Derden:

1

Mevrouw M. Schreuder (GL)

Opening vergadering en vaststellen De vergadering wordt om 20.00 geopend

Het quorum is vastgesteld. Vaststellen van de agenda: De spreektijd voor de Horecavisie wordt uitgebreid van 2 naar 3 minuten. De commissie besluit het raadsvoorstel continuering erfgoednota als bespreekstuk te agenderen. Het komt als laatste punt op de agenda. Vanwege de tijd wordt later tijdens de vergadering besloten de inhoudelijke behandeling van raadsvoorstel continuering erfgoednota een WM-vergadering op te schuiven. De agenda wordt vastgesteld. 2 Mededelingen, rondvragen en regionale aangelegenheden Mededelingen 1

Wethouder Damen heeft vorige vergadering een nadere uitleg over risico-analyse bij de herhuisvesting toegezegd. Hiervoor is inmiddels een datum geprikt: namelijk maandag 18 januari van zeven tot acht voorafgaand aan de fractievergaderingen. De definitieve uitnodiging volgt. Rondvragen Er zijn drie rondvragen gemeld bij de griffie 1. Rondvraag CDA over handhaving en bejegening horecaondernemers:

Bij deze zou ik voor de commissie WM van donderdag graag een rondvraag willen aankondigen en wel de volgende: De afgelopen weken heb ik van meerdere horecaondernemers uit verschillende delen van de Leids binnenstad te horen gekregen dat de BOA’s actief aan het handhaven zijn. Er wordt met name gekeken naar de terras-uitstalling en de Corona uitgiftepunten. Natuurlijk snap ik dat er gehandhaafd wordt. Daar ben ik ook geen tegenstander van, maar volgens mij hebben wij ook afgesproken in deze Coronanatijd een iets grotere coulance te hebben in de richting van ondernemers dan doorgaans het geval is. Die hebben het al zwaar genoeg. Mijn eerste vraag aan de wethouder is dan ook of het klopt dat er actief gehandhaafd wordt (actiever dan anders) en als dat zo ik hoe zich dat verhoud met de coulante houding in de richting van de horeca die we hebben afgesproken ivm Corona. Mijn tweede vraag gaat over de bejegening van ondernemers. Die is agressief te noemen. Niet alleen wordt uit de verhalen duidelijk dat BOA’s meerdere keren per dag komen controleren en zich dan ook nodeloos lang ophouden voor een horecagelegenheid waarbij ook de nodige foto’s worden gemaakt, maar ook dat ID-kaarten van personeel gevraagd wordt (waarom?) en dat er zonder pardon gedreigd wordt met een rechtszaak of een boete. Dit ook in de schriftelijke correspondentie met ondernemers.

“Onze juristen zitten klaar” kreeg een ondernemer te horen. De toon of voice bij de handhaving was er een van ‘verdeel en heers’ en dat is geen goede zaak. Mijn tweede vraag aan de wethouder is of zij deze manier van handhaven kan beëindigen. Op deze agressieve manier ondernemers bejegenen werkt frustrerend voor en verlammend op de toch al zwaar getroffen horeca. Handhaven prima, maar dan wel op een normale manier, met de menselijke maat en met de Coronacrisis in het achterhoofd. Ofwel met een iets langer lontje dan nu het geval is. Het is nu volgens mij niet de tijd om als BOA als een Pietje Precies op je strepen te gaan staan en te dreigen met boetes en rechtszaken. Dat past niet bij de coulance en bereidheid van de gemeente om mee te helpen deze ondernemers door deze lastige tijd te helpen. Is de wethouder het hier mee eens is dan ook mijn derde vraag. Antwoord burgemeester Lenferink (samengevat): Coulance is belangrijk. Dit heeft gemeente Leiden ook op verschillende momenten laten zien ten aanzien van de horeca. Zo zijn regels, bij twijfel altijd in het voordeel van de horeca uitgelegd. Toen de horeca is gesloten begonnen uitgiftepunten op terrassen te ontstaan. Daarvoor is normaal gesproken een vergunning nodig. Dat hoefde nu niet. In plaats daarvan is een set regels opgesteld waarop wel gehandhaafd wordt.

De afspraak is dat gewaarschuwd wordt, waarna herhaaldelijk getoetst wordt. Daarbij moeten foto’s gemaakt worden als bewijsvoering. Ook als er een melding gedaan wordt moeten handhavers poolshoogte nemen en foto’s maken. Dit is bijvoorbeeld ook nodig om aan te tonen dat de situatie in orde is. Daarbij geldt dat handhavers regelmatig onheus bejegend worden. Handhavers stellen zich over het algemeen heel netjes op, maar vast ook een keer minder netjes. Daarvoor is er een klachtenregeling waarvan gebruik gemaakt kan worden. 2

