Besluitenlijst SO 2 november 2021

Besluitenlijst commissie SO 2 november 2021 Conceptbesluitenlijst van de vergadering van de Raadscommissie Stedelijke Ontwikkeling gehouden op dinsdag 2 november in het Hoogheemraadschap. De integrale gesproken tekst van de vergadering en eventuele insprekers is te beluisteren op leiden.raadsinformatie.nl. Leden commissie:

Afwezig: Leden college: Voorzitter: Commissiegriffier:

De heer S. van Diepen (D66), heer M. Kersten (PS), de heer A. Friso (GL), de heer I. van Spronsen (GL), de heer A. van Liemburg (PvdA), de heer S. Haas (SP), De heer P. van der Woerd (CU), mevrouw J. Heijnen (CDA), Mevrouw J. Gilissen (VVD), De heer M. Gaulard (D66), De heer M. de Crom (VVD), De heer A. Siwpersad (LP), de heer T. Rovers (SP) De heer H. van der Kaap (PvdD) Mevrouw F. Spijker De heer W. van Peijpe De heer E. Teunissen

1 Opening en vaststellen agenda Vaststellen agenda De agenda werd ongewijzigd vastgesteld. Berichten van verhindering Maarten de Crom (VVD), Martijn Otten (PvdA) en Anand Siwpersad (LP) waren aanwezig van 16.00 – 19.00 uur. Juliette Gilissen (VVD) en Arjen Liemburg (PvdA) waren aanwezig van 20.00 tot einde vergadering. Harbert van der Kaap was afwezig. Er was geen vervanging vanuit de PvdD mogelijk. 2 Burger aan het woord Er was geen burger aan het woord. 3 Mededelingen, rondvragen en regionale aangelegenheden Er waren geen mededelingen Rondvragen Rondvraag van Harbert van der Kaap voor wethouder Spijker over werkwijze rond boren naar geothermie. Omdat hij niet bij de vergadering aanwezig was, is afgesproken deze rondvraag schriftelijk te beantwoorden. Dat is per e-mail gebeurd, een week na de vergadering. Zie hieronder. Harbert van der Kaap (PvdD) had een rondvraag in de vergadering SO van 2 november 2021. Omdat hij niet bij de vergadering aanwezig kon zijn, is afgesproken deze rondvraag schriftelijk af te doen. 1. Wat kan de wethouder vertellen over mogelijke boringen voor geothermie bij het Valkenburgse meer? Geothermie wordt binnen het beleid en strategie van de gemeente Leiden beschouwd als een belangrijke potentiële warmtebron voor het toekomstige Leidse warmtesysteem.

Activiteiten in de ondergrond, zoals geothermie, worden vanaf 500 meter diepte door de overheid aangemerkt als mijnbouw. Geothermie, ook aardwarmtewinning genoemd, wordt 1

dus beschouwd als mijnbouwactiviteit. De Mijnbouwwet en Omgevingswet vereisen drie op elkaar volgende vergunningen voor partijen die activiteiten op gebied van geothermie plegen: 1. Opsporingsvergunning 2. Winningsvergunning & Winningsplan 3. Omgevingsvergunning Het bevoegd gezag voor deze vergunningen is de Minister van Economische Zaken en Klimaat en het toezicht is belegd bij Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). In de Leidse Regio zijn recent door het ministerie EZK vier stuks opsporingsvergunningen voor geothermie verleend. Het gebied rondom het Valkenburgse Meer ligt binnen 2 opsporingsvergunningen; voor de bedrijven Eavor Europe BV en Wayland Energy BV. Deze gebieden zijn in oppervlakte en diepte begrenst. Eavor richt zich op zeer diepe geologische lagen, Wayland Energy op richt op de reguliere middeldiepe geologische lagen, waar ook op andere plekken in Nederland succesvol uit gewonnen wordt. Opsporen betekent volgens de wet ‘het onderzoek doen naar de aanwezigheid van aardwarmte of naar gegevens daarover’. Centraal staat de vraag: is de aanvrager in staat om de gewenste activiteiten veilig uit te voeren? Het gaat dus om een onderzoeksvergunning. Er vinden binnen de afgegeven vergunning dus geen boringen plaats.

