Besluitenlijst AB Holland Rijnland 30 juni 2021

Besluitenlijst Vertrouwelijk HRL_Algemeen Bestuur Datum Tijd Locatie Voorzitter Toelichting

01

30-06-2021 20:00 Online Henri Lenferink De agenda en stukken voor de vergadering van het Algemeen Bestuur. Meekijken kan via: https://oegstgeest.raadsinformatie.nl/vergadering/874324/Algemeen%20Bes tuur%20Holland%20Rijnland%2030%20juni%202021%2030-06-2021

Opening en vaststelling agenda Besluit:

Voorzitter Lenferink opent de vergadering. Toelichting:

Aanwezigen: A.M. Noordermeer-Krommendam C.J. van Velzen J.W.E. Spies C.H. Langeveld A. van Erk K.M. van der Velde-Menting F. Schoonderwoerd S. Spek C.L. Visser C. van Starkenburg S. van Diepen M. Schreuder F. Spijker H.J.J. Lenferink J. Hendriks C.P.M. van der Zwet W. Slootbeek T. de Kleer I. de Ridder J. Beugelsdijk E. Bus I.J. van Dillen E.R. Jaensch G.A. Koot R. Wietsma A.L. van Kempen R. Zoetemelk S. van den Dool R.F. Bouter A. Bakx 02

Verslag Algemeen Bestuur december 2020

Beslispunt: Het verslag van de vergadering van het Algemeen Bestuur van december 2020 vast te stellen. Besluit:

Het verslag is vastgesteld 03

Mededelingen en Ingekomen stukken Regionaal Groenprogramma Het plan van aanpak icoonprojecten met gewijzigde financiering is in het AB van 16 december 2020 vastgesteld. Op basis van dit plan van worden Uitvoeringsovereenkomsten met de Leidse Ommelanden en Duin -en Bollenstreek afgesloten. In de Leidse Ommelanden wordt onder andere ingezet op uitbreiding Singelpark, het Groene Hart Centrum in Leiderdorp en park Berbice (Voorschoten). In deze UO Leidse Ommelanden zijn 10 projecten opgenomen met een cofinanciering van €1.511,251. Duin- en Bollenstreek gaat aan de slag met 20 projecten. Het gaat om realisatie van ecologische zones, aanleg van fietspaden, opknappen en restauratie van landgoederen en parken, zoals van Nispenpark (Hillegom). In het kader van de uitvoeringsstrategie Nationaal park Hollandse Duinen worden de projecten Mient Kooltuin in Katwijk en middengebied Noordwijk met speeleiland gerealiseerd. De UO Duin- en Bollenstreek telt 20 projecten met een cofinanciering van €3.245,359. Het DB heeft in haar vergadering van 20 mei. Ingestemd met de overeenkomsten. Toelichting klimaatadaptatie Op Prinsjesdag 2020 is, vanuit het nationale Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA), 200 miljoen beschikbaar gesteld voor de Impulsregeling Klimaatadaptatie 2021-2027. Voor de DPRA-werkregio Holland Rijnland is € 4.745.491,- als 33% cofinanciering beschikbaar.

De deelnemende partijen in de DPRA werkregio Holland Rijnland (13 gemeenten, Hoogheemraadschap Rijnland, Provincie Zuid-Holland) zijn in het PHO Economie en Leefomgeving op 31 maart 2021 van Holland Rijnland akkoord gegaan met de spelregels voor het doen van een gezamenlijke cofinancieringsaanvraag. Op 2 juni 2021 is het PHO akkoord gegaan met een licht sturingsmodel en afspraken over de verdeling van de kosten van de aanvraag, monitoring en uitvoering van de gezamenlijke cofinancieringsaanvraag Impulsregeling Klimaatadaptatie. Ook heeft dit geresulteerd in een eerste cofinancieringsaanvraag voor de Impulsregeling Klimaatadaptatie. Mededeling Woonwagenstandplaatsen Bijlagen: 03 Informatienota AB Plan van Aanpak wachtlijst woonwagens v210607 03a 20210510 Plan van Aanpak Wachtlijst Holland Rijnland V1.0 Mededeling Bestuursopdracht Wonen Bijlagen: Pagina 2

03b W3 Plan van Aanpak Actualisatie Regionale Woonagenda en heroriëntatie woonruimteverdeelsysteem 03c Factsheet planning Bestuursopdracht Wonen 2021 Mededeling inzake Regionale Energie Strategie Besluit:

Besproken Toelichting:

Dhr Jaensch geeft aan de hand van een aantal sheets een presentatie over de icoonprojecten en over de activiteiten die Holland Rijnland verricht in het kader van klimaatadaptatie. Het regionaal groenprogramma is vastgesteld in het AB van 16 december 2020, een ambitieus programma met de mogelijkheid tot cofinanciering en allerlei actuele onderwerpen. De afgelopen tijd zijn er in de Leidse ommelanden (10 projecten) en de Duin- en Bollenstreek (20 projecten) ondersteunt, een selectie daarvan wordt getoond: -Icoonproject Mient Kooltuin in Katwijk, onderdeel van Nationaal Park Hollandse Duinen, een landschapspark bij de nieuw te bouwen wij Valkenhorst. Hier is 40% cofinanciering op gegeven. -Icoonproject burgemeester van Nispenpark, in Hillegom. Dit voorjaar opgeleverd, een stadspark met een waterpartij en een parkboulevard wat het historisch karakter van Hillegom versterkt. Het monument dat herinnert aan het optreden van de Beatles in Hillegom ligt in dit park. Dhr van Erk meldt dat dit in september nog officieel wordt geopend. -Icoonproject Limes Bubble Barrier, wat ook op deze vergadering op de agenda staat. Het gaat om een bellenscherm wat de uitstroom van plastic in de zee zal verminderen. -Icoonproject Land van Ons, staat ook op deze agenda. Een polder gelegen in Oud Ade waar een grootschalig project wordt voorzien in het kader van landbouwtraditie.

Dit is een klein deel van de icoonprojecten waar wij aan bijdragen. Over naar klimaatadaptatie, waar de regio een pot heeft gekregen vanuit het rijk van ruim 4,7 miljoen. Dit wordt momenteel verdeeld over de projecten in de 13 gemeenten, de rol van Holland Rijnland is dat we begeleiden bij de verdeling en ondersteuning. Een aantal gemeenten heeft hier al projecten voor ingediend. Het heeft de laatste tijd veel geregend en via projecten op daken of bijvoorbeeld poreuze bestrating kunnen we bijdragen aan de afvoer van het water. -In Leiden zuid-west is het project wUrck, voor ondergrondse opvang van water. -In Alphen aan den Rijn komt er op twee plekken wateropvang onder een schoolplein. -In Nieuwkoop en Leiderdorp lopen ook projecten. Het gaat in het totaal nu om een eerste tranche van 1,6 miljoen, en de beschikkingen richting de gemeenten willen we in het najaar rond hebben. Dit najaar kan dan een tweede ronde van aanvragen ingezet worden en het streven is een derde ronde in 2022. Pagina 3

Het streven is verder om alle gemeenten aan bod te laten komen, maar: water houdt zich niet aan gemeentegrenzen en we willen het geld zo efficiënt mogelijk in korte tijd zo effectief mogelijk wegzetten. Mevr Schreuder, Leiden: Dank voor de presentatie. Lijkt alsof er miljoenen naartoe gaan en niet de duizenden euro's die er nu in het memo staan; Dit graag in het vervolg goed in het memo. Dhr Lenferink: Er zijn schriftelijke mededelingen over woonwagenstandplaatsen en de bestuursopdracht wonen. Dit zijn belangrijke punten die de komende maanden op de bestuurlijke agenda zullen komen. Mevr Spies doet een korte mededeling over de RES: Afgelopen weken veel gesprekken over gevoerd en deze week wordt de RES voorzien van alle opmerkingen, moties, etc., en aangeboden aan het NP RES. Er is door velen veel tijd en energie in gestoken, en het heeft tot stevige gesprekken geleid en diverse moties en amendementen. Met name het onderdeel duurzame opwek, één van de vier pijlers van de RES, leverde veel gespreksstof op in met name de Groene Hart gemeenten. We moeten ons gaan beraden wat de ingediende amendementen voor onze RES betekenen. U weet dat de RES iets nieuws is, met een bijzondere governance. Het is niet iets van ons samenwerkingsverband Holland Rijnland, maar een grotere samenwerking van onze 13 gemeenten met ook twee waterschappen, de provincie en netbeheerder Liander.