2. Rondvraag Partij van de Arbeid mede namens D66 en GroenLinks over cultuur Al bijna een jaar is Nederland getroffen door de coronacrisis. Dat betekent dat ontzettend veel makers, publieksmedewerkers, muzikanten, acteurs, dansers, programmeurs, suppoosten en veel toeleveranciers keihard getroffen zijn. Sommigen zoeken zelfs al ander werk. Dat is vreselijk voor iedereen die in de cultuur werkt en een hard gelag voor onze mooie stad. Want de cultuursector is van groot belang voor Leiden. Cultuur inspireert, verbindt en zet aan tot nadenken. Juist daarom is het ook zo belangrijk dat kinderen van jongs af aan met cultuur in aanraking komen. Een bezoek aan een museum is meer dan alleen een fijn uitje en kinderen die een spannend boek bij de bieb lenen, leren haast automatisch beter lezen en schrijven. Eerder stelden GroenLinks, D66 en Partij van de Arbeid schriftelijke vragen over de cultuursector. Daar kregen we recent de antwoorden op terug. Het College zegt vooral de ruggengraat van de cultuursector te willen beschermen en willen stutten, oftewel de grote instellingen. Daarmee lijkt het college een andere belangrijke groep te vergeten: de kleinere instellingen en organisaties en de zelfstandige makers en creatieven. Zij vormen samen met de amateurkunsten de humuslaag van onze stad.

Anders dan via een hardheidsclausule lijken zij nu weinig van de corona-steunmaatregelen mee te krijgen. Daarom stel ik namens GroenLinks, D66 en de Partij van de Arbeid de volgende vragen: 1. Is het College het met onze partijen eens dat ook kleinere instellingen en organisaties, makers, creatieven en de amateurkunst hard getroffen zijn door de coronacrisis? Antwoord wethouder Van Delft: Ja. Tot op heden heeft evenwel slechts een enkele kleinere instelling (bv ARS Aemula) zich gemeld voor extra ondersteuning. Vermoedelijk omdat veel makers en creatieven voor hun inkomensteruggang gebruik kunnen maken van landelijke generieke steunmaatregelen als de TOZO, of landelijke specifieke cultuursteun vragen via de 6 landelijke cultuurfondsen.

2. Welke steunmaatregelen gaat het College voor de kleinere instellingen en organisaties inrichten, zodat ook zij via maatwerk gebruik kunnen maken van de corona-cultuurgelden? Antwoord wethouder Van Delft: Bij het begin van de Coronacrisis heeft het College allereerst gekozen voor het instandhouden van de ruggengraat van de culturele infrastructuur. Vanwege hun belang voor cultuur in Leiden, maar ook omdat zij met veel doorlopende vaste kosten te maken hebben. Daarom was de Tijdelijke Steunregeling voor Coronaschade 2020 vooral op hen gericht (naast een hardheidsclausule). Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een nieuwe Tijdelijke Regeling Coronaschade voor 2021, die nog door het college moet worden vastgesteld. Ten opzichte van de regeling 2020, bevat de concept-regeling 2021– naast de compensatie coronaschade grotere cultuurinstellingen – ook de mogelijkheid initiatieven te ondersteunen die bijdragen aan het corona-proof mogelijk maken van culturele activiteiten en/of aan een robuuste, toekomstbestendige cultuursector in Leiden. Kleinere instellingen, makers, creatieven en de amateurkunst zouden hier dan dus ook gebruik van kunnen maken.

3

3. Kan het College toezeggen dat alle middelen die de gemeente van Rijk of provincie krijgt als steun voor de cultuursector ook daadwerkelijk ten goede komen aan de cultuursector? Antwoord wethouder Van Delft: Dat kan het college op dit moment niet toezeggen. Dit is een kwestie van een brede afweging. De intentie is wel om de middelen van het Rijk en de Provincie ten goede te laten komen aan de cultuursector. 4. Wanneer kan de wethouder een overzicht van de per instelling gevraagde en geboden steun geven? Antwoord wethouder Van Delft: Alle aangevraagde en cfm. de Tijdelijke Regeling berekende netto coronaschade is vergoed. Definitieve vaststelling volgt overigens pas na eindafrekening in mei 2021. Het gaat om de volgende toegekende bedragen: Voorlopig overzicht toegekende steun i.v.m. totaal netto verlies corona (NB voor externe instellingen definitieve bedragen pas vastgesteld bij eindafrekening mei 2021) BplusC 106.591 LSSGZ 112.014 Nobel 170.000 InsBlau 79.160 Pieterskerk 166.060 Lakenhal 335.000 PS|Theater 28.242 Molen de Valk 25.000 ARS 23.000 Imperium 7.000 LIFF 5.000 1.057.067 N.B. De bijdrage voor De Lakenhal is relatief groot, omdat interne gemeente instellingen als De Lakenhal en Molen De Valk geen gebruik kunnen maken van de NOW. 3. Rondvraag PvdD mede ondertekend door PvdD, CDA, SP, Partij Sleutelstad, GroenLinks, PvdA, D66, CU en LeidenParticipeert n.a.v.

