Antwoord op technische vragen PvdD n.a.v. OS 7-12

Vraag van Malcolm Jones, Partij voor de Dieren Leiden: Sinds de decentralisatie agv WMO is er meer behoefte aan een lokaal ombudspersoon (ook wel ombudsman/ -functionaris). Hoeveel gemeentes hebben op dit moment een ombudspersoon voor het sociaal domein en/of een specifieke kinderombudspersoon? Over de kinderombudspersoon weet ik wel dat het verzocht is in Almere, maar ik weet niet hoeveel gemeentes specifiek hiervoor iemand hebben aangesteld vandaar deze vraag. Antwoord: In Nederland kennen we naast de Nationale ombudsman ook de Kinderombudsman, die kinderen en jongeren tot 18 jaar helpt om voor hun rechten op te komen en controleert of de overheid (ministerie en gemeente) en andere organisaties (b.v. jeugdzorg en politie) in Nederland zich aan Kinderrechten houden. Gemeenten Rotterdam, Amsterdam en Den Haag hebben bovendien op lokaal niveau een gemeentelijke Kinderombudsman en/of Jeugdombudsman aangesteld, die klachten over jeugdzorg in behandeling neemt. Na melding van een klacht over een organisatie kan de gemeentelijke Kinderombudsman advies geven, met zo’n organisatie in gesprek gaan of een onderzoek starten. Alvorens tot een mogelijk voorstel voor een lokale kinderombudsman te komen vinden we het belangrijk om - in aansluiting op eerder vastgesteld participatiebeleid - te weten of jeugdigen hier zelf behoefte aan hebben.

En als ze dat al hebben, op welke manier ze hier gebruik van zouden willen maken: via een fysieke ontmoeting, chat-functie, beeldbellen e.d. Dat is mede bepalend voor de vorm en schaalgrootte (landelijk of lokaal) waarop je een dergelijke functie zou moeten willen organiseren. Overigens is in Leiden al met een dergelijke functie geëxperimenteerd. In 2015 is de pilot 'Onafhankelijk Adviespunt Sociaal Domein' uitgevoerd voor de duur van drie jaar, waarvan de uitvoering belegd werd bij het Advies en Klachtenbureau Jeugdzorg (AKJ). In 2018 is deze pilot geëvalueerd en is besloten om de pilot niet voort te zetten. Redenen hiervoor waren het geringe gebruik van het Adviespunt én de visie van de Nationale Ombudsman dat klachtafhandeling tot de kerntaak van gemeenten behoort. Na beëindiging van de pilot is er ingezet op: 1. de expertise van het Klant Contact Centrum, de klachtambtenaar, Jeugd- en gezinsteams; 2. lering trekken uit ontvangen klachten ter verbetering van dienstverlening; en 3. het onder de aandacht brengen van de Nationale Ombudsman en Kinderombudsman als waarborg voor onafhankelijke advisering, hulp en ondersteuning aan inwoners bij ontevredenheid over klachtafhandeling door de gemeente. Een dergelijk initiatief als het aanstellen op lokaal niveau een gemeentelijke Kinderombudspersoon vraagt om afstemming met de gemeenten in de Leidse regio.