Beantwoording technische vragen PS Rekenkamerrapport Duurzaamheidsbeleid gemeente Leiden

Technische vragen Onderwerp: Fractie: Doorgezonden door griffie: Beantwoording:

Rekenkamerrapport Duurzaamheidsbeleid Thijs Vos (PS) 1 maart 2021 10 maart 2021

Door Partij Sleutelstad zijn de volgende technische vragen aangekondigd: - In hoeveel gemeentelijke inkooptrajecten in de onderzoeksperiode is er daadwerkelijk sprake geweest van het hanteren van MVI-inkoopcriteria? - Om welke criteria gaat het concreet? - Op welke wijze zijn deze criteria in de gunning meegewogen? De beantwoording kan best in samenhang plaatsvinden. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Leiden heeft jaarlijks ongeveer 140 inkooptrajecten, van adviesvragen tot de contractering van architecten en van het onderhoud van bruggen tot de bouw van sporthallen. Deze worden door inkoopadviseurs van Servicepunt71 begeleid. Daarbij bepaalt de opdrachtgever wat en hoe er uitgevraagd wordt, de inkoopadviseur heeft een adviserende rol en moet bewaken dat aan het aanbestedingsbeleid voldaan wordt. In het aanbestedingsbeleid zijn ook de doelen omtrent Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) opgenomen. Hierbij gaat het om onderwerpen over people, planet en profit, uitgewerkt in zeven mogelijke thema’s welke afkomstig zijn van het nationaal expertisecentrum aanbesteden Pianoo: - Internationale sociale voorwaarden (ISV1) - Social return on investment (SROI) - Milieuvriendelijk inkopen - Biobased inkopen - Circulair inkopen - Innovatiegericht inkopen - MKB-vriendelijk inkopen Op lang niet alle inkooptrajecten zijn al deze criteria relevant of betekenisvol.

Zo wordt bij diensten (advies, onderzoek) veelal niet specifiek op MVI-criteria uitgevraagd. SROI is verplicht toe te passen bij werken, waarbij een loon loonsom-component van tenminste €250.000 verwacht wordt. Op basis van een inschatting door de inkoopexpert duurzaamheid, geldt dit bijvoorbeeld voor 28 van de 143 inkooptrajecten in 2020. Toepassing MVI 2017 In 2017 leenden 40 van 63 Europese aanbestedingen (boven €200.000) zich voor duurzaamheid; 9 konden echter niet geanalyseerd worden. Van 31 aanbestedingen is toepassing van duurzaamheid geanalyseerd. Hierbij zijn in drie gevallen geen duurzaamheidscriteria toegepast. In de overige 28 aanbestedingen was dat wel het geval, waarbij het gaat om het toepassen van (een combinatie van) de volgende vormen: - A (geel in figuur hieronder) Minimumeisen conform Pianoo: 5x, 1x gecombineerd met B, 1x gecombineerd met C. - B (rood in figuur hieronder) Andere of aanvullende eisen: 2x (en 1x gecombineerd met A) 1

De term internationale sociale voorwaarden (ISV) verwijst in beginsel naar alle internationale normen met een sociaal doel, zoals mensenrechten en arbeidsnormen.

-

C (blauw in figuur hieronder) Duurzaamheid als gunningscriterium: 12x (en 1x gecombineerd met A) D (bruin in figuur hieronder) gecombineerd toepassing van A, B en C: 7x.

2018-2019 Tussen mei 2018 en november 2019 waren er 153 aanbestedingen vanuit gemeente Leiden, waarvan 1 aanbestedingen zijn ingeladen in MVI-ZET2. 41 daarvan betrof aanbestedingen waarbij het toepassen van MVI-criteria als relevant werd beschouwd. Hiermee was 44,6 miljoen euro gemoeid (de niet-geanalyseerde aanbestedingen omvatten samen tenminste 28 miljoen). Hiervan is een spend-analyse gemaakt, dus op basis van opdrachtsom: - Op 0,4% was ISV relevant en tevens toegepast - Bij 76% van de opdrachtsom was SROI van toepassing, en is in alle gevallen als uitvoeringsvoorwaarde opgenomen - In 91% was milieuvriendelijk inkopen van toepassing, waarbij in de praktijk o Bij 65% minimumeisen zijn toegepast, o Bij 73% gunningscriteria zijn toegepast (veelal in combinatie met minimumeisen) o Voor een verwaarloosbaar bedrag het criterium niet is toegepast - biobased was bij 2% van het inkoopbedrag van toepassing en uitgevraagd als minimumeis - circulair was bij 7% van toepassing; bij 3% is dit onderwerp expliciet omschreven in de opdracht - innovatiegericht inkopen is voor geen enkele aanbesteding als van toepassing beoordeeld - MKB-vriendelijk inkopen was voor 7% van toepassing, waarbij in de praktijk o Bij 1,1% geen maatregelen zijn genomen o Bij 0,4% is opgesplitst in percelen 2

De MVI-zelfevaluatie tool maakt inzichtelijk hoe uw aanbestedingen scoren op het gebied van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI).

o

Bij 5,8% MKB-partijen zijn uitgenodigd (waarvan 1,4% regionale MKB’ers)

2020 In 2020 waren er 143 aanbestedingen vanuit gemeente Leiden. 66 hiervan betrof aanbestedingen waarbij het toepassen van MVI-criteria als relevant werd beschouwd. Over dit jaar is de financiële analyse nog niet te maken, wel in aantallen. De resultaten: - In 0 gevallen is ISV van toepassing verklaard - 7 keer was SROI van toepassing en is in alle gevallen als uitvoeringsvoorwaarde opgenomen - In 48 aanbestedingen was milieuvriendelijk inkopen van toepassing, waarbij in de praktijk o in 20 aanbestedingen (gedeeltelijk) minimumeisen zijn toegepast, o bij 12 aanbestedingen (gedeeltelijk) gunningscriteria zijn toegepast (3 maal zonder minimumeisen, 9 maal in combinatie met minimumeisen) o in 25 gevallen dit criterium niet is toegepast - biobased van voor 1 aanbesteding van toepassing en uitgevraagd via de specificaties - circulair was in 4 aanbestedingen van toepassing; tweemaal is dit onderwerp expliciet omschreven in de opdracht, tweemaal is op andere wijze invulling gegeven - innovatiegericht inkopen is voor geen enkele aanbesteding als van toepassing beoordeeld - MKB-vriendelijk inkopen was voor 17 aanbestedingen van toepassing, waarbij in de praktijk o In 3 aanbestedingen geen maatregelen zijn genomen o 1 keer is opgesplitst in percelen o 1 keer drempelverlagende maatregelen zijn genomen 12 keer MKB-partijen zijn uitgenodigd (waaSrvan 5 maal regionale MKB’ers