casus Wijdemeren

Eind december ontstond er landelijke opschudding doordat een vrouw die bijstand ontvangt in gemeente Wijdemeren, zo’n 7000 euro moest terugbetalen omdat ze niet zou hebben doorgegeven dat ze af en toe boodschappen van haar moeder ontvangt (zie bijvoorbeeld https://www.parool.nl/nederland/vrouw‐in‐bijstand‐moet‐7000‐euro‐terugbetalen‐voor‐ gekregenboodschappen~bb7a2818/). Hoewel de gemeente waarschijnlijk rechtmatig handelde en volgens de participatiewet inderdaad tot terugvordering moest overgaan, is het hier wel de vraag of de gevolgen van die terugvordering nog wenselijk en menselijk zijn. De uitvoering van de participatiewet kan dus zeer nadelige gevolgen hebben voor kwetsbare mensen. De PvdD, het CDA, de SP, Partij Sleutelstad, GroenLinks, PvdA, D66, CU en LeidenParticipeert willen graag weten hoe dit in Leiden zit en hebben daarom de volgende vragen aan het college:

4

1. Zijn er vergelijkbare casussen/ gevallen in Leiden en hoe is hiermee omgegaan? Antwoord wethouder Van Delft: In de casus ‘van’ Wijdemeren zijn niet alle aspecten bekend. Wel is duidelijk dat het ging om jarenlange wekelijks ontvangen boodschappen met een bepaalde waarde en niet om een incidentele gift. Vooral het structurele en langdurende karakter van de gift maakt dat het botst met het complementaire karakter van de bijstand (art. 31 Participatiewet). Een soortgelijke casus is in Leiden niet bekend; wel zijn er cases bekend waarin iemand tijdelijk ondersteuning ontving in de vorm van bijvoorbeeld boodschappen; gezien het tijdelijke incidentele karakter, de individuele omstandigheden en de beperkte waarde die aan de gift was verbonden, zijn deze giften vrijgelaten. 2. Hoe gaat het College om met artikel 17 van de Participatiewet inzake de inlichtingenplicht? Hoe vaak, en welke vormen, van overtredingen vindt plaats volgens artikel 17? Wordt bij overtreding hiervan eerst maatwerk betracht? Antwoord wethouder Van Delft: Leidse aantallen zijn niet direct voorhanden. Uit CBS-onderzoek blijkt dat er in de meeste gevallen sprake is van ‘normale verwijtbaarheid’ (75%).1 Bij 18% is sprake van verminderde verwijtbaarheid en bij 6% is er sprake van aantoonbare opzet, grove schuld of is aangifte gedaan bij justitie. Dit komt naar verwachting overeen met de Leidse situatie.

Een overtreding is niet altijd problematisch in de zin dat er terugvordering en beboeting moet plaatsvinden. Wanneer bijvoorbeeld de inkomensverklaring niet op tijd wordt ingeleverd, wordt de uitkering opgeschort totdat die inkomensverklaring is ingeleverd. De gemeente heeft dan geen nadeel, er wordt geen boete opgelegd, en de gemeente geeft een hersteltermijn. Dit soort overtredingen komt regelmatig voor. Wanneer de gemeente wel nadeel heeft – bijvoorbeeld omdat achteraf blijkt dat onterecht bijstand is uitgekeerd – is het wel problematisch. De gemeente is in die gevallen zeer beperkt in de mogelijkheden om maatwerk te leveren. De wet geeft bijvoorbeeld geen waarschuwingsmogelijkheid. Met andere woorden, als een overtreding wordt geconstateerd, moet de teveel ontvangen bijstand volledig worden teruggevorderd en moet een boete worden opgelegd. De gemeente heeft wel enige ruimte om de mate van verwijtbaarheid, de hoogte van de boete en de draagkracht vast te stellen. De gemeente maakt optimaal gebruik van de (beperkte) ruimte voor maatwerk. Een enkele keer wordt – gelet op tijdelijke incidentele karakter, de individuele omstandigheden en de beperkte waarde van de giften - een waarschuwing gegeven of worden giften vrijgelaten, zoals ook blijkt uit antwoord 1. Bij het leveren van maatwerk wordt de ‘omgekeerde toets’ gehanteerd (zie antwoord 3). 3.

Op welke wijze houdt het college, bij de uitvoering van de bijstand participatiewet, in de gaten of terugvorderingen en/of sancties, nog wel proportioneel zijn? Hoe worden ambtenaren hierop getraind? Welke checks zijn er om te voorkomen dat mensen onredelijk zwaar geraakt worden?

In bijlage 1 vindt u een definitie van ‘normale verwijtbaarheid’ en overige categorieën van verwijtbaarheid. Overigens schrijft de wet bij elke mate van verwijtbaarheid een standaard boete voor: bij opzet is de bestuurlijke boete 100%, bij grove schuld 75%, bij normale verwijtbaarheid 50% en bij verminderde verwijtbaarheid 25%. De gemeente mag dus niet zelf de hoogte van de boete vaststellen. 1