De participatie heeft ook veel raadsleden beziggehouden. Participatie en communicatie over de RES hebben we nu nog maar in een eerste fase gedaan en zal intensiever worden de komende jaren, zeker als we van visie richting naar concrete uitvoeringsplannen gaan. Deze week de RES aangeleverd bij het NP RES, dat is gedaan door 30 regio's. NP RES gaat met de puzzel aan de slag: Wat leveren deze gezamenlijke visies op. Samen met het Planbureau Leefomgeving gaan zij hiermee aan de slag, net als wij aan onze kant ook gaan kijken hoe wij hiermee verder gaan. Vraag is straks ook hoe we echt bij de uitvoering terug gaan komen. In september gaan we met de portefeuillehouders hier verder over spreken, het AB wordt hiervan op de hoogte gehouden. Een formeel punt: Er zijn vragen gesteld over de openbaarheid van de Portefeuillehoudersoverleggen+. Binnen Holland Rijnland zijn we openbaarheid gewend, maar dit is een andere en grotere samenwerking met andere partijen. In het PHO+ is voorgesteld om deze lijn van openbaarheid te volgen, de gemeentelijke vertegenwoordigers waren het hier mee eens, maar de Provincie en de waterschappen willen zich hier eerst nog even op beraden.

Dhr Koot heeft een concrete vraag: Welke instantie of overheid gaat er straks formeel over de vergunningverstrekking voor faciliteiten voor het opwekken van energie? Mevr Spies: Dat zal in de meeste gevallen de gemeente zijn. Die gaat over het bestemmingsplan en de vergunningen die daar in het verlengde van verleend moeten worden; Het RES verandert hier niets aan. Het Pagina 4

reguliere RO instrumentarium geldt hiervoor en straks de omgevingswet. Dhr van Erk: Participatie is inderdaad belangrijk, komt er centraal coördinatie hier op vanuit het PHO+ of vanuit Holland Rijnland? Mevr Spies: We zijn pas net begonnen met de participatie natuurlijk, met de vele gesprekken met inwoners en organisaties. Coördinatie is gewenst en we hebben bij het Rijk aangegeven dat deze behoefte er is. We vinden dat zij op dit moment tekort schieten op dat punt. Vanuit Holland Rijnland hebben we geprobeerd het een en ander centraal aan te rijken, ter ondersteuning van gemeenten of een aantal mogelijke tools. In het vervolg zit er ook een financiële component aan, tot op heden is dit namelijk bekostigt vanuit het NP RES via programmagelden, maar we weten niet of deze financiële ondersteuning voortgezet wordt. Dit is mede afhankelijk van de lopende formatie. Ingekomen stukken: Dhr Lenferink staat nog even stil bij de Brief van Kaag en Braassem, deze is beantwoord, ook in de opmerkingen van mevr Spies. Dhr Lenferink wil verder nog even ingaan op de brief over de late verzending van stukken. Er is alle begrip voor een dergelijke brief, maar hoopt ook op begrip voor de moeilijkheidsgraad van de krappe planning met de vele stakeholders en externe partijen.

De planning was krap, dit wisten van van te voren en hebben we daarom ook uitgebreid gedeeld zodat men zich er op in kon stellen. Het overgrote deel van de stukken is overigens wel op tijd verzonden. We kunnen er niet altijd iets aan doen, het lukt niet altijd, en anders komen we enorm in de vertraging. Mevr van der Velde: Ook in onze brief is dit punt aangestipt. Begrip voor de opmerking, maar dit de late aanlevering is vaker onderwerp van gesprek geweest. Minder herkenning in de woorden van de voorzitter, maar voldoende over gezegd vanavond. Dhr Lenferink zegt dat we er de komende tijd zeker op zullen letten. 04

Verlenging contract accountant Beslispunten: Gebruik te maken van de optie tot verlenging van de overeenkomst met Publiek Belang accountants voor het controlejaar 2022. Besluit:

Akkoord 05

Jaarrekening 2020 Beslispunten:

1. De jaarstukken 2020 van Holland Rijnland vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de verklaring en het verslag van de accountant; 3. Het resultaat van de jaarrekening vóór bestemming vast te stellen op € 1.449.483,- (voordelig) voor het onderdeel Holland Rijnland reguliere taken; Pagina 5

4. Het resultaat van het onderdeel TWO Jeugdhulp vast te stellen op € 73.857,- (voordelig); 5. Het gezamenlijk resultaat vast te stellen op € 1.523.340,(voordelig); 6. In te stemmen met het toevoegen van € 131.241,- aan de reserve Cofinanciering; 7. In te stemmen met het onttrekken van € 9.176,- aan de reserve RBL en € 17.224,- aan de reserve onderwijsarbeidsmarkt; 8. In te stemmen met het toevoegen van €188.252 in de reserve energieakkoord; 9. In te stemmen met de toevoeging van € 50.000,- aan de algemene reserve; 10. In te stemmen met de budgetoverheveling TWO van € 73.857,-; 11. In te stemmen met de budgetoverheveling van het restant ‘Thuiszitters’ van € 34.944; 12. In te stemmen met de budgetoverheveling van € 100.000,- voor ruimte en wonen; 13. In te stemmen met het storten van € 524.662,- in de reserve Transformatiefonds Jeugd; 14. In te stemmen met het storten van € 91.237,- in de reserve werkagenda jeugdhulp; 15. In te stemmen met de budgetoverheveling bedrijvenstrategie van € 20.000,-; 16. In te stemmen met het verrekenen van het resultaat van € 335.547,- conform bijgaande verdeelstaat deelnemende gemeenten (bijlage) Besluit:

Akkoord Toelichting:

Dhr Koot, voorzitter auditcommissie krijgt het woord. Er is intensief contact geweest in de auditcommissie en ook met de accountant over deze stukken. Met de accountant en de controller is alles goed onder controle, worden aandachtspunten goed opgepakt en er worden nog steeds zaken verbeterd. Bij de verantwoording van de TWO Jeugd was de accountant ook vol lof, je hebt daar met heel veel contractanten te maken. Een positief verhaal en we zijn er serieus mee bezig. Namens de Duin- en Bollenstreek geeft dhr Koot alvast aan akkoord te zijn. Dhr Jaensch is blij met de lovende woorden van de auditcommissie en staat stil bij een paar bijzondere punten. Er is een positief saldo wat goed wordt toegelicht. Belangrijke afwijkingen zitten bij de RES, het transformatiefonds jeugd en de cofinanciering. Voor het RIF en het Groenprogramma wordt nu een goed register bijgehouden, de verantwoording is verbeterd en er wordt goed gekeken naar alle facturen: Hiervoor is iemand intern vrijgespeeld om hier tijd in te steken. Voordeel is minder kosten en we houden de expertise in onze Pagina 6

organisatie. Wil ook even stilstaan bij de noodkreet van veel gemeenten om als gemeenschappelijke regeling op de kosten te letten, dit komt later terug bij de begroting. Dit gaat het DB ook aan het hart. In het PHO Bestuur en Middelen is dit besproken en toegezegd dat er een overzichtelijke notitie komt over de financiën en de reserves van Holland Rijnland. Deze komt ook naar het AB. Recentelijke bleken er enkele budgetoverhevelingen niet te kloppen, dit komt met een erratum in het AB van oktober. Dit heeft geen financieel effect. Tot slot dank voor de leden van de auditcommissie, mevr Noordermeer, dhr van den Dool, en dhr Koot voor de betrokkenheid weer van het afgelopen jaar. Mevr Noordermeer namens de Rijnstreek: Blij met de toegezegde memo om inzicht te krijgen in de reserves. Die moeten er natuurlijk zijn bij een GR, maar er mag niet te veel vet op de botten zitten. Dhr van den Dool sluit zich aan bij de opmerking van mevr Noordermeer over het overhevelen van budgetten en het creëren van reserves. De principe-afspraak is natuurlijk dat er bij overschotten teruggegeven wordt, maar het gaat niet alleen om het geld overhevelen maar ook het werk wat er achter zit wat je doorschuift. Het werk zou je het jaar erop dan ook moeten doen. Kijk hier goed wat billijk is en wat te veel wordt. Dhr Lenferink: En u bent natuurlijk allemaal bij het vaststellen van de jaarrekening.

