Beantwoording Technische vragen bij de wethoudersbrief 'Evaluaties maatwerkbudget en stichting leergeld’ SP

Beantwoording technische vragen SP (Van Halm) wethoudersbrief 'Evaluaties maatwerkbudget en stichting leergeld’ d.d.03112020

1. Waarom is, gezien de controverse en de flinke discussies in de Gemeenteraad hierover, in eerste instantie besloten dit document ter informatie te geven? Er is besloten om de evaluatie ter kennisname aan de Gemeenteraad te sturen omdat er geen punten ter besluitvorming in het document staan. Uw raad kan er uiteraard voor kiezen dit te agenderen.

2. Hoe is het mogelijk dat het Maatwerkbudget amper werd gebruikt, terwijl er bijna 1.8 miljoen euro jaarlijks werd uitgegeven aan de Declaratieregeling Ten eerste is het belangrijk om te benadrukken dat het maatwerkbudget niet in de plaats van de declaratieregeling is gekomen. Uit een onderzoek naar het armoedebeleid werd duidelijk dat niet aangetoond kon worden dat de declaratieregeling bijdroeg aan het beoogde doel van de regeling, namelijk maatschappelijke participatie. De toetsing voor de declaratieregeling vond enkel plaats door middel van algemene voorwaarden. Er werd niet op individueel niveau gekeken naar wat iemand nodig heeft en wat het grootste effect kan hebben. In het nieuwe armoedebeleid werden een aantal generieke voorzieningen, waaronder de declaratieregeling en de schoolkostenbijdrage, opgeheven en werden nieuwe voorzieningen geïntroduceerd die verstrekt worden door middel van maatwerk, zoals het maatwerkbudget en nieuwe taken en geld voor Stichting Leergeld. De verwachting was dat we hierdoor minder maar vooral gerichtere verstrekkingen zouden doen. Tevens was de verwachting dat het maatwerkbudget een opstartfase zou hebben. Net als in andere gemeenten, duurt het even voordat de werknemers van de Jeugd en Gezinsteams en Sociaal Wijkteams bekend raken met dit nieuwe instrument.

Zoals uitgelegd in de evaluatie van het maatwerkbudget zien we een stijgende lijn in het aantal keer dat het maatwerkbudget wordt ingezet per maand. Deze lijn is nog steeds stijgend wat betekent dat het aantal toekenningen per maand nog blijft toenemen Bij het maatwerkbudget hoort daarnaast een ander afwegingskader dan bij de declaratieregeling. Men kwam automatisch in aanmerking voor de declaratieregeling wanneer men een inkomen had tot 120% van het sociaal minimum. Voordat het maatwerkbudget wordt ingezet, wordt eerst het volgende afwegingskader gebruikt: 1. Welk probleem lost dit op? 2. Welke maatschappelijke kosten worden voorkomen wanneer de voorziening wordt ingezet? 3. Welke activiteiten gaat de client ondernemen om vergelijkbare problemen in de toekomst te voorkomen? Wanneer de professional denkt dat het inzetten van het maatwerkbudget perspectief van bieden, wordt dit overlegd met collega’s. In de meeste gevallen wordt inzet van het maatwerkbudget gekoppeld aan een hulpverleningstraject om ervoor te zorgen dat het bijdraagt aan maatschappelijke participatie en om soortgelijke problemen te voorkomen in de toekomst.

3. Hoeveel personen worden geholpen met het maatwerkbudget? Vanaf de ingang van het maatwerkbudget, tot en met oktober 2020 is het maatwerkbudget circa 270 keer ingezet.

4. Hoeveel personen werden geholpen met de declaratieregeling jaarlijks? In 2018 maakten 4200 huishoudens gebruik van de declaratieregeling. In 2017 waren dit 3900 huishoudens.

5. Op welke manieren is er contact geweest met de SWT’s en JGT’s voor de evaluatie? De evaluatie is geschreven door een projectteam maatwerkbudget, bestaande uit werknemers van gemeente Leiden, SWT en JGT. Het maatwerkbudget is dus in samenwerking met het SWT en JGT geëvalueerd.

6. Er waren vooraf er veel zorgen over de toegenomen barrières met het Maatwerkbudget in verhouding tot het declaratiebudget. Is dit niet het duidelijke bewijs dat deze zorg gegrond is? In het antwoord op vraag 2, alsook in de evaluatie, is uitgelegd waarom er momenteel een flink verschil te zien is in het aantal toekenningen van het maatwerkbudget in vergelijking met het aantal huishoudens dat gebruik maakte van de declaratieregeling. Het maatwerkbudget is geen vervanging van de declaratieregeling. Dit is ook te zien in de onderwerpen waarvoor het maatwerkbudget ingezet kan worden en de bedragen waaruit dit kan bestaan. Aan de declaratieregeling zat een budget van €210 per jaar verbonden. Bij het nieuwe maatwerkbudget zitten geen budgetplafonds aan de toekenningen, waardoor het voor een breed scala aan onderwerpen ingezet kan worden om bijvoorbeeld uithuiszetting of het opbouwen van schulden te voorkomen. Hierdoor biedt het maatwerkbudget juist veel kansen. Tegelijkertijd kunnen deze mensen hulp ontvangen om soortgelijke problematiek in de toekomst te voorkomen. We zien dat het maatwerkbudget veel gerichter ingezet kan worden, waardoor we ook de effecten hiervan kunnen bijhouden. Halverwege 2021 zal het armoedebeleid geëvalueerd worden.

Hierin zal ook de impact van de verandering van generieke voorzieningen zoals de declaratieregeling naar maatwerk voorzieningen zoals het maatwerkbudget onderzocht worden.

7. Kan het College een overzicht geven van de zorgen die organisaties hebben geuit op de verandering van het declaratiebudget naar het maatwerkbudget? Wij hebben geen overzicht van de zorgen die organisaties hebben geuit op de verandering van de declaratieregeling naar het maatwerkbudget. Van de vier inspraakreacties op het beleidsplan armoedebeleid 2019-2022, is er 1 vanuit een organisatie. Deze sprak zijn zorg uit over de overgang van de declaratieregeling naar het maatwerkbudget en de communicatie hierin. Ook lieten zij weten

dat ze graag een rol in de communicatie spelen om hun achterban kenbaar te maken van deze verandering. Als reactie hierop heeft het college aangegeven hier graag gebruik van te maken.

8. Wat zijn de ervaringen van de Sociaal Wijkteams (SWT’s) en Jeugd en Gezinsteams (JGT’s) met het maatwerkbudget? Zoals beschreven in de evaluatie van het maatwerkbudget was een deel van de medewerkers van de JGT’s en SWT’s aanvankelijk huiverig voor het maatwerkbudget omdat zij bang waren dat zij een geldloket zouden worden. Door middel van een startbijeenkomst en leerbijeenkomsten is draagvlak gecreëerd voor de nieuwe werkwijze en is men over het algemeen zeer positief. Voor de evaluatie van het armoedebeleid in 2021 zal een vragenlijst naar alle medewerkers van de JGT’s en SWT’s verstuurd worden waarin zij anoniem hun ervaringen met en feedback op het maatwerkbudget kunnen delen.