5

Antwoord wethouder Van Delft: Medewerkers van Werk en Inkomen worden sinds 2017 getraind om te werken met de ‘Omgekeerde toets’. Daarbij wordt niet getoetst op de letter van de wet, maar op de bedoeling van de wet, de effecten en ethiek (www.omgekeerdetoets.nl). De omgekeerde toets wordt vooral toegepast in gevallen waarbij er sprake is van interpretatieruimte, hardheidsclausules en conflicterende doelen in sociale wetgeving. Maar het is de vraag of de omgekeerde toets in deze casus soelaas had geboden, zo erkent ook één van de bedenkers van de omgekeerde toets.2 Het ‘onredelijk zwaar raken’ is een consequenties van de wet. De gemeente geen invloed op de hoogte van de boete (zie voetnoot 1) en de mate waarin teveel ontvangen bijstand moet worden teruggevorderd. De gemeente stelt wel de mate van verwijtbaarheid vast (waarop de boete is gebaseerd). Medewerkers van W&I laten bij het vaststellen van de verwijtbaarheid altijd de persoonlijke omstandigheden zwaar meewegen (denk aan stressvolle omstandigheden, rouwverwerking, ziekte, echtscheiding, schuldhulpverlening, etc.). Daarnaast zet de gemeente in op duidelijke communicatie. Medewerkers zijn getraind om mensen goed te informeren over hun rechten en plichten. Brieven, beschikkingen en andere communicatiemiddelen zijn geschreven in eenvoudige taal. Dit werkt preventief en voorkomt regelovertreding.

Desondanks kan het voorkomen dat er beslissingen worden genomen die hard uitpakken voor de betrokkenen. Het feit dat de fraudewet zeer complex is, zo stelt o.a. de VNG3, heeft mede tot gevolg dat er wel eens fouten worden gemaakt. 4. Gemeenten hebben enige ruimte voor een eigen beoordeling als ze denken dat betrokken personen te zwaar geraakt worden door voorgenomen sancties en/of terugvorderingen. Hoe vaak heeft de gemeente Leiden sinds de inwerkingtreding van de Participatiewet, deze ruimte voor een eigen beoordeling gebruikt? Waar kunnen cliënten terecht als ze denken dat ze te zwaar geraakt worden door voorgenomen sancties of terugvorderingen? Antwoord wethouder Van Delft: Zoals uit de voorgaande antwoorden blijkt, bieden de Participatiewet, Fraudewet en jurisprudentie nauwelijks ruimte voor maatwerk. Maar waar mogelijk wordt de omgekeerde toets toegepast, en waar nodig wordt – op gespannen voet met de wet - de overtreding afgedaan met een waarschuwing of wordt de vordering aangepast. Wanneer niet stellig kan worden aangetoond dat er sprake is van opzet of grove schuld, wordt de overtreding aangemerkt als ‘normaal verwijtbaar’ en wordt de wettelijke boete van 50% opgelegd (in plaats van 100%). Als cliënten denken dat ze ten onrechte zwaar geraakt worden, kunnen zij een bezwaarschrift indienen en in beroep gaan. 5.

Welke mogelijkheden ziet het college om te voorkomen dat situaties zoals die in Wijdemeren in Leiden kunnen optreden? Is het college bijvoorbeeld bereid om het huidige beleid te verruimen of, indien nodig, hier nieuw beleid op te formuleren en de raad hierover te informeren?

2

Terugvordering vanwege ontvangen boodschappen, Evelien Meester over toepassing omgekeerde toets. https://www.stimulansz.nl/terugvordering-vanwege-ontvangen-boodschappen 3 Staatssecretaris SZW haalt standpunt VNG aan in Brief aan de Eerste Kamer, 12 november 2020, kamerstuk 35 374.

6

Antwoord wethouder Van Delft: Het college ziet binnen de huidige wettelijke kaders geen mogelijkheden voor verruiming van het gemeentelijke beleid. Het lijkt erop dat de wettelijke kaders mogelijk nog dit jaar worden verruimd (zie antwoord 6). Het college acht deze verruiming zeer gewenst en zal er zeker gebruik van maken. 6. Is het college, met de rondvragers, van mening van dat de Participatiewet in sommige gevallen, mensen te hard raakt, en is het college bereid om dit signaal aan het kabinet te geven? Antwoord wethouder Van Delft: Ja, het college is het met de rondvragers eens dat de fraudewetgeving sommige mensen disproportioneel raakt. Dit signaal is via de VNG en de Tweede Kamer al aan het kabinet gegeven. Het college is van mening dat een fout niet meteen moet leiden tot het stempel fraudeur. Tegelijkertijd staat het college voor een gepaste reactie als burgers willens en wetens de regels overtreden. Het college vindt het van belang dat we streng zijn waar nodig en zacht waar het kan. De menselijke maat moet centraal staan. Het college ziet graag een versoepeling van de wetgeving zodat in de uitvoering meer ruimte is voor maatwerk, rekening houdend met de persoonlijke omstandigheden van mensen. Bovendien wil het college eerst een waarschuwing kunnen geven.

Het college zou ook graag zien dat er een landelijke correctie komt op de hoogte van de bijstandsuitkering voor verschillende type huishoudens. Onder meer het Nibud toont aan dat voor bepaalde groepen de bijstand ontoereikend is.4 Op 8 september 2020 is het voorstel Wijziging van de Participatiewet met betrekking tot fraudevorderingen aangenomen door de Tweede Kamer. Een belangrijke wijziging is dat de gemeente straks mag meegaan in een schuldregeling mits er geen sprake is van ‘opzet of grove schuld’. De boete en teveel ontvangen bijstand mogen dan dus deels worden kwijtschelden. De ‘boodschappenaffaire’ heeft de roep om versoepeling in een stroomversnelling gebracht. Op 8 januari jl. dienden CDA en D’66 een amendement in waarin staat dat de gemeente straks de teveel ontvangen bijstand geheel of gedeeltelijk kan terugvorderen. En de ChristenUnie heeft een initiatiefwet gemaakt om een einde te maken aan de verplichte boete. De staatssecretaris gaf recent aan dat hij wil kijken naar de mogelijkheden om het geven van een waarschuwing verder uit te breiden en daarin aan te sluiten bij de praktijk.5 Tot slot, het college informeert de raad bij deze ook graag over de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet die op 1 januari jl. in werking trad. De wijziging van de beslagvrije voet is voor veel bijstandsgerechtigden voordelig, omdat er minder beslag kan worden gelegd.