Dhr Koot: De discussie over het eigen vermogen gaan we natuurlijk voeren, in het verleden hebben we ook een plafond vastgesteld. Ook moeten we goed kijken naar hoe we omgaan met de budgetoverhevelingen en of dat volgens de voorschriften dan voor langer dan een jaar mag, graag meenemen in de discussie dan. 06

Financiële doorkijk 2021 Het Algemeen Bestuur heeft op 13 maart 2019 besloten dat de tussentijdse rapportage (Turap) in de najaarsvergadering wordt vastgesteld. Om tijdig inzicht te krijgen in mogelijke voor- en nadelen, heeft de portefeuillehouder toegezegd dat er voor het zomerreces een financieel doorkijkje wordt geboden. Dit memo biedt dat inzicht. Kennisnemen van: De verwachte financiële ontwikkelingen in de aanloop naar de Tussentijdserapportage 2021. Besluit:

Kennis genomen. Toelichting:

Dhr Jaensch benadrukt dat het slechts een doorkijkje is, geen turap, opgesteld over de eerste vier maanden van het jaar. Er wordt een tekort Pagina 7

verwacht wat gedekt kan worden uit de algemene reserve. Een deel is structureel en een deel incidenteel. Maar laten we vooral kijken wat de rest van het jaar doet, de realiteit laat vaak wat anders zien, maar op dit moment is dit de situatie. Mevr de Ridder, namens de Rijn en Veenstreek: De incidentele meerkosten inhuur voor de urgentiecommissie, hoe incidenteel zijn deze en wat is het risico op structureel? Dhr Jaensch: het gaat om de vervanging van een zieke medewerker, dit was tot nu deels en intern opgelost, maar vraagt nu meer. Dit komt ook door de toename van de urgentieverzoeken in een krappe woningmarkt. Het bouwen van meer sociale woningen zou bijvoorbeeld moeten leiden tot een hogere slaagkans voor woningzoekenden en minder urgentieverzoeken. Tegelijkertijd zien we veel bezwaren met een zeer geringe kans van slagen, daar gaan we nu anders mee om door in een vroeg stadium telefonisch contact met de indiener op te nemen. Dit leidt er toe dat er een deel weer wordt ingetrokken. Kortom: Het is incidenteel, maar we kunnen niet volledig garanderen dat dit zo blijft. Dhr Beugelsdijk, namens de Duin- en Bollenstreek: Akkoord met de doorkijk, jammer dat deze alleen voor dit jaar is en niet voor de langere termijn. Dhr Jaensch: Daarvoor maken wij de kaderbrief en de begroting. Dit doorkijkje gaat over de gerealiseerde kosten en de verwachtingen voor dit jaar.

Dit doen we sinds een paar jaar, om de portefeuillehouders en het AB bijtijds op de hoogte te houden van actuele uitvoeringszaken. Als we het groter maken dan komen er ook grotere thema's meespelen en dan krijg je overlap met de begroting. 07

Begroting 2022 Toelichting: De stukken en de binnengekomen zienswijzen zijn toegevoegd. De overige zienswijzen en de nota van beantwoording volgen in een nazending. Beslispunten: De conceptbegroting 2022 voor het samenwerkingsverband Holland Rijnland vast te stellen Besluit:

Akkoord Toelichting:

Dhr Jaensch: Dank voor de vele zienswijzen die we hebben gekregen. De algemene lijn is dat we scherp aan de wind moeten varen. Ook moeten we alert zijn op andere inkomsten vanuit bijvoorbeeld de provincie. Als we kijken naar de groenprojecten zien we dat de provincie een stap terug heeft gezet. Vooral vanuit de kleine gemeenten horen we ook verzoeken om te voorzien in de ondersteuning en expertise voor het binnenhalen en realiseren van projecten. Dat doen wij dan ook: Een mooi voorbeeld is de ruim 1,1 miljoen die we hebben binnengehaald bij Europa en de provincie Pagina 8

voor de Vossenbrug in Nieuwkoop en de Limes in Alphen aan den Rijn. Maar ook bij sociale woningbouw zijn er rijksmiddelen en ook daar zijn wij alert op een goede verdeling bij provincie en rijk, om deze zo maximaal mogelijk naar onze regio te krijgen en lokale projecten mogelijk te maken. Naast de lobbyrol nemen we deze rol dus ook serieus. Tot slot gaat de situatie rondom jeugdhulp effect hebben op de begroting, naar verwachting kan daar in de volgende vergadering iets over gezegd worden. Dhr Koot: Veel gemeenten zitten tot in zwaar weer, dan krijg je de discussie over samen de trap op en samen de trap af. Gemeenten hebben hier brieven over geschreven aan gemeenschappelijke regelingen: Wat kan Holland Rijnland nog betekenen is dan natuurlijk de vraag. We accepteren de uitleg die er in de begroting staat en we zijn content dat er aandacht aan is besteed, maar we zullen de komende jaren scherp op dit punt moeten blijven. Dhr Beugelsdijk: We accepteren de begroting. Wat we wel uit willen spreken is dat we het gesprek aan willen gaan met de andere gemeenten hoe we elkaar goed blijven vinden op de RES, de ROA, en de RSM 08

Limes Bubble Barrier Toelichting: Het draagvlak voor realisatie van de Limes Bubble Barrier in de uitwatering van de Oude Rijn in Katwijk neemt met toekenning door fondsen en bedrijven enorm toe. Met dit innovatieve bellenscherm wordt de hoeveelheid plastic, die in zee stroomt substantieel verminderd. Met voorgestelde verhoging van de bijdrage van Holland Rijnland en bijdrage provincie Zuid-Holland is de financiering rond. Beslispunten:

1. Kennis te nemen van het verzoek om voor het project Limes Bubble Barrier de cofinanciering te verhogen van 25% naar 40%. 2. In te stemmen met het verhogen van het cofinancieringspercentage van 25% naar 40% 3. In te stemmen met het cofinancieren van het project Limes Bubble Barrier voor een bedrag van maximaal € 276.000, onder voorwaarde van cofinanciering provincie Zuid-Holland. Besluit:

Akkoord Toelichting:

Dhr Jaensch krijgt (alweer) het woord. Met trots legt hij dit voorstel voor. Het is een bewonersinitiatief, bewoners die zich zorgen maken over het plastic wat drijft in met name de Rijn, het belangrijkste water in onze regio, wat de zee in stroomt. Het doel is dat het drijvende vuil op die plek Pagina 9

wordt opgevangen en niet in de zee terecht komt. Dit project sluit aan bij het Nationaal Park Hollandse Duinen, wat voor een groot deel in onze regio ligt. Noordwijk heeft zich zelfs als heilzaam kuuroord gekwalificeerd en daar hoort natuurlijk een schoon strand bij. Het is een uitzonderlijk project en het ligt nu voor omdat we de cofinanciering willen verhogen. Er ligt nu wel een toezegging vanuit de provincie, maar zonder deze verhoging van ons komt dit project op korte termijn niet rond. We gaan als een jaar met de pet rond. We kunnen nu als Holland Rijnland het verschil maken. Veel partijen doen mee: 14 gemeenten, ook Woerden en Utrecht, maar ook bijvoorbeeld de Rotary, bedrijven, fondsen zoals fonds 1818 en inmiddels ook scholen. Het project kan een voorbeeldfunctie hebben en een educatiecentrum is dus nu ook een onderdeel van het plan. Tot slot over de rol van Holland Rijnland: Wij zijn niet enkel financier, we hebben ambtelijk en bestuurlijk persoonlijk contact gezocht met de gedeputeerde en de staten, door onder andere inspanningen van Jacco Knape en de hoogheemraad Waldo Faber. Dit stond hiervoor niet in de begroting en beleidsnota's van de provincie, maar we vonden het belangrijk en hebben het toch gevraagd. We hebben statenleden uitgenodigd om de kleinere barrier in Amsterdam te bekijken, wat tot veel enthousiasme heeft geleid.

