Beantwoording Technische vragen PS ingediend 10 mei 2021

Technische vragen Partij Sleutelstad bij Verordening tot wijziging van de Verordening fysieke leefomgeving Leiden 2020, onderdeel bomen: Algemeen: 1. Is het mogelijk om alsnog een artikelsgewijze toelichting te geven op de wijzigingsverordening: wat wordt aangepast t.o.v. de oude verordening en nadere regels en waarom is hiervoor gekozen? Gezien de complexiteit van de wijzigingsverordening zou dat erg helpen. Er is bij dit voorstel geen artikelsgewijze toelichting. Het Beleidskader fungeert als toelichting op de regels. Daarnaast wordt met het door het college uitgebrachte erratum een versie van de Verordening fysieke leefomgeving toegevoegd aan het voorstel waarin wijzigingen bijhouden is aangezet. Zo kunt u eenvoudiger zien waar en hoe wijzigingen in de regels zijn doorgevoerd. Relatie met de Omgevingswet: Wat is de reden dat de wijziging van de bomenverordening nu al voorgelegd wordt en dat dit niet tegelijkertijd met de invoering van de Omgevingswet wordt gedaan? Deze inhoudelijke wijziging van de regels rond bomen staat geheel los van de invoering van de Omgevingswet, zoals bijvoorbeeld ook de onlangs door uw raad vastgestelde hemelwaterverordening of de aanpassing van de parkeerverordening hier los van stonden. Het college wil de bomen in Leiden een goede bescherming geven en bomen zo optimaal mogelijk inzetten voor de biodiversiteit en klimaatadaptieve stad.

Een goede bomenverordening heeft het college daarom liever eerder gisteren dan vandaag. Het college is geen voorstander van uitstel van behandeling van de bomenverordening. Er ontstaat vooral ook vertraging in de bescherming van de waardevolle bomen. De groene kaart functioneert niet goed waardoor nooit genomineerde bomen bij particulieren nu geen bescherming genieten. Deze situatie duurt al te lang en heeft negatieve gevolgen voor deze bomen. Particuliere waardevolle bomen hebben snel betere bescherming nodig. Het college is in deze mening ook gesterkt omdat er ook een peer-review plaatsgevonden heeft op deze nieuwe bomenverordening op zowel de juridische gevolgen als ook de ecologische gevolgen. Pels Rijcken en Naturalis adviseren positief op deze nieuwe bomenverordening en bevestigen daarmee beleidswijziging, die het college voorstaat.

2. Zijn er nog nadere wijzigingen/acties vereist om de verordening in overeenstemming met de Omgevingswet te brengen? De Verordening fysieke leefomgeving zal na inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten worden opgenomen in het omgevingsplan. Tot het moment dat dat is gebeurd blijft het als aparte verordening van kracht. Gemeenten hebben tot eind 2029 de tijd om hun verordeningen, voor zover van toepassing, in het omgevingsplan te brengen. In Leiden is het Programma Leiden 2040 druk bezig met de voorbereiding van de implementatie Omgevingswet waar dit een onderdeel van is, over de voortgang daarvan wordt uw raad op de hoogte gehouden. Participatie: 3. Door de Bomenbond en anderen is aan de orde gesteld dat de participatie niet goed is verlopen: Bij het eerste rondetafelgesprek ontbraken de toegezegde

conceptteksten en het tweede rondetafelgesprek was louter informatief omdat de teksten dezelfde week nog door het college vastgesteld dienden te worden. Ik zou graag een reactie van het college op de gang van zaken rond het participatieproces willen. De nieuwe verordening is niet in een vacuüm ontstaan. Wij hebben zeer regelmatig contact met de Bomenbond, zowel op projectniveau als op beleidsmatig niveau, en we zijn goed op de hoogte van hun standpunten en expertise. De bomenbond heeft belangrijke omissies in de voorgelegde stukken gesignaleerd. Dat heeft geleid tot aanpassingen en verbeteringen. Naar aanleiding van het verzoek van de Bomenbond e.a. is bovendien de inspraaktermijn verlengd met twee weken. In die verlengde periode is een extra avond georganiseerd die voor iedereen toegankelijk was om vragen te beantwoorden. Deelnemers konden vooraf vragen stellen en die zijn allemaal beantwoord. Naar aanleiding van deze extra participatie is gevraagd of er behoefte was aan een extra informatieavond en dit was niet het geval