Maar voor sommige bijstandsgerechtigden is het nadelig: zij hoefden in de oude situatie niets af te lossen terwijl er in de nieuwe situatie 5% van de bijstandsuitkering wordt ingehouden. Het college benadrukt dat gemeenten hierin geen beleidsvrijheid hebben en in de uitvoering geen discretionaire ruimte. Regionale aangelegenheden Geen regionale aangelegenheden 4 5

Persbericht Nibud: Verhoog bijstand en minimumjeugdloon Nibud, 2 november 2020. Brief aan de Eerste Kamer, 12 november 2020, kamerstuk 35 374.

7

3 Burger aan het woord Geen aanmeldingen voor burger aan het woord. 4 Besluitenlijst van de commissie Werk en Middelen van 8 december De concept-besluitenlijst van 8 december wordt vastgesteld. 5 Lijst van Toezeggingen en actiepunten Er zijn geen opmerkingen bij de lijst met Toezeggingen en actiepunten. HAMERSTUK

6 Continuering erfgoednota Doorgeschoven naar volgende vergadercyclus BESPREEKPUNTEN 7 Initiatiefvoorstel GroenLinks inzake de verbetering van de acceptatie en emancipatie van transgender personen (Schreuder, Dirkse, 35 min.)(horen insprekers en inhoudelijke bespreking) Doel: Dit initiatiefvoorstel omvat een pakket aan maatregelen en heeft in de kern tot doel om de acceptatie en emancipatie van transgender personen in Leiden - binnen en buiten de gemeentelijke organisatie - te verbeteren. Er zijn twee insprekers: Mevrouw Romanov Executive Director Genderness Mevrouw Verdegem namens TNN (Transgender Netwerk Nederland) De inspraakbijdragen zullen, zodra deze beschikbaar zijn, op PP worden geplaatst. Er zijn technische vragen gesteld aan de indiener door PartijSleutelstad en PvdA. De antwoorden staan op Politiek portaal. De PvdA heeft dezelfde vragen ook aan het college gesteld. Vragen en antwoorden staan in één document op Politiek Portaal. link Opmerkingen • Van toepassing is artikel 43 uit het Reglement van Orde (zie hieronder). • Het college dient de gelegenheid te krijgen eventuele schriftelijke wensen en bedenkingen met betrekking tot het voorstel ter kennis van de raad te brengen. De wensen en bedenkingen van het college moeten uiterlijk tien dagen voor de commissievergadering bij de griffie worden aangeleverd.

Het college is daarom op 12 oktober 2020 gevraagd uiterlijk dinsdag 24 november te komen met een reactie, die dan kan worden meegenomen bij de bespreking van het voorstel in de commissie WM van 8 december.

8

• De behandeling van een initiatiefvoorstel in commissie en raad verschilt van die van de meeste raadsvoorstellen omdat het niet wordt verdedigd door het college, maar door de initiatiefnemer. De portefeuillehouder fungeert in deze in wezen als adviseur van de raad. Raadslid Schreuder zal haar voorstel als initiatiefneemster in zowel commissie als raad moeten verdedigen. Commissielid Terlouw kan uiteraard aan de discussie deelnemen. • Het voorstel is geen inspraakplichtig voorstel volgens de inspraakverordening. De griffie heeft de initiatiefneemster het besluit van het Presidium van 4-9 aangereikt dat het in algemene zin wenselijk is dat initiatiefnemers tijdens hun voorbereidingen rekening houden met het feit dat het nuttig is de raad uiteindelijk ook inzicht te geven in het proces van inspraak, ook als het voorstel niet inspraakplichtig is. In het voorstel is daar grotendeels rekening mee gehouden. • Zoals gebruikelijk kan worden ingesproken bij dit agendapunt. Dat kunnen uiteraard ook de partijen zijn die bij het opstellen van het voorstel door initiatiefnemer zijn geconsulteerd. • De reactie van het college is aan de agendastukken toegevoegd zodat deze betrokken kan worden bij de behandeling van het initiatiefvoorstel. • N.a.v. de reactie van het college heeft de initiatiefneemster een erratum ingediend. Dit is eveneens aan de agendastukken toegevoegd.

Met dit erratum wordt besluitpunt 5 aangepast.