Ambtelijk, maar ook dhr Jaensch zelf persoonlijk, is er heel hard gewerkt om fondsen binnen te halen en in de lobby om het op de agenda's te krijgen. We kunnen heel trots zijn als we dit besluit kunnen nemen. Het is goed om het bewonersinitiatief te noemen: De coast busters hebben heel hard gewerkt hieraan, laten we ze verblijden met een positief besluit. Mevr Schreuder, namens de Leidse regio: Positief en enthousiast over dit project. Ook de plastic soup surfer Merijn Tinga en de plasticspotters zullen vast met interesse meekijken. We verwachten dat er mooie dingen gebeuren als dit scherm er is. Mevr van der Velde: Dank voor de enthousiaste toelichting, goed om te horen. Begrip voor dit mooie project, het is niet alleen voor Katwijk maar we kunnen allemaal van dit project leren. De Rijn- en Veenstreek ondersteunt dit graag. Mevr Wietsma: De Duin- en Bollenstreek ondersteunt dit natuurlijk ook. Wel nog vraagtekens bij de gang van zaken rondom de verhoging van het cofinancieringsdeel naar 40%, ondanks dat de provincie toch bij draagt en 25% zou zoals afgesproken aangehouden kunnen worden. De provincie stelde 40% als eis, wat merkwaardig is. Dit is een afwijking van onze afspraken, maar eentje die we maken in het kader van dit mooie project. Toch willen we dit uitspreken in het kader van mogelijke precedentwerking.

Dhr Visser: Dank aan de portefeuillehouder voor de inzet, hier is dankbaar gebruik van gemaakt. We zouden heel blij zijn als dit project er komt. Pagina 10

Dhr Jaensch: Dank voor de complimenten, ze zullen worden doorgegeven aan de ambtenaren die er hard aan hebben gewerkt. Begrip voor de opmerking van mevr Wietsma en de mogelijke precedentwerking. Het is een unieke situatie omdat de provincie er geen beleid op had. De vraag van de provincie moeten we echter niet als eis zien, het is gevraagd door de gedeputeerde. Maar als we de bijdrage van de provincie niet hadden gehad, dan was het niet sluitend geweest. 09

Kaderbesluit Land van Ons Toelichting: Het AB heeft op 16 december 2020 ingestemd met het plan van aanpak icoonprojecten. Het Land van Ons (LvO) is hierin opgenomen als substantieel project op het gebied van landbouwtransitie en verhoging van biodiversiteit in het agrarisch gebied. Doelstelling van het project is om op basis van wetenschappelijk onderzoek te komen tot duurzame biodiverse én economische rendabele exploitatie van landbouwgrond. Land van Ons en de Universiteit Leiden (UL) zijn hiervoor een samenwerking aangegaan. In de kerstperiode zijn onderhandelingen gevoerd tussen LvO, UL en Holland Rijnland. Dit heeft geresulteerd in een principe toezegging van Holland Rijnland aan Land van Ons. De toezegging voldoet niet aan de voorwaarden van het Regionaal Groenprogramma. Vanwege het unieke karakter van het project Land van Ons en het belang te komen tot een landbouwtransitie en verhoging van biodiversiteit is het voorstel voor het project een bedrag van maximaal €1.500.000 te bestemmen. Beslispunten:

1. AB neemt kennis van de geformuleerde intentie om financieel bij te dragen aan het project in de Vrouw Vennepolder van Land van Ons voor een bedrag van €1, 5 miljoen bestaande uit een bedrag van € 850.000 ,voor de extra investeringen in grondaankoop en een tegemoetkoming pachtverlies en een bedrag van € 650.000 voor voorbereidingsen inrichtingskosten. 2. AB neemt kennis van het onderzoeks-en inrichtingsplan in relatie tot de geformuleerde intentie ROTIK (Projectblad) van Land van Ons. 3. AB constateert dat de uitwerking van de financiering niet conform de in het Regionaal Groenprogramma geformuleerde voorwaarden is. 4. AB spreekt uit, dat het project Land van Ons een uniek project is, dat bijdraagt aan de landbouwtransitie in het veenweidegebied door de ontwikkeling van een verdienmodel voor agrariërs dat gericht is op duurzame biodiverse landbouw. Pagina 11

5. AB spreekt uit dat het Inrichtings- en onderzoeksplan aansluit bij de doelstelling om te komen tot landbouwtransitie. 6. AB stemt in met het cofinancieren voor een bedrag van maximaal €1,5 miljoen euro onder de voorwaarden van: � De cofinanciering kan niet ingezet worden voor kosten die betrekking hebben op het uitvoeren van onderzoek. � Cofinanciering kan niet ingezet worden voor kosten ten behoeve van een educatiecentrum. 7. Definitieve tegemoetkoming vindt plaats op basis van een inhoudelijk-en financieel verslag voorzien van accountantsverklaring. 8. Het AB stemt in met een bevoorschotting van (€ 700.000 aan de gemeente Leiden om de start van werkzaamheden voor het project Land van Ons mogelijk te maken. 9. AB mandateert het DB voor verdere uitwerking van governance en uitvoeringsovereenkomst/formele afspraken. Bijlagen: 09 Adviesnota AB cofinanciering Land van Ons 20210611 09a Leefbare_landbouw_inrichtingonderzoeksplan_LVO - Oude Ade 1505-2021 09b ROTIK projectvoorstel Land van Ons Oud Ade 4.0_MS_20-05 09c Bijlage 3 Financiën Land van Ons 9 juni 09d 20210611 Advies met betrekking tot eventuele staatssteunrisico's inzake icoonproject Vrouwe Vennepolder PRDF-4376161 09e Brief Leidse Ommelanden aan Holland Rijnland-def Ingezonden stukken: 09f Brief project Land van Ons def 09g Bijlage projectplan versie PHO perceel Land van Ons met opmerkingen Besluit:

Het voorstel is akkoord, 157 stemmen voor, 24 stemmen tegen. Toelichting:

Dhr Jaensch: Dit is in meerdere opzichten een bijzonder project en vraagt een uitzondering op de regels, waardoor het DB niet kan besluiten en het nu bij het AB voorligt. Dhr Jaensch haalt de tekst van het raadsbesluit van Teylingen over de ROA aan. "Het landschap kent vele transitieopgaven en voor een deel zal het landschap op dezelfde wijze doorontwikkeld kunnen worden en blijven bestaan. Want zoals het is: de boer, hij akkert voort. Maar voor een deel zijn de transitieopgaven zo groot dat wijziging en doorontwikkeling van het landschap onvermijdelijk is." Dit project is een voorbeeld van hoe transitie nodig is. Het gaat om een uniek project wat een inkomstenbron kan worden voor agrariërs met toekomstbestendige voedselproductie. Daarnaast speelt het in op de biodiversiteit, wat bij de icoonprojecten benoemd was als belangrijk thema. CO2 maar ook stikstof, waardoor we op dit moment Pagina 12

lastig woningen kunnen bouwen. Dit kan een prachtige promotor zijn om de stikstof te verlagen. Daarnaast heeft het voor bodemdaling positieve effecten. Voor de verbinding tussen stad en ommeland betekent dit project mooie dingen, we betrekken stad en dorp uitdrukkelijk bij het boeren, denk ook aan het direct brengen naar inwoners van producten. Uiteindelijk gaat het ook om het vergroten van kennis van duurzame landbouw, zodat andere agrariërs in het veenweidegebied kunnen kijken of ze kunnen omvormen. Het is een project van het Land van Ons, een landelijke organisatie die in 2019 is gestart. Een bewonersinitiatief waarbij men van twee tientjes tot tienduizenden euro's heeft gegeven, om grond aan te kopen en daar over te gaan op duurzame landbouw. Dat doen zij in de regel gebeurt dit niet met subsidie, we leggen uit waarom nu wel: In december heeft u de icoonprojectenaanpak akkoord bevonden, daar stond LVO al in als voorbeeld. Op 3 februari is in het PHO al gemeld dat als we dit nu gaan doen, dan treden we buiten de kaders van het groenfonds; We subsidiëren meer dan onze kaders voorzien. Vervolgens is het besproken met de Leidse Ommelanden, die hebben het akkoord bevonden en teruggelegd bij ons PHO om ook op 2 juni commentaar te kunnen geven. Er is aangedrongen op verbinding en aansluiting met andere locaties.

Op hun aandringen was er een informatiebijeenkomst georganiseerd op 14 juni waarop men vragen konden stellen. Kortom, er is ruimschoots de tijd genomen en de gelegenheid geboden tot vragen stellen. Met betrekking tot het opdrachtgeverschap: Er kan niet zomaar subsidie gevraagd worden door een derde partij. Dat is belegd bij de gemeente Leiden en er komt een uitvoeringsovereenkomst waarin een aantal zaken geregeld wordt, zoals financiële huishouding en het evaluatie traject. Ook zijn er expliciet zaken uitgesloten uit onze groenprogramma-middelen, zoals onderzoek en een educatiecentrum. Daar moeten andere middelen voor worden verkregen. Verder moeten er afspraken komen met het hoogheemraadschap voor onder andere vergunningverlening maar ook de waterbeheersing en de kosten daarvoor. Daarnaast zijn we alert geweest op staatssteun, hier heeft ons advocatenkantoor Pels Rijcken naar gekeken en er is sprake van een lichte meldingsprocedure. Maar zij zagen geen beletsel om dit besluit te nemen. Specifiek gaan we in op de brief vanuit vier bollengemeenten, met aantal kritische kanttekeningen. Inhoudelijk: Het zou een wetenschappelijk project zijn, we geven aan dat dit niet de bedoeling is. Het gaat om een concreet project voor biodiverse landbouw, ook toepasbaar voor andere boeren in de regio. Het zou afbreuk doen aan de ecologische waarde en de weidevogels.

We zien de afgelopen jaren een afname hiervan door onder andere het bemesten van het gebied, het project is er juist op gericht zulke ecologische waarden te versterken. Ook organisaties die zich inzetten voor biodiversiteit zoals de Groene Klaver (een corporatie van boeren, tuinders en bollenkwekers) steunen dit project. Aangegeven is dat het in stand houden van dit gebied met name melkveehouders niet geborgd is, de vraag is of dit op de lange termijn de toekomst heeft en het logische verdienmodel is voor de boeren in dit Pagina 13

gebied; Hierover sprak op de informatieavond ook een boer (Bert van Leeuwen) die benieuwd is naar de uitkomst. Over aansluiting op ander onderzoek, we realiseren ons dat er meerdere initiatieven lopen in Noord- en Zuid-Holland waar de universiteit Wageningen en de Erasmus universiteit bij betrokken zijn. Het is de bedoeling de kennis met elkaar te delen en zo het project te versterken. Een financieel punt: Als het was gebleven bij de 22 hectare, dan zou er geen subsidie voor worden gevraagd. Nu met 11 hectare meer wordt het juist één polder, met één waterpijl. Hier staat een pacht tegenover, dus dit is ter compensatie van grondaankoop en pachtverlies. Dit is dus redelijk. Tot slot over het proces: Kan het AB hier een uitspraak over doen? Het AB is hier juist bevoegd voor bij dergelijke uitzonderingen, dit is vastgelegd in het RIF, hoofdstuk 3 artikel 9. Juridische toets heeft daarnaast laten zien dat heel het AB stemgerechtigd is. Kortom: Het is een uniek project, waarbij inderdaad een substantiële bijdrage wordt gevraagd, maar die het zeker waard is. Mevr Schreuder: De Leidse regio heeft met interesse kennis genomen en is benieuwd naar de lessen die de komende jaren getrokken kunnen worden. Dhr Langeveld: Dank voor de uitgebreide toelichting die wellicht zal helpen bij het besluit.

Er is inderdaad een brief gekomen uit de Duin- en Bollenstreek, onder andere kritisch op het gelopen proces wat niet volgens de regels is. Hierover spreken de AB-leden van de Duin- en Bollenstreek hun afkeuring uit. Zoals aangegeven voldoet het niet aan de voorwaarden, dus we kunnen instemmen met beslispunt 3. Als consequentie zouden we slechts moeten instemmen met de onderdelen die wel voldoen. We staan achter de doelstelling van het project en we beseffen wat het op kan leveren. Maar de afweging of de inhoud van het project voldoet versus of het passend is bij de geldende voorwaarden, levert binnen het cluster Duin- en Bollenstreek verschillende standpunten op. Twee gemeenten kunnen instemmen op grond van de inhoud, maar drie anderen hebben het gevoel dat het een glijdende schaal oplevert. De kaders worden opgerekt en dat is iets waar we principieel veel moeite mee hebben. Instemmen schept dan een precedentwerking, dus vragen we de portefeuillehouder: Waarom nu wel afwijken en hoe gaan we daar in de toekomst mee om bij vergelijkbare situaties. Mevr van der Velde: Dank voor de uitgebreide toelichting, het laat zien hoe uniek dit project is. De opmerkingen van dhr Langeveld worden herkend en hebben ook geleefd in de Rijn- en Veenstreek.

Het past niet in de randvoorwaarden inderdaad, maar het is een project wat zo uniek is dat dit niet voorzien kon worden met regels en procedures. De 11 hectare extra is echt nodig om er één polder van te maken en zo het polderpijl te kunnen verlagen en zo de zes onderzoeken te kunnen doen. Het is een toekomstgericht prachtig project. Probleemoplossend gericht voor de boeren in onze regio. Niet alleen onze regio maar ook andere regio's zullen baat hebben bij de resultaten, te zien ook aan de connecties met ook de universiteit Wageningen en andere projecten. Het is in belang van Pagina 14

het hele land waar veenweidegebied is. Vanuit die optiek kan de Rijn- en Veenstreek van harte toejuichen en ondersteunen. Mevr Schreuder wil zich graag aansluiten bij de mooie woorden van mevr van der Velde. Dhr van den Dool: Dank voor de uitgebreide toelichting. Het is een lastige afweging tussen wat je allemaal hoort, over de biodiversiteit horen we verschillende dingen. Voor Holland Rijnland gaat het om een heleboel geld, maar het hele project ook. Zou het geld ook anders besteed kunnen worden, want dit is één heel groot project; Wat zouden alternatieven zijn? En wat zou dan de effectiviteit zijn? Dhr Jeansch: Dank voor de ondersteunende woorden en de vragen. Zoals dhr Langeveld zei is het een icoonproject, met kritiek op het proces. Volgens de regels van het RIF subsidiëren we meer dan mogelijk, klopt, maar dit is sinds februari al aangegeven en ook dat dit daarom via het AB moet lopen; Hier zijn we heel duidelijk over geweest. Het is meer dan de gebruikelijke 40%, als we doorrekenen komen we uit op 57%. Het is goed om in te gaan op de precedentwerking. We kunnen niet uitsluiten dat er in de toekomst ooit een vergelijkbare situatie komt, maar er is al benadrukt wat het unieke karakter voor dit proces is. Verder voorzien wij in de gemeentelijke pijpleiding de komende jaren geen vergelijkbare projecten.