Groene Kaart: 4. Klopt het dat de Groene Kaart sinds 2017 niet meer geupdated is? Wat is de reden daarvoor? Dat klopt. Het updaten van de groene kaart is een complex en tijdrovende klus. Er is geen plicht tot het jaarlijks updaten van deze kaart. Andere opgaven hebben meer urgentie genoten. In de nadere regels van 2018, waarin het plaatsen op de groene kaart van gebieden structuren en solitaire bomen wordt geregeld, is in Artikel 2.1 dat Belang- en Rechthebbende de B&W een voorstel doen tot aanwijzing van een houtopstand of tot afvoeren van een beschermde houtopstand op de groen kaart. Onder meer uit gesprekken met stakeholders bleek consensus over de gebrekkige werking en de complexiteit van de kaart. De Groene Kaart heeft niet opgeleverd waarvoor het bedoeld was. Een ander nadeel betrof de willekeur van opvoeren. Een subjectieve methode die onvoldoende werkelijke bescherming biedt. Al met al was dit naar oordeel van het college voldoende om over te stappen op het nieuwe, objectieve systeem: de Groene Norm 5.

Klopt het dat ten opzichte van de Groene Kaart er 17 boomgebieden afvallen en dat er van de 130 structuurlijnen nog maar 17 overblijven? Wat zijn de redenen daarvoor? De voornaamste reden hiervoor is dat de Groene Kaart hier geen toegevoegde waarde had omdat de basisbescherming voor bomen met een stamomtrek vanaf 45cm al bescherming biedt aan deze structuren en alle andere bomen in Leiden. De basisbescherming vanaf 14cm diameter/ 45cm omtrek beschermt ook al deze bomen al. Toch willen we juist ook gehele groenstructuren als waardevol kunnen aanwijzen. Maar dit doen we op basis van ondersteunende beleidstukken in dit geval de Stadsparken zoals beschreven in figuur 3.3 van het uitvoeringsprogramma 2020-2023 en de Groene Hoofstructuur. Register ecologische bomen:

6. In de inspraakbijdrage van mw. Kooi1 worden een aantal kritische vragen gesteld en kanttekeningen geplaatst bij de totstandkoming van het register ecologische bomen. Kan het college deze beantwoorden c.q. een reactie geven op deze kanttekeningen? In haar bijdrage voor zover deze betrekking had op het register pleit mevrouw Kooi voor het inpassen van meer exoten. Het register voorziet ruim in exoten die op een ecologisch verantwoorde wijze kunnen worden ingepast in compensatieplannen. Daarbij willen we opmerken dat er ondanks de klimaatverandering geen noodzaak is nu voornamelijk exoten aan te planten. De meeste van bij ons inheemse bomen hebben een breed voorkomen in Europa en bezitten een plasticiteit om met de voorspelde klimaatverandering om te gaan. Ook hebben we speciaal aandacht gehad voor bomen die aanpassingen hebben voor specifieke omstandigheden die voorkomen in het extreme milieu van een stad waar natuurlijk geen enkele boom zijn evolutionaire geschiedenis kent. Is het woord inheems synoniem met ecologisch? Niet per definitie. Ecologisch houdt hier in dat de boom veel relaties kent met insecten, vogels en andere organismen. Hier is natuurlijk wel een verband met inheems want het zijn die bomen die hier zijn geëvolueerd die een specifieke insectenfauna kennen die exoten hebben thuislaten.

Maar ook een aantal exoten lijken een belangrijke voorspeller te zijn voor het bijvoorbeeld het voorkomen van mussen. Ook deze soorten kunnen worden opgenomen in compensatieplanen. Om de ecologische waarde van bomen uit het Register Ecologische Bomen te bepalen, is het register voor een onafhankelijk oordeel voorgelegd aan de vermaard deskundige Leni Duistermaat, verbonden aan Naturalis en auteur van de meest recente editie van het standaardwerk Heukels’ Flora van Nederland. Zij heeft nog enkele soorten toegevoegd aan de concept-lijst en heeft verklaard dat het definitieve register duidelijk is omschreven en goed is onderbouwd Voor de verdere beantwoording zie onder meer ook vraag 9 Tav Beleidskader van de PvdD Meldingen: 7. De invoering van meldingenstelsel zou tot een aanzienlijke verlichting in de regeldruk leiden. Kan het college toelichten waar die aanzienlijke verlichting precies inzit? De meldplicht zorgt ervoor dat voor een zeer beperkt aantal helder omschreven gevallen (ziekte of kwarren, waterveiligheid of overlast (artikel 3.6.1.6 lid 3 onder b, c en d)) een eenvoudiger, ambtelijk minder belastende procedure kan worden doorlopen. Onder de huidige regelgeving moet hiervoor een volledig vergunningstraject worden doorlopen.

