Beantwoording Technische Vragen Partij Sleutelstad Bezoekerseconomie en Toeristische Verhuur

Technische Vragen Partij Sleutelstad d.d. 7 januari 2022 over RV Visie op de bezoekerseconomie Leiden 2021-2024 en RV Vaststellen beleidsnota Toeristische verhuur van woonruimte en daarmee gepaard gaande wijziging Verordening tot wijziging van de ‘Verordening fysieke leefomgeving Leiden 2020’, onderdeel toeristische verhuur 1. In het RV brief wordt geschreven (voorwaarde 1: registratieplicht) dat met landelijke registratie van toeristische verhuur ‘het risico gericht toezicht houden wordt bevorderd’. Dit risico staat of valt met de daadwerkelijke inzet van opsporingsmiddelen en aansluitend handhaving. Vraag is welke handhavingsinstrumenten en handhavingscapaciteit de gemeente zal inzetten om het risico op opsporing en bestraffing van overtreders zo effectief mogelijk te maken? Antwoord: Het toezicht op mogelijke overtredingen vindt plaats door meldingen uit de omgeving. Nietgeregistreerde aanbieders worden aangeschreven om zich alsnog te registreren. Voor wat betreft de handhaving van het nachtencriterium, kan handhavend worden opgetreden middels een bestuurlijke boete. De boetebedragen worden hoger naarmate een groter aantal nachten boven het maximum wordt verhuurd, als ook wanneer het nachtencriterium meermaals wordt overschreden binnen een tijdsbestek van 4 jaar. Hiermee wordt een afschrikwekkend effect beoogd voor overtreders.

Er is geen extra inzet van handhavingscapaciteit, daar valt het risico gericht toezicht reeds onder. 2. In het RV brief wordt geschreven ‘De registratieplicht leidt ertoe dat de gemeente zicht krijgt op de woonruimtes die toeristisch worden verhuurd’. Is het echter niet denkbaar dat verhuurders er voor kiezen om zich niet te registreren? Is bekend wat de ervaringen zijn in andere gemeenten? M.a.w. Is er zicht op/is er een schatting te maken van aantallen verhuurders dat zich niet registreert (uitgedrukt als percentage van de totale verhuur)? Antwoord: Verhuurders die zich niet registreren bieden illegale verhuur aan. Daar zal de gemeente handhavend tegen optreden. In 2021 is in een aantal gemeenten de registratieplicht ingevoerd, zoals in Amsterdam. In Amsterdam nam op dat moment het aantal verhuurlocaties in de stad op het platform Airbnb met vier vijfde af. Van het totaalaanbod op verschillende platforms is in Amsterdam nog een kwart over. Het is aannemelijk dat in Leiden ook het aantal verhuurlocaties afneemt. Het is niet mogelijk om een schatting te maken van het aantal dat zich niet registreert, omdat het een nieuwe maatregel betreft en er geen vergelijkingen zijn te maken. 3. In bijlage 1 van het RV is geschreven dat toerisme inkomsten oplevert van lokale heffingen die worden ingezet voor de bewoners (gezondheid, onderwijs, veiligheid en leefbaarheid).

Echter de enige lokale heffing die direct aan toerisme kan worden gerelateerd is de toeristenbelasting en die komt nu juist expliciet niet ten goede aan de bevolking. Graag meer uitleg en onderbouwing (kwantificeren) welke extra heffingen via welke systematiek ten goede komen aan de bewoners.

Antwoord: Directe inkomsten vanuit toerisme komen binnen vanuit toeristenbelasting. Toeristenbelasting wordt geheven bij hotelovernachtingen en -na instemming van de raad-, straks ook bij toeristische verhuur van woonruimte. In een brief aan de raad d.d. 18/3/2021 (Z/21/3237741) heeft het college aangegeven dat het tarief voor toeristenbelasting wordt verhoogd van € 2,50 naar € 3,50. Een gedeelte hiervan gaat naar Leiden&Partners die deze gelden inzet voor de brede versterking van de stad voor wonen, werken en recreëren. Een ander deel (dit is het gedeelte uit de extra opbrengst die voortvloeit uit de tariefverhoging, geraamd op € 400.000, afgeleid van raadsvoorstel RV.20.0097) is bestemd voor de algemene middelen van de gemeente Leiden die ingezet worden voor het brede belang van de stad. 4. In bijlage 1 van het RV in paragraaf 1 staat dat een voordeel van het voorgestelde beleid is dat Leidenaren de bezoekers leren kennen bij hen thuis (wanneer zij hun woning verhuren) terwijl in paragraaf 2 staat dat bij verhuur de eigenaar juist niet thuis is omdat deze zelf op vakantie is. Graag een toelichting hoe in deze situatie het leren kennen van verhuurder en toerist gestalte krijgt. Antwoord: Toeristische verhuur van woonruimte kan de ontmoeting tussen bezoekers en bewoners van Leiden vergroten.