Schriftelijke vragenronde: Deadline voor het stellen van vragen: Beantwoording door initiatiefnemer of college: Behandeling in de Raad van 28-1-2021

5-1-2021 11-1-2021

Behandelwijze: De behandeling van dit initiatiefvoorstel was voorzien in een eerdere WM vergadering. Vanwege volle agenda’s is de behandeling naar 14 januari doorgeschoven. Tijdens de vergadering kunnen geen technische vragen meer gesteld worden De behandeling van een initiatiefvoorstel in commissie en raad verschilt van die van de meeste raadsvoorstellen omdat het niet wordt verdedigd door het college, maar door de initiatiefnemer. De portefeuillehouder fungeert in deze in wezen als adviseur van de raad. 1) Standpuntronde (1 min per fractie, inclusief (uiteraard indien gewenst) GL) 2) Reactie initiatiefnemer (5 min) 3) Reactie college (3 min) 4) Discussieronde (15 min) 5) Conclusie (handhaaft de initiatiefnemer het voorstel? Zo ja, gaat het als hamerstuk of bespreekstuk naar de raad?) In de raad wordt het voorstel volgens de gebruikelijke twee termijnen behandeld. Discussiepunten, moties en amendementen Initiatiefneemster krijgt veel complimenten voor het voorstel. Uit de reactie van de wethouder blijkt dat het voorstel er al voor heeft gezorgd dat dit thema nog meer is gaan leven in de organisatie. Het staat op de agenda van de gemeentesecretaris en de OR. 1. Werkafspraken HRM Bij dit discussiepunt benoemt VVD dat algemene regels de individuele behoefte van transgender personen juist in de wet zouden kunnen staan. D66 kan daar grotendeels in mee gaan.

Vraagt of bij besluitpunt 2 een knip gemaakt kan worden tussen de voorstellen waar het college in mee kan gaan 9

en de voorstellen die nader uitgewerkt moeten worden. GroenLinks kan zich daar ook in vinden als het college wel laat weten hoe deze uitwerking er uit komt te zien. Toezegging initiatiefneemster Naar aanleiding hiervan zegt initiatiefneemster toe dat zij bereid is een erratum op te stellen bij besluitpunt 2 waarbij een knip gemaakt wordt tussen de besluitpunten onder ‘tenminste’. 2. Gemeentelijke communicatie Wat betreft de gemeentelijke communicatie geven enkele fracties aan dat de uitwerking hiervan wellicht beter door het college opgepakt kan worden. Wethouder van Delft geeft aan dat de tekst op de website inmiddels volledig is aangepast en dat de werkinstructie voor alle medewerkers bij burgerzaken gereed is en geeft aan dat dit voorstel er al voor heeft gezorgd dat dit onderwerp nu sterk leeft in elk geval bij team burgerzaken. 3. Transitieverlof Verschillende fracties vagen zich af of maatwerk, wat het college voorstelt, niet beter is dan het introduceren van een algemene regeling. VVD ziet de werkwijze in Amsterdam met een tijdelijke arbeidsongeschiktheidsverklaring ook als optie. CU brengt in dat het beter is te wachten op landelijke regelgeving. Voorstel VVD gaat terug naar fractie om na te denken over een voorstel, eventueel samen met de CU. D66 doet ook graag mee.

8. Vernieuwde Horecavisie (Van Delft, inhoudelijke behandeling, 90 min.) De vernieuwde horecavisie staat voor inhoudelijke behandeling op de agenda. Op 19 november heeft het horen van insprekers plaatsgevonden. De inspraakbijdragen staan in Politiek Portaal (link). Hieraan is nog de bijdrage van mevrouw Theunissen toegevoegd. Doel: De Horecavisie 2020 is erop gericht de leefbaarheid en de vitaliteit in de binnenstad te verbeteren. Aanleiding vernieuwde horecavisie Eind 2019 zou een tussentijdse evaluatie van de Ruimtelijke-economische horecavisie opgeleverd worden. Omdat tijdens de evaluatie is gebleken dat er een aantal zaken in deze visie grondig verbeterd en/of toekomstbestendig gemaakt moest worden, is ervoor gekozen om de huidige Ruimtelijk-economische Horecavisie Leiden, met een looptijd van 2016-2020, te vernieuwen. Deze keuze resulteert in een Horecavisie 2020 (na inspraak) met daarin vier ambities en vertaling daarvan in activiteiten uit te voeren door het college. Met het vaststellen van het raadsvoorstel (en de bijlagen), stelt de raad deze ambities en activiteiten vast: 1. Flexibiliteit bieden aan zittende en toekomstige ondernemers (o.a. door: op sommige plaatsen een upgrade of downgrade van horecacategorie mogelijk te maken) 2. Balans tussen leefbaarheid en levendigheid waarborgen (o.a.

door het toevoegen en verwijderen van straten waarin horeca mag uitbreiden of juist niet; stimuleren van duurzaam ondernemerschap) 10