Wel wordt benadrukt dat dit een gemeenteoverstijgend project is, wat wij als voorwaarde stellen voor icoonprojecten. Dit is zo'n uniek icoonproject, een kans die zich voordoet. Kortom, we voorzien het niet, maar we gaan het ook niet uitsluiten. In reactie op dhr van den Dool, dat is een lastige vraag: Wij zijn niet op zoek naar alternatieven, wij zijn een soort loket waar vragen komen. Dan gaan we niet zoeken of er elders in onze regio een vergelijkbaar project kunnen bereiken. In dit geval zal het waarschijnlijk heel lastig zijn om zoiets te vinden gezien alle componenten, maar we kunnen het niet uitsluiten. Maar een alternatief zoeken is ook niet onze rol. Ook bij kleinere projectaanvragen vragen we de gemeente niet om alternatieven te brengen; We gaan uit van wat we aangedragen krijgen. Al met al kunnen we dit mooie initiatief hopelijk met elkaar omarmen en groen licht geven. Dhr Lenferink vult aan dat in zijn ogen er niets mis is met de procedure. Als het binnen de verordening was gebleven, dan was het afgehandeld door het DB. Nu moest het DB handelen om te zorgen dat het project in deze vorm kon voortbestaan, maar er is duidelijk steeds bij gezegd dat het DB hier niet over kan beslissen, maar het AB wel. De positie van het AB is hiermee recht gedaan. Alleen het AB kan zeggen dat er acceptebel afgeweken kan worden van de regels.

Was dit niet het geval geweest, dan had het AB ook weinig hiervan gehoord. Dhr van der Zwet: Vorig jaar hebben we al een uitgebreide discussie gehad over het groenprogramma binnen het RIF. Toen hebben we de vraag gesteld: Zoekt geld projecten, of zoeken projecten geld? Toen Pagina 15

hebben we ook gezegd dat als de RIF gelden niet conform doelstelling besteed zouden kunnen worden, dat deze dan zouden terugvloeien naar de gemeenten, om daarna te kijken naar een mogelijk RIF2. Omdat we nu afwijken, met dit in het achterhoofd, hoe kijkt het DB tegen het kopen van grond aan. Het onderzoek wordt niet gesubsidieerd, maar vraag is of dit voldoende te splitsen is. Vooral ook benieuwd hoe we straks omgaan met aankoop gronden en exploitatie. Dhr Jaensch: We subsidiëren bovenop de vastgestelde percentages voor de mogelijke categorieën. Op bepaalde onderdelen subsidiëren we niet omdat we dat niet mogen. Inderdaad, we subsidiëren meer dan de regels toelaten, maar we hebben het project niet gezocht, dit kwam op ons pad. Dit project stond in december bij de bespreking van de icoonprojectaanpak als mogelijkheid genoemd. Over de toekomst van het RIF: Dit moeten we niet verwarren met dit project. Dit wordt besproken in het PHO Bestuur & Middelen Daar zijn toezeggingen al op gedaan, dat deze gelden dan terug gaan naar de gemeenten. Met het groenfonds hebben nog 1,8 miljoen en we hebben bewust verlengd, met het idee dit nog uit te geven aan projecten in dit thema. Dat moet de komende jaren wel lukken. Dhr van den Dool: Korte vraag over het financiële risico, het project houdt het aankopen van grond in, daar zitten risico's aan.

In Voorschoten heeft men op een vergelijkbaar project zich al ooit verkeken. Wat is het risico van Holland Rijnland? Dhr Jaensch: Dit staat in het projectvoorstel, en doordat de bijdrage via de gemeente Leiden loopt is het risico getrapt. Dit veenweidegebied wijkt niet af van vergelijkbare gebieden elders in het land, dus we kunnen een prijsvergelijking maken. Door een hoger waterpijl komt er minder grond voor koeien om te grazen, maar dit biedt nieuwe exploitatiemogelijkheden: Denk lisdoddes en cranberries. Dit is een vorm van landbouw die nog in de kinderschoenen staat en daarom subsidiëren we een compensatie. Dhr Langeveld vraagt een digitale schorsing namens de Duin- en Bollenstreek. De vergadering wordt voor 10 minuten geschorst. Tweede termijn, na de schorsing: Dhr Langeveld: Het cluster Duin- en Bollenstreek is verdeeld. Hillegom, Teylingen en Katwijk zijn voor. Lisse en Noordwijk kunnen niet instemmen Hillegom is voor, de toelichting was duidelijk en de kans op precedentwerking klein en het komt altijd langs het AB wanneer een uniek project betreft. Wel met de opmerking dat het dan liever eerder in het proces bij het AB op de agenda had gemogen. Dhr Visser: Katwijk vindt het een mooi project, maar had dan graag een mooiere procedure gezien met vroegtijdige consultatie, zo snel mogelijk na het gesprek wat in de kerstvakantie was gevoerd en niet een half jaar later.

Een nadrukkelijke oproep om dan voortaan gelijk het AB te informeren. Pagina 16

Dhr Beugelsdijk: Noordwijk gaat niet mee in het project. Niet plezierig dat het al helemaal kant en klaar wordt gepresenteerd, dat de aankoop al is geweest en dus dat er besloten moet worden over iets wat al gebeurd is. Daarnaast is het niet goed dat het project vooral voor één ondernemer interessant is en niet voor meerdere anderen. Dhr Jaensch: We zouden moeten nagaan of en hoe het AB is ingelicht, maar betreur dat dit niet beter bekend was. Maar in december is dit al wel gemeld als kans en recentelijk bleek pas dat een verhoging van de cofinanciering aan de orde was. Maar we zullen kijken naar hoe we eerder en beter kunnen informeren. In reactie op Noordwijk: LVO is altijd gezegd dat als zij grond gaan aankopen voordat wij een besluit hebben genomen, dat het dan voor hun eigen risico is zonder verplichting voor Holland Rijnland. Ook wordt al het geldt niet op één ondernemer gezet, het gaat hier om een corporatie van initiatiefnemers waarbij de verwachting is dat er meerdere ondernemers hierin kunnen deelnemen in experimenten en inkomsten kunnen gaan genereren. Dhr Lenferink: Dan gaan we stemmen. Dhr Visser: Vanuit de Duin- en Bollenstreek wordt dit niet nodig geacht, er is aangegeven wie er voor en tegen zijn. Dhr Lenferink: Voor de ordentelijkheid doen we het toch volgens het proces.

Nog even goed om te melden, naar aanleiding van een vraag in de chat: Het RIF is ingesteld in een samenstelling zonder Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en een deel van Kaag en Braassem, maar zij mogen wel stemmen. De voorzitter gaat de AB-leden af, de eindstand: 157 stemmen voor, 24 stemmen tegen. 10

Regionale Strategie Mobiliteit Toelichting: Vaststellen Regionale Strategie Mobiliteit Holland Rijnland met inachtneming van de geuite wensen en bedenkingen door de gemeenteraden. Stand van zaken: 10 juni aanstaande vergaderen de laatste twee raden over de Regionale Strategie Mobiliteit. Pas nadat alle wensen en bedenkingen zijn ontvangen en de Stuurgroep Regionale Strategie Mobiliteit er een reactie over heeft geformuleerd zullen de stukken m.b.t. de RSM naar het AB worden verzonden. Op basis van de nog niet ondertekende documenten is document 10c opgesteld waarin de wensen staan en een reactie is geformuleerd. Nog niet alle ondertekende wensen en bedenkingen zijn door Holland Rijnland ontvangen, deze zullen worden nagezonden.