Enerzijds door de eigenaar die op afstand of bij aankomst en vertrek, kennismaakt met de bezoeker. Anderzijds door buurtbewoners die kennismaken met de bezoeker die in een woning in hun wijk toeristisch verblijft. 5. Er wordt gesteld dat de bezoekerseconomie 10.000 banen oplevert. Kan geduid worden hoeveel hiervan hoogwaardige banen zijn? Antwoord: Het totaal aantal banen die de bezoekerseconomie telt, heeft het onderzoeksbureau ZKA gebaseerd op cijfers uit het bedrijvenregister van de gemeente. In het onderzoeksrapport is een uitsplitsing gemaakt naar horeca, omdat deze gegevens voor handen waren. De definitie van “hoogwaardige banen” is niet vastomlijnd. Het opleidingsniveau zou iets kunnen zeggen over de hoogwaardigheid van de werkgelegenheid in de bezoekerseconomie. De onderstaande figuur van het Nederlands Bureau voor Toerisme en Contressen toont de verdeling van het opleidingsniveau in de gastvrijheidssector. Vergeleken met Nederland heeft Leiden een hoger opleidingsniveau. 28,3% van de werknemers in de Leidse gastvrijheidssector heeft volgens deze informatie een behaalde hbo/wo-opleiding. 22,8% heeft een afgeronde mboopleiding. Uiteraard zijn er ook veel jongeren en studenten die werkzaam zijn in de gastvrijheidssector, mede daarom heeft bijna 50% van de werknemers alleen een basisschoolof middelbareschooldiploma.

6. In het Participatieverslag wordt genoemd dat Binnenstadbewoners zijn betrokken in het traject. Graag een nadere duiding om wie het gaat. a. Waren dit individuele bewoners of bewonersorganisaties? b. Hoeveel bewoners hebben deelgenomen aan het participatietraject? c. Welke verenigingen en bewonersorganisaties hebben deelgenomen aan het participatietraject? Antwoord: Inwoners en organisaties van Leiden hebben op verschillende manieren geparticipeerd. Zo hebben ze deelgenomen aan 2 uitvragen op het digitale platform DoeMee en aan de twee stadsgesprekken die de gemeente heeft gehouden over de bezoekerseconomie. Op platform DoeMee zijn 308 reacties door bewoners geplaatst die als input hebben gediend voor de visie op de bezoekerseconomie van Leiden: 241 op de 11 stellingen en 66 reacties bij kansen voor bezoek aan de stad. Van deze 308 reacties waren er een meerderheid van 170 afkomstig van bewoners van de binnenstad. De andere 138 reacties kwamen van bewoners van buiten de binnenstad. Aan de twee stadsbijeenkomsten hebben in het totaal circa 120 bewoners en organisaties van Leiden deelgenomen. Aan de deelnemers is niet gevraagd waar ze wonen,

dus vandaar dat er geen uitsplitsing bekend is van het aantal binnenstadbewoners dat zich hieronder bevond.

7. Er is een enquête uitgezet in het LeidenPanel over de bezoekerseconomie. De uitkomsten hiervan zijn in bijlage 1 van het participatieverslag opgenomen, daarbij gaat het echter zowel om bewoners van de Binnenstad als uit andere wijken. Gezien de woonwijk van respondenten wordt geregistreerd in het LeidenPanel, zouden wij graag uitsplitsing van binnenstadbewoners en andere bewoners van deze uitkomsten ontvangen. Antwoord: Bij sommige vragen uit Leiden Panel was er een verschil te zien naar woongebied (centrum/buiten centrum) en ook in leeftijd (55+/54-). In bijlage 1 van het participatieverslag zijn de inzichten uit Leiden Panel weergegeven daar waar er een (statistisch significant) verschil te zien is tussen binnenstadbewoners en bewoners van omliggende wijken, en er ook voldoende aantallen respondenten per wijk om er een openbare publicatie over te kunnen maken. Het gaat om de onderstaande figuur 5, figuur 9 en figuur 14.

8. Hoe gaat de gemeente de heffing van toeristenbelasting handhaven? (Verkamering is al niet zo succesvol) Antwoord: De gemeente controleert de toeristische verhuur administratief d.w.z. door het vergelijken van de diverse websites van vakantieaanbieders met het bestand van de gemeente. Ook wordt het bestand aangepast na meldingen van andere aanbieders en door meldingen van handhaving. In 2019 zijn alle bekende toeristische accommodaties bezocht en gecontroleerd op de accommodaties van Airbnb na. Deze worden namelijk momenteel nog niet vermeld op de betreffende website en zijn slechts bij toeval en intensief zoekwerk te achterhalen. Hierdoor blijven deze accommodatie buiten schot. Door de invoering van deze wet zijn de aanbieders van de accommodaties verplicht zicht te registreren en in iedere uiting waarin ze de accommodatie aanbieden het registratienummer te vermelden. Ook de accommodaties die via de Air Bnb en andere vergelijkbare websites aangeboden worden zijn verplicht dit nummer aan te vragen en te vermelden. Dit zal de gemeentelijke controle en handhaving vereenvoudigen en de “pakkans” meer dan aanzienlijk vergroten.