Mocht het onderzoek leiden tot de kansen om op een veilige, verantwoorde en economisch rendabele exploitatie te komen, kan het bedrijf (Eavor of Wayland) over gaan tot het boren van een tweetal putten (productieput en injectieput) en vervolgens een winningsvergunning aanvragen. Hierbij is het volgende van belang: De minister laat het winningsplan toetsen aan de Mijnbouwwet en wint advies in bij SodM, de Mijnraad en de Technische commissie bodembeweging. Ook provincies, gemeenten en waterschappen hebben adviesrecht bij het winningsplan. De minister kan ook instemming verlenen onder beperkingen of er voorschriften aan verbinden. Het winningsplan moet voldoen aan verschillende wetgeving zoals de Waterwet, de Wet Milieubeheer, de Wet Natuurbescherming en het Omgevingsrecht. Bij een concept-besluit voor een winningsplan hebben belanghebbenden zoals omwonenden de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. Voor belanghebbenden staat eventueel rechtstreeks beroep bij de rechter open. Kortom, de gemeente verwelkomt partijen die zich inspannen om duurzame geothermisch warmteproductie mogelijk te maken in de regio. En zij hecht aan een zorgvuldig proces in aanloop naar de boringen. Er kunnen in elk geval geen boringen plaatsvinden enkel op basis van een Opsporingsvergunning.

2.

Zijn er afspraken gemaakt over mogelijke boorlokaties?

Nee. Het is aan het bedrijf om een boorlocatie te vinden, die voldoet aan de eisen door de overheden gesteld worden aan zowel onder- als bovengrond. In een relatief volle omgeving zoals in Leiden, is de Gemeente actief betrokken om de maatschappelijke belangen te verbinden en af te wegen. Hiervoor heeft ze een formele rol in het geval er sprake is van een bestemmingsplanwijziging voor de bovengrondse locatie. Gezien het belang en de complexiteit van dit vraagstuk wordt er actief met bedrijven gesproken in hun zoektocht naar boorlocaties. Hierbij zal de gemeente wijzen op het maken van een brede belangenafweging, waarbij ook belangen als veiligheid voor omgeving en kwaliteit van de drinkwatervoorziening goed wordt gewogen. 3.

Is een bestemmingsplanwijziging nodig voor een dergelijke boorinstallatie?

2

Dat ligt aan de locatie en het huidige bestemmingsplan. Voor de ontwikkelingsfase van geothermie (het ‘boren’) gaat het om een tijdelijke activiteit waar vergunningen voor nodig zijn. In een ‘permanente’ situatie gaat het om de exploitatie van aardwarmte waarvoor een bestemmingsplan of omgevingsvergunning nodig zijn. 4. Is er vanuit de gemeente contact geweest met dit bedrijf en mogelijk andere bedrijven. Ja. Gezien het belang van de energietransitie, zal de Gemeente alle bedrijven die hier een positieve bijdrage aan kunnen leveren ondersteunen waar mogelijk. Ondersteunen betekent ook het afraden van beoogde locaties waar in de ogen van de Gemeente een andere bestemming maatschappelijk gezien beter is. De Gemeente ondersteunt de verkenning naar geschikte boorlocaties waar uiteindelijk de exploitatie van een geothermische bron mogelijk gemaakt wordt. Daarin neemt de Gemeente proactief haar verantwoordelijkheid om te zorgen dat er locaties aangewezen worden die passen binnen de omgeving, waarbij zorgvuldigheid en veiligheid een belangrijk aspect is. 5.

Wat vindt de wethouder van deze intimiderende benadering?