Een gecompliceerd traject dat tijd en ambtelijke capaciteit kost omdat op basis van de huidige regelgeving kap alleen mogelijk is bij groot maatschappelijk belang of gevaar. Met een meldplicht is die last lichter en is het voor de melder sneller duidelijkheid over of er al of niet gekapt mag worden. 1

https://leiden.notubiz.nl/document/10059936/1/Inspreektekst%20mevrouw%20Kooi%20bij%20Bomenverord ening%20dd%2022%20april%202021

Een bijkomend voordeel van het eenvoudiger maken van de kap en herplant van deze bomen is dat het op de lange termijn goedkoper is. Kwarrende en zieke bomen blijven nu langer staan hetgeen een kostenpost is omdat dergelijke bomen meer inspecties en snoei vergen om ze te kunnen behouden. Ook brengen ze minder verdamping en schaduw en daarmee verkoeling dan een gezonde boom. Vitale bomen leveren een grotere bijdrage aan biodiversiteit en klimaatadaptatie en zijn goedkoper in onderhoud en inspecties. 8. Komt er één gezamenlijke informatiebron voor alle kapmeldingen en -vergunningen? Aanvragen voor vergunningen en verleende vergunningen worden nu al gepubliceerd via de website en de Stadkrant. De meldingen zullen ook op deze wijze worden gepubliceerd. Een aparte informatiebron is niet noodzakelijk. 9. Waarom kan bij vergunningen niet geregeld worden dat er soortkeuze moet plaatsvinden conform het register ecologische bomen (dus met een “plus voor biodiversiteit en klimaatadaptatie?”)? Dat kan en doen we ook in dit voorliggende voorstel. Dit is geregeld in art. 3.1.6.12, lid 2 en nader gespecificeerd op pagina 13 van het Beleidskader. 10. In het beleidskader (p.

13) staat: “Bij een melding kan slechts in enkele gevallen direct bezwaar gemaakt kan worden, dit is dus anders dan bij vergunningaanvragen.” Zijn er afgezien van meldingen waarbij een kapverbod is opgelegd nog meer omstandigheden waarbij tegen een melding bezwaar kan worden gemaakt? Bij welke omstandigheden is dat dan het geval? In beginsel kan tegen een melding geen bezwaar worden gemaakt Dat is alleen anders als de reactie op de melding een verbod op het uitvoeren van de activiteit inhoudt of nadere voorschriften aan de activiteit stelt. In dat geval is de reactie op de melding wel een besluit, waartegen bezwaar en beroep openstaat.

Particuliere bomen: 11. Hoe worden de gegevens over particuliere bomen verzameld? Er worden geen gegevens over bomen in particulier bezit verzameld. Hier gaat het adagium “een ieder wordt geacht de wet te kennen” op. Ieder particulier kan zelf door te meten nagegaan of een boom waardevol en daarmee kapvergunningplichtig is. Wanneer uw raad de verordening vaststelt, zal de gemeente vanzelfsprekend wel nadrukkelijk communiceren over de veranderende regelgeving. 12. Heeft het college enig zicht om hoeveel particuliere bomen het gaat die onder de verordening vallen? En hoeveel extra beschermd worden t.o.v. de oude situatie? We verwachten vele malen meer dan in de huidige situatie, omdat momenteel verreweg de meeste bomen op particulier terrein überhaupt geen bescherming genieten. Een beperkt aantal geniet nu via de Groene Kaart wel al bescherming, maar deze is zeer onvolledig en in feite geen reële bescherming, omdat iedere particulier onder het huidige regime ook weer elke boom mag laten afvoeren van de kaart. Er zijn geen gronden om dit tegen te gaan. Concrete cijfers ontbreken, omdat er geen volledig overzicht bestaat van bomen op particulier terrein, zoals u zelf al terecht veronderstelt in de vraag hieronder.