Pagina 17

Beslispunten:

1. De Regionale Strategie Mobiliteit Holland Rijnland vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de lijst van wensen en bedenkingen en in te stemmen met de wijze waarop wordt voorgesteld ermee om te gaan. Besluit:

Het voorstel is met algemene stemmen aanvaard. Toelichting:

Dhr van Kempen geeft een korte toelichting op het uitbreidde proces van de afgelopen tijd en de manieren waarop er participatie is geweest. Dhr Koot, namens de Duin- en Bollenstreek: Akkoord met het voorstel. Wel nog een paar specifieke vragen. Mobiliteit is aan de orde van de dag. Waar vroeger werd gesproken over wonen en mobiliteit, dat mag tegenwoordig volgordelijk mobiliteit en wonen zijn. Er wordt gesproken in de toelichting enerzijds over het plan van aanpak mobiliteit noordelijke bollenstreek, dat dit lopende projecten zijn. In de zienswijzen vanuit de Duin- en Bollengemeenten wordt vooral gesproken over sleutelprojecten als de N443, de N208 en de N442. De congestie daar moge bekend zijn. Hoe kijken we aan tegen het gebied in de totaliteit? Mevr van der Velde, namens de Rijn- en Veenstreek: Tevreden met dit mooie stuk en ook dat de aandacht voor het oppakken van verkeersveiligheid mbt landbouwverkeer in de dorpskernen. Blij met de toelichting over de participatie, maar in de raad van Kaag en Braassem is een motie aangenomen die leidt tot de vraag om voortaan in stukken een kopje "participatie" op te nemen, over wat Holland Rijnland al heeft gedaan hiervoor en wat er mogelijk van gemeenten nog verwacht wordt. Dhr Zoetemelk, Voorschoten: Over de volgorde van wonen en verkeer zouden we graag iets meer horen, daar is sprake van overlap.

In welke volgorde wordt dat aangepakt. De verbinding west-oost staat er goed in. Hoe staat het in het contact richting de metropoolregio, en Wassenaar en Den Haag? Dhr van Kempen snap het punt over de balans van wonen en mobiliteit. Het adagium "eerst bewegen en dan bouwen" is ook van toepassing op het RSM en zal gehanteerd worden bij de uitvoering die zal volgen. Het plan waar dhr Koot over sprak is er gekomen nadat de Provincie Noord-Holland eenzijdig de stekker uit het project Duinpolderweg trok. De Provincie Zuid-Holland, Holland Rijnland en de grondgebonden gemeenten Hillegom en Lisse besloten het niet hier bij te laten, maar zelfstandig te bezien welke mobliteitsproblemen daar liggen en hoe we die moeten oplossen. Daar ligt natuurlijk een relatie met Noord-Holland. Dit doen we op verzoek van de gedeputeerde en het plan is vastgesteld Pagina 18

door Provinciale Staten. Dit wordt uitgevoerd in een stuurgroep bestaande uit de provincie, Holland Rijnland, en Hillegom, Lisse en Noordwijk. Het loopt voor een deel door Teylingen, inclusief het project 443, dus dit zit daarin. De financiering hiervan komt uit de gelden die stonden voor de Duinpolderweg: 12 miljoen uit HR, 48 uit PZH, 60 miljoen samen. Is dat voldoende? Dat weten we nog niet, maar met dit bedrag en dit plan gaan we aan de slag. In reactie op mevr van der Velde: Het landbouwverkeer vonden we na uw suggestie van belang om extra te benoemen, dus dat hebben we gedaan. Het kopje participatie is een goed idee richting de uitvoeringsprogramma's. In reactie op dhr Zoetemelk: Hier zitten wij vanuit Holland Rijnland zeker op, dhr van Kempen zelf maar ook mevr Spijker zijn al in gesprek met onze zuiderburen Wassenaar, waar voorschoten ook bij was, over wat het betekent voor doorstroom van verkeer en dergelijke. We volgen dat zeer op de voet. 11

Regionale Omgevingsagenda Toelichting: Vaststelling Regionale Omgevingsagenda (ROA) inclusief de voorgestelde reacties op de door de deelnemende gemeenten geformuleerde wensen en bedenkingen Beslispunten:

1. De Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland vast te stellen; 2. Daarbij de benaming op de kaart pag. 32 “Bypass tussen A44 en N206” te wijzigen in “Nieuwe regionale ontsluiting voor de zuidelijke Duin- en Bollenstreek” 3. In te stemmen met de tekst “Effecten Schiphol en luchtvaart Holland Rijnland ervaart effecten en hinder van het vliegverkeer van en naar Schiphol. Naast dat dit een enorme economische motor voor de BV Nederland is en zeker ook voor de regio, zorgt het luchtverkeer ook voor effecten op de leefbaarheid en verdere ontwikkeling van Holland Rijnland. In het kader van de ROA zal in het Integrale Uitvoeringsprogramma aandacht worden geschonken aan luchtverkeershinder van vliegverkeer van en naar Schiphol. Urgentie is daar, gezien de wijzigingen in de wetgeving rond geluidshinder en het wijzigen van de aanvliegroutes en herverdeling luchtruim boven Nederland. Dit zijn onderwerpen die de komende jaren tot effectuering gaan leiden. Aangezien Holland Rijnland effecten ondervindt van het vliegverkeer van en naar de startbanen Kaagbaan en Aalsmeerbaan is een gebalanceerde inzet op het Schipholdossier noodzakelijk. Inzet is dat de effecten van Schiphol de ambities beschreven in de ROA niet gaan belemmeren.” En deze toe te voegen op pag. 20, na de zin “…. primair voor de eigen inwoners”, en op pag. 47, na de laatste zin “…. En duurzame stedelijke ontwikkeling”.

Pagina 19

Besluit:

Het voorstel is met algemene stemmen aanvaard. De toezegging is gedaan dat in de te volgen uitvoering wordt gezorgd dat het punt over Schiphol goed ter tafel komt bij de gemeenten. Toelichting:

[Concept, wordt nog aangevuld] Er wordt een filmpje over de regio getoond. Mevr Spijker licht toe: UIteindelijk gaat het om de juiste functie op de juiste plek, en we hebben veel te doen in de regio. 13 zeer diverse gemeenten. Dit gaan we als basis gebruiken, samen met de RSM, voor een integraal uitvoeringsprogramma. Dan kunnen we thema's in het verband van enkele gemeenten, als subregio, of als heel Holland Rijnland oppakken. Deze ROA past in de structuur van de omgevingswet, en hiermee leggen we een mooi product mee neer: Dit zijn wij, dit zijn we van plan, dit kunnen we u bieden. De subvisies van de subregio's kwamen gepaard met veel energie en we hebben zin om aan de slag te gaan. Voor ligt de beslisnota om de ROA vast te stellen, met twee beslispunten waarmee we twee punten van de input uit de zienswijzen willen duiden. Het leeft, er zijn ook diverse bedenkingen geweest uit de gemeenten die heel goed straks passen in de integrale uitvoeringsagenda. Mevr Noordermeer, namens de Rijn- en Veenstreek: Dank voor de mooie uitgewerkte ROA en het filmpje was ook zeer inspirerend. Over de toevoeging van het punt van Schiphol: "Er is integraal gekeken....." staat er in de ROA, waar inderdaad lucht nog miste. We snappen dat er kansen in zitten, maar ook bedreigingen zoals bijvoorbeeld voor de woningbouw.