Het is goed dat er door het bedrijf Wayland contact is gezocht met mensen en bedrijven in hun zoekgebied. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat dit als intimiderend ervaren wordt. Hierover is door Over Morgen, vanuit bovenlokaal programma WLR, contact geweest met Wayland. Regionale aangelegenheden Er is vanuit HR een informatieve bijeenkomst in voorbereiding voor 8 december over warmte in de Leidse Regio. Als onderdeel van de regionale samenwerking met de zes gemeenten is door de verantwoordelijke portefeuillehouders afgesproken om vóór het eind van het jaar de gemeenteraden bij te praten in een gezamenlijke raadsbijeenkomst over de warmtetransitie en deze regionale samenwerking daarbij. Die bijeenkomst is niet ter besluitvorming of ter voorbereiding op besluitvorming, maar informatief. 4 Besluitenlijst van de commissie Stedelijke Ontwikkeling van 12 oktober De besluitenlijst werd ongewijzigd vastgesteld. 5 Lijst van Toezeggingen Geen opmerkingen ontvangen bij de lijst van toezeggingen. Er waren geen afdoeningsvoorstellen. Er wordt aan gewerkt om zo veel toezeggingen als mogelijk nog voor het einde van deze raadsperiode af te kunnen doen. P&C stukken 6 Beantwoording verduidelijkende vragen t.a.v. antwoorden vooraf gestelde vragen (ca.

16.10 uur) Informatieve ronde (voor alle stukken) naar aanleiding van de beantwoording van de vooraf gestelde vragen aan het college (voor programma 6). Beantwoording van vragen is te vinden bij de stukken op Politiek Portaal. Alex Friso (GL) had een aanvullende vraag nav de beantwoording vraag 144 (zie lijst op PP). Friso wilde weten of in het Energiepark wordt vastgehouden aan het percentage van 35% sociale huur nu de noodzaak om daar compensatiewoningen t.b.v. de Humanities Campus is wegegevallen. Ook vroeg hij of het bezwaar dat nu loopt m.b.t. het Stadsbouwhuis in de 3

nabije toekomst kan leiden tot een heroverweging m.b.t. de toekomst van het Stadsbouwhuis. Er werd afgesproken deze vragen schriftelijk nog wat nader te preciseren. Stefan Haas (SP) wees de wethouder er op de wijkambassadeurs niet bekend zijn met de huurteams. De huurteams hebben een belangrijke rol in de energietransitie vanwege hun rol bij de verduurzaming van panden. De wethouder kende het signaal niet. Ivo van Spronsen (GL) had een aanvullende vraag bij vraag 170 over huurbouw en biobased bouwen. Hij wil dat het college hier haast mee maakt. de voorzitter gaf aan dit punt in te brengen in de standpuntronde bij de begroting. 7 RV21.0093 Programmabegroting 2022 - 2025, RV21.0094 2e Voortgangsrapportage 2021, RV21.0095 Afdoen moties 2021 II, RV21.0096 3e technische wijziging Programmabegroting 2021 (ca. 16.15 uur) De Programmabegroting, de Voortgangsrapportage en de Afdoening moties 2021 worden als één agendapunt behandeld. De volgende stukken worden besproken: RV21.0093 Programmabegroting 2022 - 2025 De raad wordt gevraagd de Programmabegroting vast te stellen. RV21.0094 2e Voorgangsrapportage 2021 De 2e Voortgangsrapportage 2021 wordt gelijktijdig met de Programmabegroting geagendeerd zodat de inhoud kan worden betrokken bij de integrale afweging rond de begroting.

De 2e Voorgangsrapportage 2021 geeft tussentijds inzicht in de uitvoering van de begroting van het lopende jaar. Aangegeven wordt voor welke doelen de realisatie afwijkt van de planning. RV21.0095 Afdoen moties 2021 II Het afdoen van moties was voorheen onderdeel van de Bestuursrapportage. In de gewijzigd vastgestelde Financiële Verordening 2020 d.d. 28 mei 2020 (RV 20.0024) is opgenomen dat de afdoening van moties voortaan twee keer per jaar geclusterd in een apart raadsvoorstel geregeld wordt. De overwegingen om een motie als afgedaan te beschouwen, zijn per motie opgenomen bij “overwegingen”. RV21.0096 3e Technische wijziging Programmabegroting 2021 Met het vaststellen van deze technische wijziging door de Raad wordt de begroting 2021 geactualiseerd. Doel is de vastgestelde Programmabegroting 2021 op een aantal financieeltechnische aspecten aan te passen (budgetneutraal en beleidsarm) zodat de begroting 2021 aansluit bij de meest recente besluitvorming en ontwikkelingen en een goede basis vormt voor de beleidsuitvoering en budgetbewaking in het lopende jaar. Dit voorstel wordt in de commissie Werk en Middelen besproken.

