Beantwoording Rondvraag Partij Sleutelstad en VVD in WM 15 april op 20 mei 2021

Beantwoording Rondvraag Partij Sleutelstad en VVD in WM op 15 april - op 20 mei 2021 Iedere februari ontvangen Leidse burgers en ondernemers op de spreekwoordelijke deurmat weer een brief met de gecombineerde aanslag. Voor de eigenaren van een eigen woning c.q. onroerende zaken betekent dat ook een beschikking over de waarde van hun woning of pand. In Leiden worden de WOZ-waarderingen vastgesteld door de BSGR. De BSGR is een goed-functionerende organisatie die ook hard werkt aan het verbeteren van de WOZwaarderingen. Tegelijkertijd ontvingen raadsleden recent signalen van bewoners die vorig jaar bezwaar hadden gemaakt dat was toegekend -hun WOZ was te hoog ingeschat- dat ze dit jaar opnieuw zo’n heel hoge WOZ-waardering hadden gekregen. Het lijkt erop dat het bezwaar van het jaar ervoor niet is verwerkt en er dus ‘gewoon’ met de modellen die vorig jaar de verkeerde waarde berekenden is gewerkt. Er zijn ons ook andere casussen van fouten bekend, zoals bijvoorbeeld het meenemen van een niet bestaand tuinhuis. Daarnaast blijkt uit de landelijke cijfers een toename in zowel het aantal gestarte als gegrond verklaarde bezwaar- en beroepprocedures.

De laatste jaren zijn er bovendien veel no-cureno-pay bedrijfjes ontstaan die bezwaar maken op de WOZ-waardering en daarbij bovendien veel succes bij hebben: uit een recent onderzoek van WODC blijkt dat de helft van door hun gevoerde procedures gegrond worden verklaard. Partij Sleutelstad en VVD hebben daarom de volgende vragen: 1. Doet de landelijke trend zich ook in Leiden voor? Antwoord: Het aantal bezwaren in 2020 voor de gemeente Leiden (inclusief informele bezwaartraject) was 3307 bezwaren. Daarvan zijn er 1366 gegrond verklaard. Binnen de huidige wet WOZ wordt uitgegaan van één (min of meer wiskundig vastgestelde) vaste waarde waarbij elke, ook procentueel minimale, afwijking als onjuist kan worden betiteld. Een minimale afwijking van € 1.000 of € 2.000 kan derhalve leiden tot een waardevermindering en onjuiste WOZ waarde. 2. De BSGR werkt aan het verbeteren van de WOZ-waarderingsmodellen, zodat de WOZwaarde beter berekend wordt. In hoeverre zien we terug dat die verbetering zijn vruchten afwerpt? Laat het aantal toegekende bezwaren op de WOZ-waarde een dalende lijn zien? Antwoord: De problematiek is (groten)deels terug te voeren naar een verschil in interpretatie c.q. uitvoering.

Daar waar de definitie van waarderen omschreven wordt als ‘schatten’ (waarbinnen sprake is van een bandbreedte waarbinnen de waarde juist wordt geacht) wordt in de huidige wet WOZ uitgegaan van één (min of meer wiskundig vastgestelde) vaste waarde waarbij elke, ook procentueel minimale, afwijking als onjuist kan worden betiteld. In de huidige wet WOZ kan een minimale afwijking van € 1.000 of € 2.000 leiden tot een waardevermindering en onjuiste WOZ waarde. Vergelijkbaar met de situatie waarbij je bij verkoop van de woning drie verschillende makelaars uitnodigt, welke hoogstwaarschijnlijk 3 verschillende waarden afgeven, zou dit inhouden dat minimaal 2 makelaars/taxateurs ‘het niet goed gedaan hebben’. In

tegenstelling tot de wet WOZ (één ‘wiskundige’ waarde) wordt in deze situatie binnen de bandbreedte waarderen aannemelijk en navolgbaar geacht. Binnenkort zal de gemeente Oss een motie indienen tijdens het jaarlijkse VNG-congres ‘Bezwaarschriften NCNP kosten de gemeenschap veel tijd en geld’. De gemeente Leiden is van plan om samen met de BSGR-gemeenten deze motie te ondersteunen (zie bijlage). Deze motie heeft als doel de wetgeving en ethiek omtrent bezwaarschriften tegen de WOZ-waarden aan te passen.