Een begrijpelijke toevoeging, maar hij voelt oncomfortabel: Hij is langs de raden geweest zonder deze toevoeging, moeten hem zo wel willen vaststellen? Hoe kunnen we dit repareren richting de raden en het ook in een breder perspectief zien richting dat uitvoeringsprogramma. Dhr Bakx: De portefeuillehouder noemde "integraal" al een aantal keren, maar dat willen we nogmaals benadrukken. Bij de uitvoering graag alle plannen op elkaar leggen. Mevr Wietsma: Dank voor het verhaal en het filmpje. Het cluster Duin- en Bollenstreek is akkoord, en blij met de toevoeging van beslispunt 3. De groei van Schiphol vinden wij ongewenst en we ondersteunen dit ter harte. Dhr Bus: Aanvullend op de eerdere reactie vanuit de Leidse Regio. Schiphol is wel besproken in Oegstgeest, maar deze tekst lijkt nu niet sterk. De situatie rond Schiphol heeft nu al effecten, laten we duidelijk hebben wat we bedoelen met de term "effecten". Begrijpelijk dat het ingewikkeld ligt, maar het mag wat steviger. Een opmerking van een andere orde: vanuit Leiden was een opmerking gemaakt over een de wens voor meer bestuurlijke eenheid in de Leidse Pagina 20

Regio. Holland Rijnland is daar niet de juiste plek voor om dit te bespreken. Er is nu kennis van genomen, maar gelieve aan te geven dat Holland Rijnland zich hier niet in wil mengen. Dhr van den Dool: Mevr Spijker noemde het getal voor woningen een "fictief getal", graag duidelijkheid zodat het niet te veel kan variëren. Mevr Spijker: In reactie op mevr Noordermeer, Schiphol is opgenomen juist omdat het als opmerking is meegegeven door verschillende raden. De tekst is daar bewust op geschreven, met de balans van de economische motor en de ruimtelijke effecten. In reactie op dhr Bakx, we onderschrijven inderdaad de noodzaak van integraliteit. Daar zit ook de kracht van de regio, het biedt meer mogelijkheden dan enkel binnen de eigen gemeentegrenzen. Wat de ROA sterk maakt is de balans tussen verstedelijking en groen. In reactie op dhr Bus, we schrijven het zo op omdat we niet willen dat de ontwikkeling de ROA belemmerd. De knelpunten spelen in verschillende gemeente wat sterker dan in andere gemeenten. Met betrekking tot de wens van Leiden voor bestuurlijke eenheid. Wat we bedoelden te zeggen is dat dit niet aan Holland Rijnland als gremium gevraagd kan worden. In de algemene zin kunnen we zeggen dat samenwerking straks in de uitvoering inderdaad van groot belang is.

In reactie op dhr van den Dool: Het is inderdaad een fictief aantal, tot 2030 staat een deel vast, maar de 30.000 nog niet: dit is een schatting en voor latere bespreking, maar we kunnen nu nog niet zeggen wat we na 2030 gaan doen. Mevr Noordermeer: Dank voor het antwoord, maar toch nog niet helemaal het antwoord wat gezocht. Qua inhoud zitten we dicht bij elkaar, maar er wordt nu een belangrijk beslispunt toegevoegd waar niet alle raden in zijn meegenomen. In de raad van Alphen aan den Rijn is er bijvoorbeeld nog niet zo over gesproken: Hoe zorgen we dat het daar goed op te tafel komt te liggen, mogelijk in het uitvoeringsplan. Meer een procespunt en een verzoek om hier een toezegging op te doen. Mevr Spijker kan hier volmondig een toezegging op doen. 12

Benoeming nieuwe secretaris-directeur en ontslag van de huidige secretaris-directeur Voor de positie van secretaris-directeur is gelukkig een nieuwe geschikte kandidaat gevonden, de heer Lucas Vokurka. Het profiel voor de nieuwe secretaris-directeur is opgesteld op basis van interviews met bestuurders, AB-, MT-, OR-leden. De leden van de adviescommissie vormden ook een brede afspiegeling van opdrachtgevers en werknemers van Holland Rijnland. De selectiecommissie bestond uit leden van het AB, DB, MT en de programmamanager Strategische Eenheid. Vanaf 1 januari 2016 werkt Loes Bakker als secretaris-directeur van Holland Rijnland. Zij is gestart als interim functionaris om de reorganisatie te voltooien, maar op 13 december 2017 kwam er een einde aan dit tijdelijke karakter. Onder haar ambtelijke leiding heeft de organisatie een Pagina 21

renaissance doorgemaakt en zijn er mooie resultaten geboekt, zoals de nieuwe regionale agenda en de daaruit voortvloeiende regionale producten. Beslispunten:

1. De heer Lucas Vokurka te benoemen tot secretaris-directeur van Holland Rijnland met ingang van 16 augustus 2021. 2. Mevrouw Loes Bakker eervol ontslag te verlenen uit de functie van secretaris-directeur per 15 augustus 2021. Besluit:

Akkoord Toelichting:

Mevr Bakker startte ruim vijf jaar geleden, eigenlijk interim, maar met veel plezier opgerekt. Het gebied was bekend, je bent geboren in de Duin- en Bollenstreek. Je kwam toen er net een forse reorganisatie was geweest bij Holland Rijnland, en dat was toen jij kwam ook nog lang niet af. Je heb je ingezet om dit te regelen: Huisvesting, het overdragen van bedrijfsvoeringstaken, dit is allemaal gelukt en daar zijn we heel blij mee. En toen zagen we de kansen om weer inhoudelijk aan de slag te gaan, met deze vergadering en de producten als mooi resultaat van jaren hard werk. De ROA en RSM zijn daar voorbeelden van, waar heel hard aan wordt gewerkt met een kleine club. Je bent betrokken, gedreven en sociaal, en het voelt raar om zo digitaal afscheid te nemen. Gelukkig gaan we volgens goed gebruik op een later moment bij een etentje afscheid nemen. Naast de bos bloemen die thuisgestuurd is, krijg je ook een onderscheiding vanuit Holland Rijnland opgespeld als we elkaar weer in het echt zien. Je hebt nog een flinke periode in je leven die je met veel plezier kan vullen. Mevr Bakker: Dank aan alle bestuurders en AB-leden ook. Bij starten in 2016 was het als interimmer in de eerste drie maanden mooi hoe de ervaring bij het huis van de stad in Gouda ingezet kon worden voor de verhuizing van de organisatie.

Het overdragen van de uitvoeringstaken was een verhaal van de lange adem, maar de steun van de gemeenten en de gemeentesecretarissen was er altijd. Het slotstuk van de decentralisatie jeugdhulp ga ik net niet meer meemaken. De producten van vanavond zijn mooie resultaten als gevolg van de regionale agenda die we vaststelden, maar ook het werk voor energie is heel goed geweest. De groenprojecten van vanavond zijn een mooie afsluiting voor mij. Nu draag ik dan graag het stokje over aan Lucas Vokurka, als jullie daarmee instemmen. Ik wens hem alvast veel succes. Graag treffen we elkaar ooit weer een keer. Pagina 22

Dhr Lenferink: Als we onze secretaris-directeur kwijt zijn geraakt, dan moeten we ook weer een nieuwe hebben. Kunt u instemmen met Lucas Vokurka? Het AB stemt in, welkom Lucas. Dhr Vokurka stelt zich voor: Enorm leuk en leerzaam om de avond zo alvast mee te luisteren. Er ligt een prachtige basis, complimenten naar mijn voorganger: Het zijn stevige schoenen om te vullen. Over mijzelf: Vanuit een werkkamer in Den Haag, waar hij met vrouw en vier kinderen woont. Nu nog gemeentesecretaris van Lansingerland. Enorm zin om weer intergemeentelijk aan de slag te gaan. Het filmpje liet al mooi de eigen kracht van de 13 gemeenten zien, maar ook de uitdagingen die daarmee samenhangen; En dat moet allemaal integraal en op elkaar gelegd worden. Daarmee hebben we ook nog eens te maken met andere overheden die niet altijd precies doen wat je wil. Dat is de uitdaging waar ik mee aan de slag ga. Het moet herkenbaar zijn wat je doet, uitlegbaar voor de gemeenteraad, en als dat lukt dan kun je grote stappen zetten. Ongelooflijk veel zin in om na de zomervakantie hard aan het werk te gaan. 13

Rondvraag en sluiting Besluit:

Bij gebrek aan verdere agendapunten wordt de vergadering om 22:56 gesloten. De voorzitter wenst iedereen een mooie zomer.

Pagina 23