En RV21.0106 Eerste begrotingswijziging 2022 bestemming resultaat septembercirculaire 2021 Conclusie: De VVD maakt zich zorgen over de gevolgen van de onderbezetting bij Stedelijke Ontwikkeling (met als gevolg lange behandeltijden van bouwinitiatieven tot gevolg) en wil met een voorstel komen om geld vrij te maken voor extra capaciteit. Qua dekking denkt de VVD nu aan incidenteel budget voor twee jaar uit de pot Financieel perspectief Duurzame Stad. Vanuit de commissie was er weinig steun voor incidenteel budget. De VVD gaat nadenken over een structurele dekking. De wethouder gaf aan extra budget te verwelkomen, maar merkte op dat extra geld nu niet meteen betekent dat er morgen nieuwe krachten zitten. 4

Het CDA, GL, CU en anderen komen met een gezamenlijk voorstel om energiearmoede aan te pakken. Het CDA denkt aan energie-ambassadeurs en hiervoor zo mogelijk handhavingscapaciteit verkamering voor in te zetten. De Cu wil dat het isolatiemanifest wordt omarmd. De wethouder gaf dat de beantwoording van vragen over dit onderwerp er nog aan zit te komen; komt naar verwachting nog voor de raad. GL overweegt een voorstel om te meten hoeveel houtbouw en bio-based bouw er (half)jaarlijks bij komt en hierover te rapporteren in de woningbouwmonitor. Gl neemt het mee terug na de fractie nadat hier niet direct veel steun voor was bij de andere fracties. GL overweegt een voorstel meer onzelfstandige eenheden te bouwen voor studenten, met een gezamenlijke ruimte (fusie). GL hoopt zo ruimte te creëren voor een hoger aantal te realiseren studentenkamers. De wethouder gaf aan dat dit punt is ingebracht bij de task force. Er is aandacht voor, maar er is grotere behoefte zo blijkt aan zelfstandige ruimtes, vooral ook omdat dan aanspraak kan worden gemaakt op huursubsidie. GL neemt het voorstel mee terug naar de fractie. GL komt met een voorstel om het plein Centraal Station zeezijde om te dopen tot Ramses Shaffyplein. GL komt met een voorstel om te regelen dat de raad iets te zeggen heeft m.b.t.

bouwlocaties die aanvankelijk bedoeld waren om compensatiewoningen te bouwen voor de Humanities Campus. GL ziet dat als mooie locaties om extra sociale huurwoningen in de stad toe te voegen. De wethouder gaf aan hier geen goed inzicht te hebben, deels omdat bepaalde locaties niet van de gemeente zijn. GL komt met aanvullende preciserende technische vragen. PvdA komt met een voorstel om een gebiedsmakelaar voor Leiden-Noord in het leven te roepen. Hier was weinig steun voor. PvdA neemt het voorstel mee terug naar de fractie. PvdA komt met een voorstel om flexibeler om te gaan met verdichting in de stad, dwz, regels soepeler toepassen. De nadruk ligt bij dit verzoek vooral op het uitzoeken en in kaart brengen van de mogelijkheden. PS komt met een voorstel om ede wooncoach in te voeren (voorheen seniorenmakelaar) PS overweegt een voorstel om in Leiden een verhuurvergunning in te voeren. Hier was weinig steun voor. PS neemt het mee terug naar de fractie. PS komt met een voorstel om het Stadsbouwhuis niet te slopen. CU komt met een voorstel om expliciet aandacht te vragen voor bijzondere doelgroepen bij de woningbouwopgave. CU overwoog een voorstel om uit te spreken dat de woningen bij het Doelencomplex de komende jaren ongemoeid worden gelaten. Hier was geen steun voor. Er komt geen voorstel.

