Beantwoording Technische vragen Beleidsplan schuldhulpverlening CDA
Tekst van het document
Beantwoording Technische vragen CDA Leiden bij Beleidsplan Schuldhulpverlening Ontvangen: 26 januari 2020 1. Impact corona: waarom is bij de raming van het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverleningen in de periode 2021-2024 geen rekening gehouden met de effecten van de coronacrisis, terwijl in dezelfde tekst ook wordt erkend dat er een golf aan mensen in de schulden volgt? Wat is betekenis van deze lage raming? Antwoord: De autonome trend in het aantal aanmeldingen en de prognose van het aantal ‘coronameldingen’ zijn apart weergegeven, zodat we deze directer kunnen relateren aan de reguliere begroting voor schuldhulpverlening respectievelijk het budget dat de gemeente van het rijk ontvangt voor de corona-meldingen. In het beleidsplan is in tekst aangegeven dat landelijke onderzoekers in het worst case scenario een verdubbeling van het aantal huishoudens met (problematische) schulden verwachten en in het gunstigste geval een stijging van 10-20%.1 Als we deze cijfers toevoegen aan figuur 2 in het beleidsplan krijgen we de volgende grafiek. Groen: best case scenario Rood: worst case scenario Blauw: Autonome trend
Aanmeldingen per jaar 2016 - 2024* 600
500 497
400
428 402
300 279
276
277
277
277
277
217
217
217
217
217
195
195
195
195
195
2020
2021
2022
2023
2024
200
100
0
2016
1
2017
2018
2019
COVID-19 en schuldenproblematiek in Nederland, Deloitte/SchuldenlabNL, juni 2020. De onderzoekers maakten alleen een prognose voor 2020 (die niet is uitgekomen) en 2021. In de grafiek zijn deze cijfers doorgetrokken naar 20222024.
2. Samenwerking met de stad: bij het beleidsplan zit een lange lijst met lokale partners. Op welke manier heeft de gemeente de samenwerking met deze maatschappelijke (vrijwilligers)organisaties geborgd? Hoe wordt ervoor gezorgd dat elke lokale partner optimaal tot zijn recht kan komen en er tegelijkertijd geen dubbelingen of conflictsituaties ontstaan met de inzet vanuit Stadsbank en/of Sociaal Wijkteam? Antwoord: Met afzonderlijke organisaties is er op beleids- en uitvoerend niveau regelmatig overleg over processen, casussen en – bij organisaties met een subsidierelatie – prestatieafspraken. De gemeente voert hierin de regie en bewaakt dat elke lokale partner optimaal tot zijn recht komt en er geen dubbelingen of conflictsituaties ontstaan. Incidenteel zijn er bijeenkomsten waar alle betrokkenen afstemmen en kennis en ervaringen uitwisselen. 3. Schuldbemiddeling versus saneringskrediet: er wordt betoogd dat saneringskredieten veel beter werken dan schuldbemiddeling, onder andere omdat de client slechts één schuldeiser overhoudt. Waarom wordt schuldbemiddeling dan nog ingezet? Antwoord: Schuldhulpverleners en schuldeisers moeten soms nog wennen aan deze nieuwe manier van schuldregelen en zijn nog niet allemaal volledig overtuigd van de positieve kanten ervan. Er wordt gewerkt aan een andere mindset.
Bovendien zijn afwegingskaders, werkprocessen en ICT decennia lang geënt op schuldbemiddelingen. Deze moeten worden bijgesteld. In een beperkt aantal gevallen is een schuldbemiddeling beter. We willen daarom ook niet al te resoluut het roer volledig omgooien. 4. Pauzeknop: heeft het college overwogen om in navolging van de gemeente Amsterdam naast een aflospauze ook een pilot pauzeknop in te voeren, waarbij schulden bevroren worden zodra een client zich meldt voor hulp en gedurende de start van het hulpverleningstraject er rust ontstaat en schulden niet verder oplopen? Antwoord: Ja, het college heeft dit overwogen, maar geconcludeerd dat een individuele gemeente niet bij machte is een pauze op te leggen aan schuldeisers anders dan via het moratorium (afkoelingsperiode)2. Schuldhulpverleners kunnen de rechter verzoeken het moratorium op te leggen. Nadeel is wel dat het moratoriumverzoek veel tijd in beslag neemt. In die tijd lopen de schulden verder op. Een pauzeknop is een goed idee, maar moet volgens het college landelijk worden opgepakt en uitgewerkt in bijvoorbeeld een convenant of wet- en regelgeving. Het is voor ons als gemeente nu niet mogelijk om met alle schuldeisers afspraken te maken over een pauzeknop. De gemeente Amsterdam heeft meer capaciteit om dit op te pakken, maar beperkt zich ook in het aantal schuldeisers waarmee afspraken worden gemaakt.
Desalniettemin volgt het college de ontwikkelingen in Amsterdam en in den lande, en zal er worden aangehaakt wanneer de aanpak succesvol blijkt. In Leiden geven we klanten in een vroeg stadium een verklaring mee waarin staat dat zij zich hebben gemeld voor schuldhulpverlening. Voor veel schuldeisers en deurwaarders is dit aanleiding om de incasso op te schorten en/of contact op te nemen met de schuldhulpverlener. 5. Toeslagenfraude: o.a. de gemeente Rotterdam heeft recent aangekondigd alle schulden kwijt te schelden van de slachtoffers van de toeslagenfraude. Wat is het beleid van de gemeente Leiden hierin? Antwoord: Het college is in principe bereid kwijtschelding van gemeentelijke schulden te verlenen aan gedupeerden. Het college wacht de plannen van het Kabinet af. Gedupeerden kunnen zich bij de gemeente melden. Hiertoe is in november jl. in Leiden een meldpunt in het leven geroepen. Tot er meer bekend is, zullen wij als gemeente niet terugvorderen. 2
Zie p. 20 van het Beleidsplan Schuldhulpverlening.