3. Het versterken en consolideren van de horeca in Leiden (o.a. door monitoringsmomenten in 2023 en 2026 vast te stellen ten behoeve van het volgen van ontwikkelingen op het gebied van horeca). 4. Het verbeteren van de kwaliteit van het aanbod van hotels (o.a. door: uitbreidingsmogelijkheden te bieden aan bestaande Leidse hotelondernemers). De horeca is een sector die zich snel ontwikkelt en de gevolgen van de corona-crisis en het economisch herstel daarvan zijn niet te voorspellen. Daarom kent de visie geen einddatum. In plaats daarvan zijn er monitoringsmomenten vastgesteld in 2023 en 2026. Op die momenten wordt gekeken naar de meest recente ontwikkelingen op het gebied van horeca en hotels. Mocht op die momenten blijken dan de horecavisie op onderdelen moet worden bijgesteld, of dat behoefte is aan aanvullend beleid, dan zal dit in gang worden gezet. Financiën: Het vaststellen van deze nieuwe horeca visie heeft geen financiële of personele gevolgen. Participatie. Het nieuwe beleid is tot stand gekomen op basis van raadpleging van stadspartners zoals bewonersverenigingen, KHNL, CML, LM, een enquête onder bewoners, ondernemers en bezoekers en onderzoeken van twee verschillende onderzoeksbureaus, één voor de hotels en één voor de overige horeca. Inspraak. Na vaststelling in het college is de concept Horecavisie 2020 zes weken voor inspraak ter inzage gelegd.

In die periode ontving het college 27 inhoudelijke inspraakreacties. Horeca 1 en 1* qua vestigingscriteria Het raadbesluit bevat nu nog een keuze. Namelijk de keuze tussen het gelijktrekken van Horeca 1 en 1* qua vestigingscriteria of het niet gelijktrekken van Horeca 1 en 1* qua vestigingscriteria. Het is prettig als de commissie aan kan geven waar de voorkeur naar uit gaat. Dan kan die optie in het definitieve raadsbesluit worden opgenomen. Behandelwijze: 1) Standpuntronde (3 min per fractie) ▪ Kort en bondig, benoemen discussiepunten en/of voorgenomen moties en amendementen. Bent u het eens of oneens met het voorstel? En waarom? Wat wilt u veranderen? 2) Reactie college (5 min) ▪ Het college gaat in op eventuele zaken die verduidelijking of opheldering behoeven voordat de discussieronde begint. Het is niet de bedoeling dat het college meteen al een reactie geeft op genoemde moties of amendementen. Het college krijgt in de discussieronde gelegenheid om zo nodig inhoudelijk te reageren. 3) Tussenconclusie voorzitter ▪ De voorzitter somt (zo nodig) de punten op waarover de commissie gaat discussiëren 4) Discussieronde (45 min) 11

▪

De discussiepunten worden achtereenvolgens besproken. Bedoeling is dat moties en/of amendementen door de initiatiefnemer duidelijk worden aangekondigd en toegelicht. Overige leden kunnen hier op reageren. Er kan gepolst worden of er een meerderheid is voor een motie/amendement, of er wijzigingen/aanscherpingen nodig zijn etc. De bespreking van een discussiepunt kan ook gericht zijn op het verkrijgen van een toezegging door het college.

5) Conclusie (hamerstuk/bespreekstuk/moties/amendementen/toezeggingen) Aan het eind van de bespreking moet duidelijk zijn: ▪ of een voorstel als hamerstuk of bespreekstuk naar de raad gaat. ▪ welke moties/amendement men van plan is te gaan indienen. ▪ welke toezeggingen het college heeft gedaan. ▪ of men een stemverklaring wil afleggen in de raad Er zijn technische vragen gesteld door PvdA, GL, CDA en de VVD en na het reces nog door de PvdD en D66. Deze staan in PP. Er is een erratum nagezonden door het college (link)

Toezeggingen wethouder Van Delft • Wethouder Van Delft zegt toe dat zij, als er nieuwe wetgeving vanuit het Rijk komt, wil kijken of extra beleidsregels dan behulpzaam zijn of dat meer vrijheid voor maatwerk de voorkeur verdient. •

Verschillende fracties willen de genoemde evaluatie naar voren halen. Wethouder Van Delft zegt toe dat een evaluatie van de horecavisie in Q1 in de commissie WM besproken zal worden.

•

VVD verzoekt het woordje ‘ook’ toe te voegen in het erratum zodat duidelijk wordt dat ‘ook’ bestaande H1 ondernemers hun bedrijfsconcept mogen omzetten naar H1* om het onderscheid tussen nieuwe en huidige ondernemers beter te maken. Als dat iets toevoegt is wethouder Van Delft bereid daar iets mee te doen.

•

Er moet gekeken worden naar blurring in relatie tot samenvoegen H1 en H1* zodat niet de indruk gewekt kan worden dat bij blurring ook alcohol geschonken gaat worden (wat volgens landelijke regelgeving ook niet mag).

•

Door D66 benoemde foutjes in besluit Horecavisie zullen bij aanpassing erratum meteen meegenomen worden, zegt wethouder Van Delft toe.

•

Wethouder Van Delft zal zich hard maken om de raad een beschrijving te leveren van het participatieproces met omwonenden in het begin van het proces voor eerstkomende raadsvergadering.

12

•

Wethouder van Delft is bereid in programma voor de binnenstad te kijken wat er aan extra toiletten mogelijk is.