CU overwoog een voorstel om de deadline voor het Werninkterrein naar achter te schuiven als er tegen die tijd nog geen voldragen plannen zijn. De wethouder raadde dit af omdat de deadline een voorwaarde is voor de Rijkssubsidie. Bovendien benadrukte ze dat er tijdig goede plannen zullen liggen. Er komt geen voorstel. Toezeggingen VVD gaf aan dat de motie van vorig jaar om de bouw van woningen aan te jagen weer boven op de stapel komt. VVD wil dat er actiever wordt gestuurd en wil niet wachten tot na de verkiezingen. De wethouder zegde toe om begin volgend jaar de instrumenten in beeld te brengen waarmee gestuurd wordt en hoe dit in de praktijk in zijn werk gaat. VVD wil spoedig nieuwe cijfers m.b.t. benodigd aantal studentenwoningen. Dit n.a.v. een fout in de landelijke berkening. De wethouder zegde toe dat er nog deze maand inzicht wordt gegeven vanuit de bestuurlijke task force: wat zijn de Leidse cijfers, wat is de context, en wat gaan universiteit en Hogeschool er zelf aan doen? VVD vroeg aandacht voor conceptueel bouwen en (collectief) particulier opdrachtgeverschap. Wethouder zegde toe te gaan kijken of zaken sneller in gang gezet kunnen worden.

5

GL refereerde aan motie 13.0114.5 Openbare Ruimte Stationsplein die ter afdoening voorligt. Die motie vraagt om 2 mln te reserveren voor het Stationsplein. Gl wil weten hoe het staat met het budget voor het Stationsplein. De wethouder gaf aan dat er tussentijds besluiten zijn genomen t.b.v. het Stationsplein. Er is nu geen specifiek budget, maar dat wordt bij de volgende kaderbrief geregeld. Voorstel is nu om de motie niet af te doen. Als er nog technische vragen zijn, dan worden die schriftelijk afgedaan. SP sprak zorg uit dat in sommige gevallen sociale huurwoningen van particuliere verhuurders niet via het woonverdeelsysteem (woningnet) worden aangeboden, terwijl dat wel moet. Wethouder gaf dat dit inderdaad moet, al heeft ze signalen ontvangen dat het niet goed gaat. Ze gaf aan dat het mogelijk oude projecten betreft. In ieder geval wordt dit punt binnenkort in regionale Huisvestingsverordening geregeld en vastgelegd.

SCHORSING 19.00 - 20.00 UUR Horen insprekers 8 RV 21.0101 Raadsvoorstel Vaststellen Ontwikkelperspectief Leiden-Noord We bouwen voort aan Leiden-Noord (20.00 uur) De gemeenteraad heeft het college van B en W opdracht gegeven tot het maken van een Ontwikkelperspectief voor Leiden-Noord. De gemeenteraad vroeg om deze integrale visie op de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Leiden-Noord vanwege de complexe en samenhangende opgaven en ontwikkelingen die er spelen. Het ontwikkelperspectief is een van de Leidse instrumenten (vastgesteld bij heet Rv instrumentarium omgevingswet) en vormt een nadere detaillering van de Omgevingsvisie en is daarmee ook een schakel naar de borging van juridische regels in het bestemmingsplan/omgevingsplan. Er waren geen insprekers. Overige bespreekstukken 9 RV 21.0089 Vaststelling bestemmingsplan Haagweg - Noordman (20.30 uur) Op 4 april 2019 heeft de raad de Nota van Uitgangspunten Noordman-Haagweg vastgesteld (RV 19.0009). Het bestemmingsplan ‘Haagweg - Noordman’ voorziet in een vertaling van de Nota van Uitgangspunten in een bestemmingsplan en daarmee in de juridisch-planologische regeling die nodig is voor de realisatie van het plan. Taak van de commissie is om te bepalen of sprake is van een correcte vertaling van de uitgangspunten in het bestemmingsplan.