13. Uitgaande van dat de gegevens onvolledig zijn en door omstandigheden ook nooit volledig kunnen worden (o.a. door privacyregels), hoe kan de verordening dan toegepast worden op particuliere bomen? Zie het antwoord op vraag 11. 14. In één van de inspraakreacties2 is verzocht om een advieslijst beschikbaar te stellen waarin aangeraden wordt welke bomen het meest geschikt zijn om te planten in particuliere tuinen (waaronder volkstuinen) en waarbij geen/minder kans is dat uitgroei later tot hinder of problemen voor de omgeving leiden. Is de gemeente bereid om met een dergelijke advieslijst beschikbaar te stellen? Een goed afwegingskader voor het kiezen van een boom voor een tuin is bijzonder ingewikkeld en afhankelijk van vele wensen en factoren. Met een advieslijst is daar maar beperkt in te sturen. Het register ecologische bomen geeft althans een mooi overzicht van de bomen die in onze regio waardevol bijdragen aan ecologische waarden. Tevens is bij elke boekhandel het boek: Martin Hermy: De juiste boom voor elke tuin. (Sterk & de Vreese) beschikbaar dat voor de gemiddelde particulier in de meeste gevallen antwoord zal geven op hun vragen. Onttrekkingen uit het Bomenfonds t.b.v. ander waardevol groen: 15. Er wordt in de toelichting beschreven dat onttrekkingen t.b.v.

ander waardevol groen slechts mogelijk zijn met instemming van de raad, maar ik kom een dergelijke bepaling nergens tegen in de bepalingen in de wijzigingsverordening. Klopt dat of zie ik wat over het hoofd? Indien dat wel klopt, waarom is ervoor gekozen om dit niet op te nemen in de verordening? Zou dat eigenlijk niet moeten? Het instellen van bestemmingsreserves ((bv. de reserve bomenfonds) en ook de hoogte van toevoegingen en onttrekkingen in de begroting en rekening zijn volgens bestaande regelgeving per definitie voorbehouden aan de Raad. Dit hoeft niet meer apart in deze verordening te worden geregeld. 16. Hoe vaak verwacht het college dat er voorstellen tot onttrekkingen uit het bomenfonds t.b.v. ander waardevol groen zullen worden voorgelegd? In de praktijk blijkt dat het bij het planten van bomen veel complementaire zaken komen kijken zoals het inrichten van een ruimere, meer biodiverse, boomspiegel met vaste planten of het verwerken van vrijgekomen grond (welke bv. is vervangen voor bomenzand) in ecologische grasland. We verwachten bij elk verzoek tot besteding uit de reserve bomenfonds voor bomen enkele aanvullende en complementaire maatregelen te willen of moeten treffen. Overig: 17.

Worden het Roomburgerpark en het Meijerspark gerekend tot de waardevolle bomenstructuren? Ja, beiden parken staan vermeld op Figuur 3.3 (pagina 25) van het uitvoeringsprogramma 2020-2023 Biodiverse vergroening & Klimaatadaptatie. 2

Zie blz. 123. https://leiden.notubiz.nl/document/9983251/1/210023%20VERTROUWELIJK%20Bijlage%2010%20Inspraakrea cties%20Verordening%20tot%20wijziging%20van%20de%20Verordening%20fysieke%20leefomgeving%20Leide n%202020

18. Opslag bij vergunningen: In de reactie op het onderzoek van de rekenkamercommissie schreef het college n.a.v. het advies om een opslag in te voeren: “Het college zal onderzoeken of een dergelijke opslag noodzakelijk en (juridisch) mogelijk is en zo nodig daarvoor met voorstellen komen.” Wanneer verwacht het college het onderzoek hierover afgerond te hebben? Wordt de raad hier t.z.t. over geïnformeerd (ook als er geen aanleiding gezien wordt om de opslag in te voeren)? Het college verwacht daar in het najaar van dit jaar uitsluitsel over te kunnen geven. De uitkomst zal met uw raad worden gedeeld. Zie ook vraag 14 Partij voor de Dieren Tav Beleidskader 19. Artikel 3.6.1.6 lid c bevat een verschrijving: De “V” is weggevallen in het begin van de eerste zin. In de op politiek portaal gepubliceerde pdf is dit inderdaad weggevallen, er hoort te staan: “Het vellen…”. Bij controle van de achterliggende stukken in systemen blijkt het daar wel goed te staan. Hoe dit heeft kunnen gebeuren is onbekend. Het college zal er zorg voor dragen dat in de gepubliceerde versie de juiste tekst staat.