Moties /amendementen 1. D66 stelt een verruiming van het aantal toiletten in de binnenstad voor. D66 hoort veel positieve reacties vanuit de commissie en zal zich met de fractie bezinnen op een reguliere motie nu of het agenderen van een motie VOD later. 2. CDA wil een einddatum aan de horecavisie verbinden, te weten 2025. VVD en D66 staan hier positief tegenover en nemen het mee terug naar de fractie. CDA komt met motie. 3. CDA wil uitzonderingsmogelijkheden zowel bij natte als droge horeca schrappen, of zulke uitzonderingsmogelijkheden op zijn minst ter besluitvorming worden voorgeleggen aan de raad omdat de raad er anders geen zicht meer op heeft. PS steunt voorstel. PvdD ook. 4. VVD: afschaffen Pareltjesregeling is eigenlijk oude wijn in nieuwe zakken. Mogelijk motie. Neemt VVD mee terug naar de fractie. 5. CDA wil dat upgrading aan de raad voorgelegd moet worden, ook om overzicht te houden op ontwikkeling verschillende horecatypen. PvdA wil dit bij het college laten. CDA komt met een voorstel. 6. CDA wil aantal straten toevoegen aan rijtje waaraan geen horeca wordt toegevoegd. Om in deze gebieden het kwartje te laten vallen in de richting van het belang van bewoners. PvdD en PS eens. CU positieve grondhouding. Pvda wil graag per straat motie zien. PvdA zal de motie voor een aantal straten zeker niet steunen, CDA komt met motie (waarin huidige horeca wordt gekoesterd). 7.

CDA wil H1 en H1* niet samenvoegen omdat het een ruimere mogelijkheid biedt om alcohol te gebruiken en het in strijd is met het gezondheidsbeleid. Ook vanwege zorg geuit vanuit verslavingszorg die wijzen op risico’s van blurring. CDA komt met een voorstel. Steun van PvdD, PS en CU. D66 niet. De heer Blijie zal gegevens Breider stichting delen. (reeds gedaan. Staat inmiddels op PP) 8. CDA wil bijzondere en monumentale panden uitsluiten van horeca, zeker als het pand van binnen monumentaal is. Steun PS en SP, LP. PvdA en D66 geen steun. CDA komt met motie. 9. Geen horeca in Lutherse Kerk. CU en CDA, steun PS, SP, PvdD. CU en CDA komen met motie. 10. CU: Raad moet geconsulteerd worden over vestigen horeca in bijzondere objecten. De raad moet daarin een doorslaggevende rol in te kunnen spelen. Steun van PS, LP en CDA

13

11. Hernieuwd onderzoek naar het toevoegen van extra kamers van Leiden in het postcorona tijdperk in samenwerking met de Horeca. CDA komt met motie om te temporiseren. SP denkt graag mee. Steun PvdD. 12. Verkapte verkamering moet worden tegengaan door toegevoegde kamers af te trekken van het te realiseren aantal kamers. Daartoe komt CDA met een voorstel. Geen reactie vanuit commissie. 13. CDA wil pleiten voor inventariseren en handhaven Air B&B. Het is nu niet legaal. CDA komt met voorstel. GL wacht wetgeving vanuit Den Haag af. 14. PvdD vindt de bijlage over duurzaamheid weinig concreet en vrijblijvend. PvdD roept daarom op om de bijlage om te vormen naar een actieplan waarbij de raad na een bepaalde periode een update krijgt van ondernomen activiteiten. Dit actieplan kan niet worden opgelegd, dat heeft de wethouder al met PvdD gedeeld. Steun PS. CDA kan hieraan steun geven, tenzij het actieplan aan ondernemers wordt opgelegd. D66 eens dat een actieplan niet opgelegd kan worden, geeft geen steun. PvdD onderzoekt formulering voor een voorstel. Aandacht voor risico’s van vlees komt terug in motie actieplan. 15. PvdD wil gebruik terrasverwarmers uitfaseren voor de volledige horeca. PvdD komt het voorstel. 16. PvdD wil opnieuw aanbieden van energiescans. PvdA, PS, kosten 30.000 euro 100 scans. PvdD komt met voorstel. 17. PS komt met motie Pesthuis 18.

CU wil dat het college de raad informeert hoe de horecavisie concreet gaat bijdragen aan een gezond leiden. PvdD en LP denken graag mee, Pvda kijkt uit naar voorstel. Steun CDA, PS. GL en D66 niet. Advies wethouder is af te bakenen om welke vorm van gezondheid het gaat. CU komt zeker met motie. 19. College gaat kijken naar mogelijkheden horecaontwikkeling op ontwikkellocaties. CU vindt dat de raad daar bij betrokken moet worden. Voorstellen hierover aan de raad voor te leggen en voortgang mee te nemen in de monitoring van de Horecavisie. Steun CDA, PvdD. D66 en PvdA willen het voorstel graag eerst zien. LP neemt het eerst mee naar de fractie. CU komt mogelijk met motie. GroenLinks gaat alle voorstellen die gaan over bevoegdheid over raad en college rustig doornemen, want snapt wel de zorg. 20. CU stelt voor een aantal genoemde uitbreidingen voor een te bepalen tijdpad tussen haken te zetten middels amendement. CDA zou daar aan toe willen voegen dat dan ook actuele onderzoeken worden uitgevoerd.

9

Sluiting vergadering 1:55 14