Het ontwerpbestemmingsplan heeft van vrijdag 26 maart 2021 tot en met donderdag 6 mei 2021 ter inzage gelegen. Er zijn vier zienswijzen ingediend. Deze zienwijzen zijn samengevat en beantwoord in de Zienswijzennota. SO 12 oktober: 1 inspreker op 12 oktober. Henk Boting, op persoonlijke titel. Op PP staat een schriftelijke reactie van de heer Peter Leijh, mede namens de heer Boting. Conclusie: RV Noordman-Haagweg is vooralsnog een bespreekstuk voor de raad van 9 november. 6

De VVD overweegt een voorstel om er voor te zorgen dat er een meer vaste ondoordringbare erfscheiding komt tussen het plangebied n het gebiedje ten zuidwesten daarvan. Er staat ook nog een technische vraag uit die mede bepalend is of de VVD het voorstel gaat indienen. Vraag aan VVD is om zsm na beantwoording te laten weten of zij het voorstel wel of niet gaan indienen. Zo niet, dan wordt het Rv alsnog een hamerstuk.

10 RV 21.0091 Nota van Uitgangspunten bouwplan Verbeekstraat (21.00 uur) Vastgoedeigenaar Nationale Vastgoed Groep (NVG) wil bij de bestaande panden Verbeekstraat 1-9 en 2-12 nieuwbouw toevoegen en de bestaande panden met twee bouwlagen verhogen. Na participatie zijn de uitgangspunten wat aangepast en is één van de drie locaties voor nieuwbouw geschrapt. Op basis van de huidige planvorming kunnen er ca. 250 woningen worden gerealiseerd. 30% van de woningen beschikbaar voor sociale huur en 40% voor middeldure koop met woninggroottes tussen de 45 m² en 80 m². Het overige deel bestaat uit huur en koop met woninggroottes vanaf 60m². Naast woningen is er in het plan ook ruimte voor kleinschalige en buurtgerichte voorzieningen. Uitgangspunt is dat deze voorzieningen ondersteunend zijn aan het gebied en dus nadrukkelijk geen verkeersaantrekkende werking hebben of overlast veroorzaken in de omgeving. Het plangebied heeft de bestemming ‘Kantoor’ en ‘Groen’. Deze bestemmingen bieden geen mogelijkheden voor het toevoegen nieuwbouw bij de bestaande panden. Om het bouwplan Verbeekstraat mogelijk te maken zal er een nieuw juridisch - planologisch kader worden opgesteld, te weten een bestemmingsplan dan wel een wijziging van het omgevingsplan. Voor de herinrichting van de openbare ruimte is onlangs door de gemeente een los project gestart.

Het schetsontwerp voor de herinrichting openbare ruimte, met raming en dekkingsvoorstel, wordt uiterlijk gelijktijdig met het voorstel bestemmingsplanwijziging Plesmanlaan 100 middels een raadsvoorstel kaderbesluit aan de raad aangeboden voor besluitvorming. SO 12 oktober: 1 inspreker. Amir Saab, namens de Bewoners Belangenvereniging Bockhorst Het ging hem er om dat de twee projecten Plesmanlaan 100 en Verbeekstraat qua ruimtelijke beoordeling naar zijn mening niet in samenhang worden bezien. Zijn bijdrage staat op PP. Conclusie: RV Verbeekstraat is een bespreekstuk voor de raad van 9 november. De VVD overweegt een amendement om in besluitpunt e) de 30% sociaal te verlagen naar 20% en 10% te bouwen voor starters/studenten De PvdA overweegt een amendement om de tweede helft van de benodigde gronden voor de nieuwbouw (eigendom van de gemeente) niet in eigendom uit te geven maar in erfpacht. 7

De wethouder liet weten dat het kaderbesluit voor de openbare ruimte – net als het BP Plesmanlaan 100 – medio volgend jaar naar de raad komt. Dit kaderbesluit ziet integraal op de openbare ruimte Plesmanlaan 100 en Verbeekstraat.

8