3. Wat gebeurt er als de WOZ-waarde het vorige jaar te hoog is ingeschat en het bezwaar van een bewoner is toegekend? Wordt het model dan aangepast, zodat de waarde het volgende jaar niet opnieuw te hoog wordt berekend? Antwoord: Ja, het model wordt aangepast. Bij aanpassing van de waarde op basis van onjuiste kenmerken worden deze direct in de belastingapplicaties aangepast door de taxateur. Daarnaast wordt in een eindcontrole nog specifiek gecontroleerd op objecten welke voorgaand jaar in een bezwaarprocedure waren betrokken. De WOZ waarden worden conform de wettelijke regelgeving vastgesteld op marktwaarde. Een gespannen/overspannen markt levert op dit moment grote waardestijgingen op (zie ook publicaties NVM en CBS) zeker in en rondom stedelijk gebied. Alhoewel bovenstaande in absolute zin (€ 49.000) als grote stijging ervaren kan worden, is deze procentueel gezien (ca. 11%) redelijk in lijn met de marktontwikkelingen. Indien een bezwaar wordt toegewezen wegens een fout in de variabelen (bijv. verkeerd bouwoppervlakte, wel/geen tuinhuis) gold dat vermoedelijk ook al voor eerdere jaren. Indien dat het geval is komen burgers en ondernemers mogelijk over een lange periode teveel belasting afgedragen. 4.

Hoe wordt hier mee omgegaan? Wordt bij een toegekend bezwaar ook gecorrigeerd voor eerdere jaren? Antwoord: In de bezwaarfase kunnen inwoners voor deze onjuistheden (achteraf) gecompenseerd worden middels een vermindering van de aanslag. Er zijn diverse mogelijkheden om dit middels direct contact met de BSGR ‘te regelen’. Belangrijker is echter om de inwoners voorafgaande middels uitwisselen van informatie te betrekken door middel van aanschrijvingen, voormeldingen etc. en het hen hierin ‘zo makkelijk mogelijk te maken’. Een ander aspect wat speelt is dat burgers beperkt inzicht hebben in het vaststellen van de WOZ-waarderingen. De systematiek waarmee WOZ-waardes worden vastgesteld is complex en voor een leek lastig te doorgronden. Door het beperkte aantal taxaties lijken gemeentes pas bij bezwaar en beroep goed te kijken naar hoe individuele woningen afwijken van de woningen uit het model. Pas bij het opvragen van het taxatieverslag komen burgers pas achter fouten in onderliggende variabelen. Dit kan bij burgers een gevoel van willekeur en rechtsongelijkheid in de hand werken. Zeker nu de eigen belastingcapaciteit van gemeentes,

wat primair neerkomt op de OZB, steeds vaker wordt aangesproken om de gemeentelijke voorzieningen en ambities te (blijven) financieren is het des te belangrijker dat de lokale belastinginning rechtvaardig is én als rechtvaardig wordt ervaren.

5. Herkent het college dit? Hoe wordt voorkomen dat deze gevoelens bij burgers ontstaat? Welke acties onderneemt de gemeente/BSGR om de vaststelling van WOZ-waardes zo inzichtelijk en controleerbaar mogelijk te maken voor burgers en ondernemers? Antwoord: BSGR faciliteert tal van mogelijkheden om zo transparant mogelijk te communiceren over de vastgestelde WOZ waarden maar ook in het traject daaraan voorafgaande. Burgers kunnen tijdens het informele traject (telefonisch) met een taxateur de vastgestelde waarde en wijze van totstandkoming bespreken. In het geval van voorgenomen grote waardewijzigingen t.o.v. van voorgaand jaar worden er voorafgaande aan de beschikking ‘voormeldingen’ verzonden waarop burgers kunnen reageren. Daarnaast wordt er middels onderzoeken, analyses en aanschrijvingen aan burgers periodiek (minimaal 20% per jaar) een onderzoek gedaan naar de objectkenmerken. Hierbij worden de inwoners betrokken middels het toezenden van (digitale) vragen.